«وضعيت جهان ۲۰۰۳» عنوان كتابي است كه به تازگي توسط يكي از معروفترين مؤسسات زيست محيطي دنيا به نام «ديده بان جهان» انتشار يافته است.ديده بان جهان درسال ۱۹۸۴ توسط لستر براون پايه گذاري شد و در همان سال نخستين «وضعيت جهان» توسط مؤسسه مزبور چاپ و به ۳۰ زبان مختلف ترجمه شد؛ به طوري كه اين نهضت تا به امروز و حتي پس از رفتن براون از آن مؤسسه نيز ادامه يافته و «وضعيت جهان» بسان يك گزارش زيست محيطي سالانه در خصوص اوضاع جاري زمين وپيشرفت به سوي جامعه جهاني پايدار انتشار مي يابد.
•••
براساس گزارش سالانه مؤسسه ديده بان جهان (World Watch) ، اگر چه جامعه جهاني پيشرفت زياد و قابل توجهي را به سوي رفع معضلات اجتماعي و زيست محيطي موجود تجربه نمي كند، اما فعاليت ها و ابتكارهاي موضعي و محلي درگوشه و كنار دنيا ممكن است بتواند تا اندازه اي موجبات خوشبيني را فراهم آورد.
كريستوفر فلاوين، رئيس مؤسسه ، در مراسم معرفي اين گزارش جهاني گفت: «امروز پيام اصلي ما آن است كه آنچه اغلب به عنوان يك انقلاب ناممكن از آن ياد مي شود، در قالب موفقيت هاي كوچك حيرت آوري در سراسر جهان در حال وقوع است».
وي ضمن اشاره به اين كه گزارش امسال «ديده بان جهان» اساساً خبرخوبي با خود به همراه دارد، هشدار داد «براي آن كه به لحاظ بوم شناختي، اقتصادي وسياسي جهان ناپايدار و ويراني را براي نسل آينده بر جا نگذاريم، تلاش هاي بسيار عظيمي لازم است».
«وضعيت جهان ۲۰۰۳ » كه بيستمين گزارش از نوع خود به شمار مي رود، ضمن مروري بر سلامت سياره و ساكنانش دلشكستگي عميق خود را از اجلاس جهاني توسعه پايدار ملل متحد كه در ژوهانسبورگ برگزار شد، ابراز كرده و معتقد است فقدان تدوين تعهدات و الزامات دقيق و مفصل در اين اجلاس موجب شد تا بسياري از شركت كنندگان نسبت به توانايي جهانيان در مواجهه با مهمترين مقولات پيش روي بشر قرن بيست ويكم دچار يأس ونااميدي شوند. به رغم اين يأس، ديده بان جهان بر اين عقيده است كه اجلاس جهاني توسعه پايدار سازمان ملل متحد جلوه گاه يك مسير طلايي در عرصه توسعه پايدار بود؛ مسيري كه در آن جوامع كوچك و محلي در سراسر جهان در صدد حل معضلات محلي و منطقه اي به حركت درآمده اند و اين عمل را بدون چشمداشت به حمايت سازمان هاي بين المللي در پيش گرفته اند.
فلاوين تصريح كرد: «طي ده سال گذشته هيچگاه اين درجه از آگاهي و توجه نسبت به معضلات بزرگ جهان همچون تغيير اقليم و مقوله تنوع زيستي وجود نداشته است، اما پيشرفت و موفقيت واقعي را هم اينك مي توان در صدها مورد كوچك مقياس در گوشه و كنار جهان مشاهده و جست وجو كرد».
وي افزود: «موفقيت هايي كه در گزارش امسال به آنها اشاره شده، از انرژي وحمل ونقل گرفته تا مسأله غذا ومبارزه با بيماري هاي عفوني همگي بيانگر آن است كه تحركات و فعاليت هاي محلي و ملي در حال ايجاد تغييري عظيم در وضعيت جهان است».
درگزارش جديد ديده بان جهان مي توان آمارهاي جالب توجه و تكان دهنده اي يافت. براساس اين گزارش، روزانه ۵۵۰۰ كودك در اثر بيماري هاي مرتبط با غذا، هوا و آب آلوده از بين مي روند؛ مالاريا هنوز هم روزانه ۷۰۰۰ انسان را از پا در مي آورد؛ انقراض پرندگان با سرعتي معادل ۵۰ برابر نرخ طبيعي آن در جريان است كه مي تواند شاخص خوبي از تداوم تخريب زيستگاه ها به دليل فعاليت هاي بشر تلقي شود و سرانجام اين ميزان ذوب شدن يخ هاي جهان از سال ۱۹۸۸ تاكنون دو برابر شده و اين روند مي تواند تا سال ۲۱۰۰ ميلادي سطح درياها را تا ۲۷ سانتي متر افزايش دهد.
نابودي پرندگان ؛ ارتباط ميان جمعيت، زنان وتنوع زيستي ؛ نبرد عليه مالاريا؛ ترسيم جديدي از آينده منابع انرژي ؛ معدنكاوي ؛ وحدت شهرهاي جدا از هم و نيز بهره گيري از مذهب در راستاي رسيدن به جهان پايدار از جمله سرفصل هايي است كه در اين گزارش جهاني به چشم مي خورد.
