يك دهقان چيني ضمن حفر يك چاه شش متري در يك روستاي دورافتاده در ايالت «چن ـ سي» (CHEN-SI) (مركز چين) موجب كشف يك اثر باستاني شد كه در زمره يكي از بزرگترين كشفيات قرن بيستم قرارگرفت.
جهان از چنين اثري به حيرت آمد و صدها باستان شناس روانه چين شدند.
هزاران جنگنده چيني و اسب هاي آنها شش متر زيرزمين پنهان شده بودند.
همه سربازان از گل رس ساخته شده بودند چهار هكتار زمين پوشيده از سربازان گلي بود. همه آنها حافظ مقبره چين ـ شين ـ هوانگ (CHIN-SHIN-HUANG) بودند كه نخستين امپراتور چين واحد بود و ديوار چين به ابتكار او ساخته شد. قدمت آن به دو هزار ودويست سال مي رسد.
دولت چين براي حفظ اين اثر مهم باستاني تصميم گرفت دالاني به وسعت ۱۵ هزارمتر و به ارتفاع ۲۳ متر به وجود آورد.

جنگ جهاني دوم ۵۸ ميليون كشته داد كه ۷ ميليون آن
مردم غيرنظامي شوروي بودند.

كامبوج روزهاي سختي را مي گذارند (۸ژانويه۱۹۷۹) نيروهاي ويتنام در كامبوج مستقر شدند ونيروهاي چين كمونيست وارد ويتنام شمالي. «خمرسرخ» در پناه چين كمونيست بود. نيروهاي «پل پوت» (POL-POT) موفق شد «پنوم پنه» پايتخت كامبوج را اشغال كنند. با حمله ويتنام شمالي به كامبوج «خمر سرخ» كه صدها هزارنفر از مردم آن كشور را قتل عام كردند عقب نشيني كرده به كوهستانها فرار كردند. مسكو قدرت ديگر كمونيستي يعني پكن را تهديد كرد كه اگر به حمايت از «خمر سرخ» ادامه دهد مستقيماً به چين حمله خواهد كرد. در واقع كامبوج صحنه نبرد نفوذ چين (حمايت از خمر سرخ) و شوروي (حامي ويتنام شمالي) گرديد. نيمي از شرق كامبوج توسط ويتناميها اشغال شد.
بازگشت سيهانوك
پرنس «سيهانوك» كه مدتي ناپديد شده بود به كامبوج بازگشت.
نيروهاي چين كمونيست براي حمايت از «خمر سرخ» (KHMERS-POUGES) و نبرد با نيروهاي ويتنام شمالي بخشي از كامبوج را اشغال كردند. خمر سرخ كه رئيس آنها پول پوت (PLO-POT) بود هر كس كه حامي آنها نبود فوراً كشته مي شد. كشتار «خمر سرخ» صدر تاريخ قرن بيستم بي نظير است. ميليونها كامبوجي با شتاب كشور خود را ترك كرده وبه كشورهاي اطراف فرار كردند.
مداخله سازمان ملل
نيروهاي چيني با مقاومت ويتناميها روبرو شدند و پكن نتوانست موفقيتي به دست آورد. شوروي به چين اولتيماتوم داد كه اگر فوراً ويتنام را ترك نكند نيروهاي شوروي مسلحانه با چين جنگ خواهند كرد. جهان سخت نگران جنگ مسلحانه بين چين و شوروي شد. با مداخله سازمان ملل متحد و پس از كشته شدن صدها هزارنفر از نيروهاي ويتنام شمالي چين كمونيست و مردم كامبوج سرانجام نيروهاي خارجي كامبوج را ترك كردند.
از ترس «پل پوت» صدهاهزار كامبوجي خانه و كاشانه خود را رها كرده وبه تايلند و ساير كشورها پناهنده شدند. كشتار در كامبوج مبدل به يك مسأله جهاني شد و هزاران عكس و مدرك درباره آن چاپ شد.

يك ژنرال عليه بوتو كودتا كرد.
بوتو مرگ را به تقاضاي عفو ترجيح داد
«علي بوتو» نخست وزير پاكستان كه توسط حكومت كودتا به اعدام محكوم شده بود صبح روز پنجم آوريل۱۹۷۹ به دار آويخته شد.
اعدام «علي بوتو» با اعتراض شديد محافل سياسي جهان كه حامي دموكراسي بودند روبرو شد.
ژنرال «ضياءالحق» حاكم نظامي پاكستان پيشنهاد رهبران بسياري از كشورهاي جهان در عفو «بوتو» را نپذيرفت.
ژنرال ضياءالحق در ژوئيه۱۹۷۷ حكومت ملي و دموكرات «بوتو» را سرنگون كرد.
(نظير كودتاي شاه عليه حكومت ملي دكتر مصدق)
«ضياءالحق» در ماجراي افغانستان مداخله مستقيم كرد و دستورات آمريكا را اجرا مي كرد. ديكتاتور پاكستان در سال۱۹۸۰ يعني سه سال پس از اعدام بوتو در يك حادثه هوايي كشته شد.
هنگام محاكمه «علي بوتو» بسياري از وكلاي برجسته جهان از جمله «ربربادانتر» (BADINTER) كه بعداً در زمان رياست جمهوري ميتران وزير دادگستري فرانسه شد و اعدام را به كلي در فرانسه ممنوع كرد به پاكستان رفته و از «بوتو» حمايت كردند. «بوتو» تقاضاي عفو را رد كرد و به مرگ تن داد.

«ايدي امين» رئيس كشور «اوگاندا» با يك هواپيماي نظامي به ليبي پناهنده شد. (۱۱آوريل۱۹۷۹).
طي پنج ماه اخير جنگ خونيني بين «اوگاندا» و «تانزانيا» جريان داشت.
به موجب گزارش عفو بين الملل «امين دادا» با روش ديكتاتوري سيصدهزارنفر در «اوگاندا» كشت.
جبهه آزاديبخش ملي اوگاندا كه موجب فرار «ايدي امين» شد فوراً حكومت جديد را تشكيل داد.
«يوسف لولو» دوست نزديك «ايزرر» كه رهبري حكومت چپ را در تانزانيا عهده دار بود رئيس حكومت جديد شد و جنگ بين دوكشور پايان گرفت. «ايدي امين» روزي به نام اسلام، روي يك تخت روان نشست و به انگليسي هاي مقيم «اوگاندا» دستور داد تخت او را حمل كنند. اين حركت تنفر بسياري از كشورهاي مسلمان را به وجود آورد.

سران چهاركشور بزرگ غرب درباره بسياري از مسائل توافق كردند.
كنفرانس سران چهاركشور غربي از ششم تا هشتم ژانويه۱۹۷۹ در «گوآدلوپ» تشكيل گرديد. (گوآدلوپ از سال۱۹۴۶جزو متصرفات فرانسه درآمد و يكي از جزاير آنتيل و واقع در درياي آنتيل است.)
در اين كنفرانس جيمي كارتر رئيس جمهوري آمريكا، «جيمز گالاهان» نخست وزير انگلستان، ژيسكاردستن رئيس جمهوري فرانسه و «اشميت» صدراعظم آلمان شركت كردند.
درباره بسياري از مسائل جهاني رهبران چهاركشور بزرگ غربي موافقت كردند. سخنگوي كنفرانس اعلام كرد كه عليرغم وجود اختلافهاي كوچك هر چهار رئيس دولت موفق شدند طي دوروز مذاكره موفقيت كنفرانس را تضمين كنند.
او افزود هدف كنفرانس كمك به آرامش جهان وتنش زدايي بود.
هر چهاركشور در مورد لزوم سياست استراتژي جديد پس از برهم خوردن تعادل سنتي بويژه در سال۱۹۷۸ در خليج فارس و آسيا توافق كردند.
در مورد محدود كردن تسليحات استراتژيك توافق كامل به عمل نيامد. صدراعظم خاطرنشان كرد كه فروش سلاح توسط فرانسه وانگلستان به چين ممكن است ناراحتي شديدي در كرملين به وجود آورد.

* «بومدين» رئيس كشور الجزاير درگذشت * تظاهرات و قيام عليه نظام شاهنشاهي در تبريز و تهران * آيت الله العظمي امام خميني (ره) مردم را به پايداري و مقاومت فراخواند
* يك هواپيماي شكاري شوروي يك هواپيماي مسافربري كره جنوبي را سرنگون كرد
* عمليات تروريستي درفرانسه و آلمان * پاپ جديد به نام ژان پل دوم انتخاب شد
* انور سادات و بگين برنده جايزه صلح نوبل شدند * گلداماير مرد
* استقرار روابط ديپلماتيك بين آمريكا و چين * چهارصد نفر اعضاي يك فرقه مذهبي خودكشي كردند * عبور با بالن از اقيانوس اطلس * كودتا در موريتاني و بوليوي
* كودتاي نظامي در افغانستان.
•••
ژانويه
پنجم ـ اختلاف شديد بين ويتنام و كامبوج
هجدهم ـ ريمون بار نخست وزير فرانسه به چين سفر رسمي كرد. يك قرارداد مهم همكاريهاي فني و علمي بين دو كشور فرانسه و چين امضا شد.
بيست وسوم: بارون «آمپن» (EMPAIN) رئيس بزرگترين شركت فرانسوي «شنيدير» ربوده شد.
بيست وسوم: اسقف هاي فرانسه سندي را مبني بر لغو مجازات اعدام امضا كردند.
بيست وششم: به دنبال شورش بزرگي كه در تونس روي داد چهل ويك نفر كشته شدند و در تونس حالت فوق العاده اعلام شد.
بيست ونهم ـ جنگهاي چريكي در چاد شروع شد. دو هواپيماي ارتش چاد سرنگون شد و سه نظامي فرانسوي كشته شدند.
فوريه
نهم ـ وزراي كشاورزي كشورهاي عضو جامعه مشترك اروپا يك قرارداد جهاني موادغذايي امضا كردند كه هدف آن از بين بردن قحطي در بعضي كشورهاي جهان بود.
هجدهم: شورش در تبريز. كميسيون ايراني حقوق بشر اعلام كرد در شورش تبريز كه روحانيون آن را رهبري مي كردند ۷۳ نفر توسط نيروي انتظامي كشته و سيصدنفر مجروح شدند.
بيست و سوم : رهبران ليبي و چاد به دوازده سال كشمكش خود پايان دادند و بين دو كشور روابط ديپلماتيك برقرار شد.
مارس
يازدهم: كلود فرانسوآ بزرگترين خواننده فرانسوي كه محبوب ميليوها نفر بود در سن سي ونه سالگي مرد.
هجدهم: بريگاد سرخ در ايتاليا «آلدو مورو» رهبر حزب دموكرات مسيحي و نخست وزير اسبق ايتاليا را ربود.
نوزدهم: در انتخابات پارلماني فرانسه احزاب دست راست مجدداً پيروز شدند.
بيست وششم: بارون «آمپن» درفرانسه آزاد.
آوريل
هفتم: جيمي كارتر رئيس جمهوري آمريكا با ساختن بمب «نترون» مخالفت كرد.
بيستم: يك هواپيماي شكاري شوروي به سوي يك هواپيماي بوئينگ ۷۴۷ مسافري كره جنوبي تيراندازي و آن را سرنگون كرد.
بيست و هفتم: يك گروه از افسران افغاني به رهبري سرهنگ عبدالقادر عليه دولت داودخان كودتا كردند. دولت جديد چپ و متمايل به شوروي است.
مه
پانزدهم: يوري «ارلوف» فيزيكدان مشهور شوروي و به وجود آورنده كميته اجراي قرارداد هلسينكي(در مورد رعايت حقوق بشر) به دو سال زندان محكوم شد.
نوزدهم: جسد آلدو مورو (نخست وزير سابق ايتاليا) درحالي كه دو گلوله به مغز او شليك شده بود پيدا شد.
ژوئن
بيست وسوم: پايان محاكمه اعضاي «بريگاد سرخ» در ايتاليا. رهبر اين گروه به پانزده سال زندان محكوم شد.
بيست وپنجم: آرژانتين برنده جام جهاني فوتبال شد.
بيست وهشتم: والري ژيسكاردستن رئيس جمهوري فرانسه يك سفر رسمي به ايتاليا كرد. اين نخستين سفر يك رئيس كشورفرانسه به ايتاليا پس از ۷۲ سال بود.
ژوئيه
هشتم: «ساندرو پرتيني» در سن ۸۳ سالگي به رياست جمهوري ايتاليا برگزيده شد. او عضو حزب سوسياليست ايتاليا است.
دهم: طي يك كودتاي نظامي در «موريتاني» دولت «مختار اولداداد» سرنگون شد و يك سرهنگ جانشين او شد.
بيست ويكم ـ نظاميان «بوليوي» به نتايج انتخابات نهم ژوئيه اعتراض كردند و قدرت را به دست گرفتند.
بيست وسوم: برنارد هينو قهرمان دوچرخه سواري دور فرانسه شد.
بيست وپنجم: نخستين نوزاد آزمايشگاهي به نام لوئيز در لندن به دنيا آمد. دانشمندان انگليسي «اوول» و «اسپرماتوزوئيد» را در لوله آزمايشگاهي در كنارهم قراردادند و نوزاد جان گرفت.
اوت
دوم: تظاهرات و اعتراض عليه نظام ديكتاتوري «ساموزا» در نيكاراگوئه شدت گرفت.
هفدهم: سه فضانورد آمريكايي با بالن از فراز اقيانوس اطلس گذشتند.
سپتامبر
هشتم: با اعلام حكومت نظامي در تهران تظاهرات وسيعي برپا شد كه «جمعه سياه» نام گرفت. در اين تظاهرات عده زيادي كشته و مجروح شدند. آيت الله العظمي امام خميني (ره) كه در تبعيد به سر مي برد مردم را به مقاومت دعوت كرد.
نهم: آيت الله العظمي امام خميني (ره) مردم را به نبرد و مبارزه عليه نظام شاهنشاهي فراخواند.
هجدهم: موافقتنامه هاي كمپ ديويد پايه هاي مذاكرات آينده اسرائيل و مصر را تعيين كرد.
بيست وهشتم: پاپ ژان پل اول درگذشت او فقط يك ماه پاپ بود.
بيست ونهم: «پيتر ويلهم بوتا» نخست وزير آفريقاي جنوبي شد.
اكتبر
چهارم: ژيسكاردستن رئيس جمهوري فرانسه يك سفر رسمي به برزيل كرد.
نهم: ژاك برل شاعر و آوازخوان مشهور فرانسه و جهان درگذشت.
شانزدهم: كارول وجتيلا (WOJTYLA) به عنوان پاپ ژان پل دوم رهبر كاتوليك هاي جهان شد.
بيست وسوم: قرارداد صلح و دوستي بين ژاپن و چين امضا شد.
بيست وهفتم: انورسادات و مناهم بگين برنده جايزه نوبل صلح شدند.
نوامبر
اول: بين شوروي و ويتنام يك قرارداد دوستي امضا شد.
هجدهم: چهارصد نفر اعضاي يك فرقه مذهبي در گيويان خودكشي كردند. رهبري اين فرقه كه در آمريكا به وجود آمده بود «جيمي جان» بود.
دسامبر
هشتم: گلداماير نخست وزير اسبق اسرائيل در سن هشتاد سالگي درگذشت.
پانزدهم: چين و آمريكا روابط ديپلماتيك برقراركردند.
نوزدهم: به علت فني سه چهارم فرانسه ساعتها در تاريكي فرورفت.
بيست وهفتم: حوآري بومدين رئيس كشور الجزاير در سن پنجاه و سه سالگي به علت بيماري سرطان درگذشت.