پنجشنبه ۱۹ دي ۱۳۸۱ - ۵ ذيقعده ۱۴۲۳
Thu, Jan 9, 2003
سياسي
شماره ۲۳۵۴
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
اجتماعي
گزارش روز
بين الملل
گوناگون
سرزمين مادري
فرهنگ و انديشه
تاريخ
هزارويك شهر
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
اوقات شرعي
آرشيو
در پاسخ به پرسش ۸۴ نماينده
گپ سياسي
خواندنيها از خانه ملت
* شمخاني قانع شد
ديروز ازمعدود روزهايي بود كه درحين سؤال نمايندگان از يك وزير، صحن مجلس به نحو محسوسي، آرام بود و حضار به دقت به اظهارنظرها توجه مي كردند به نحوي كه اين سكوت، تحسين بهزادنبوي را كه رياست جلسه را برعهده داشت برانگيخت و درسايه اين خبر همدلي و آرامش عبارتهاي مزاح آميز محسن آرمين خطاب به شمخاني توجهات را به خودجلب مي كرد.
وقتي طرح سؤال ازسوي مزروعي و اظهارات او پايان يافت، آرمين گفت: شمخاني قانع شد!
* يك مزاح ازنوع سريالهاي تلويزيوني
درشرايطي كه نظر غالب بر مجلس اين بود كه وزيردفاع درموقعيتي نيست كه پاسخگوي عملكرد برخي ديگر از نهادهاي نظامي باشد و به گفته بهزادنبوي نايب رئيس مجلس پيش از اين نيز وزارت دفاع طي نامه اي به هيأت رئيسه پاسخگويي درقبال بيانيه سپاه را خارج از حوزه وظايف خود دانسته بود، برخي نمايندگان با اظهارنظرهايي صريح ولي مزاح آميز منتفي شدن ضرورت پاسخگويي اين وزارتخانه درقبال عملكرد نيروهاي مسلح را متذكرمي شدند.
موسي قرباني نماينده عضو فراكسيون اقليت درحالي كه شمخاني به سؤالات خبرنگاران پارلماني پاسخ مي داد به كنار وزيردفاع آمد و به خبرنگاران گفت: اين جلسه را نيز مي توانيد به نقل از آقاي شمخاني بنويسيد كه «من چيكاره بيدم»
* گشايش دركار بازنشستگان پيش از ۷۸
تعدادي از نمايندگان پيشنهادي را براي الحاق به تبصره چهار لايحه بودجه سال۸۲ ارائه داده اند كه درصورت تصويب آن بازنشستگان پيش از سال ۷۸ نيز به ازاي هرسال خدمت، معادل ۱۰ روز حقوق برمبناي متوسط حقوق دوسال آخر خدمت، پاداش دريافت مي كنند.
* مهارت هاي شغلي به جاي فرصتهاي شغلي
دولت در لايحه بودجه سال،۸۲ پيش بيني كرده است به جاي ايجاد فرصت هاي شغلي براي پانصدهزار جوينده كار غيرماهر، اعتباراتي را براي آموزش مهارتها به اين افراد اختصاص دهد.
* حميده عدالت رئيس جديد فراكسيون زنان
حميده عدالت، نماينده مردم دشتستان درمجلس به عنوان رئيس جديد فراكسيون زنان مجلس شوراي اسلامي انتخاب شد.
* شوراي نگهبان مجدداً
طرح منع شكنجه را ردكرد
شوراي نگهبان پس از بررسي اصلاحيه «طرح منع شكنجه» با صدور اطلاعيه اي ازسوي روابط عمومي تأكيدكرد كه ايرادات قبلي اين شورا به برخي از مواد اين طرح كماكان به قوت خود باقي است.
در پاسخ به پرسش ۸۴ نماينده
شمخاني: بيانيه سپاه بايد از به كارگيري واژه هاي احساسي و نامأنوس پرهيز مي كرد
گروه سياسي: دريابان علي شمخاني وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح ديروز براي پاسخگويي به سؤال ۸۴ نفر از نمايندگان مبني بر دخالت سپاه در امور سياسي كشور در صحن علني مجلس حضور يافت و توضيحاتي ارائه داد.
به گزارش خبرنگار پارلماني «ايران» علي مزروعي نماينده اصفهان به نمايندگي از طرف ساير سؤال كنندگان به طرح سؤال پرداخت.
وي با اشاره به صدور بيانيه سپاه پاسداران در تيرماه گذشته گفت: بيانيه اخير سپاه از چه موضع قانوني صادر شده است؟
وي افزود: علي رغم توصيه هاي مكرر حضرت امام خميني و قانون تشكيل سپاه پاسداران مبني بر عدم ورود سپاه در امور سياسي و مسائل جناحي چرا بيانيه سپاه وجوهي كاملاً سياسي و جناحي يافته، به گونه اي كه هماهنگي با ادبيات يك جناح عليه جناح ديگر را القا مي كند؟
نايب رئيس كميسيون بودجه مجلس همچنين سؤال كرد: آيا موضعگيري درباره مسائل اقتصادي و تعيين خط مشي، جزو وظايف سپاه است؟
نماينده اصفهان گفت كه پيش از اين ۴۰ نفر از نمايندگان در ارتباط با اظهارات قائم مقام سپاه سؤالي را مطرح كردند، ولي با وعده هايي كه از سوي وزير دفاع داده شده، مبني بر اينكه جلسات مشتركي ميان فرماندهان سپاه و نمايندگان برگزار خواهد شد، نمايندگان سؤال خود را پس گرفتند، ولي وعده اين جلسات محقق نشد. مزروعي با اشاره به فرازهايي از فرمايشات امام خميني (ره) نظير اينكه «من به قواي مسلح سفارش مي كنم كه در امور سياسي دخالت نكنند» گفت: يكي از فرماندهان سپاه گفته است: «اينك نظاميان نبايد در سياست دخالت كنند را قبول ندارم.» مزروعي به موارد ديگري از اظهارنظرهاي مسؤولان سپاه كه در مغايرت با توصيه هاي امام بوده، اشاره كرد و گفت: سال ۶۰ وقتي كه امام (ره) فرمودند نظامي ها حق دخالت در سياست را ندارند، بسياري از سياسيون ما كه در سپاه بودند، براي اينكه كار سياسي را ادامه دهند، صادقانه از سپاه بيرون آمدند، ولي همانهايي كه صادقانه برخورد نكردند و هدفشان كار سياسي بود، در اين تشكيلات ماندند.
مزروعي از اينكه موضعگيري سپاه عليه خط مشي دولت افغانستان موجب اعتراض و رنجش افغانستان از ايران را فراهم كرده و هزينه هايي بر ايران تحميل شده، انتقاد كرد.
وي به بخش ديگري از بيانيه اشاره كرد كه از نفوذ پياده نظام دشمن در بدنه حاكميت خبر داده بود.
مزروعي گفت: بنا به محتواي اين بيانيه اين عناصر نفوذي فقط در نهادهاي دولتي و قانونگذاري حضور دارند و بقيه نهادهاي كشور از نفوذي ها پاك هستند!
مزروعي همچنين از به تأخير افتادن طرح سؤال در جلسه علني مجلس انتقاد كرد. دريابان شمخاني درابتداي توضيحاتش از مزروعي به عنوان «همرزم سابق» يادكرد و خاطرنشان ساخت كه هرگز نگفته است براي پاسخگويي به مجلس نمي آيد بلكه سؤال را حق نمايندگان و پاسخگويي را وظيفه خودمي داند اما درمورد موضوعي كه ازوي سؤال شده معتقداست كه اين موضوع كمتر به حوزه وظايف وي مرتبط مي شود.
وزيردفاع گفت: پيام اصلي بيانيه سپاه تأكيد برمقاومت مدني، وحدت و همبستگي ملي، جلوگيري و اجتناب از غافلگيري و دفاع از دستاوردهاي انقلاب اسلامي دربرابر تهديدهاي خارجي است.
وي افزود: تنظيم كنندگان بيانيه با پرهيز از به كارگيري «واژه هاي احساسي و نامأموس»، مي توانستند از واژه هاي بهتري براي بيان و انتقال مفاهيم خود استفاده كنند. شمخاني گفت: هم قانون اساسي، هم ماده۲ قانون تشكيل و وظايف سپاه و هم سنتي كه تابه حال سپاه به آن عمل كرده است، اين اجازه را به سپاه مي دهد كه بيانيه صادركند.
وي پاسداري از انقلاب و دستاوردهاي آن را از وظايف سپاه دانست و گفت كه بيانيه يادشده را نيز مي توان به عنوان تحليل اين نيرو از حوادث منطقه رويدادهاي درون ساختاري، تهديدات خارجي و نمادهايي از تهديدات داخلي دانست كه سپاه پاسداران همچون سالهاي گذشته، آن را به اطلاع گروههاي اجتماعي، مديران سياسي و نهادهاي انقلابي رساند.
شمخاني گفت: ممكن است برخي از واژه ها به گونه اي احساسي انتخاب شده باشد، ممكن است برخي عبارتها بخوبي ادراك نشده باشد، ممكن است برخي از تحليلها با واقعيتهاي عيني هماهنگ نباشد، ممكن است برخي از نتيجه گيري ها جلوه علمي، عملي و واقعي نداشته باشد، من در اين موارد با تمامي شماها هم عقيده ام، اما اعتقاددارم كه نقش اين بيانيه درايجاد «بازدارندگي امنيتي» مؤثربوده است. وزيردفاع، عمل به توصيه امام خميني(ره) ازسوي سپاه را نيز مورد تأكيد قرارداد و اظهارداشت: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي متعلق به جامعه و انقلاب اسلامي ايران است و نبايد در روند گرايشات سياسي به مفهوم گرايش جناحي قرارگيرد.
وي درمورد موضعگيري سپاه درباره افغانستان نيز گفت كه سپاه دربيانيه اش قصدداشته است ضرورت پرهيز از اصل غافلگيري را در سياست خارجي گوشزدكند. مزروعي درپايان اين پرسش و پاسخ به نمايندگي از ساير سؤال كنندگان اعلام كرد كه از پاسخهاي وزير قانع نشده است. درنتيجه، اين سؤال براي بررسي بيشتر به كميسيون مربوطه ارجاع شد.
* وزيردفاع از اسرارنظامي مطرح در پرونده نظرسنجي اظهاربي اطلاعي كرد
علي شمخاني همچنين درجمع خبرنگاران پارلماني درپاسخ به اين سؤال كه در پرونده نظرسنجي، اسرار نظامي هم به بيگانگان فروخته شده يا خير؟ گفت: من روي پرونده نظرسنجي تسلط اطلاعاتي ندارم. وي در پاسخ به اين سؤال كه چرا سپاه مشهد برضد جبهه مشاركت بيانيه داده است؟ ادامه داد: نبايد اين كار را مي كرده. اگر سپاه مشهد عليه مشاركت بيانيه داده، دخالت درمسائل سياسي است و بايد رسيدگي شود. وي درباره بازداشتگاه پادگان جي گفت: ما در اين بازداشتگاه، بازداشتي نداريم. از زماني كه بنده مسؤوليت را پذيرفتم، آنجا هيچ بازداشتي غيراز بازداشتي حوزه وزارت دفاع نبوده است و هرگز كسي به خاطر مسائل سياسي و جناحي درآن بازداشتگاه، بازداشت نبوده است.
گپ سياسي
عاملان افشاگري براي كسب مقبوليت، شخصيت ديگران را ويران مي كنند
106680.jpg
محمدرضا تاجيك
گروه سياسي : به اقرار بسياري از صاحبنظران جامعه ايران ساليان طولاني با پديده افشاگري دست به گريبان بوده بي آنكه سازوكاري براي رفع و مهار آن پيدا كند و همين بلاتكليفي و بي عملي باعث شده كه مدافعان اين روش پيروزمندانه پروژه هاي خود را يكي پس از ديگري به اجرا گذارند. گفتار اخير خاتمي درباب فراگيري آفت افشاگري اين فرصت را فراهم كرده تا كارشناسان رسانه اي و سياسي زواياي اين پديده را با تأمل در اهداف و مباني رفتار افشاگران بشكافند در همين راستا خبر نگار ما نقطه نظرات دكتر محمدرضا تاجيك رئيس مركز مطالعات استراتژيك و استاد دانشگاه را جويا شده است.
•••
\ از ديد شما افشاگري چه تعريفي دارد؟ و درچه شكلهايي ممكن است بروز و ظهور كند؟
ـ دريك تعريف كلي، افشاگري يعني آشكارنمودن هرنوع رفتار، كردار، پندار، نوشتار و گفتاري كه حامل و عامل (ياحاملان و عاملان) آن به هرانگيزه و انگيخته اي سعي درنهان داشتن آن دارند. برهمين اساس مي توان به جهات گوناگون اين كنش را تقسيم بندي و طبقه بندي كرد. براي نمونه، به اعتبار ماهيت آن مي توان افشاگري را به افشاگري صادق و افشاگري كاذب تقسيم كرد. افشاگري صادق متضمن برگرفتن حجاب از روي حقيقت و واقعيت است، درصورتي كه افشاگري كاذب اينگونه نيست. به اعتبارانگيزه و انگيخته نيز مي توان افشاگري را به افشاگري سازنده و افشاگري تخريبي تقسيم كرد.به اعتبار هدف نيز مي توان دونوع افشاگري يعني افشاگري با هدف كسب قدرت و افشاگري با هدف تصحيح و تلطيف قدرت و يا افشاگري با هدف دفاع از حيثيت و امنيت ملي و يا افشاگري به منظور هجمه به حيثيت امنيت ملي را از يكديگر تفكيك كرد. بي ترديد چگونگي رخ نمودن يك افشاگري ارتباط تنگاتنگي با نوع آن دارد. يك افشاگري مي تواند از رهگذر تمهيدات قانوني و به دور از جنجالهاي سياسي و جناحي انجام پذيرد و بالعكس يك افشاگري هم مي تواند صرفاً با اهداف و اغراض سياسي و جناحي قرين گردد و دراين حالت به قول مولانا «چون غرض آمد هنر پوشيده شد، صدحجاب از دل به سوي ديده شد.»
دراينگونه افشاگري ها، همواره حاشيه قضيه فربه تر از متن آن است. در بسياري از موارد اساساً اصل قضيه فراموش مي شود و يا درميان انبوه مسائل حاشيه اي گم مي شود. براي مثال، بنده خدايي كه موضوع افشاگري سياسي واقع شده، افزون برآشكارشدن دنياي پنهان سياسي خود بايد منتظر آشكارشدن دنياي پنهان خصوصي و خانوادگي خود نيز باشد و يا ممكن است يك اقدام ساده سياسي، علمي، تحقيقاتي، معرفتي سريعاً تبديل به يك اقدام پيچيده براندازانه، جاسوسي، ضدشرعي و ضدخدا و خلق شود، دراينگونه موارد فقط بايد به خدا پناه برد.
\ تحت چه شرايطي و با چه نشانه اي مي توان فهميد كه افشاگري به يك پديده تبديل شده است؟
ـ درجامعه امروز ما، افشاگري نه به مثابه يك ابزار و وسيله كه به مثابه يك هدف مورد توجه برخي از بازيگران سياسي قرارگرفته است. شايد بتوان گفت كه درنزد اين بازيگران، افشاگري نه يك تاكتيك كه يك استراتژي است كه با توسل بدان مي توان به بازتوليد و بازيافت قدرت اميدوار بود. افزون بر اين، درشرايط كنوني افشاگري از چارچوب يك اقدام مقطعي خارج شده و درهيبت يك جريان مداوم و گسترده بروز و ظهور كرده كه هرروز بر دامنه و عمق آن افزوده مي شود. از اين رو مي توان گفت كه افشاگري به يك پديده درجامعه ما تبديل شده است.
\ تفاوت افشاگري با مقوله اطلاع رساني و كشف حقيقت درچيست؟
ـ از يك منظر، مي توان افشاگري را نوعي «اطلاع رساني» و كشف حقيقت اما با بيان و شيوه اي متفاوت تعريف كرد. هدف افشاگري همچون اطلاع رساني مي تواند تزريق آگاهي به جامعه و آشناكردن آن با حقايق و واقعيت ها باشد. اينگونه افشاگري را مي توان در رژيم هاي توتاليتر و استبدادي به وفور ازسوي مردم نسبت به نظام مستقر مشاهده كرد. اما از منظرديگر، افشاگري را مي توان كنشي درمقابل اطلاع رساني صحيح و جريان طبيعي كسب آگاهي و آشنايي مردم با حقايق و وقايع تعريف نمود. در اين حالت، افشاگري از رهگذر «هست كردن نيست ها» و «نيست كردن هست ها» و «يا مصادره به مطلوب وقايع و حقايق» سعي در تزريق نوعي آگاهي كاذب درجامعه و جهت دادن افكار و رفتار عمومي جامعه درجهت منافع و مطامع سياست و قدرت محورعاملان خودمي كند. متأسفانه درجامعه امروز ما، چهره دوم اين كنش چهره برجسته آن است.
\ گروهها و رسانه ها با چه هدف و انگيزه اي به روشهاي افشاگري رومي آورند؟
ـ همانگونه كه گفتم، اين كنش دوچهره برجسته دارد،سازنده و مخرب. اما از آنجايي كه روح سخن خاتمي ناظر بر چهره دوم اين كنش بود، اجازه بدهيد تأملي در علل و زمينه ها و اهداف اين نوع افشاگري داشته باشيم.
درجامعه امروز ما، اين نوع افشاگري ها عمدتاً ملفوف و پيچيده دراهداف سياسي ـ جناحي و آغشته به اغراض قدرت طلبي است.
به بيان ديگر، افشاگري ها يا به انگيزه و انگيخته قراردادن رقيب در سه كنج رينگ و يا با هدف رهايي خود از سه كنج رينگ صورت مي گيرد.
بهتر است بگويم كه برخي بازيگران سياسي و اجتماعي زماني كه استعداد كسب مقبوليت و مشروعيت خود را ازدست مي دهند و براي رقابت با رقيب خود چاره اي جز برون رفت از اين بحران و قراردادن رقيب در وضعيت مشابه ندارند، به تاكتيك يا ترفند افشاگري دست مي زنند، بنابراين هدف اصلي اينگونه افشاگري ها عمدتاً بازسازي و بازيافت مقبوليت خود با ويران كردن مقبوليت و شخصيت ديگران است.
\ راه اصلاح جامعه و نظام درشرايطي كه دچار آفت افشاگري مي شود، كدامند؟
ـ به عوامل و راهكارهاي بسياري مي توان اشاره كرد.
ازآن جمله است افشاگري ماهيت اين نوع افشاگري. چنانچه مردم نسبت به چهره واقعي و كريه اين نوع افشاگري ها آگاه شدند، اين كنش ديگر هيچ حاصلي براي عاملان خود نخواهدداشت. همچنين براي مقابله با آگاهي كاذب مردم، بايد از آگاهي حقيقي ياري جست.
پنهان كاري و پنهان پژوهي و محرم راز دانستن مردم،دفاع معقول و فراگير حقوقي، تلطيف فضاي سياسي و جناحي، برخورد قاطع مسؤولان با اين پديده و تدوين قوانين صريح و قاطع براي برخورد جدي با اين پديده شوم از ديگر راهكارهاي مهم دراين زمينه است.
\ آثار و عوارض سوءاحتمالي و سياسي رواج افشاگري چيست كه خاتمي آن را ننگين و شرم آور خواندند.
ـ افشاگري وقتي دراين هيبت و هويت ظاهرمي شود همچون ويروس شيوع پذيري است كه هيچ جسم و روحي را از گزند خود مصون نمي گذارد. افشاگري كاذب حدوحصر و عامل و حامل خاصي نمي شناسد و مي تواند به مثابه تيغي برنده دردست هرزنگي اي و براي تحقق هرهدفي مورداستفاده قرار گيرد. حتي حاملان و عاملان اين نوع افشاگري نيز هيچگونه مصونيتي درمقابل ويروس آن ندارند و هرلحظه ممكن است كه اين آفتي كه خود كشت كرده و پرورش داده اند شيرازه و هستي آنان را فروپاشد. افزون بر اين، اين نوع افشاگري، بنيان هاي اعتماد را فرومي پاشد، ريشه هاي مقبوليت و مشروعيت جامعه را مي خشكاند، باورهاي مردم را تخريب مي كند، بستر رواني و اجتماعي را براي تأثيرگذاري شايعات گوناگون مهيا مي سازد، جامعه را مستعد انفعال و اعتراض مي گرداند، شكاف ميان مردم و نخبگان را تعميق مي دهد، امنيت معنوي و شخصيتي رواني را از همگان سلب مي كند، ريسك سياست ورزي و بازي سياسي را بشدت افزايش مي دهد و همچنين چالش و رقابت سياسي را تبديل به تنفر سياسي مي گرداند.
\ چه ضرورت هايي باعث شده تا خاتمي چنين بحثي را با اين درجه شدت مطرح كنند؟
ـ ايشان (خاتمي) نگران هزينه هاي بسيارسنگين و جبران ناپذيري هستند كه جامعه و نظام بايد درقبال اينگونه به اصطلاح افشاگري ها بپردازند. حيثيت و شخصيت يك فرد و يا يك جامعه و نظام به سادگي به دست نمي آيد كه به سهولت و از رهگذر يك افشاگري كاذب بر باد رود.اگر قرار است كه افشاگري درسطح يك ابزار سياست و قدرت تنزل يابد، دليلي ندارد كه تمامي بازيگران فردي و جمعي سياسي از آن درجهت تخريب حريف و رقيب و تحقق اهداف خود بهره نبرند. دراين حالت ديگر نه از تاك، نشاني باقي خواهدماند و نه از تاك، نشان. مواظب باشيم كه اين تيغ دست خودمان را نبرد پس بايد از بازي كردن با آن پرهيز كرد. رئيس جمهوري همچنين نگران امنيت و بهداشت روحي و رواني جامعه است. اگر اين امنيت روحي و رواني دچار خدشه و آفت شود سنگ روي سنگ بند نخواهدشد.
در اين وضعيت، همه كساني كه خود را فاقد «حريم» و «حرمت» غيرقابل تعرض مي يابند از تعرض به حريم و حرمت ديگران خودداري نخواهندكرد. اين وضعيت جنگ همه عليه همه است. دراين حالت هركس گرگ ديگري مي شود و براي دريدن ديگران از هيچ قاعده اخلاقي، قانوني و شرعي و انساني تبعيت نمي كند.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |