كدام دادگاه صالح به رسيدگي است؟
دادگاهي صلاحيت رسيدگي به جرم صدور چك بلا محل را دارد كه بانك محال عليه (يعني بانكي كه چك در آنجا مي بايستي پرداخت گردد) در حوزه قضايي آن دادگاه واقع شده باشد، هر چند كه چك در حوزه قضايي دادگاه ديگري به دارنده تحويل شده باشد. به عنوان مثال اگر به موجب قراردادي كه در شيراز منعقد گرديده، چكي به عهده بانك ملت شعبه دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران صادر شود و به دليل نداشتن موجودي منجر به صدور گواهي عدم پرداخت از طرف بانك گردد، در اين صورت اگر دارنده بخواهد در خصوص چك بلا محل صادره اقدام نمايد، دادگاه عمومي تهران صالح به رسيدگي است و دادگاه عمومي شيراز، صلاحيتي در خصوص رسيدگي به چك مورد بحث را نخواهد داشت.
نمونه يك شكايت كيفري در مورد چك بلامحل
رياست محترم دادگستري شهرستان...
با كمال احترام به استحضار مي رساند كه آقاي الف مبادرت به صدور يك فقره چك به شماره ... به تاريخ ... به مبلغ ... له اينجانب ب به عهده بانك ... شعبه... واقع در... نموده كه متأسفانه به دليل نداشتن موجودي و يا... منجر به صدور گواهي عدم پرداخت به شماره ... به تاريخ... گرديده است كه با تقديم اين شكايت تقاضاي تعقيب كيفري و مجازات ايشان را دارم.
در ضمن دادخواست توقيف اموال و مطالبه ضرروزيان در موعد مقرر تقديم خواهد شد.
شاكي: ب به نشاني...
مشتكي عنه: الف به نشاني...
با تقديم احترام مجدد ـ ب
امضاء
بعد از اينكه دارنده اقدام به طرح شكايت كيفري نمود، عموماً شكايت مطروحه از سوي مقام قضايي به حوزه انتظامي دادگاه رسيدگي كننده ارسال مي گردد تا متهم احضار و تحقيقاتي از او به عمل آيد و پس از اتمام تحقيقات پرونده در معيت طرفين به دادگاه عودت داده مي شود و شاكي نيز بايد اظهارات خود را بر روي برگ مخصوص اظهارات شاكي كه شامل مشخصات و آدرس كامل و شرح شكايت است، قيد كند. پس از اعاده پرونده به دادگاه، اگر متهم در دادگاه حاضر باشد تحقيقات لازم از او به عمل مي آيد و تفهيم اتهام مي شود و قرار تأمين لازم كه سپردن وجه الضمان نقدي معادل مبلغ چك و يا توديع ضمانت نامه بانكي معتبر است صادر شود و صادر كننده تا زمان سپردن قرار صادره فوق بايستي در بازداشت بسر ببرد.
در صورتي كه صادر كننده براي پرداخت وجه چك، تقاضاي مهلت كند، دادگاه رسيدگي كننده در صورت اقتضاء مي تواند با گرفتن تأمين مناسب ديگر ـ كه عموماً قرار وثيقه است ـ تا يك ماه به او مهلت دهد تا وجه چك را بپردازد و يا موجبات رضايت دارنده را به طرق ديگر فراهم كند، با گذشت اين مدت و عدم جلب رضايت دارنده، اين قرار به قرار وجه الضمان تبديل خواهد شد.
اما اگر صادر كننده با وجود احضار وي از طرف مقامات قضايي و انتظامي حاضر نشود، پس از دوبار احضار، بنا به درخواست شاكي، برگ جلب او صادر مي شود و در صورتي كه محل اقامت او مشخص نباشد، برگ جلب سيار او صادر و در اختيار شاكي قرار مي گيرد. برگ جلب مقيد به مدت زمان خاصي است و پس از تمام شدن مدت اعتبار مي توان به دادگاه صادر كننده مراجعه و آن را تمديد كرد.
قرار توقيف اموال
توقيف اموال و يا به تعبير حقوقي تأمين خواسته را شاكي در صورتي مي تواند تقاضا نمايد كه صادر كننده وجه الضمان نقدي يا ضمانت نامه بانكي معتبر توديع نكرده باشد؛ چرا كه در اين فرض در صورت محكوميت صادر كننده، ضرر و زيان شاكي از محل وجه الضمان يا ضمانت نامه قابل پرداخت است. در غير اين صورت شاكي مي تواند تقاضاي تأمين خواسته از اموال متهم را بنمايد كه در اين صورت دادگاه در وقت فوق العاده رسيدگي، قرار تأمين خواسته از اموال متهم را بنمايد كه در اين صورت دادگاه در وقت فوق العاده رسيدگي ما قرار تأمين خواسته از اموال متهم را صادر و جهت اجرا به دايره اجراي دادگاه صادر كننده حكم ارسال مي دارد تا در صورت وجود و شناسايي اموال و معرفي آن از طرف شاكي دايره اجرا مبادرت به توقيف اموال متهم بنمايد تا در صورت محكوميت وي، از محل فروش اين اموال و پرداخت وجه آن به دارنده، ضرر وزيان وي پرداخت گردد.
نمونه دادخواست مطالبه وجه چك كيفري
در صورتي كه پس از تعقيب كيفري صادر كننده، وي مبادرت به پرداخت وجه چك نكند و يا به طرق ديگر رضايت دارنده چك را جلب نكند، دارنده مي بايستي مبادرت به تقديم دادخواست مطالبه وجه چك به دادگاه رسيدگي كننده نموده و هزينه دادرسي پرداخت كند. هزينه دادرسي براي يك ميليون تومان اوليه ۱۵ هزار تومان (۱‎/۵ درصد) و براي ميليونهاي بعدي ۲۰ هزار تومان(۲ درصد) است به عنوان مثال هزينه دادخواست پنج ميليون توماني ۹۵ هزار تومان و اينك نمونه يك دادخواست:
صدور چك بلا محل از جمله جرايم قابل گذشت است
در هر مرحله از مراحل دادرسي كه صادر كننده بتواند رضايت شاكي را جلب نمايد، دادرسي متوقف و قرار موقوفي تعقيب صادر خواهد شد. اما در صورتي كه جلب رضايت شاكي و اعلام گذشت وي پس از قطعيت حكم صادره باشد، محكوم عليه مي بايستي يك دوازدهم وجه چك را به صندوق دادگستري بپردازد تا بتواند به نحو كامل از محكوميت رهايي پيدا كند. تشريح قضيه بدين صورت است كه يكي از مجازاتهاي صدور چك بلا محل، پرداخت يك چهارم وجه چك يا كسر موجودي آن به عنوان جزاي نقدي است و در صورت جلب رضايت دارنده پس از صدور حكم قطعي، محكوم عليه مي بايستي يك سوم از جزاي نقدي را بپردازد كه اين ميزان يك دوازدهم وجه چك خواهد بود و اگر قرار به پرداخت اين مبلغ نباشد به ازاي هر ۱۰ هزار تومان مي بايستي يك روز تحمل حبس نمايد.
ادامه دارد

حتماً تاكنون به اين مسأله انديشيده ايم؛ هر فرد كه تصدي انجام كاري را دارد يا وابستگي بالقوه به گروه يا صنفي را دارد، به عنوان عضوي از آن صنف مورد ارزيابي قرارمي گيرد و عملكردش موجبات يك قضاوت جمعي را فراهم مي آورد به عنوان مثال مردم با ديدن يك يا دو پزشك يك نتيجه گيري كلي را در مورد اطبا ارائه مي دهند.
علت طرح اين مسأله آن است كه در مقام يك مدرس كه همواره ارتباط مستقيم با دانشجويان دارم متأسفانه در هر ترم گاه شاهد رفتارهايي هستم كه مطابق ذات و طبع رشته حقوق نيست و جاي تأمل دارد. حقوقدانان به عنوان طبيبان اجتماع بايد دردها را شناسايي كرده و براي رفع آن نسخه قانوني بپيچند و مقررات و نظم و قانون براي آن وضع كنند، اما اينكه خود افراد جامعه حقوق به عنوان طبع و سرشت كارحقوقي بايد منضبط و قانونمند و مطيع مقررات باشند، بحث ديگري است و به مصداق مثل معروف كه: «متولي بايد احترام امامزاده را نگه دارد» مسلم است كه اگر اعضاي جامعه حقوقي (كه دانشجويان نيز عضوي از آن هستند) منظم و قانونمدار نباشند نمي توان از عموم جامعه توقع اطاعت قوانين و اجراي آن را داشت.
از جمله اوصاف ماهيت كار حقوقي، وقت شناس بودن است. گرچه در ديدگاه كلي وقت شناس بودن جزيي از نظم به شمار مي رود ولي به علت اهميت موضوع مي توان آن را جداگانه مطرح كرد. افرادي كه به هر طريق در زمينه مسائل حقوقي اشتغال به كاري دارند اعم از قضات، وكلا، سردفتران اسناد و… بايد چنين امتيازي داشته باشند. در نظر بگيريد ساعت مشخصي براي جلسه محاكمه تعيين شده است و قاضي يا وكيل مدافع در آن زمان حضور پيدا نكرده يا با تأخير حاضر شوند، بخشي از حقوق اصحاب دعوي تضييع خواهدشد.
چگونه مي توان پذيرفت در بين دانشجويان جوان افرادي يافت شوند كه حتي در كلاس درس هم با تأخير حضور يابند؟! آيا اينان كه آينده سازان دنياي حقوق و قضا هستند، خواهند توانست به امري كه نياموخته و ممارست نكرده اند، اهتمام ورزند؟!
يكي ديگر از ويژگي هاي ذاتي در رشته حقوق آن است كه افراد داراي متانت و قلم شيوا باشند، به كار بردن الفاظ و عبارات فصيح و دقيق علمي به انضمام وقار و متانت سخنوري اجزاي لاينفك اين رشته از علم هستند و رفتارهاي نازيبا، گستاخانه و يا دلال مآبانه دور از شأن حقوقدانان است. اينكه آرا و نوشتارها و گفتار قضات در گذشته با زمان حال تفاوت چشمگيري دارد خود مؤيد فاصله گرفتن از ذات رشته حقوق است. شنيدن و خواندن مطالب دانشجويان حقوق كه هر سال و هر ترم اغلاط املايي و انشايي فاحش در گفتار و نوشتارشان بيشتر ديده مي شود ما را نسبت به آينده بيمناك مي كند.
بيانديشيم كه چرا بزرگ دين ما فرموده اند؛ «اوصيكم بالتقوي و النظم» و يا اينكه چرا در شأن به جا آوردن بعضي عبارات لوازم و پوشش خاصي در نظرگرفته شده و اينكه اين امر خطير قضا آن همه آداب و رسوم از نوع صحبت كردن، نگاه كردن، پاسخ دادن و … تا مسائل شخصي دستوراتي داريم.
پس ادب كلامي و متانت و وقار رفتاري از بايسته هاي حقوقدانان است كه در بزرگان اين علم هم خلاف آن را هرگز نديده و نمي بينيم. لذا شكل گيري چنين رفتاري حداقل از زمان دانشجويي بايد تمرين شود تا به شكل يك خصيصه رفتاري و ذهني و گفتاري درآيد.
فراموش نكنيم پوشش هر شخص نه تنها از ميزان نظم و نظافت او حكايت مي كند، بلكه بيانگر موقعيت و پايگاه اجتماعي او نيزهست، بنابراين علاوه بر اهميتي كه براي يك حقوقدان دارد مبين شأن شغلي او و وجه تمايز آنها از سايرين نيز هست و همين فلسفه مؤيد لباس خاص براي قضات و وكلا بود.
يكي ديگر از ويژگي هاي ماهوي رشته حقوق آن است كه افراد به استدلال هاي منطقي و عقلاني و استناد سخن بگويند و خيالات و اوهام ذهني خود را با رنگ، واقعي و حقيقي نشان ندهند. در عالم حقوق بايد مستدل و مستند سخن گفت و استدلال جنبه عقلاني داشته و منطق مدار باشد. ناپسند است با افرادي از جامعه حقوقي روبرو شويم كه تخيلات خود را واقعيت پنداشته و با خيال استدلال مي كنند نه با تفكر و به پشتوانه موقعيت يا قدرتي كه دارند خود را مستغني از شنيدن حرف و استدلال مخالف دانسته و فقط خود را بر مسند حقيقت ببينند.
اتصاف به اين صنف به تازه واردين اين رشته كمك خواهدكرد، تا از امري اطمينان نيافته اند نسبت به آن قضاوت نكرده و با تقويت ذهن منطقي خود، مصداق بارز فرمايش مولاعلي در تحقق «انظر الي ما قال و لامن قال» باشند. چه اگر براي همگان عيب نباشد كه تا نسبت به چيزي اطمينان ندارد آن را بيان كنند يا در استدلالهاي خود از امور تخيلي كمك بگيرند ولي براي كسي كه بايد در مقام قضاوت رسمي يا غيررسمي به كمك علم و فن خود به عدالت نظر دهد، بسيار نازيبا است كه نام، شكل، نسبت، زبان، جنسيت، نژاد و… طرفين را ملاك داوري خود قراردهند.
از آنجا كه اين صفحه اختصاص به مسائل حقوقي دارد و طبعاً بخشي از مخاطبان آن اعضاي جامعه حقوقي هستند مجالي پديد آمد كه برخي ويژگي هاي مهم و مقتضيات رشته حقوق يادآوري گردد تا شايد به واسطه تكرار آنها را فراموش نكنيم و نيز از خاطر نبريم، حقوق فقط يك علم نيست بلكه فني است كه رعايت شئون آن جزو لوازم ضروري فعاليت در آن و برخورد با همكاران و ديگران به حساب مي آيد و به نيل به جامعه اي آرماني بيش از آنكه با افزايش تعداد دانش آموختگان مرتبط باشد با تعالي كيفيت آموزش آنها بستگي دارد.

شركت در جرم
ارتكاب جزئي از اجزاي اصلي جرم را به وسيله شخص، شركت در جرم گويند به طوري كه از مجموعه اعمال دو يا چندنفر جرم صورت گرفته باشد مانند اينكه كسي دست و پاي مقتول را نگه دارد و ديگري سرش را ببرد. شركت در جرم غيرعمدي هم مصداق پيدا مي كند مانند اينكه دو نفر ديواري را بلغزانند و به غير عمد كسي كشته شود.
شركت سرمايه
شركتي كه تعهد كند به مشتركان خود در مقابل وجهي كه دفعة واحده يا دفعات متعدده از آنان مي گيرد در رأس مدت معيني مبلغي بدهد.
شركت شير
شركتي كه در آن يكي از شركا همه منافع را به خود اختصاص دهد يا خود را از هر نوع تحمل ضرر معاف كرده باشد. چنين شركتي باطل است.
شركت ضمان تعاوني
شركتي كه كار منحصر آن به كار بستن ضمان احتياطي aval و ظهرنويسي اسناد تجاري و اسناد تعهد (بليت) و اوراق ظهرنويسي شده توسط عضو شركت است و به منظور كارهاي تجارتي تشكيل مي شود.
شركت عقدي
عقدي است كه به موجب آن دو يا چند شخص توافق مي كنند كه اشيائي را به صورت اشتراك درآورده و از آنها بهره برداري كنند وبهره و خسارت را بين خود تقسيم كنند (خواه از اين عقد يك شخصيت حقوقي ناشي شود مانند شركتهاي تجاري خواه ناشي نشود مانند شركتهاي مدني ماده۵۷۳ ق ـ م).
شركت عملي
شركتي در خارج روي اشتراك منافع دو يا چند شخص كه با هم همكاري مي كنند، وجود دارد بدون اينكه نوشته اساسي بين شركا وجود پيدا كرده باشد و هم چنين است اگر شركت مسبوق به عقدي بوده و آن عقد ابطال شده (به بطلان مطلق) ولي همكاري و تعاون و اشتراك منافع برجا مانده باشد.
به نقل از ترمينولوژي حقوقي تأليف دكتر لنگرودي

ساعت هشت صبح بود، آبي آسمان، كبود به نظر مي رسيد.
چشمانم را تنگ كرده بودم ، سوزش چشمانم هرچه به ميدان انقلاب نزديك تر مي شدم، بيشتر مي شد.
به ميدان شوش كه رسيدم، ديگر به راحتي نمي شد نفس كشيد، هوا گويا بو گرفته بود.
از لابه لاي اون همه ماشين خودمو كنار كشيدم، اگر ناچار نبودم، حتماً به خاطر آلودگي هوا، آن روز را در خانه مي ماندم، تاكسي پيرمردي را سوار شدم، ماشين نمي دونم چند سال كار كرده بود كه دود از همه درزهاي ماشين خارج مي شد، پيرمرد سرفه مي كرد و با هر بار سرفه كردن بدنش تكان سختي مي خورد، اما جالب اين بود كه سيگار اولي خاموش نشده دومي را به آتش مي كشيد.
حتماً اين شخص را مي شناسيد، شايد خودتان باشيد، شايد همسرتان و شايد دوست يا...
راستي به اين انديشيده ايد كه اولين حق مسلم شهروندان داشتن هواي سالم براي تنفس است؟
تابلوهاي هشدار دهنده آلودگي هوا را در بعضي نقاط شهر كه مي بينيم، درست همان لحظه به ياد اخباري مي افتيم كه هر از گاهي تكرار مي شود «يك نفر به علت آلودگي هوا جان باخت»
راستي آن موقع چه احساسي داريد؟
«هراس!»
بله، من هم همينطورم و شما و همه آدمهايي كه به نظر مي رسد هيچ توجهي به اينگونه مسائل ندارند، اما چطور مي شود جان شما و كودكان شما، مادر و پدرتان كه در سني هستند كه آلودگي هوا آنها را بسيار مي آزارد، براي شما مهم نباشد؟
تاكنون پيش آمده فقط به خاطر كمك به خودتان و همنوعانتان يك روز، از اتومبيل شخصي استفاده نكنيد؟
چند سال پيش بحث اين بود كه «تعداد وسايل نقليه عمومي كم است»
اما امروز هم اتوبوسها و هم خطوط ترن يا همان مترو تا حدودي جوابگو هستند، اما باز ماشينهاي شخصي در خيابان روز به روز بيشتر مي شوند و سن بالاي ۲۰ سال اكثر اين ماشينها، يكي از مهمترين عوامل آلودگي هوا است.
از ديگر طرف اتوبوسها و ميني بوسها هنوز براي سوخت از گازوئيل استفاده مي كنند.
طبق آمار حداقل عامل ۶۰ درصد آلودگي هوا خودروها هستند.
شركت كنترل هوا چندي پيش اعلام كرد ماشينها در تهران روزانه ۸ ميليون ليتر بنزين مصرف مي كنند.
و از طرفي طبق آمار و مطالعات شركت كنترل كيفيت هوا، خودروهاي نو در سال ،۱۳۸۰ ده هزار تن آلودگي در هواي تهران منتشر كردند، حال اينكه اكثر خودروها ۲۰ سال سن دارند و محاسبه ميزان آلودگي ايجاد شده توسط اين ماشينهاي فرسوده سر به فلك مي كشد، ولي خوشبختانه به گزارش سايت اينترنتي قلم سبز ايران طرح جايگزيني خودروهاي فرسوده در كميسيون انرژي مجلس تصويب شده است.
قلم سبز ايران به نقل از نماينده مردم شيراز در خصوص كليات طرح جايگزيني خودروهاي فرسوده عنوان مي كند: «به ازاي اسقاط هر ۴ دستگاه خودروي بالاي ۲۰ سال ساخت، مجوز واردات يك دستگاه خودروي خارجي صادر مي شود.»
بنابر اظهارات آقاي عظيمي، «درحال حاضر دو ميليون دستگاه خودروي اسقاطي در كشور وجود دارد كه به ازاي از رده خارج كردن آنها، ۵۰۰ هزار دستگاه خودروي خارجي وارد كشور مي شود.»
در طرح مذكور جايگزيني خودروهاي فرسوده براي توجه به وضعيت اقشار آسيب پذير مقرر شده است كه اين خودروها به قيمت واقعي از صاحبان آنها خريداري شود.
غير از مسائلي كه عنوان شد، علل ديگري چون ازدحام جمعيت، فراهم نشدن وسايل يدكي ماشين، كمبود وسايل نقليه عمومي از ديگر موارد مؤثر در آلودگي هوا مطرح شده اند. در ضمن پالايشگاههاي استان تهران و نيروگاهها باعث مي شوند سرب زيادي وارد هواي تنفسي مردم شود و از آنجا كه تهران محصور در بين كوهها است و بادها از غرب به شرق در تهران مي وزد و فقط دود را حركت مي دهد و از آنجا كه قدرت باد كم است و دود را بالا نمي برد و از محيط شهر خارج نمي كند.
بنابراين مؤثرترين گام در جهت كاهش آلودگي هوا به عهده و در توان يك يك شهروندان است.
براي هر مسأله مطلوب يا نامطلوب، مسلماً بايد هزينه پرداخت و داشتن هواي خوب هم هزينه دارد و قسمتي از اين هزينه را هم ما بايد بپردازيم.
هزينه هواي بد، بيماري است و مرگ.
هزينه هواي خوب سختي استفاده از وسايل نقليه عمومي است.
منطقي نيست كه اينجا بگوييم «باز هم حقوق شهروندي...»
اين بار خودمان حقوق شهروندي را از بين برده ايم. هوا هر روز آلوده تر مي شود و ما هر چه بيشتر مي گذرد، بيشتر فراموش مي كنيم.
عاقبت چه خواهد شد؟ چه كسي مسؤول است؟ من؟ شما؟ دولت؟ چه كسي پاسخگو است؟

اين هفته دكترمحسن طاهري جبلي پاسخگوي سؤالات شما مخاطبين گرامي مي باشند.
\ مدير مدرسه اي بودم كه با ايراد اتهام از جانب والدين يك دانش آموز (و بدون اثبات آن) از سمت خود بركنار شدم. چگونه بايد احقاق حق كنم؟
*جناب م. حسيني، سؤال شما واجد دوجنبه است. به عبارت بهتر مربوط به دو گرايش حقوق (كيفري ـ اداري) مي شود.
از نظر حقوق كيفري ايراد اتهام از جانب افراد نامبرده بدون اينكه آن را اثبات كرده باشند، چنانچه اتهام مزبور حاكي از ارتكاب جرمي توسط شما باشد يا قصد مشوش نمودن اذهان عمومي يا افراد خاص نسبت به شما را داشته باشند، موضوع از مصاديق «افترا» و مشمول يكي از مواد ۶۹۷ و يا ۶۹۸ قانون مجازات اسلامي و مستوجب كيفر است.
در مورد بركنار نمودن از سمتتان(كه بحثي در زمينه حقوق اداري است) بايد گفت گرچه عزل و نصب مناصب در كشور ما از اصول و قواعد مشخصي تبعيت نمي كند با اين وجود طبق مقررات استخدامي و نيز دلالت منطقي تنزل درجه يا موقعيت كاري يا رتبه شغلي بايد مستند و مستدل باشد، در غير اين صورت مي توان از ديوان عدالت اداري تقاضاي رسيدگي كرد.
\ اگر در دادنامه بدوي رأي بر بي حقي خواهان صادر شده باشد آيا براي تجديدنظر خواهي بايد دوباره هزينه دادرسي پرداخت؟
* پاسخ آقاي جعفر ع. از اصفهان مثبت است يعني اينكه با صدور رأي در مرحله نخستين تكليف پرونده در اين نوبت مشخص شده و روند دادرسي به پايان رسيده است و براي رسيدگي دوباره در مرحله تجديدنظر كه مرحله جديدي به حساب مي آيد پرداخت هزينه دادرسي برحسب نوع دعوا (مالي يا غيرمالي) ضروري است.
\بابت ثمن زمينم از شهرداري تنكابن طلبكار شدم ولي تاكنون نتوانستم آن را دريافت كنم. آيا حقم از بين نمي رود؟
* خير. آقاي رضا م. هرگاه حقي ايجاد شد از بين نخواهدرفت مگر به موجب يكي از طرق قانوني زوال حق (مانند ابراء، اقاله، تبديل تعهد، تهاتر، مالكيت ما في الذمه، يا وفا به عهد) بنابراين چنانچه حقي براي شما ايجاد شده باشد تا زمان حدوث يكي از موارد فوق باقي خواهدماند. ولي گاهي اوقا ت دريافت حق تابع تشريفاتي است. به طور مثال اگر مديون شهرداري باشد به جا آوردن مراتب اداري در اداي دين طبيعي است. بنابراين با اطمينان از پابرجاماندن حقتان (براي جلوگيري از طولاني شدن احقاق آن) به پيگيري ادامه دهيد.
بدانيد كه حداكثر مهلت شهرداري براي ايفاي دين محقق شده اش يكسال پس از زمان مطالبه دين است.
\ قصد دارم وكيل دادگستري شوم. شرايط آن چيست؟
* ورود به حرفه وكالت به موجب مقررات گوناگون از جمله قانون استقلال كانون وكلاي دادگستري، قانون وكالت و آيين نامه هاي قوانين نامبرده مستلزم احراز شرايطي است كه بطور خلاصه چنين است:
۱) داشتن حداقل ليسانس حقوق (و يا بالاتر) از يكي از دانشگاه هاي معتبر داخلي يا خارجي ۲) نداشتن سوءسابقه كيفري ۳) عدم محروميت از حقوق اجتماعي و نيز عدم ممنوعيت اشتغال به شغل وكالت ۴) داشتن حداقل بيست و پنج سال سن ۵) قبولي در آزمون ورودي وكالت دادگستري ۶) انجام كارآموزي (با شرايط و وظايف خاص) حداقل به مدت ۱۸ماه ۷) قبولي در آزمونهاي شفاهي و كتبي پايان دوره كارآموزي (اختبار)