«احمدچلبي» رهبر كنگره ملي عراق درحال تلاش براي تشكيل دولت در تبعيد عراق است. وي براي تشكيل چنين دولتي درحال رايزني و مشورت با سه گروه كردي و شيعي عمده مخالف صدام است. چلبي كه در تهران براي همراه ساختن گروه آيت الله سيدمحمدباقر حكيم با اين ايده توفيق زيادي به دست نياورده، اكنون به شمال عراق رفته است تا با «جلال طالباني» و «مسعودبارزاني» در اين باره مذاكره كند. «حامدبياتي» سخنگوي گروه آيت الله حكيم در «لندن» با رد پيشنهاد چلبي اعلام كرده كه جناح حكيم مخالف تشكيل يك دولت موقت پيش از سرنگوني صدام است و به چنين دولتي نخواهدپيوست.
اكنون درحالي كه ناظران درانتظار نتايج مذاكرات چلبي با بارزاني و طالباني هستند، مخالفت اين دوگروه عمده كرد نيز تاحدودي قابل انتظار و پيش بيني است. به اعتقاد صاحبنظران، چلبي كه فاقد نيروي مسلح و رزمي در درون عراق است، اميدوار است كه سرنوشت دولت آينده عراق در كنفرانس ها، نشست ها و رايزني ها و مشورت هاي سياسي تعيين شود. درواقع، طرح تشكيل دولت در تبعيد ازسوي چلبي، رابطه مستقيمي با ضعف نظامي گروه تحت امر وي دارد. دوگروه بزرگ تحت رهبري طالباني و بارزاني هزاران نيروي مسلح آموزش ديده و باتجربه دراختيار دارند كه مي توانند مهمترين تكيه گاه آنها براي حضور مؤثر در معادلات سياسي ـ نظامي عراق و چانه زني ها و مذاكرات بعدي مربوط به تقسيم قدرت باشند. ازسوي ديگر، گروه تحت رهبري آيت الله حكيم نيز از توانمندي مشابهي برخوردار است و نيروهاي نظامي آموزش ديده اي دراختياردارد كه به اعتقاد صاحبنظران از نقاط قوت اين گروه در تلاش براي به دست آوردن سهمي عمده از دولت جديد عراق به شمار مي روند.
درچنين شرايطي، طبيعي به نظرمي رسد كه چلبي خواهان حل وفصل و تعيين تكليف موضوع نظام سياسي و دولت آينده عراق در كنفرانس ها و نشست هاي سياسي باشد، زيرا وي و شريف علي رهبر جنبش مشروطه سلطنتي عراق كه درماههاي اخير همسو با چلبي عمل و اقدام كرده، دستان خود را براي تصرف مناطق راهبردي و حساس و استفاده از آنها در سرميز مذاكره خالي مي بينند و اميدوارند كه پيش از شروع جنگ، تركيب دولت آتي عراق مشخص شده باشد. اگرچه به نظرمي رسد نه وزارت امورخارجه آمريكا از اين ايده حمايت مي كند و نه گروههاي عمده شيعي و كردي كه به روابط چلبي با لندن و واشنگتن مشكوك هستند.

در چارچوب هماهنگي با آمريكا و جلوگيري از پيامدهاي حمله احتمالي به عراق، نخست وزير رژيم صهيونيستي ديروز فرستاده ويژه خود را روانه واشنگتن كرد.
به گزارش ايرنا، رسانه هاي اسرائيلي ديروز خبر دادند كه "افرايم هاليوي" رئيس شوراي تامين رژيم صهيونيستي با "كونداليسا رايس" مشاور امنيت ملي رئيس جمهوري و "جورج تنت" رئيس سازمان اطلاعات مركزي آمريكا (سيا) در واشنگتن ديدار و گفت و گو خواهد كرد. منابع سياسي در قدس گفتند كه فرستاده شارون در ملاقات با مقامهاي آمريكا درباره تحولات خاورميانه پس از حمله احتمالي آمريكا به عراق، رايزني خواهد كرد. افرايم هاليوي كه تا شش ماه پيش رياست سازمان جاسوسي "موساد" را به عهده داشته است، در پيوند با مساله عراق چند بار از طرف شارون با مقامهاي آمريكا ديدار و گفت و گو كرده است. در اين حال، در بحبوحه تلاش براي احياي روند صلح خاورميانه، «حسني مبارك» رئيس جمهوري مصر از «شارون» دعوت كرد تا براي انجام گفت و گو درباره روند صلح به «قاهره» سفركند.

گروه بين الملل: «ملا «كريكار» رهبر گروه كرد عراقي «انصارالاسلام» كه از سوي آمريكا و بريتانيا به ايفاي نقش رابط ميان القاعده و صدام حسين رهبر عراق متهم شده براي نخستين بار حاضر به مصاحبه راديويي شده و اتهامات عليه خود را رد كرده است. به گزارش بي.بي.سي انصارالاسلام در منطقه «اورامان» كردستان عراق فعاليت مسلحانه مي كند و داراي گرايشهاني بنيادگرايانه است.
دستگاه اطلاعاتي آمريكا اعتقاد دارد كه اين گروه حدود ۱۵۰نفر اعضاي القاعده را در خود جاي داده است كه برخي از آنان سفرهايي به بغداد داشته اند. برخي منابع اطلاعاتي در آمريكا حتي مي گويند كه انصارالاسلام را دولت عراق اداره مي كند.
اما ملا كريكار كه در نروژ به عنوان پناهنده زندگي مي كند، گفت: تمام اين حرفها «مزخرف» است. او ادعا مي كند كه گروهش مخالف صدام حسين است و هيچ ارتباطي نيز با القاعده ندارد، اگرچه وي اذعان مي كند كه طرفدار بن لادن، رهبر القاعده است ولي رد اين قبيل اتهامات از سوي او كاملاً طبيعي به نظر مي رسد. وي كه نام واقعي اش «نجم الدين فرج احمد» است، همچنين در گفت وگو با روزنامه «الحيات»، آمريكا را از بهانه ساختن نام وي و اين جنبش براي حمله نظامي به عراق برحذر داشت.
وي افزود: مداركي محكم و قانوني در اختيار دارم كه مرا تبرئه و آمريكا را محكوم مي كند و آماده هستم آنها را به دادگاه و رسانه ها ارائه كنم، چنانچه تلاش كنند نام مرا در مسأله تروريسم مطرح سازند.
رهبر جنبش انصارالاسلام همچنين با بيان اينكه قبل از حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ با آمريكاييها ملاقات كرده است، خاطرنشان كرد كه در پايان سال ۲۰۰۰ نيز نمايندگان سازمان جاسوسي آمريكا (سيا) و ارتش اين كشور در «سليمانيه» با من ديدار و از من و جنبش انصارالاسلام خواستند كه با آنان مانند ديگر احزاب كرد همكاري كنم. وي تصريح كرد: ما اين پيشنهاد را رد كرديم، اما تصاويري از اين ديدار در بايگاني هاي خود داريم.

\ روزنامه المستقبل (چاپ لبنان): «پاپ ژان پل دوم» از اوضاع بحراني عراق و فلسطين ابراز نگراني كرد.
\ روزنامه الكفاح العربي: اسد: تهديد عراق به منزله تهديد كشورهاي عرب و مسلمان است.
\ روزنامه النهار: رئيس جمهوري آمريكا براي نخستين بار، بغداد را به دست داشتن در رويدادهاي ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ متهم كرد.
\ روزنامه الحيات: بدهيهاي عراق به مرز ۳۸۰ ميليارد دلار رسيد.
\ روزنامه جمهوريت (چاپ تركيه): دولت آنكارا براي آماده سازي خود به جنگ احتمالي در عراق از مجلس تركيه اجازه مي خواهد. بوش: براي خلع سلاح عراق دو سه هفته بيشتر فرصت باقي نيست.
\ روزنامه حريت: آمريكا در قبال اجازه عبور ۵۰ هزار سرباز آمريكايي از خاك تركيه به عراق پيشنهاد ۱۴ ميليارد دلار كمك داد. ايتاليا براي همكاري با آمريكا در حمله به عراق اعلام آمادگي كرد.
\ روزنامه واكيت: هدف آمريكا از حمله به عراق، تأمين امنيت اسرائيل است.
\ روزنامه صباح: آمريكا با سلاحهاي هسته اي با عراق مقابله به مثل خواهد كرد.
\ روزنامه القبس (چاپ كويت): انتقال نيرو از راه تركيه به شمال عراق اجرا شده است.
\ روزنامه الأنباء: بوش: رابطه صدام با بن لادن را فاش مي كنيم. بلر: رژيم عراق قطعنامه ۱۴۴۱ را نقض كرد.
\ روزنامه السياسه: پاسخ ندادن صدام به درخواستهاي آمريكا، جنگ را در ۲۵ فوريه قطعي خواهد كرد.
\ روزنامه لوموند (چاپ فرانسه): جان ۱۳ ميليون كودك عراقي در صورت بروز جنگ در خطر است.
\ روزنامه بليتس (چاپ صربستان): نخست وزير انگليس بعد از سرنگوني رژيم «صدام حسين» خواستار استقرار الگوي كوزوو براي هدايت عراق شد.
\ روزنامه تاگس اشپيگل (چاپ آلمان): بليكس با بوش مخالفت مي كند. دليلي براي يك جنگ عليه عراق وجود ندارد.
\ زود دويچه سايتونگ: بوش: تبعيد صدام مي تواند مانع از بروز جنگ شود. قرار است فشار بين المللي صدام را مجبور به استعفا كند.
\ روزنامه الثوره (چاپ سوريه): بغداد احتمال نمي دهد كه پاول دلايل ملموسي به شوراي امنيت ارائه دهد.
\ راديو بي. بي. سي: رئيس هيأت بازرسان تسليحاتي در سازمان ملل گفته است كه اگر دولت عراق از او دعوت كند، كه براي گفت و گو درباره بحران جاري با صدام حسين ملاقات كند، او اين دعوت را خواهد پذيرفت.

گروه بين الملل ـ كره شمالي قول داد در برابر تهديدات آمريكا مقاومت كند، ولي مقامات آمريكايي گفتند كه نشانه هايي ديده مي شود مبني بر اين كه «پيونگ يانگ» درحال توليد تسليحات كشتارجمعي است.
به گزارش آسوشيتدپرس، يكي از نمايندگان كره شمالي با رد پيشنهاد مذاكرات چند جانبه اعلام كرد كه دولتش براي حل اين مناقشه، فقط با آمريكا مذاكره مي كند. «كيم جونگ ايل» رهبر كره شمالي با ناديده گرفتن فشارهاي بين المللي براي تسهيل اين بحران از يك واحد نظامي بازديد كرد. در همين حال، پوسترهاي تبليغ نفرت از آمريكا روي ديوارهاي شهرها و روستاهاي كره شمالي چسبانده شد و نويسندگان جهت تهييج مردم به نبردي مقدس براي نابودي دشمن اشعاري سرودند.
اما در واشنگتن، يك مقام آمريكايي گفت كه جاسوسان آمريكايي متوجه فعاليت اساسي در يكي از تأسيسات اتمي كره شمالي شده اند. ماهواره هاي جاسوسي آمريكا متوجه شدند كه كاميونها محموله هايي به اين مركز در يونگ بيون انتقال مي دهند.

گروه بين الملل ـ «توني بلر» نخست وزير بريتانيا، و «جورج دبليو بوش» رئيس جمهوري آمريكا، به گفت وگوي خود در «واشنگتن» پايان دادند. به گزارش بي.بي.سي، بوش در يك كنفرانس مشترك خبري گفت كه صدام حسين، رهبر عراق، تعهدي به خلع سلاح ندارد و افزود: صدام حسين بايد بفهمد كه اگر خلع سلاح نشود، جامعه جهاني او را خلع سلاح خواهد كرد. رئيس جمهوري آمريكا گفت: صدام حسين خطري براي جهان و صلح در آن است و افزود كه رهبر عراق سعي در گمراه كردن جهان دارد. بوش د ر پاسخ به سؤالي در باره قطعنامه ديگري از سوي سازمان ملل متحد عليه عراق، گفت: در صورتي كه قطعنامه جديدي از سوي سازمان ملل متحد بدين مفهوم باشد كه به مقامات عراقي بفهماند كه جهان مي خواهد عراق خلع سلاح شود، آمريكا از چنين قطعنامه اي استقبال مي كند. نخست وزير بريتانيا نيز در همين خصوص گفت: ضروري است كه جامعه جهاني با هم متحد شود و به مقامات بغداد نشان دهدكه اقدامات عراق غير قابل قبول است. وي تأكيد كرد كه زمان براي صدام حسين روبه پايان است.

گروه بين الملل ـ هوگو چاوز، رئيس جمهوري ونزوئلا در يك سخنراني خطاب به كشاورزان و توليدكنندگان موادغذايي گفت: دولت او براي كنترل انبارهاي غذايي و كودهاي شيميايي، يك شركت دولتي را تشكيل خواهدداد. وي همچنين تعهد داد يك ميليون هكتار زمين باير را در اختيار كشاورزان نيازمند قرار دهد و با دادن وام به كشاورزان امور مالي زراعت زمين ها را تأمين كند. «روي چادرتون» وزيرامورخارجه ونزوئلا در اين باره گفت: «حقيقت اين است كه ما به همه كارهايي كه در چارچوب قانون انجام مي گيرد، احترام مي گذاريم، اما رسيدگي به اهداف بخشي از كشور بدان معنا نيست كه دولت بايد از پيشنهادشان حمايت كند.» وي افزود: «دولت قصد ندارد با برگزاري انتخابات زودهنگام يا با هرگونه تغيير در دولت حتي در چارچوب قانون خود را مختل كند.» اظهارات چادرتون اولين عكس العمل رسمي در برابر پيشنهاد احزاب مخالف براي اصلاح قانون در جهت كاستن از زمان رياست جمهوري چاوز و تنظيم برنامه اي براي برگزاري انتخاب زودهنگام بود.

گروه بين الملل ـ «صدام حسين» قول داد درصورت تجاوز آمريكا به عراق، يك ميليون سرباز آمريكايي را بكشد، ولي فعلاً حاضراست با بازرسان همكاري كند.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، وي خطاب به مشاوران ارشد نظامي اش گفت: دشمن وارد حومه بغداد نخواهدشد، زيرا كشته خواهدشد.
حتي اگر يك ميليون سرباز بفرستد، پسران ما آنها را خواهندكشت. دشمن فقط درمناطق دور فرودخواهدآمد و ازآن فيلم خواهدگرفت. صدام افزود كه رسانه هاي دشمن سپس خواهندگفت كه فقط چندكيلومتر تا «رمادي» (درغرب بغداد) فاصله دارند و اكنون زمان حمله به اين شهر يا آن شهر است.
درهمين حال، روزنامه دولتي «الجمهوريه» با اشاره به رد اتهامات جورج بوش به عراق ازسوي بازرسان سازمان ملل متحد نوشت: ديكتاتورجهان نو، بوش كوتوله، همچنان عراق را متهم مي كند كه مي خواهد كل منطقه را كنترل و آمريكا را تهديد كند و حال آنكه خودش هرروز عراق را تهديد مي كند. ازسوي ديگر ، «طه ياسين رمضان» معاون رياست جمهوري عراق در مصاحبه با هفته نامه «اشپيگل» گفت كه حاميان عراق درصورت آغازجنگ به اهداف آمريكا حمله خواهندكرد.
وي پيش بيني كرد: مبارزان شهادت طلب سلاح جديد ما هستند و آنها فقط در عراق مداخله نخواهندكرد. ملت عرب به مردم عراق درمبارزه شان براي كسب استقلال و آزادي كمك خواهندكرد. كل منطقه شعله ورخواهدشد.
اين منطقه از جهان، دريايي از مقاومت و خطر براي آمريكايي ها خواهدشد. اين درشرايطي است كه درميان تلاشهاي آمريكا براي بسيج متحدانش جهت حمله به عراق، به نظرمي رسد اختلاف شديدي در ميان اروپايي ها وجوددارد.
«ولفگانگ شوسل» صدراعظم اتريش گفت كه نامه هشت كشور اروپايي درحمايت از موضع جنگ طلبانه آمريكا به اتحاداروپاييان لطمه زده است. وي گفت: موضع مشترك اروپا با ابتكارعملي منزوي ازسوي هشت كشور تضعيف شده است. پنجشنبه گذشته، رهبران پنج كشور عضو و سه كشور نامزد عضويت دراتحاديه اروپا خواستار اتخاذ موضعي واحد درباره بحران عراق شدند، ولي رهبران فرانسه و آلمان براي امضاي اين نامه دعوت نشده بودند. دوكشور مذكور مخالف حمله به عراق هستند.
ازسويي، يك مقام نظامي تركيه به خبرگزاري رويتر گفت: اعزام فشرده نيروها، تداركات و مهمات به منطقه مرزي ادامه دارد و سربازان بيشتري به منطقه اعزام خواهندشد.

حمايت دولت از مطبوعات از ديرباز بر محور حمايت از تأمين كاغذ ارزان استوار بوده است. تخصيص ارز دولتي به مديران مسؤول روزنامه ها طي دو دهه گذشته به منظور تأمين كاغذ ارزان و ديگر تجهيزات مورد نياز برخي روزنامه هادر حقيقت اقدامي حمايتي از مخاطبان روزنامه ها بوده است كه تا به امروز نيز ادامه يافته است. اگرچه در دو دهه اخير حجم و تأثير حمايت دولت از مطبوعات فراز و نشيب هاي زيادي داشته است اما در يك مقايسه كلي بين دو مقطع قبل و پس از سال۱۳۷۶ به دو نكته قابل توجه برمي خوريم:
اول: كاهش ميزان حمايت دولت از مطبوعات (كه در جاي خود بدان اشاره خواهد شد)
دوم: ورود كاغذ روزنامه توليد داخلي به بازار مصرف (كه نوشته حاضر به شرح اين پديده و آثار آن اختصاص دارد.)
از سال۱۳۷۶ كه نخستين محصول آزمايشي كاغذ روزنامه وارد بازار مصرف شد، تحول مهمي در سياستهاي حمايتي دولت از مطبوعات به وجود آمد. پيش از سال۱۳۷۶ كليه كاغذ مصرفي روزنامه ها و ساير نشريات از طريق واردات تأمين مي شد و روزنامه ها عموما ً به اندازه كاغذ مصرفي خود و بلكه بيشتر (براي تهيه ساير تجهيزات از جمله احداث چاپخانه و...) ارز با نرخ دولتي دريافت مي كردند.
در همين مقطع (پيش از سال۱۳۷۶) حداكثر «متوسط شمارگان» روزنامه ها به رقمي حدود يك ميليون نسخه مي رسيد و كاغذ وارداتي با حجمي معادل ۵۰۰۰۰تن در سال كفاف مايحتاج روزنامه ها را مي داد. در يك بررسي اجمالي متوسط حمايت دولت از هر نسخه نشريه حدود ۸سنت بود [اين رقم در حال حاضر كه متوسط شمارگان حدود ۳۰۰۰۰۰۰نسخه در روز است، به دو سنت در هر نسخه نشريه كاهش يافته است.]
با ورود كاغذ روزنامه توليد داخل سياست حمايت از مطبوعات به صورت منطقي جذب كالاي داخلي مشابه خارجي را نيز در چارچوب خود جاي داد. البته همكاري خوب و مثبت مطبوعات ضامن اجراي سياست مزبور بود به نحوي كه با وجود كيفيت پايين كاغذ روزنامه توليد داخل و گران بودن قيمت آن در مقايسه با كالاي خارج، مطبوعات كشور (و چاپخانه داران) با جذب ۲۰۰۰۰۰تن كاغذ روزنامه توليد صنايع چوب و كاغذ مازندران كمك شاياني به بقاي كارخانه اي كردند كه طي ساليان متمادي با جذب سرمايه هاي بالغ بر ۶۰۰ميليون دلار و ميلياردها تومان پا به عرصه گذاشت.
بنابراين از سال۱۳۷۶ سياست حمايت از مطبوعات با صنعت داخلي و دور شدن از واردات و مناسبات (بعضاً) نامناسب اقتصادي ناشي از آن پيوند خورد.
اگر به اين نكته مهم توجه كنيم كه اصولا ً منفعت مطبوعات در مقايسه با جذب توليد صنعت كاغذ داخلي از يك طرف و واردات كاغذ خارجي از طرف ديگر، منطقا ً به سمت اخير بوده است، لذا پذيرفتن سياست جديد حمايتي كه متضمن جذب كاغذ داخلي است، در حقيقت كمك مطبوعات به صنعت داخلي محسوب مي شود، كمكي كه مطبوعات (در ازاي كاهش متوسط نرخ حمايت دولت از توليد هر نسخه نشريه و جذب كاغذگران و فاقد كيفيت لازم) به حوزه صنعت كرده اند!
كافي است معادل ارزي ۲۰۰۰۰۰تن كاغذ روزنامه داخلي را كه مطبوعات از سال۷۶ تاكنون مصرف كرده اند در نظر بگيريم؛ يعني حدود ۱۰۰ميليون دلار ارز كه اگر قرار بود با نرخ دولتي به مطبوعات تخصيص داده شود، متوسط نرخ حمايت دولت از مطبوعات (و در حقيقت مخاطبان نشريات) قطعاً بسيار بيش از وضع فعلي مي شد.
قيمت كاغذ داخلي
هم اكنون قيمت تعيين شده براي هر كيلو كاغذ روزنامه توليد داخل ۳۵۰۰ريال است كه ۹۵۰ ريال آن توسط سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان تأمين مي شود در نتيجه كاغذ با نرخ كيلويي ۲۵۵۰ ريال در اختيار مطبوعات قرار مي گيرد.
بخش محدودي از حجم كاغذ داخلي مطبوعات نيز با حمايت ريالي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از قرار كيلويي ۱۰۵۰ ريال تأمين مي شود. در نتيجه از كل حجم توليد كاغذ داخلي روزنامه كه معادل ۵۰۰۰۰تن در سال است، حدود ۱۵۰۰۰تن با نرخ كيلويي ۱۵۰۰ ريال و بقيه (۳۵۰۰۰تن) با نرخ كيلويي ۲۵۵۰ ريال در اختيار مصرف كنندگان قرار مي گيرد.
تعيين نرخ ۳۵۰۰ريال براي هر كيلو كاغذ داخلي در مقايسه با قيمت كاغذ خارجي با ارز آزاد (هر دلار ۸۰۰۰ريال) به مراتب گران تر است. در حالي كه در شرايط برابر، كاغذ داخلي به واسطه مشكل ساختار صنعت توان رقابت با كاغذ خارجي را با احتساب هزينه حمل و تفاوت كيفيت آن ندارد، مطبوعات كشور طبق برنامه پيش بيني شده در هر سال با پذيرفتن شرايط فوق الذكر محصول كاغذ توليد داخلي را جذب كرده اند:
ميزان توليدكاغذ داخلي
در سال ۱۳۷۹ كه سهميه مطبوعات از توليد كاغذ داخلي ۳۰۰۰۰تن بود، حدود ۴۸۰۰۰تن كاغذ داخلي جذب شد و در سال۱۳۸۰ كه اين سهميه به ۵۰۰۰۰تن رسيد مطبوعات همين ميزان كاغذ را جذب كردند و در سال۱۳۸۱ كه همانند سال۱۳۸۰ سهميه مطبوعات ۵۰۰۰۰بود تاكنون ۳۵۰۰۰تن كاغذ داخلي جذب كرده اند.
علت اين امر از نظر برخي مسؤولان (حوزه صنعت) واردات خارج از برنامه كاغذ روزنامه و يا وجود آمار اشتباه در محاسبه مصرف واقعي كاغذ روزنامه ذكر شده است. علت اخير صحت ندارد و مصرف واقعي كاغذ روزنامه براي سال ۸۱ حدود ۹۰ تا ۱۰۰ هزارتن پيش بيني شده است كه براساس برنامه كنترل شمارگان روزنامه محاسبه شده است. درباره علت رسوب كاغذ داخلي در سال ۱۳۸۱ مي توان به عوامل زير اشاره كرد:
۱ـ توليد خارج از برنامه كارخانه خانه چوب و كاغذ مازندران.
۲ـ تعطيلي چند روزنامه كه در مصرف كاغذ داخلي سهم خوبي داشتند.
۳ـ واردات كاغذ روزنامه توسط يكي از دستگاهها و خارج از برنامه ريزي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي. به رغم عوامل فوق از آنجا كه در سال ۸۱ شمارگان برخي روزنامه هاي ديگر و صفحات آنها افزايش قابل توجهي يافته است. پيش بيني مي شود تا پايان سال ۱۵ هزارتن كاغذ روزنامه داخلي كه باقيمانده سهم و تعهد مطبوعات است، تا پايان سال جذب شود. در همين جا بايد به اين نكته اشاره شود كه مصرف واقعي كاغذ روزنامه در سال ۸۱ به حدود ۱۱۰‎/۰۰۰ تن مي رسد.
تغيير صورت مسأله: كدام سياست؟
اصولاً ورود كاغذ روزنامه توليد داخلي به بازار پرسشهاي جديدي را در خصوص سياست حمايت از مطبوعات در قالب تأمين كاغذ ارزان پيش روي ما قرارداده است.
پرسشها از زواياي مختلفي مطرح شده است.مطبوعات و صنعت داخلي هر يك اشكالات و سؤالات خاص خود را مطرح مي كنند كه بايد به شرح و بسط هر يك و سپس جمع بندي و ارائه طريق پرداخت.
انتقادات و انتظارات صنعت كاغذ داخلي
صنعت كاغذ روزنامه همواره اصرار مي ورزيد كه كاغذ روزنامه توليد داخلي به دليل واردات كاغذ خارجي با ارز يارانه اي قادر به رقابت با شرايط متعارف نبوده و از اين رهگذر لطمه مي بيند. در مورد كيفيت كاغذ نيز ضمن پذيرفتن برخي اشكالات آن را طبيعي و قابل اغماض مي داند. واردات بي رويه خارج از برآورد درست مصرف كاغذ روزنامه (و شمارگان واقعي نشريات) نيز از جمله انتقادهاي مهم صنعت مزبور است كه از نظر مسؤولان آنها، موجب رسوب كاغذ روزنامه و توقف موقت خط توليد كاغذ ( روزنامه) شده است.
پرداخت مستقيم يارانه نقدي (حاصل از مابه التفاوت نرخ ارز دولتي و رسمي) به مطبوعات و كنترل واردات و اعمال تعرفه برآن راه حل اصلي بخش صنعت براي رفع مشكل پيش گفته است.
انتقادات و انتظارات مطبوعات
مطبوعات كه همواره گران بودن هزينه اقلام مصرفي به ويژه كاغذ را از زمره مشكلات اصلي اقتصادي خود ذكر مي كنند، از عدم مرغوبيت و گران بودن كاغذ روزنامه داخلي شكايت دارند. در مورد اشكال مربوط به مرغوبيت كاغذ، چاپخانه داران نيز سهيم هستند و از استهلاك و فرسودگي دستگاههاي چاپ به دليل استفاده از كاغذ روزنامه داخلي گله بسيار دارند. به ويژه آنكه مطبوعات عدم رفع مشكل كيفي كاغذ روزنامه پس از گذشت حدود ۴ سال را دليل عدم توانايي كارخانه براي تأمين حداقل خواسته هاي خود دانسته و بيش از اين خود را موظف به مصرف كاغذ فاقد كيفيت لازم نمي دانند.
مطبوعات به حق خود را بي نياز از واردات كاغذ خارجي ندانسته و سهم كاغذ مرغوب (خارجي) را در عرضه كالاي كيفي خود حائز اهميت مي دانند و. همچنين انتظار دارند هزينه كاغذ در تهيه كالاي فرهنگي آنها همانند گذشته در حد پايين نگه داشته شود و از همين رو همچنان برعدم اعمال تعرفه (بالا) بر واردات كاغذ خارجي تأكيد مي ورزند.
از نظر مطبوعات دسترسي آسان به كاغذ روزنامه داخلي داراي مزاياي نسبي است كه در مورد كاغذ خارجي چنين مزيتي وجود ندارد و از همين رو تأكيد دارند در صورت بهبود وضع كيفي كاغذ داخلي مشتري پايداري براي اين محصول خواهند بود. مطبوعات علاوه بر كيفيت از گران بودن نرخ كاغذ روزنامه داخلي بسيار گله مند هستند به ويژه آنكه قيمت ۲۵۵۰ ريال در ازاي هر كيلو كاغذ داخلي فقط با فرض ادامه تأمين يارانه ۹۵۰ ريالي سازمان جهت مصرف كنندگان و توليدكنندگان برقرار مي باشد.
گفتني است اشكالات فوق موجب واردات محدود كاغذ خارجي روزنامه ها با ارز آزاد نيز شده است.
و بالاخره مطبوعات كاهش سطح حمايت دولت از مطبوعات نسبت به سالهاي پيشين را موجب تضعيف بنيه اقتصادي خود دانسته و چشم به اتخاذ سياستهاي مؤثر و جديد دارند.
جمع بندي
با توجه به مطالب فوق الذكر يافتن راه حلي كه بتواند از يك طرف منافع مطبوعات را در تأمين كاغذ با كيفيت و ارزان تأمين كند و از طرف ديگر گره صنعت كاغذ روزنامه را نيز مرتفع نمايد مستلزم ارائه راهكاري همه جانبه است كه ضمن دعوت از صاحبنظران به شركت فعال براي يافتن راهكار مناسب، بحث بيشتر در اين زمينه را با ذكر دو پرسش به آينده نزديك موكول مي كنيم.
۱ـ آيا ادامه گره ز دن سياست حمايت دولت از مطبوعات به تأمين كاغذ ارزان به مصلحت است؟
۲ـ آيا بهتر نيست دولت به جاي تأمين كاغذ ارزان سياست حمايت خود را به تأمين يا كاهش هزينه هاي بالاسري مطبوعات معطوف سازد؟
ادامه بحث را در آينده پي خواهيم گرفت ان شاء الله.