مراقب باشيد كه امشب ماه كامل است؛ انسانها به مهماني مي روند، سگها پارس مي كنند و گاز مي گيرند، دزدان به سوي اموال ديگران رهسپار مي شوند و قاتلان طعمه خود را از پاي درمي آورند.
برخلاف تصور رايج در بسياري از نقاط جهان و برخلاف داستانسرايي هاي اقوام و قبيله هاي گوناگون، بررسي دانشمندان نشان مي دهد ماه كامل تغيير قابل توجهي در رفتار انسانها و ديگر جانوران به جودنمي آورد و اگر تغييري نيز به وجود آيد، بسيار اندك و جزئي خواهد بود.
ايوان كلي، روانشناس كانادايي در دانشگاه ساسكاچيوان، مي گويد: به عقيده من اثرات رفتاري ناشي از كامل شدن ماه در آسمان وجود خارجي ندارد. وي تاكنون ۱۵مقاله در اين ارتباط به رشته تحرير درآورده و بيش از ۵۰مقاله ديگر محققان ونتايج ۲۰۰تحقيق مربوطه را مورد بازبيني قرار داده است. كلي مي گويد: اين تحقيقات متناقض هستند، به طوري كه در ازاي هر بررسي مثبت، بررسي و تحقيق ديگري با نتيجه منفي به چشم مي خورد.
به طور مثال، ژورنال بريتيش مديكال در شماره۲۳دسامبر سال۲۰۰۰ دوتحقيق جداگانه را به چاپ رساند كه هر دو افزايش يا عدم افزايش ميزان گاز گرفته شدن انسانها توسط جانوران وحشي را در شبهاي مهتابي مورد بررسي قرار داده بودند وجالب آنكه نتايج اين دوتحقيق كاملاً مخالف يكديگر بود.
در يكي از اين تحقيقات، درمانگاه سلطنتي برادفورد انگلستان پرونده ۱۶۲۱ بيمار اورژانسي سالهاي۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹ كه به سبب گاز گرفته شدن توسط جانوران به درمانگاه مراجعه كرده بودند را مورد كنكاش دقيق قرار داد و اعلام كرد احتمال وقوع اين حادثه در شبهاي مهتابي دوبرابر ساير شبها است.
از سوي ديگر پژوهشگران دانشگاه سيدني استراليا نيز تحقيق مشابهي در خصوص گاز گرفته شدن انسانها توسط سگ طي يك دوره ۱۲ماهه را به انجام رسانيدند و در پايان نه تنها ارتباط مستقيمي ميان اين دومسأله نيافتند، بلكه بررسي هاي آنان نشان داد كه دوامر مذكور داراي رابطه معكوس با يكديگر هستند واين واقعه در شبهاي مهتابي كمتر به وقوع مي پيوندد.
محققان دانشگاه سيدني پس از بررسي هاي خود اعلام كردند ميانگين پذيرش افرادگاز گرفته شده در شبهاي مهتابي ۴/۶نفر بوده و اين در حالي است كه ميزان مشابه در ساير شبها ۴/۸نفر بوده و مطابق آمارهاي موجود، اين واقعه در شبهايي كه ماه در آسمان كامل است، كمتر صورت مي گيرد.
با وجود كسب نتايج ضد و نقيض، هر دو تحقيق در يك موضوع مشترك هستند و آن موضوع از اين قرار است كه هيچ يك از پژوهشگران دليل قانع كننده اي براي توجيه نتيجه خود ندارد و گويي اين تحقيقات تنها به جهت ارضاي حس كنجكاوي صورت گرفته است. صرفنظر از نتايج حاصل از تحقيقات، نيروي ماه و مهتاب اغلب در توضيح و تشريح طيف وسيعي از حوادث و وقايع، از جنون انسان و جنايت هاي خشن گرفته تا سوانح رانندگي و احساست رمانتيك مردم، مورد استفاده قرار گرفته است؛ اما به راستي علت را در كجا بايد جست وجو كرد؟ به عقيده روانشناسان، يك علت اين امر آن است كه مردم خاطرات انتخابي ويژه اي دارند؛
|
|
|
به طور يكه در صورت وقوع حادثه خاصي در يك شب مهتابي، اين دوموضوع را به هم ارتباط مي دهند و اين پيوند را در گوشه ذهن خود به خاطر مي سپارند. اشتباه ديگر را نيز بايد در ناتواني برخي انسانها در تمايز ميان همزماني دوپديده و علت و معلول بودن آنها كاوش كرد. به اين مفهوم كه صرف همزماني دو واقعه نمي تواند دليلي بر علت و معلول بودن آن دوبه شمار رود. هنوز هم در اساطير و داستانهاي اقوام مختلف مي توان موارد بسياري از اثرات شگفت آور مهتاب بر رفتار انسان وجانوران را يافت و به يقين در آينده نيز از اين داستانسرايي ها چيزي كاسته نخواهد شد، اما بررسي هاي علمي تاكنون مدارك و شواهد متقني مبني بر وجود ارتباط ميان اين دوامر ارائه نداده است.
فرهاد رضائي
منبع: نشنال جئوگرافيك نيوز