بيست و يكمين جشنواره بين المللي تئاتر فجر
امسال با حضور ۲۹نمايش از تهران و ۱۴گروه از شهرستان در بخش مسابقه برگزار مي شود.
همچنين ۹كشور خارجي در بخش بين المللي
و ۱۳گروه نمايشي داخلي در بخش مرور
آثار خود را به روي صحنه مي برند.
حضور ۴۰مدير فستيوال و محقق تئاتر
به عنوان ميهمان از ويژگي هاي ديگر اين دوره جشنواره به شمار مي رود.
پرسش ها و پيشنهادهاي بي شماري
از سوي دست اندركاران و هنرمندان تئاتر كشور
پيرامون نحوه برگزاري جشنواره مطرح است كه مي خوانيد:

•••
عليرضا نادري ـ مدرس، نمايشنامه نويس و كارگردان تئاتر
به نظر من جشنواره براي بررسي وضعيت يك رويداد، كار مهمي است و اين در تمام دنيا متداول است اما مكانيزم آن به گونه اي ديگر است، كه ايران با شرايط خاصي كه در حال حاضر دارد ممكن نيست. جشنواره تئاتر مخالف اتفاق مهمي است. چون به هر حال جشني است كه خانواده تئاتر مي گيرند، مي آيند و كارهاي همديگر را مي بينند. كارهايي از شهرستان مي آيند، نمايش هايي از خارج از كشور مي آيند و طبيعتاً اين مي تواند در رشد و ارتقاي تئاتر و وضعيت فعلي تئاتر كشور مفيد و مؤثر باشد.
امير رضا كوهستاني ـ نويسنده و كارگردان تئاتر
در حال حاضر جشنواره ها به نوعي بهانه هايي براي اجرا هستند. من اگر در شيراز كارم را براي اجراي عمومي ارائه بدهم، هم تماشاچي بسيار محدودتري خواهم داشت و هم در جشنواره فجر به دليل آنكه بيشتر بحث هاي عملي مي شود فيلترهاي متعددي كه به طور معمول كار بايد از آنها عبور كند از ميان برداشته مي شوند. براي من در حال حاضر جشنواره بهانه اي براي گسترده كردن مخاطبم است. از طريق كانال جشنواره امكاني براي من پيش آمده است و فضايي ايجاد شد كه بتوانم كار كنم. اما بهتر است اجازه ندهيم كه هر گروه و يا سازماني يك جشنواره راه بياندازد و عده اي گروههاي غيرحرفه اي يا غيرمسؤول بيايند و جشنواره برگزار كنند و متأسفانه به ديدگاه عمومي نسبت به تئاتر صدمه بزنند. متأسفانه اين باعث سهل الوصول به نظر رسيدن تئاتر مي شود.
به نظر من مشكل اصلي آن است كه در حال حاضر تئاتر بي مخاطب است. هيچ وقت تئاتر به عنوان يك نياز در جامعه ايراني شناخته شده نبوده و نيست. در حال حاضر هم يكي از مقصرين اصلي اين قضيه، خودهنرمندان تئاتر هستند كه تصويري كه از تئاتر به جامعه ارائه داده اند تصوير درستي نيست. جريان به گونه اي است كه حتي تئاتر امروزه به تفنن بدل شده است. حتي گاهي مخاطب هاي ما، ما را شماتت مي كنند كه چرا براي تماشاچي يك قصه تلخ تعريف كرده ايم. به ظاهر انگار كه تئاتر اين مسؤوليت را دارد كه دوساعت تماشاچي با آن تفريح كند و اين نوع نگاهي كه به تئاتر مي شود خطرناك است.
محسن حسيني ـ نويسنده و كارگردان و طراح حركات موزون
جشنواره هاي زياد، توان زيادي مي خواهد، سازماندهي زياد مي خواهد و بودجه. تئاتر ما بودجه ندارد. بودجه فرهنگي ما كم است. در تمام كشورها همين است. بودجه فرهنگي كشور آلمان ۶درصد از كل بودجه ساليانه اش است. ۶۵درصد از كل بودجه صرف تسليحات نظامي مي شود. اما شرايط در كشور ما از لحاظ بودجه فرهنگي بدتر است. ما بايد بتوانيم بخش خصوصي را وارد تئاتر كنيم. الآن تئاترمنوط به مركز است. منوط به سازماندهي خاصي براي تئاتر است با بودجه اي اندك. طبيعتاً بايد اين بودجه را به سطحي برسانيم كه بشود تئاترهاي بهتري را عرضه كرد.
كتايون حسين زاده ـ منتقد، نويسنده و كارگردان تئاتر
جشنواره ها برگزار مي شوند. هزينه هاي زيادي صرف مي شود و بازتاب درستي هم ندارد. حقيقتش اين است كه جشنواره در كشور ما هنوز تعريف نشده است. آن چيزي كه ما در كشورهاي ديگر ديده ايم به اين شكل بوده كه هر جشنواره اي عنواني دارد. مثلاً جشنواره ايبسن اين به اين معناست كه كارها ارائه مي شود و هركس كه بتواند بيشتر به سبك و سياق ايبسن نزديك شود جايزه اش را هم مي گيرد. اما جشنواره هاي ما هيچ عنواني ندارد. معلوم نيست موضوعمان چيست. هدفمان چيست. اگر مسئولان اين هزينه هنگفتي را كه در جشنواره ها خرج عوامل غيرتئاتري مي كنند، به خود تئاتري ها مي دادند نتيجه بهتري داشت. در جشنواره امسال ۱۲۰ گروه تئاتري شركت كردند كه از اين ۱۲۰گروه، ۲۰ تا ۲۵ گروه فقط مي توانند وارد جشنواره بشوند. اگر به تمام اين ۱۲۰ گروه امكانات لازم داده مي شد و اين گروهها را به تمام ايران مي فرستادند با بودجه اي كه حداقل بتواند آنها را تأمين كند، شايد ما از اين فرهنگ پايين تئاتري نجات پيدا مي كرديم.
نادر برهاني مرند ـ نويسنده و كارگردان تئاتر
متأسفانه اين تعدد جشنواره ها، آسيب جدي تئاتر ما است. نفس جشنواره خوب است، اما در صورتي كه تعريف شده باشد. در اين ميان فقط كمي جشنواره تئاتر فجر تعريف شده است. به نظر من دقيقاً بايد عكس اين عمل بشود. مانند آن چيزي كه در جشنواره هاي استاني اتفاق مي افتد به اين شكل كه برگزيده هاي جشنواره استاني به جشنواره منطقه اي مي رسند، جشنواره فجر هم بايد ماحصل بهترين نمايشهايي باشد كه در طول سال اجرا شده است. به نظر من هم اهداف درازمدت و هم اهداف كوتاه مدت جشنواره مي تواندتأمين بشود. در غير اين صورت جشنواره مشكل هميشگي را خواهد داشت و آن تزريق آماتوريزم در تئاتر ايران است.
حسين كياني ـ كارگردان و نويسنده تئاتر
من با تعدد جشنواره ها مخالف هستم. چيزي كه بسيار مهم است اين است كه بدانيم بازده كاري در اين جشنواره ها چقدر است. در جشنواره معمولاً چهره هايي جديد معرفي مي شوند كه بسيار مهم است. كارهايي از خارج از كشور مي آيند كه ديدنشان براي من بسيار مفيد است. اما متأسفانه شتابزدگي بسياري در آماده شدن براي جشنواره وجود دارد. در فرصت بسيار كوتاهي متن ها آماده مي شوند و بعد خواندن متن ها بسيار طول مي كشد و فاصله زماني تصويب متن تا بازبيني بسيار كم است. كمبود امكانات اجرايي، كمبود سالن تمرين و مجموعه اينها باعث مي شوند تا جشنواره فجر بسيار شتابزده برگزار شود.
البته اين مشكلات را مي شود با يك برنامه ريزي خوب و دقيق از بين برد و البته برنامه ريزي خوب هم مستلزم داشتن امكانات بسيار خوب است كه تئاتر ما ندارد.
امير دژاكام ـ نويسنده و كارگردان
در حال حاضر جشنواره به يك ماراتن تبديل شده است. ما هنوز سالنهاي تمرين و اجرا براي تئاتر به اندازه كافي نداريم. هنوز از جهت تعداد سالن در ارقام ۲۰سال پيش مانده ايم. حتي يك سالن تئاتري اضافه نشده است. حالا گروهها مي آيند و از سه ماه قبل از جشنواره با مشقت زياد تمرين مي كنند. دكور و لباسشان بايد ظرف ۱۵روز آماده شود تا به اجراي جشنواره برسند و بعد منتظر بمانند تا سال بعد نوبت اجراي عمومي شان بشود.
اين جريان بايد برعكس شود بخش مرور جشنواره بايد بخش اصلي جشنواره بشود وچيزي حدود ۱۰يا ۱۲ كار جديد هم به جشنواره بيايد كه بتواند در فروردين واسفندماه اجرا شود. به نسبت تعداد سالن هايي كه در اسفند وفروردين مي توان در اختيار گروهها قرار داد كار جديد بشود». واين در حالي است كه در جشنواره امسال چيزي بيش از ۴۰ نمايش جديد در حال رقابت هستند. نگهداري تئاتر مثل حلقه فيلم نيست . من مي توانم يك حلقه فيلم را بگذارم زير بغلم و دو يا سه چهارسال در جاهاي مختلف نمايش بدهم اما يك اجراي زنده را نمي توان مثل حلقه فيلم نگهداري كرد ومشكلات زيادي دارد. ما با آدم هاي زنده روبرو هستيم با مشكلات مختلف و مسائل اجتماعي بسيار و هرگروه نمايشي كمترين حق طبيعي اش اين است كه بداند كي وكجا اجرا مي رود.
فرزانه ارسطوـ بازيگر و كارگردان تئاتر
جشنواره فجر بسيار خوب است به شرطي كه چيزي به نام داوري آن هم به اين شكلش نداشته باشيم. بلكه گروهها بيايند ويك سري تبادل نظرهايي انجام شود و راهكارهايي براي بهترشدن تئاتر ارائه بدهند. به اين شكل نباشد كه انرژي اي كه گذاشته مي شود فقط يك ماه قبل از جشنواره باشد و بعد از جشنواره همه چيز تمام شود ، آدم ها از هم دور شوند. گروههاي خارجي مي روند وديگر ارتباطي برقرار نمي شود. جز اينكه عده اي منتظر اجراي عمومي بمانند. به نظر من بايد اين تعدد جشنواره ها از ميان بروند وهزينه اش صرف سه جشنواره در طول سال شود. جشنواره بين المللي فجر، جشنواره نمايش هاي آييني وسنتي وجشنواره نمايش عروسكي واين سه جشنواره مجالي براي همفكري وگفت وگو باشد. بهتراست كه پيشكسوتها در كنار جوانها قرار بگيرند ونه روبرويشان. از نويسنده ها وكارگردانهاي خارجي در طول سال براي آموزش تئاتر دعوت كنيم وبه اين شكل مي توانيم شاهد حركتهاي بهتري در طول سال باشيم.
محمديعقوبي ـ نويسنده وكارگردان تئاتر
لزوم جشنواره را احساس مي كنم اما نه به اين شكلش. رقابت در جشنواره براي افزايش كيفيت كارها لازم است . بهتر آن است كه نمايش ها از اجراي عمومي به جشنواره برسند. دراين صورت هيأت بازبيني در طول يك سال فرصت كافي براي ارزيابي وانتخاب نمايش ها از سراسر ايران پيدا خواهند كرد.
رضا افشارـ بازيگر تئاتر
قشنگي جشنواره به داوري هايش نيست بلكه بيشتر به اين خاطر است كه ما فرهنگ هاي مختلف را ببينيم واين تنوع خيلي جالب است . اما با اين اوضاعي كه درحال حاضر تئاتر ما دارد بهتر آن است كه براي چندسال جشنواره ها بطور كامل تعطيل شوند وهزينه هايشان صرف آموزش نيروهاي جوان و دعوت از نيروهاي شماره يك خارجي براي تدريس شود. هزينه ها بايد به دانشگاهها اختصاص يابد وصرف تحقيق در زمينه تئاتر ، آموزش كارگرداني و بازيگري شود تا نسل جديدي پرورش داده شود. اگر فقط هزينه دوسال جشنواره به اين مهم اختصاص داده شود، تئاتر ما حداقل ۲۰سال جلوتر از ايني كه هست ، حركت خواهد كرد.

گالري ملي هنر در واشنگتن ميزبان نمايشگاهي از تابلوهاي نقاشي «ادوارد ويلار» نقاش پست امپرسيونيسم فرانسوي است. به گزارش آسوشيتدپرس، اين نخستين نمايشگاه جامع از مجموعه تابلوهاي اين هنرمند است كه علي رغم استقبالي چشمگير از آنها در آمريكا تاكنون پس از مرگش در سال ۱۹۴۰ نمايشگاهي گسترده از آنها برپا نشده است. بر پايه اين گزارش، در اين نمايشگاه حدود ۲۴۰ تابلو نفيس از نقاشي ها، طراحيها و مجموعه عكسها و پوسترهاي تبليغاتي او براي تئاتر به نمايش گذاشته خواهد شد و پس از نمايش در آمريكا به پاريس، لندن و مونترال انتقال خواهد يافت. اين نقاش برجسته فرانسوي به خاطر به تصوير كشيدن تابلوهايي با فضايي ملموس و صميمي همچون پرتره هايي از اعضاي خانواده اش شهرت دارد.

دومين جشنواره موسيقي معلولان كشور در صورت حمايت نهادهاي دولتي، شركتهاي خصوصي يا خيرين از ۴ تا ۷ اسفندماه در تالار وحدت برگزارمي شود.
حميدرضا عاطفي معاون پژوهشي اين جشنواره در گفت و گو با خبرنگار «ايران» ضمن بيان اين مطلب افزود: اولين دوره اين جشنواره اسفندماه ۷۹ و با استقبال هنرمندان معلول برگزارشد، اين جشنواره زيرنظر مؤسسه ارمغان بهزيستي بود كه سال گذشته با تعطيل شدن مؤسسه اين جشنواره برگزارنشد، اما بخاطر همدلي با عزيزان معلول تلاش مي كنيم دوره دوم آن را امسال برگزاركنيم.
وي با تشكر از همكاري خانه موسيقي و تالار وحدت در برگزاري اين جشنواره تأكيد كرد: باتوجه به هزينه هاي برگزاري چنين برنامه اي به كمكهاي مالي دولت ، شركتهاي خصوصي و اشخاص خير نياز داريم.
گفتني است در صورت قطعي شدن برگزاري جشنواره هنرمندان معلول در رشته هاي موسيقي سنتي، كلاسيك و پاپ در سه گروه سني كودك، نوجوان و بزرگسال به رقابت مي پردازند.

| گالري سيحون ـ نقاشيهاي شادي كمپاني، ۵ تا ۱۰ بهمن، از ساعت ۱۶ الي ،۲۰ خيابان خالد اسلامبولي، كوچه چهارم، شماره ،۳۰ تلفن: ۸۷۱۱۳۰۵

| نگارخانه شيث ـ نقاشي هاي جلال ميرزايي، ۳ الي ۹ بهمن، از ساعت ۱۶ تا ،۲۰ چهارراه ولي عصر، ضلع جنوبي پارك دانشجو، كوچه شيرزاد شرقي، شماره ،۴۱ تلفن: ۶۷۰۷۶۸۱

| نگارخانه برگ ـ نقاشي هاي افشين علايي فر، ۶ الي ۱۶ بهمن، از ساعت ۹ تا ،۱۶ نمايشگاه عكس حسن رجبي نژاد، ۶ تا ۱۶ بهمن، از ساعت ۱۶ الي ،۲۰ خيابان ولي عصر

| نگارخانه ۷ ثمر ـ نمايشگاه هنر الياف (پرده و لوستر) مرضيه حكيمي و ندا حقيقي، ۴ الي ۹ بهمن، از ساعت ۱۶ تا ،۲۰ خيابان مطهري، خيابان كوه نور، كوه پنجم، شماره ،۲۵ تلفن: ۸۷۳۱۴۰۳

گروه فرهنگي ـ ساير محمدي: «ويس و رامين» اثر فخرالدين اسعدگرگاني، «ديوان جامي»، «ديوان اميرخسرودهلوي» و مجموعه شش جلدي «تاريخنامه طبري» گردانيده منسوب به بلعمي و… با تصحيح و تحشيه محمد روشن بخشي از آثاري است كه طي سال هاي اخير منتشرشده است. محمدروشن تاكنون نزديك به چهل عنوان كتاب منتشركرده، آثاري چون «تفسير سوره يوسف» و «بخشي از تفسيري كهن» و… محمدروشن متولد ۱۳۱۲فارغ التحصيل ادبيات فارسي و سالها مدرس دانشگاههاي كشور بوده است.
* آقاي روشن، غالب آثاري كه پيش از انقلاب تصحيح كرده بوديد، توسط بنياد فرهنگ ايران منتشرمي شد، آيا شما در اين بنياد…
\ استاد مجتبي مينوي در حوالي سال ۴۸ در بنياد فرهنگ مشغول به كار بودند و بعدها به مديريت بنياد علمي شاهنامه منصوب شدند و قبل از انتقال، ايشان به دكتر خانلري سفارش كردند، هرچنددكتر خانلري به بنده عنايت فراواني داشت، دوكتاب لمعة السراج و بختيارنامه را در انتشارات بنياد فرهنگ ايران چاپ كردند. بعد هم دكتر خانلري پيشنهاد كردند كه اوقات فراغت را به بنياد فرهنگ بروم و من از سال ۴۹ به بنياد فرهنگ پيوستم.
* يكي از كتابهايي كه با اهتمام و تصحيح شما منتشرشده «بخشي از تفسير كهن» است از مؤلفي ناشناخته، داستان اين كتاب چگونه پيداشد؟
\ متن «بخشي از تفسيري كهن» در كتابخانه مرحوم مجتبي مينوي بود و من تصميم گرفتم روي اين متن كار كنم و بنياد فرهنگ هم آن زمان چاپش كرد. البته نسخه اي از اين كتاب هم اكنون در كتابخانه مركزي وجود دارد و يك صفحه اي كه در متن نسخه كتابخانه مينوي مفقود بود، بازيافتم و متن منتشرشده را اصلاح كردم و به آن افزودم. مديرعامل انتشارات دانشگاه تهران هم تماس گرفتند كه چاپ تازه اي از اين اثر ارائه كنند.


* روي «تفسير سوره يوسف» هم كار كرده ايد و در چاپ هاي جديد باعنوان «قصه يوسف» به بازار آمد.
\ اين كتاب را دكتر معين به من معرفي كردند. شايد آن زمان گمان مي كرده من به آن شايستگي رسيده ام كه اين متن عارفانه ـ عاشقانه را عرضه كنم، اين متن به استناد دكتر شفيعي كدكني مربوط به قرن پنجم است. گرايش و غرض من در انتشار «قصه يوسف» خدمت به فرهنگ و ادبيات بود، براي خودم شايستگي در زمينه تفسير قرآن قائل نبودم ولي خوشبختانه گمان مي برم اثري كه به چاپ سپردم تا حدودي با اقبال دانشوران و متخصصان روبرو شد.


* آقاي روشن الآن چه كتابي در دست چاپ داريد؟
\ كتاب «روضه العقول» از محمدغازي ملطيوي است كه آقاي ابوالقاسم جليل پور مدرس دانشگاه آزاد رشت در تصحيح آن با من همكاري داشت. روضه العقول دقيقاً همذات مرزبان نامه است. اما به تقريب دو برابر حجم مرزبان نامه را دارد و نثري به غايت دشوار. اصلاً از هنرهاي ملطيوي لغت سازي بود. طوري كه برخي از واژه هاي به كاربرده شده در اين متن در فرهنگ هاي عربي هم ديده نمي شود. اين متن ترجمه شده و توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسي منتشر مي شود.