روابط دو ملت بزرگ و متمدن ايران وچين، مناسباتي ديرينه و ريشه دار است. وجود جاده تاريخي و بسيار معروف ابريشم در واقع نمادي از احساس نياز دو ملت به برقراري مناسبات متقابل، دادو ستد و انجام تبادلات تجاري، علمي و سياحتي است.
با عنايت به تحولات كنوني جهاني و موقعيت و شرايط سياسي، اجتماعي وعلمي تهران ـ پكن با قاطعيت مي توان گفت ضرورت تحكيم روابط ميان دو كشور نه تنها كمتر از گذشته نيست ، بلكه بسيار بيشتر است.
فريدون وردي نژاد، سفير ايران در چين در گفت وگو با ايسنا، ابعاد بيشتري از روابط دو كشور و موضع آمريكا در خصوص اين رابطه را تشريح كرده است كه در پي مي آيد.
•••
| به نظر مي رسد تفاوتهاي چشمگيري در روابط چين و آمريكا نسبت به قبل از حوادث ۱۱ سپتامبر به جود آمده است، درباره ماهيت اين تفاوت توضيح دهيد؟
* روابط چين و آمريكا داراي پيچيدگيها و ابعاد متفاوتي است. حوادث ۱۱ سپتامبر نيز جنبه هاي گوناگون ديگري را به اين پيچيدگيها افزود. برخورد دو هواپيماي مسافربري به دوآسمانخراش شهر نيويورك و كشتار فجيعي كه در اين رخداد به بار آمد، در يك مرحله موجب تأثر عميق در جوامع بشري شد و به همين لحاظ نوعي همدردي در جامعه بين المللي نسبت به قربانيان بوجود آمد. به نحوي كه غالب كشورها وقوع اين جنايت را محكوم كردند. البته دولت آمريكا در مراحل بعدي سعي كرد از اين پيشامد و نيز از حس همدردي جهانيان با مردم آمريكا در راستاي اهداف سياسي ديگري بهره برداري كند كه همين اقدامات آمريكا نيز به نوبه خود موجبات ناخشنودي بسياري از كشورها و شخصيت هاي جهاني را فراهم آورد.
چين نيز همگام باساير دولت ها و ملت ها، حوادث ۱۱ سپتامبر (۲۰ شهريور) را شديداً محكوم كرد و با ملت آمريكا همدردي نمود.
پكن همچنين در مرحله تحقيقات آمريكا براي شناسايي عاملين احتمالي اين حركت تروريستي و با عنايت به شك و گمان قوي كه در اين رابطه متوجه طالبان وگروه القاعده در افغانستان شده بود، در زمره كشورهايي بود كه از نظر امنيتي و اطلاعاتي باآمريكا وارد همكاري شد. البته اين همكاري چيني ها مربوط به مرحله اول واكنش كشورها در خصوص وقايع ۱۱ سپتامبر و برخاسته از حس همدردي آنان نسبت به مردم آمريكا بود. گو اينكه در مرحله بعدي، يعني در زماني كه آمريكايي ها آشكارا به بسط حضور نظامي خود در آسياي ميانه وافغانستان پرداختند، با مخالفت هاي ضمني چيني ها مواجه شدند كه خواهان «انجام هرگونه اقدامي در چهارچوب مقررات بين المللي و مصوبات شوراي امنيت سازمان ملل متحد» بودند. به واقع چيني ها به تدريج پي بردند كه حضور جدي نظامي آمريكا در منطقه و در همسايگي چين، داراي ابعادي به مراتب وسيع تر از حمله به يك دولت نابالغ وارتشي بدوي چون طالبان و القاعده مي باشد. چيني ها كه در ابتدا تصور مي كردند آمريكا به زعم خود پس از مجازات طالبان، از منطقه عقب نشيني خواهدكرد. به تدريج دريافتندكه آمريكايي هاخواهان استمرار حضور و گسترش سيطره ونفوذ خود در افغانستان و آسياي ميانه هستند. اين خواسته آمريكايي ها به هيچ عنوان در راستاي منافع كشورهايي چون چين و روسيه نبوده و نمي باشد، چرا كه با تحقق و تحكيم اين حضور، سربازان آمريكايي در واقع تا پشت مرزهاي چين و روسيه پيشروي كرده اند و حلقه محاصره چين را تكميل تر كرده اند و اين مي تواند در دراز مدت براي اين كشور نگران كننده باشد.
به هر صورت روابط چين و آمريكا بويژه پس از حوادث ۱۱ سپتامبر چند مرحله را سپري كرده وهم اكنون در وضعيتي برخوردار از «همكاري هاي گسترده» توأم با «نگراني هاي نسبتاً عميق» بويژه از طرف چيني ها، رسيده است.
| با توجه به شرايط فعلي سرانجام بحران تايوان ونقش آمريكا در آن چگونه خواهد بود؟
* مسأله تايوان البته مناقشه تازه اي در روابط چين وآمريكا نمي باشد، با اين حال عمده سياستمداران و شخصيت هاي علمي و پژوهشگران چيني وآمريكايي اذعان دارند كه اين مسأله، محوري ترين ، ماندگارترين وحساس ترين مسأله در روابط ميان دو كشور مي باشد.
پيشينه اين مناقشه به قدمت پيدايش دولت كمونيستي جمهوري خلق چين به رهبري مائو و شكست نيروهاي ملي گراي غيركمونيست به رهبري ژنرال «چيان كاي چك» بر مي گردد، كه در نتيجه، نيروهاي ملي گرا ناچار شدند از سرزمين اصلي به جزيره تايوان عقب نشيني كنند و دولت وقت آمريكا نيز كه از قدرت گيري نيروهاي كمونيست در آسيا، اروپا وآمريكاي لاتين در هراس بود و منافع مسلم منطقه اي خود را در ايجاد حاكميت مستقلي در تايوان عليه چين مي ديد، لاجرم از تايوان جانبداري كرد. طي ۵۰ سال دولت هاي آمريكايي پيوسته تمهيداتي را براي جلوگيري از سقوط تايوان انديشيده اند. از جمله اين تمهيدات سيل كمك هاي تسليحاتي مدرني است كه در اختيار تايوان قرار مي دهند. با اينكه بيش از سي سال از برقراري تماس هاي نزديك و رده بالا ميان رهبران چين و آمريكا (نيكسون ومائو) مي گذرد و روابط ديپلماتيك ميان دو كشور نيز بيست وچند سال پيش برقرار شده است، كمك هاي تسليحاتي آمريكا به تايوان كماكان ادامه دارد و البته چيني ها نيز پيوسته نسبت به آن اعتراض داشته اند. از سويي آمريكايي ها پيوسته تأكيدكرده اند كه به سياست «چين واحد» پايبند هستند، اما به زعم خود اين تعهد خود را مانعي براي آنچه كه تقويت توان دفاعي (و نه تهاجمي) تايوان مي نامند، به حساب نمي آورند.
به اين نكته نيز بايد اذعان كرد كه هر كدام از دو طرف در سياست هاي خود، تعريف خاصي از مسأله تايوان وموقعيت آن دارند و ضمناً تمايلي ندارند كه تعريف طرف مقابل از اين مسأله را به مستمسكي براي بروز بحران در روابط فيمابين مبدل نمايند.
به عبارتي گستره مناسبات، حجم تبادلات تجاري (حدود ۹۰ ميليارد دلار) ، و استحكام پايه هاي سياست همگيري متقابل (Engagementpolicy) در سالهاي اخير به حدي ميان دو طرف تقويت شده است كه هر كدام خط قرمزي در خصوص مسأله تايوان قائل هستند و هيچكدام هم تاكنون اجازه نداده اند اين مسأله موجب بروز بحراني حاد در روابط دو كشور شود. بنابر اين به نظر نمي رسد كه در آينده نزديك و دست كم در يكي دو دهه آينده شاهد بحراني در روابط دو كشور در اين خصوص باشيم.
از طرفي چيني ها بارها اعلام كرده اند كه «اعلام استقلال تايوان» از سوي سياستمداران حاكم در اين جزيره، به معناي اعلان جنگ ميان چين وتايوان خواهد بودولذا تايواني ها نيز با درك حساسيت اين خطر، بطورر جدي استقلال جزيره را در دستور خود قرار نداده اند و البته آمريكايي ها نيز دولتمردان تايواني را از چنين اقدامي برحذر داشته اند. ضمن آنكه دولتمردان آمريكا پيوسته نسبت به سياست چين واحد ابراز تعهد نموده و با استقلال تايوان مخالفت ورزيده اند.
از سوي ديگر و از منظر منطقه اي، به نظر مي رسد كه هم اكنون رشد وتوسعه اقتصادي و شكوفايي همه جانبه، اولويت اول دولت هاي مختلف اين منطقه باشد. اين مسأله موجب تحكيم پيوندهاي اقتصادي در منطقه شده و به نوعي سرنوشت كشورها را تا حد زيادي به هم گره زده است، ضمن آنكه شدت پيوستگي منافع اقتصادي منطقه اي روز به روز در حال افزايش است واين وضعيت باعث شده است كه دولت ها و سياستمداران كشورهاي مختلف منطقه اي و از جمله چين و تايوان، نيز از هرگونه اقدام خشم آلودي كه موجب بروز بحران واختلال جدي در منطقه شود، احتراز كنند.
دولتمردان تايپه مي دانند در صورت گسترش درگيري ها هرآينه با مشكلات داخلي ناشي از بحران اقتصادي مواجه خواهند شد كه چه بسا امنيت ملي و ثبات داخلي شان را به طور جدي به چالش بكشد.
| در حال حاضر روابط ايران و چين را به ويژه در حوزه هاي سياسي و اقتصادي چگونه ارزيابي مي كنيد؟
* چين در حال حاضر در زمره كشورهاي دوست و متحد ايران قرار دارد.
مناسبات دو كشور در عرصه سياسي واقتصادي و تجاري بويژه در سالهاي اخير در بهترين حالت ممكن ادامه دارد و حجم مناسبات اقتصادي از سه ميليارد و سيصد ميليون دلار در سال فراتر رفته است.
از لحاظ سياسي دو كشور در بسياري از زمينه ها داراي ديدگاههاي بين المللي مشابهي هستند. نظرات دو كشور در خصوص مسأله حقوق بشر، عدم گسترش تسليحات موشكي و ميكروبي تا حدود زيادي مشابه و حتي در برخي موارد بسيار نزديك به هم مي باشد. دو كشور همچنين خواهان نقش فعالتر و مديريت جدي تر سازمان ملل متحد در عرصه جهاني هستند وبا برپايي نظام تك قطبي به ديده مساعد نمي نگرند. تهران و پكن با اقدامات خودسرانه قدرت هاي بزرگ در عرصه بين المللي مخالف هستند و در اين زمينه رايزني هاي مداومي دارند.
تشابه نظرات دوكشور در عرصه هاي كلان سياسي باعث شده است كه زمينه هاي همكاري قوي ميان دوكشور در بسياري از موارد مهيا باشد.
مناسبات سياسي دوكشور در زمينه هاي دوجانبه نيز شاهد رشد وتحول بسيار خوبي بوده است . اوج استحكام روابط را مي توان در ديدار جناب آقاي خاتمي رئيس محترم جمهوري اسلامي ايران از چين (تابستان ۷۹) و ديدارهاي آقاي خوجين تائو معاون رئيس جمهور چين (رئيس جمهور آتي) از ايران (بهار ۸۰) و ديدار بهار گذشته آقاي جيانگ زمين رئيس جمهور چين از ايران وسفر اخير جناب آقاي كروبي رئيس مجلس شوراي اسلامي به چين مشاهده كرد. طي اين مدت مقامات بلندپايه ديگري نيز بطور متقابل از دوكشور ديدار كرده اند.
تماسهاي مداوم ميان رهبران بلندپايه دوكشور توفيقي است كه درسايه تلاشهاي مستمر واراده قوي سياسي دوطرف براي ديدار، تبادل نظر و مشورت در خصوص مسائل مختلف، وجود دارد و البته اين به نوبه خود ريشه در تشابه مواضع و ديدگاههاي دوكشور در عرصه هاي مختلف دارد كه انجام چنين ديدارهايي را ضروري مي سازد.
از نظر اقتصادي ، روابط تجاري وحجم مبادلات تجاري دوكشور سال به سال در حال افزايش است . با عنايت به مساعدبودن ديدگاههاي سياسي واشتراك نظر رهبران دوكشور انتظار مي رود كه مناسبات اقتصادي دوكشور همچنان سيرصعودي داشته باشد. حجم مبادلات تجاري دوكشور در سال گذشته بيش از ۳‎/۳ميليارد دلار بوده است كه به نوبه خود نوعي جهش در تاريخ مبادلات تجاري دوكشور مي باشد، با اين حال پيش بيني مي شود كه حجم مناسبات تجاري دوجانبه در سال جاري ازاين هم فراتر برود.
با برنامه ريزي سفارتخانه هاي ايران وچين برنامه هاي جدي نيز براي افزايش همكاريهاي سياسي اقتصادي، تجاري، علمي وفرهنگي وتوريستي ميان دوكشور در حال انجام است.
| آيا سياستهاي آمريكا در قبال ايران مي تواند در روابط ايران وچين تأثير گذار باشد؟
*روابط دوملت بزرگ ومتمدن ايران وچين، مناسباتي ديرينه و ريشه دار است . وجود جاده تاريخي و بسيار معروف ابريشم در واقع نمادي از احساس نياز دوملت به برقراري مناسبات متقابل، دادوستد و انجام تبادلات تجاري، علمي و سياحتي بوده است.
با عنايت به تحولات كنوني جهاني و موقعيت و شرايط سياسي، اجتماعي و علمي تهران ـ پكن ، با قاطعيت مي توان گفت كه ضرورت تحكيم روابط ميان دوكشور نه تنها كمتر از گذشته نيست بلكه بسيار بيشتر است.
همانگونه كه پيشتر نيز اشاره شد، دوطرف از نظر سياسي، اجتماعي و فرهنگي داراي نقطه نظرهاي مشترك وديدگاههاي بسيار نزديكي هستند. شرايط بين المللي براي دوكشور به نحوي است كه مواضع تهران وپكن را در قبال مسائلي چون حقوق بشر، خلع سلاح ، امنيت بين المللي ، نقش سازمان ملل متحد، نظام بين المللي وعملكرد قدرتهاي بزرگ و مقابله با تروريزم در كنار هم قرار داده است.
وضعيت اقتصادي و روابط تجاري ايران و چين نيز به نحوي است كه هردو در سايه همكاريهاي متقابل، بسياري از نيازهاي همديگر را پوشش مي دهند.
واضح است كه سياستهاي كاخ سفيد، نه تنها در رابطه با ايران بلكه عليه هركشوري كه بخواهد در برابر يكجانبه گرايي ايستادگي كند، كماكان ادامه دارد، به همين لحاظ بسياري از كشورهاي جهان كم و بيش در معرض فشارهاي سياسي وتبليغاتي آمريكا قرار دارند واين شامل ايران وچين نيز مي شود. بديهي است كه جنبه هايي از همكاريهاي كشورهاي جهان با ذوق و سليقه دولتمردان آمريكا همخواني ندارد و در چنين حالتي است كه آمريكا ديپلماسي خويش را بكار گيرد تا مانع اين همكاريها بشود. توجه به اين نكته در رابطه با ايران بسيار حساس تر و جدي تر است، بطوري كه آمريكا سعي مي كند بسياري از همكاريهاي عادي ومتعارف ايران را در عرصه بين المللي نيز مانع شود. اين گونه كارشكني هاي آمريكا البته به شكلي متفاوت متوجه سياست هاي مستقلانه چين نيز مي شود. به نحوي كه آمريكا مي كوشد با استفاده از اهرم هاي متفاوت سياسي، اقتصادي، تبليغي، سياست خارجي و ديدگاههاي بين المللي چين را تحت تأثير خود قراردهد.
از طرف ديگر، دو كشور ايران و چين (همانند هر كشور مستقل ديگري) قاطعانه در پي اعمال سياست هاي عمومي براساس منافع ملي خود هستند. همكاريهاي دو كشور در سالهاي اخير به نحو روزافزوني گسترده تر شده است. عزم راهبران دو كشور براي گسترش همكاريهاي سياسي و اقتصادي و فرهنگي نيز جزم تر از گذشته است. دراين رابطه ممكن است آمريكا تصور كند كه افزايش روابط ميان چين و ايران، منافع كاخ سفيد را به چالش مي خواند اما حتي با اين فرض نيز مشاهده مي شود كه عليرغم خواست آمريكا، دو كشور چين و ايران توانسته اند تاكنون پيشرفت قابل ملاحظه اي در همكاريهاي خود داشته باشد.

| با توجه به اينكه ايران و چين دو تمدن برتر شرق و غرب آسيا به شمار مي آيند، چه نقشي مي توانند در گفت وگوي تمدنها داشته باشند؟
* ايده گفت وگوي تمدنها در جهان از افتخارات انقلاب و نظام جمهوري اسلامي ايران در عرصه بين المللي و تاريخ جهان مي باشد. استقبال انديشمندان و خردورزان جهان از ايده رئيس جمهوري ايران و اقدام سازمان ملل متحد كه سال ۲۰۰۰ را سال گفت وگوي تمدنها نام نهاد قدم بلندي در اين مهم به حساب مي آيد.
چين به عنوان يكي از كشورهايي كه در عرصه جهاني داراي تمدني باستاني و اثرگذار است، از جمله كشورهايي بود كه بيشترين استقبال را از ايده گفت وگوي تمدنها به عمل آورد. مسؤولين سياسي و ارباب جرايد و انديشمندان و فرهيختگان اين كشور نيز به مناسبت هاي مختلف اين ايده را مطرح و مورد حمايت قرارداده اند.
ايران و چين گذشته از اينكه سازندگان دو تمدن بزرگ و باستاني در آسيا، يعني بزرگترين و كهن ترين قاره جهان مي باشند، به عنوان دو كشور شرقي، داراي قرابت هاي فرهنگي شرقي هستند كه از بهترين پشتوانه هاي ملي و سرمايه هاي اصلي همكاريهاي فرهنگي ميان دو ملت بزرگ به شمار مي رود. اين مهم به نوبه خود يك فرصت منحصر به فرد براي انجام تلاش جدي از سوي دو كشور براي پيشبرد ايده جهاني گفت وگوي تمدن ها مي باشد. بدون شك تمدن امروز جهاني بهره مند از دو تمدن بزرگ ايران و چين مي باشد و به طور يقين پيشبرد ايده گفت وگوي تمدن ها در عرصه جهاني، نيازمند همكاري دو كشور صاحب تاريخ و تمدن بزرگ يعني ايران و چين مي باشد.
از نظر بسياري از صاحبنظران و بنابر ارزيابي اينجانب، مناسبات محكم ميان دو كشور عزم و اراده سياسي رهبران و قرابت هاي فرهنگي دو ملت ايران و چين با عنايت به شرايط جهاني، بهترين فرصت را براي دو كشور فراهم مي آورد كه با عنوان پرچمداران ايده جهاني گفت وگوي تمدن ها درعرصه بين المللي ظاهر شوند.
انديشمندان، محققان و سياستمداران چيني بارها اعلام كرده اند كه آماده اند در اين خصوص با صاحبنظران ايراني و جهاني رايزني و تبادل نظر نمايند.

گروه سياسي ـ «ميرچنا جئوانا» وزير امورخارجه روماني ديروز با سيد محمد خاتمي رئيس جمهوري ديدار و پيام كتبي رئيس جمهوري كشورش را تقديم وي كرد.
به گزارش ايرنا، خاتمي در اين ديدار با اشاره به روابط ديرينه دوكشور و ظرفيتهاي موجود، بر ارتقاء مناسبات فيمابين درزمينه هاي گوناگون علمي ، صنعتي و اقتصادي تأكيد كرد. رئيس جمهوري روابط خوب ايران بااتحاديه اروپايي را خاطرنشان ساخت و از روماني به عنوان نقطه مهم اتصال دنياي اسلام و غرب ياد كرد.
خاتمي در بخش ديگري از سخنان خود با تبيين موضع كشورمان در قبال حوادث منطقه بويژه مسأله عراق اظهار داشت: عراق بايد به كليه مقررات بين المللي و قطعنامه اي موجود تن دهد.
رئيس جمهوري با ابراز نگراني از تشديد تنش در خاورميانه گفت: متأسفانه رژيم صهيونيستي از شرايط آشفته كنوني براي سركوب، كشتار و آواره كردن ملت مظلوم فلسطين سوءاستفاده مي كند.
در اين ديدار كه آقاي خرازي وزير امورخارجه كشورمان نيز حضور داشت، آقاي «ميرچنا جئوانا» وزير امورخارجه روماني باتشريح وضعيت سياسي ـ اجتماعي و اقتصادي كشورش، ظرفيت همكاري ميان تهران و بخارست را گسترده دانست و اظهار اميدواري كرد مناسبات دوجانبه در زمينه هاي گوناگون بيش از پيش گسترش و تقويت گردد.

* ديدار وزير امور خارجه روماني با رئيس مجلس شوراي اسلامي
«مهدي كروبي» رئيس مجلس شوراي اسلامي روز دوشنبه در ديدار «ميرچنا جئوانا» وزير امور خارجه روماني، اتخاذ راه حل نظامي براي بحران منطقه را عاملي در جهت پيچيده تر شدن اوضاع منطقه ارزيابي كرد.
وي همچنين از اقدامات يك جانبه آمريكا در حمايت از رژيم صهيونيستي و احتمال حمله نظامي به عراق انتقاد كرد.
رئيس مجلس شوراي اسلامي اصول كلي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران را «تنش زدايي و اعتمادسازي و گسترش روابط با همه كشورها بر اساس احترام متقابل» ذكر كرد و گفت: خوشبختانه روابط سياسي، اقتصادي و پارلماني ايران با كشورهاي همسايه و نيز كشورهاي اتحاديه اروپا در سالهاي اخير رشد چشمگيري داشته است.
كروبي از الحاق روماني به اتحاديه اروپا در سال ۲۰۰۷ ميلادي ابراز خرسندي كرد و حضور فعالتر اين كشور در مجامع بين المللي را به فال نيك گرفت.
وي با اشاره به قدمت روابط سياسي و اقتصادي ايران و روماني، ابراز اميدواري كرد با برگزاري پانزدهمين اجلاس كميسيون مشترك، شاهد بهره گيري هرچه بيشتر از ظرفيتها و امكانات اقتصادي دو كشور در راستاي منافع مشترك باشيم.
«ميرچنا جئوانا» وزير امور خارجه روماني با ابراز خرسندي از روند رو به رشد روابط دو كشور، گفت: مناسبات تهران ـ بخارست داراي قدمتي طولاني است و تداوم آمد و شد مقامهاي دو كشور به استحكام اين روابط كمك مي كند. وي از ايران به عنوان كشوري مهم، بزرگ و تأثيرگذار در منطقه ياد كرد و افزود: ما معتقديم كه بدون مشاركت ايران هيچگونه صلح و ثباتي در منطقه پايدار نخواهد ماند.

گروه سياسي: «مهدي صفري» نماينده ويژه رئيس جمهوري اسلامي ايران در امور درياي خزر روز دوشنبه در رأس يك هيأت كارشناسي وارد باكو پايتخت جمهوري آذربايجان شد.
به گزارش ايرنا، نهمين دور مذاكرات كارشناسي دوجانبه براي بررسي وضع حقوقي درياي خزر با حضور مهدي صفري و «خلف خلف اف» همتاي آذري وي صورت مي گيرد. نماينده ويژه رئيس جمهوري همچنين با «آرتور راسي زاده» نخست وزير، «ولايت قلي اف» وزير امور خارجه و «فرهاد علي اف» وزير توسعه اقتصادي جمهوري آذربايجان ديدار و گفت و گو خواهد كرد. هشتمين دور مذاكرات كارشناسان دو كشور در امور خزر اواخر مهرماه سال جاري در تهران برگزار شد.

گروه سياسي: معاون قضايي دادگستري استان تهران اعلام كرد كه اگر وزارت اطلاعات هم اكنون به اين جمع بندي رسيده كه اسنادي كه در اختيارش گذاشته شده و هنوز هم هست، محرمانه و سري نيست، آنها را منتشر كند؛ هرچند كه ما كماكان بر اين نظر خود باقي هستيم كه آنها محرمانه هستند.
علي اصغر تشكري، نماينده مدعي العموم در دو پرونده «مؤسسه آينده» و نظرسنجي در گفت وگو با ايسنا اظهار داشت: اسنادي كه توسط ضابطين كشف شده چه در محل مؤسسه و چه درمنزل بعضي متهمين پرونده، جملگي داراي طبقه بندي است. بخشي از اين اسناد، حسب درخواست حفاظت وزارت اطلاعات در اختيار نماينده وزارت اطلاعات قرارگرفت. حفاظت آن وزارتخانه طي نامه اي رسماً به ما اعلام كرد كه اين اسناد داراي رده بندي محرمانه، خيلي محرمانه و سري هستند. تشكري توضيح داد: نماينده حفاظت وزارت اطلاعات مراجعه كرده بود كه برخي اسناد پرونده را ملاحظه كند. دادگاه هم به جهت همكاري با وزارت اطلاعات، تعدادي از اين اسناد را در اختيار آنها قرارداد كه همين الآن هم آن اسناد در اختيار وزارت مذكور است. لذا براساس ملاحظه آن اسناد، وزارت اطلاعات طي نامه اي رسمي به دادگاه اعلام كرد كه اين اسناد داراي طبقه بندي محرمانه، خيلي محرمانه و سري هستند و دقيقاً به همين جهت بود كه درخواست كرد رسيدگي به بند «د» اتهامات متهمين پرونده آينده كه همان نگهداري اسناد غيرمجاز است به صورت غيرعلني برگزار شود. اين نامه در سوابق پرونده موجود است.

تجمع كنندگان در مسجد امام خميني(ره) بازار تهران ديروز با صدور قطعنامه اي چاپ طرح در روزنامه «حيات نو» را محكوم كردند. در قطعنامه اين تجمع كه به دعوت جامعه انجمن هاي اسلامي اصناف و بازار برگزار شد، آمده است: در روند اهانت به مقدسات نظام و اسلام، يك استراتژي تعطيل ناپذير آمريكا و دشمنان اسلام است.
در اين قطعنامه آمده است: ما ضمن حمايت از آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب اسلامي در مبارزه با فقر، فساد و تبعيض، از دولت جمهوري اسلامي مي خواهيم مبارزه با فساد را جدي بگيرد و در كنار اين مبارزه اصيل براي تحقق اصلاحات، مبارزه با فساد سياسي و فكري را جزئي از مبارزه با فساد بدانند. حجت الاسلام فاكر، عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم در اين گردهمايي طي سخناني گفت: تصور نمي كردم در محافل و مجالس براي دفاع از امام رضوان الله عليه، به پا خيزيم و سخن بگويم. عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم افزود: وقتي كسي به اين موارد اعتراض كرد، شما مي گوييد عقايد مذهبي را ابزار سياسي قرار داده اند؛ بيچاره ها! شما خودتان ابزار شده ايد و خبر نداريد. وي اظهار داشت: شما دوست داريد در داخل كشور هر كاري كه مي خواهيد بكنيد و هيچ كس هم حرف نزند و مردم از دين و قرآن شان دفاع نكنند، شرمتان باد! سياه باد قلم تان، شكسته باد قدمتان! شما تصوير امام را به اين صورت درآورده ايد، بازار تهران تعطيل كرده است و شما مي گوييد كار جناحي مي كنند؛ آقاي رئيس مجلس، ما كار ابزاري مي كنيم؟ ما از دين مان دفاع مي كنيم؛ شما ابزار شده ايد و متوجه نيستيد.

گروه سياسي: هيأت نظارت بر مطبوعات ديروز در بيانيه اي از مراجع قضايي خواست «با رعايت موازين حقوقي و قانوني موضوع درج يك طرح در روزنامه حيات نو» را مورد رسيدگي قرار دهند.
در اين بيانيه كه نسخه اي از آن در اختيار گروه فرهنگي ايرنا قرار گرفت، آمده است: شخصيت معنوي و والاي حضرت امام خميني (ره) بنيانگذار نظام مقدس جمهوري اسلامي به عنوان تبلور آرزوهاي اسلام خواهي و ظلم ستيزي ملت مسلمان ايران نه تنها مورد احترام آحاد مردم انقلابي ايران است كه حتي دشمنان قسم خورده ايران نيز در موارد متعددي ناگزير به اعتراف نسبت به عظمت اين شخصيت تأثيرگذار تاريخ معاصر شده اند. در اين بيانيه تأكيد شده است: هيچگونه جسارتي به حضرت امام و مقدسات، صرفنظر از اينكه به طور سهو يا عمد صورت گيرد، تحمل نخواهد شد.
بند دوم بيانيه هيأت نظارت بر مطبوعات تصريح دارد، به منظور روشن شدن منبع صدور چنين خطايي، با هماهنگي انجام شده بين دستگاههاي ذيصلاح و مديرمسؤول محترم، روزنامه حيات نو روز جمعه بيستم ديماه متني را با عنوان توضيح و پوزش منتشر كرد و متعاقب آن روزنامه مذكور داوطلبانه فعاليت خود را متوقف ساخت.
«با اذعان به حساسيت مسؤولانه و مناسب مديرمسؤول روزنامه، نمي توان نسبت به عدم نظارت جدي مديران مسؤول و سهل انگاري در انجام تكاليف قانوني آنان بي تفاوت بود. از اين رو هيأت از همه مديران مسؤول مطبوعات انتظار دارد بيش از پيش نسبت به درج مطالب و تصاوير حساسيت و دقت لازم را مبذول دارند.»
هيأت نظارت بر مطبوعات در بيانيه خود مي افزايد: با توجه به درج موضوع در مرجع قضايي، هيأت نظارت از دادگاه درخواست مي نمايد كه با رعايت موازين حقوقي و با توجه به برخورد مناسب مديرمسؤول اين روزنامه، رسيدگي لازم را انجام دهد و با صدور حكم عادلانه به روند سالم سازي فعاليت هاي مطبوعاتي در كشور ياري رساند.

گروه سياسي: اكبراعلمي، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس گفت: اين كميسيون باتوجه به شرايط منطقه و تهديدات خارجي، ۴هزار و ۷۵ميلياردريال به بودجه بخش دفاعي كشور درسال ۸۲ اضافه كرد.
وي ديروز به ايرنا گفت: اين درحالي است كه در لايحه پيشنهادي دولت براي بودجه سال،۸۲ بودجه بخش دفاعي كشور هيچ افزايشي نداشت.
نماينده مردم تبريز درمجلس افزود: كميسيون امنيت ملي بايد براي تأمين اين اعتبار محل مناسبي را پيشنهادمي كرد، از اين رو قرارشد ازمحل كاهش هزينه عمليات جاري بودجه شركتهاي دولتي، بانكها و مؤسسات انتفاعي وابسته به دولت، اين اعتبار تأمين شود.
اعلمي خاطرنشان كرد:بودجه اين شركتها درسال ۸۲ بيش از ۴۳درصد رشد داشت. كميسيون ۱‎/۲درصد از اين هزينه را كه معادل ۴هزار و ۷۵ميلياردريال مي شود، كاهش داد و به وزارتخانه هاي دفاع، كشور، خارجه، اطلاعات و نيروي انتظامي اختصاص داد.
وي گفت: از اين مبلغ، ۳هزارميلياردريال به وزارت دفاع، ۱۹۵ميلياردريال به وزارت كشور، ۳۰ميلياردريال به وزارت خارجه، ۱۰۰ميلياردريال به وزارت اطلاعات و ۷۵۰ميلياردريال به نيروي انتظامي اختصاص يافت.
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس درمورد جزئيات اين اعتبارات اظهارداشت: در پيشنهاد افزايش اعتبار، از نمايندگان ستادمشترك ارتش و سپاه و وزارت دفاع درخواست كرديم به صورت عادلانه اين اعتبارات را ميان خود تقسيم كنند.
اعلمي به رديف «تقويت بنيه دفاعي» در بودجه وزارت دفاع اشاره كرد و گفت: دراين بخش، ۳۵۰ميلياردريال براي بازسازي و نوسازي تجهيزات، ۳۹۰ميلياردريال براي خريدكالا و خدمات نظامي، ۵۰ميلياردريال افزايش در نظرگرفته شد. عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي به افزايش ۱۹۵ميلياردريالي اعتبارات وزارت كشور درسال ۸۲ اشاره كرد و گفت: علاوه بر اين، به وزارت كشور اجازه داده شد كه بابت باطل كردن شناسنامه متوفيان، مبلغ ۱۰هزار ميلياردريال دريافت كند.
نماينده مردم تبريز خاطرنشان كرد: دولت را مكلف كرده ايم مجوز حمل و نگهداري اسلحه دفاعي عشاير سيار كشور را صادر و آن را تمديد كند و فشنگ موردنياز سلاحهاي داراي جواز را به قيمت تمام شده دراختيار آنان قرار دهد.

گروه سياسي ـ آنچه ديدارهاي ديپلماتيك تهران را در كانون توجه ناظران سياسي قرار داده صرفاً وزن سياسي ميهمانان عرب و ترك نيست بلكه در درجه اول نقشي است كه بازيگران بحران عراق براي عنصر ديپلماسي در فاصله زماني امروز تا جنگ احتمالي ترسيم كرده اند و دوم موقعيتي است كه كشورهاي طرف مذاكره ايران در نگاه استراتژيست هاي آمريكا دارند. تركيه، كويت وسوريه در نگاه واشنگتن ايستگاههاي تعيين كننده در تحولات منطقه محسوب مي شوند و هر كدام از آنها بخشي از راهها و ابزارهاي ورود به فضاي آينده عراق را در اختيار دارند.
به راستي آيا نشست تهران، فرصتي راهگشا براي دستيابي به گزينه هاي تصميم گيري در كشمكش آمريكا و عراق خواهد بود، دكتر هرميداس باوند در اين باره نظرات خود را با ما در ميان گذاشته است.

\ به نظر شما اهداف هر كدام از جناح هاي عربي و تركي از حضور در تهران و مذاكره درباره بحران عراق چيست؟
* طبيعي است كه كويت تغيير نظام سياسي عراق تا بالاترين حد را در جهت منافع ملي خود مي بيند. اما سوريه از اقدام نظامي عليه عراق كه منجر به تنگترشدن عرصه بر سوريه و فلسطيني ها در منطقه شود نگراني دارد، تركيه نيز خواهان نظارت بر شمال عراق و نوعي اداره مشترك در اين منطقه ضمن دريافت كمك هاي آمريكا است اما با دخالت نظامي زير و رو كننده و تجزيه عراق مخالف است. از نگاه ايران، اگر چه صدام كنترل شده از نظر برخي به مدل هاي ديگر در عراق ترجيح دارد، اما از آنجا كه ممكن است اقدام عليه عراق اجتناب ناپذير شود، ايران نمي خواهد در تعيين آينده عراق عقب بماند. از همين رو تهران نگرانيها و نظراتي معطوف به ساختار آينده عراق خواهد داشت. براين اساس مذاكرات تهران با گمانه زني روي دو نوع رفتار و تصميم احتمالي آمريكاست، اول اينكه آمريكا به تغيير نظام سياسي عراق بدون عمليات نظامي تمايل دارد كه در اين صورت نگراني هاي كشورهاي منطقه با اين مذاكرات كه ـ به نظر همراه با تأييد ضمني آمريكاست ـ مي بايد كمتر شود. در حالت دوم اگر آمريكا به اقدام نظامي مبادرت كند دولتهاي منطقه با رايزنيهاي اخير به دنبال تضمين هايي هستند تا روشن شود برخورد مشابه با كشورهاي همسايه و منطقه صورت نخواهد گرفت.

\ آيا مي توان حضور پر شتاب كشورهاي منطقه براي مذاكره را نشانه اي از قريب الوقوع بودن درگيري تلقي كرد؟
* اين مذاكرات مؤيد اين نكته است كه آمريكا به تغييرات سياسي بدون اقدام نظامي نظر مساعد دارد و حتي در صورت حمله نظامي مايل است نظرات كشورهاي همسايه را لحاظ كند و در حد ممكن از سوريه و ايران مانند كويت و تا حدي تركيه رفع نگراني كند.

\ تهران چه موقعيت و ابزارهايي در بحران عراق دارد كه اين اندازه مورد توجه قرار گرفته است؟
* ايران همسايه اي با مرزهاي طولاني در كنار عراق است و از جهت ديگر بسياري براين نظرند كه ايران به واسطه ارتباط با شيعيان و گروههاي كرد به هر حال در آينده سياسي عراق مؤثر است، لذا جلب نظر مساعد ايران براي اين كشورها مسأله اي راهبردي است.

\ آيا تحركات ديپلماتيك در بعد خاورميانه اي و فراتر از آن مي تواند تأثير جدي بر معادله بحران عراق داشته باشد؟
* اين تحركات دال بر اين است كه آمريكا با نا اميدي از اخذ همراهي شوراي امنيت سازمان ملل براي ايجاد تغييرات در عراق در پي همراهي هاي منطقه اي هم مي باشد.

\ چه مدلهايي براي آينده سياسي عراق متصور است و كشورهاي منطقه با چه تبعاتي خود را مواجه مي بينند؟
* نكته مهم اين است كه نحوه تغيير ساختار سياسي عراق براي هر كدام از همسايگان و كشورهاي منطقه پيامدهاي متفاوت خواهد داشت. پناهنده شدن صدام يا انجام كودتا، ساختار سنتي عراق را تا حدي حفظ كرده و در كشورهاي اطراف بازتاب كمتري دارد، حتي اقدام نظامي و استقرار فرماندار آمريكايي در ديگر كشورها بازتاب كمتري نسبت به سه حالت متصور ديگر يعني تجزيه، تشكيل نظام فدرال دموكراتيك و مشاركت نسبي معارضين عراقي در ساختار سياسي دارد. اين سه الگو هر يك بازتاب متفاوت در كشورهاي منطقه منجمله ايران خواهند داشت، مذاكرات تهران نيز دقيقاً بازگو كننده سه نوع بازتاب از تغييرات احتمالي عراق در مواضع سه جناح عربي، تركي و ايراني است. از اين منظر نتايج اين مذاكرات براي كشورهاي منطقه و جامعه بين الملل قابل توجه خواهد بود.