گروه سياسي: سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري عصر ديروز براي يك ديدار رسمي چهار روزه از هندوستان، وارد دهلي نو شد. به گزارش ايرنا، خاتمي را در فرودگاه بين المللي مهرآباد، دكتر «محمدرضا عارف» معاون اول رئيس جمهوري به طور رسمي بدرقه كرد. در اين مراسم، «دكترعلي اكبر ولايتي» مشاور مقام معظم رهبري در امور بين الملل، شماري از وزيران و معاون رئيس جمهوري حضور داشتند. خاتمي پيش از ترك تهران در فرودگاه مهرآباد در گفت وگو با خبرنگاران با اشاره به سابقه تاريخي روابط دوجانبه گفت: روابط دو كشور در زمينه هاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي از گذشته برقرار بوده و در دوران جمهوري اسلامي ايران نيز اين روابط به صورت محكم و استوار ادامه دارد.
رئيس جمهوري با بيان اين نكته كه هند كشور مهمي از لحاظ تاريخي است، اظهار داشت: نقش و موقعيتي كه دو كشور ايران و هند در جهان و بخصوص در امنيت منطقه دارند، مي تواند مكمل يكديگر باشد. رئيس جمهوري تأكيد كرد كه رهبران دو كشور در مورد گسترش اين روابط عزم راسخ دارند. وي اظهار اميدواري كرد كه در جريان اين سفر موافقتنامه هايي در زمينه هاي اقتصادي ميان دو طرف امضا شود.
مراسم رسمي استقبال از رئيس جمهوري اسلامي ايران كه به دعوت رسمي «ابوالفاخر زين العابدين عبدالكلام»، رئيس جمهوري هند به دهلي نو سفر كرده است، صبح امروز شنبه در محل «راشتراپاتي بهاوان» (كاخ رياست جمهوري هند) برگزار مي شود. «آتل بيهاري واجپايي»، نخست وزير هند به افتخار ورود رئيس جمهوري ايران ديشب در محل منزل شخصي خود ضيافت شامي خصوصي برگزار كرد.

گروه سياسي: اجلاس وزيران امور خارجه شش كشور منطقه براي بررسي راههاي صلح آميز بحران عراق، پنجشنبه شب با صدور بيانيه اي كه در آن بر لزوم پيروي عراق از مصوبات شوراي امنيت سازمان ملل تأكيد شده است، در استانبول به كار خود پايان داد.
وزيران امورخارجه شش كشور تركيه، جمهوري اسلامي ايران، مصر، عربستان سعودي، اردن و سوريه در پي بيش از هفت ساعت بحث و گفت وگو بيانيه پاياني اين اجلاس را تصويب كردند. بيانيه قراربود بعد از يك نشست دوساعته صادر شود ولي به علت آنچه كه وجود اختلاف نظر در برخي از بندهاي آن عنوان مي شود، با تأخير منتشر شد. در اين بيانيه كه متن آن توسط «ياشار ياكيش» وزيرامورخارجه تركيه قرائت شد، با اشاره به تلاش اجلاس براي يافتن راه حل صلح آميز براي بحران عراق آمده است: در وضعيت فعلي كه جنگ منطقه را تهديد مي كند، نبايد جنگ به عنوان وسيله اي براي حل مسأله عراق مطرح شود. اين بيانيه مي افزايد: از عراق مي خواهيم براي نظارت مستمر بازرسان سلاحهاي كشتارجمعي اجازه دهد و براي جلب اطمينان همسايه هاي خود سياست روشن و غيرمبهمي رابه اجرا بگذارد.
كشورهاي شركت كننده در اين اجلاس با اعلام آمادگي براي همكاري با شوراي امنيت سازمان ملل از رهبران عراقي دعوت كرده اند كه بطور جدي از اقداماتي كه موجب بروز جنگ در منطقه مي شود پرهيز كرده و با شوراي امنيت همكاري كامل نمايند و اطلاعات لازم را در اختيار آن شورا قرار دهند. «دكتر كمال خرازي» وزيرامورخارجه جمهوري اسلامي ايران در پايان اجلاس در پاسخ به سؤالي در مورد اينكه در صورت حمله آمريكا به عراق، كشورهاي منطقه چه اقدامي خواهندكرد، گفت: در اين نشست تلاش گرديد كه آمريكا براي پرهيز از جنگ متقاعد شود و در اين راستا سياست متقاعد كردن را دنبال مي كنيم و در صورت لزوم دوباره گردهم آمده و در اين مورد صحبت خواهيم كرد.
«فاروق الشرع» وزيرامورخارجه سوريه نيز گفت: تلاش همه كشورهاي شركت كننده در اين اجلاس پرهيز از جنگ است و پيام ما، پيام صلح و پيام خودداري وپرهيز از جنگ و اقدامات نظامي مي باشد. «احمدماهر» وزيرامورخارجه مصر هم ، گفت: بيانيه پاياني اجلاس استانبول پيام صلح است و لزوم همبستگي كشورهاي منطقه براي تأمين ثبات سياسي در منطقه را مورد تأكيد قرارداده است.

دكتر كمال خرازي وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران، پنجشنبه شب در حاشيه اجلاس استانبول با «يوشكا فيشر» وزير امور خارجه آلمان ديدار و گفت وگو كرد. در اين ديدار وزير امور خارجه آلمان گفت: ما براي جلوگيري از وقوع جنگي كه پيامدهاي آن براي منطقه نامشخص و غير قابل كنترل است، به تلاشهاي خود ادامه خواهيم داد.

گروه سياسي : جواد دليري ـ سيد محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران ديروز به عنوان «ميهمان ويژه» به هند سفر كرد تا در مراسم پنجاه و چهارمين روز جمهوري اين كشور شركت كند. منابع هندي گفته اند بيش از ۳۰۰ شخصيت خارجي و داخلي در مراسم تجليل از روز جمهوري هند كه همراه با رژه واحدهاي نمونه نظامي در ميدان ايندياگيت (دروازه هند) است، شركت مي كنند. يك مقام مجلس علياي هند درباره حضور خاتمي در اين مراسم مي گويد: «دعوت از مقام هاي عاليرتبه كشوري براي شركت در مراسم روز جمهوري هند، نشانگر اداي احترام فوق العاده دولت و ملت هند به آن كشور است.» صاحبنظران منطقه اي در اولين گمانه زني خود از اهميت «سفر خاتمي» به دهلي نو كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي دومين سفر رئيس جمهوري ايران به هند است، تأكيد كرده اند كه اين ديدار علاوه بر تحكيم روابط دو جانبه و كاهش تنش در منطقه به طرفين فرصت خواهد داد تا در باره يافتن راههاي جديد همكاري و همگرايي بيشتر بين ملتهاي هند و ايران گفت وگو كنند.

* نيم قرن همكاري به دور از بحران
نزديكي هنديها به ايران بر تفكري ريشه دار استوار است، به گونه اي كه هيچ گاه از دستوركار دولتهاي هر دو كشور در نيم قرن گذشته خارج نشده است. در سالهاي اخير مسائل و بحرانهاي دامنه داري در كشمير، پاكستان و افغانستان بروز كرد كه هر كدام مي توانست زمينه اختلاف و مناقشه بين ايران و هند واقع شود. اما اراده سياستگذاران دهلي مانع از تأثيرپذيري مناسبات في مابين از اين حوادث شد. از اين ذهنيت مثبت تاريخي كه بگذريم دو عامل در رويكرد جديد هنديها به همكاري با تهران مؤثر بوده است . اول اين كه، «سياستهاي نوين خاتمي»، به گونه اي كه مقامهاي هندي اين اعتقاد را بارها بيان كرده اند كه با توجه به سياست تنش زدايي و ايده گفت وگوي تمدنهاي خاتمي و نقش تازه ايران در صحنه هاي منطقه اي و بين المللي در هزاره جديد دورنماي نويد بخشي براي دوستي بين هند و ايران در زمينه هاي مختلف ترسيم كرده اند.
دومين زمينه مثبت همكاري در تحولات افغانستان و آسياي ميانه فراهم شده است، طالبان به عنوان تهديد مشترك ايران و هند، اين دو قدرت آسيا را در محور جديدي از روابط استراتژيك قرار داد، به گونه اي كه پس از سقوط طالبان، ايران و هند به عنوان برندگان اصلي اين بازي معرفي شدند. اما زمينه هاي مشترك همكاري اين دو قدرت به افغانستان محدود نمي شود. ايران و هند به لحاظ ژئوپلتيك نقاطي مشرف به دو ميدان رقابت امنيتي و نظامي يعني خليج فارس و اقيانوس هند زندگي مي كنند و بر اين اساس دو كشور عضو مجمع ساحلي اقيانوس هند و مشوق همگرايي آسيايي هستند.
به هر حال، گرچه ديدار امروز خاتمي از هند ادامه يك خط مستمر همكاري تاريخي سنتي تهران و دهلي نو است، اما آنچه اين سفر را از اهميت دوچنداني برخوردار مي سازد، برداشت دو كشور از تهديدات و معضلات منطقه اي مثل تروريسم و تشنجات سياسي و مسؤوليت ايران و هند در ايفاي نقش براي آينده امنيت بزرگترين قاره جهان است.
* همكاري اقتصادي، فصل مهم روابط دو كشور
مقامات سياسي ـ اقتصادي هند اين سفر را فصل جديدي در تحول روابط اقتصادي دو كشور توصيف مي كنند. قرار است تاريخ تجارت بين ايران و هند پس از مدتها توقف نسبي با توافقات جديد سران دو كشور شتاب گيرد. براساس آخرين آمار رسمي منتشر شده، كل ارزش تجارت دوجانبه بين هند و ايران در سال ۲۰۰۲ جداي از واردات نفتي توسط هند به ۳۳۳۶‎/۶۲ ميليون دلار بالغ شد. ارزش كالاهاي وارداتي هند از ايران در همين سال ۱۰۶‎/۴۷ ميليون دلار و ارزش كالاهاي صادراتي اين كشور به ايران ۲۳۹ميليون دلار بوده است.
برخي كارشناسان گفته اند، بازار گسترده و در حال رشد، زيربناي درحال توسعه، مقررات انعطاف پذير، ثبات سياسي و چشم انداز اقتصادي روشن، هند را به كشوري پر جاذبه براي سرمايه گذاران خارجي تبديل كرده است. در سفر سال گذشته نخست وزير هند به ايران دو موافقتنامه همكاري تجاري و اقتصادي و گمركي و چهار يادداشت تفاهم همكاريهاي فني، انرژي فن آوري اطلاعات و برق به امضا رساند.
كمال خرازي وزير امور خارجه آن موقع در بيان اين جنبه از همكاري دو كشور گفت: «اقتصاد ايران و هند مي تواند مكمل يكديگر باشد، ما توليد كننده انرژي هستيم و هند به شدت نيازمند آن است و از سويي هند صاحب فن آوري است و ما براي توسعه نيازمند فن آوري هستيم.» خاتمي و واجپايي نخست وزير هند نيز به گونه ديگري اين علايق را توصيف كردند. «خاتمي» در فروردين ماه ۸۰ گفت: «ايران دست هند را براي همكاري گسترده در همه زمينه ها مي فشارد و مطمئن است توسعه مناسبات، منافع دو كشور، منطقه و صلح جهاني را به دنبال خواهد داشت.»
نخست وزير هند نيز گفت: «همكاري اقتصادي ما نبايد به نفت و گاز محدود شود.» * حلقه نا تمام يك سياست منطقه اي
زماني كه ديدار سه روزه خاتمي از پاكستان در آذرماه گذشته پايان يافت، تحليلگران منطقه اي در ارزيابي آن ابراز عقيده كردند كه «قسمت هاي ناتمام» اين سفر، در هند تكميل خواهد شد.

عبدالكلام رئيس جمهوري و واجپايي نخست وزير هند

گفته هاي اين كارشناسان نشان از آن داشت كه تهران يك مأموريت ويژه در رفت و آمد بين اسلام آباد و دهلي دنبال مي كند و اين مأموريت چيزي نبود جز تلاش براي كاهش اختلاف هندو پاكستان. هنديها بر اين مبنا همواره از سياست تنش زدايي ايران استقبال كرده و اظهار اميدواري كرده اند كه سفر خاتمي به دهلي نو علاوه بر تحكيم روابط دوجانبه، شرايط بسيار خوبي را براي كاهش تنش در منطقه فراهم كند.
نخست وزير هند در سفر سال گذشته خود به تهران گفت: گفت وگوي تمدنها تنها راه ممكن براي حل اختلاف بين هند و پاكستان است. نظريه رئيس جمهوري ايران مبني بر گفت وگوي تمدنها حاكي از آن است كه مردم متمدن با جنگ و خشونت مسائل خود را حل نمي كنند بلكه اختلافها فقط از طريق گفت وگو قابل حل است.
پرويز مشرف رئيس جمهوري پاكستان نيز ۲۶ دي ماه گذشته در ديدار خداحافظي سفير ايران در پاكستان خواستار ايفاي نقش ايران بويژه شخص آقاي خاتمي رئيس جمهوري براي كاهش تنش در منطقه جنوب آسيا شد.
خاتمي نيز در گفت وگوهاي اخير خود با مقامات پاكستاني اطمينان داد كه جمهوري اسلامي ايران همه تلاش خود را براي كاهش تنش ميان هند وپاكستان و حل صلح آميز اختلافات دو كشور از جمله مسأله كشمير به كار خواهد گرفت.
اظهارات دو شريك آسيايي ايران نشان از آن داشت كه هر دو طرف منازعه (هندو پاكستان) اطمينان و اعتماد بالايي براي ميانجيگري ايران جهت كاهش اختلافات ارائه كرده اند. بنابراين خاتمي نمي تواند در سفر به هند كه پس از سفر به پاكستان به اين بخش از خواسته شركايش اعتنا نكند. خاتمي در پيشبرد اين مأموريت كليدي در دست دارد كه از آن به عنوان اولين طرح سمبليك صلح در شبه قاره ياد مي شود و آن چيزي نيست جز خط لوله انتقال انرژي.
* خط لوله صلح در منطقه
طبق برآورد ناظران، هند در طول سالها و دهه هاي آينده به صورت يك خريدار عمده گاز طبيعي مايع ، به خصوص از منطقه خاورميانه در خواهد آمد. طبيعي است در شرايطي كه ايران دومين ذخاير گاز بزرگ جهاني را دارد همكاري دو كشور در اين زمينه چشم انداز كاملاً روشني خواهد داشت.
مهمترين موضوع در كار انتقال گاز ايران به هند، انتخاب راه انتقال آن است كه بايد بلندمدت، مقرون به صرفه و ايمن باشد. مطالعات احداث خط لوله ۶ ميليارد دلاري از طريق پاكستان انجام شده است اما اين پروژه به علت نگراني هاي امنيتي هند تاكنون به حالت تعليق درآمده، چرا كه اين كشور با عبور اين خط لوله از خاك پاكستان به علت مخاصمات طولاني اسلام آباد مخالف است. با اين حال پرويز مشرف رئيس جمهوري پاكستان در مورد احداث خط لوله ايران به هند گفته است: «احداث خط لوله انتقال گاز ايران به نفع هند است، من پيشنهاد مي كنم كه سه كشور ايران و هند و پاكستان بنشينند و با هم درباره اين طرح گفت وگو كنند.» خط لوله براي هر سه طرف مجموعه اي از امتيازات اقتصادي، سياسي و زيست محيطي خواهد داشت.
با توجه به اهميت اين خط لوله و نقشي كه اين طرح مي تواند به كاهش تنش بين هند وپاكستان ايفا كند، قطعاً خاتمي با ارائه پيشنهادي به هند، اين كشور را به موافقت با انجام اين خط لوله راضي خواهد كرد.
* فرستاده ويژه خاتمي با پيام ويژه
محمد حسين عادلي معاون اقتصادي وزير امورخارجه هفته گذشته و چند روز قبل از سفر خاتمي به هند، به عنوان فرستاده ويژه خاتمي به اين كشور سفر كرد و نامه رئيس جمهوري خطاب به آتل بيهاري واجپايي نخست وزير هند را برد.
نشريه «استيتسمن» چاپ دهلي در اين باره نوشت: اگر چه فرستادن مقامات بلند پايه به كشور ميزبان پيش از اجراي سفر رهبر يك دولت امري متداول است، اما فرستادن يك نماينده ويژه همراه نامه اي به نخست وزير هند نشان از اهميتي است كه رهبران ايران به سفر رئيس جمهوري كشورشان به هند پس از فاصله زماني هشت سال مي دهند.
نشريه «ايندين اكسپرس» نيز درباره محتواي پيام خاتمي نوشت: «هند به فرستاده ويژه خاتمي گفته است اگر مشرف به سوي بهبود روابط بازرگاني و اقتصادي با هند گام بردارد، دهلي احداث خط لوله گاز ايران به هند از مسير زميني در خاك پاكستان را مورد ارزيابي قرار خواهد داد.»
اين گفته نشان مي دهد كه هند اكنون يك گام فراتر گذاشته و نگراني هاي امنيتي خود را در مورد خط لوله از مسير پاكستان كنار نهاده و براي رفع مشكل امنيتي راه حل اقتصادي پيشنهاد كرده است. بايد منتظر ماند و ديد آيا سفر سيد محمدخاتمي به كشور هزار مذهب، كشوري كه «رومن رولان» نويسنده فرانسوي و يكي از خبرگان تاريخ و فرهنگ هند گفته است: «اگر در روي زمين جايي باشد كه تمام رؤياهاي آدميان را از آغاز تا به امروز در خود جمع كرده باشد آنجا هند است.» مي تواند صداي بلند صلح را به دنيا برساند.
مذاكرات كاخ راشتراپاتي بهاوان همه چيز را مشخص خواهد كرد؟

دكتر سيدكمال خرازي، با كواشينفسكي رئيس جمهوري لهستان ملاقات كرد.
به گزارش ايرنا، در اين ديدار دو طرف بر گسترش همه جانبه مناسبات و متنوع كردن زمينه هاي همكاري تأكيد كردند. كواشينفسكي با اعلام دوستي و مودت كشورش با جمهوري اسلامي ايران، خاطرنشان كرد: تهران و ورشو بايد مناسبات فيمابين را مناسب با روند تحولات بين المللي گسترش داده و لهستان پيشرفت و گسترش روابط با ايران به عنوان يك كشور مهم و تأثيرگذار در منطقه خليج فارس و خاورميانه را با علاقه دنبال مي كند.
وي همچنين مراتب استقبال و حمايت كشورش از طرح گفت و گوي تمدنها را اعلام داشت و روند الحاق لهستان به اتحاديه اروپايي را تشريح كرد.
خرازي با ابلاغ پيام رئيس جمهوري كشورمان به همتاي لهستاني، اظهار كرد: ايران و لهستان از يك سابقه تاريخي و غني برخوردارند و اين تجربه زمينه همكاريهاي موجود را هموار مي كند.