Iran Newspaper

گروه فرهنگي : جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران يكي از مهمترين جوايز ملي و فراملي كشور در حوزه كتاب و تنها جايزه اي است كه تمامي حوزه هاي نشر كتاب اعم از ادبيات، دين، فلسفه، تاريخ، هنر، كليات، پزشكي و ... را در بر مي گيرد و در دهه اي (دهه۶۰) آغاز به كار كرد كه كمتر كسي زحمت تجليل و تقدير از اهل قلم را به خود مي داد. به گزارش خبرنگار «ايران» اين جايزه كه از سال۱۳۶۲ با انتخاب كتاب هاي برگزيده در تمامي حوزه ها آغاز به كار كرده است
امسال از ميان ۹۴۰۰ عنوان كتاب چاپ اول سال ۱۳۸۱ در ۳۵ گروه موضوعي به انتخاب برگزيده ها دست زد. كه از ميان اين آثار ۲۲ نفر از پديد آورندگان جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران را از دست رئيس جمهوري كشورمان دريافت كردند. رئيس جمهوري در اين مراسم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خواست با نگرشي همه جانبه، كارشناسي دقيق و با استفاده از نظر صاحبنظران، ساز و كار لازم را براي ايجاد نظام جديد در امر كتاب، نشريه و رسانه فراهم كند.
سيدمحمدخاتمي كه روز سه شنبه در مراسم بيستمين دوره كتاب سال جمهوري اسلامي ايران و دهمين دوره اعطاي جايزه جهاني كتاب سال سخن مي گفت، ابراز اميدواري كرد تا ساز و كار لازم براي ايجاد نظام جديد در امر كتاب، نشريه و رسانه متناسب به وضع فعلي و به شكل قانون درآيد و در قانون جديد نيز ضمانت هاي اجرايي لازم ديده شود. وي كه در تالار وحدت و در جمع صدها نفر از محققان، انديشمندان و صاحب نظران كشور سخن مي گفت، با تأكيد بر لزوم «تأمين امنيت در حوزه فكر و انديشه» تصريح كرد: محدوديت، لازمه قانون است اما اين مسأله در حوزه انديشه به خاطر ظرافت و حساسيت آن بايد با وسواس به نفع آزادي انديشه و به زيان محدودكننده انديشه ايجاد شود.
خاتمي با تأكيد براين نكته كه «در دنياي امروز، مهارانديشه، محال است» اظهار داشت: در دنياي ديروز نيز، امكان از پاي درآوردن انديشه وجود نداشت.
رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي در عين حال گفت: هرچند ممكن بود انديشه در اثر فشارها و تنگناهها در اختيار عصر و نسلي قرار نگيرد اما انديشه همواره از همه اين موانع عبور كرده و خود را به ذهن مخاطب رسانده است. وي با اشاره به محدوديت هايي كه دسترسي به انديشه را محدود مي كند. گفت: امروز محدوديت هايي كه دسترسي به انديشه را دشوارتر و هزينه ها را زيادتر مي كند، بسيار كمتر از گذشته شده است.
رئيس جمهوري لزوم فراهم كردن زمينه براي بروز و ظهور انديشه ها را ضروري خواند و گفت: جامعه سالم، رشيد و رو به آينده، جامعه اي است كه امنيت آن در حوزه هاي مختلف و بويژه در عرصه انديشه، كتاب و فكر تأمين شده باشد. خاتمي خاطرنشان كرد: مراد از تأمين امنيت اين نيست كه هركه هرچه مي خواهد بگويد و هركار مي خواهد انجام دهد بلكه وجود قانون براي جلوگيري از بي نظمي و استقرار نظم در جامعه است.
رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي، قانون را محدوديت معنا كرد و گفت: جامعه بي قانون، هرگز به سامان نمي رسد و همه بايد مسؤول گفتار و رفتار خود باشند.
وي گفت: «هر قدر قانون شفافتر و واقع بينانه تر، نگاه قانونگذار جامع تر باشد و ازسوي ديگر امكان سوءبرداشت يا برداشت سليقه اي از قانون نيز كمتر باشد، آن جامعه امن تر، مطمئن تر و پوياتر خواهدبود.»

رئيس جمهوري در عين حال گفت: هرقدر قانون بيشتر مبتني برتشخيص و نظرآگاهان متعهد و انديشمندان جامعه باشد تا بتوانند با لحاظ معيارهاي ارزشي، اعتقادي و مصالح جامعه قانون وضع كنند، چنين قانوني متناسب تر و مفيد ترخواهدبود.
آقاي خاتمي گفت: «قانون لازم است تا هركس حق و تكليف خود را و مرزميان خود و ديگري را بشناسد و مطمئن باشد كه اين مرزها و حدود تعريف شده با اعمال سليقه هاي خاص و يا دخالت دستگاههايي كه قدرت دارند و خود را مسؤول نمي دانند، شكسته نمي شود. در اين صورت، محدوديت قانوني طبيعتاً وجود دارد، ولي جامعه امن است.» وي افزود: چنين حساسيت و ظرافتي ايجاب مي كند كه رسيدگي و پرداختن به امر فرهنگ در اختيار دستگاههاي فرهنگي كشور باشد.
رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي با تأكيد براين مطلب كه دادرسي درباره انديشه و كتاب بايد در حضور هيأت منصفه به عنوان نماينده وجدان عمومي و مبتني بر داوري هيأت داوري باشد، گفت: اگر خلاف اين عمل شود، خلاف قانون اساسي عمل شده است.
آقاي خاتمي در عين حال ابراز اميدواري كرد زمينه ضمانت اجرايي قانون اساسي بيش از گذشته فراهم شود.
آقاي خاتمي در بخش ديگري از سخنانش به نحوه تعامل و يا برخورد با كتاب در جوامع اشاره كرد و گفت: نحوه تعامل با كتاب در هر جامعه اي، نشانه برخوردي است كه در آن جامعه با انديشه صورت مي گيرد.
«اگر كتاب در جامعه اي محترم شمرده شود، به معناي آن است كه انديشه نيز در آن جامعه محترم است و اگر در جامعه اي برخورد نامناسبي با كتاب صورت گيرد، انديشه نيز از جايگاه والايي در آن جامعه برخوردار نخواهدبود.»
در ادامه اين مراسم كه وزيرارشاد و جمعي از پديدآورندگان حضور داشتند رئيس جمهوري به ۲۲ نفر از برگزيدگان كتاب سال جمهوري اسلامي ايران در حوزه هاي تأليف، ترجمه، تصحيح و ويراستاري جوايزي اهدا كرد.
بنابه اين گزارش، در اين مراسم، منوچهر آتشي در حوزه شعر براي كتاب «حادثه در بامداد»، منوچهر بديعي در حوزه ترجمه براي كتاب «چهره مرد هنرمند در جواني» و ژويا پيرزاد در حوزه رمان براي كتاب «چراغ ها را من خاموش مي كنم» به عنوان نفرات برگزيده معرفي شدند. همچنين «احمدرضا رحيمي ريسه» در حوزه ترجمه براي كتاب تاريخ نگارشهاي عربي، محمدكريم خداپناهي در حوزه تأليف براي كتاب روانشناسي فيزيولوژيك، محمدتقي سبحاني، واحد احياي تورات در حوزه تحقيق و تصحيح براي كتاب رسائل الشهيدالثاني به عنوان نفرات برگزيده معرفي شدند.
مرتضي فرهادي در حوزه تأليف، براي كتاب واژه نوعي تعاوني سنتي و كهن زنانه در ايران، علي محمد حق شناس در حوزه تأليف براي كتاب فرهنگ معاصر هزاره، نرگس انتخابي در حوزه تأليف براي كتاب فرهنگ معاصر هزاره، حسين سامعي در حوزه تأليف براي كتاب فرهنگ معاصر هزاره و منيژه رهبر در حوزه ترجمه براي كتاب فيزيك جديد به عنوان نفرات برتر معرفي شدند. در اين مراسم بهرام معلمي در حوزه ترجمه براي كتاب فيزيك جديد، عبدالمحمد حسني طباطبايي در حوزه تأليف براي كتاب بيماريهاي باكتريايي دام، رؤيا فيروزي در حوزه تأليف براي كتاب بيماريهاي باكتريايي دام، سيدمحمدتقي روحاني رانكوهي در حوزه تأليف براي كتاب مفاهيم بنيادي پايگاه داده ها به عنوان نفرات برگزيده جوايزي دريافت كردند.
محمود رازجويان در حوزه تأليف براي كتاب آسايش در پناه باد، مهرداد قيومي بيدهندي در حوزه ترجمه براي كتاب هندسه و تزئين در معماري اسلامي به عنوان نفرات برتر معرفي شدند.
محمدرضا افضلي در حوزه ترجمه براي كتاب دانشنامه كودكان و نوجوانان آكسفورد، مهندس مجيد ملكان در حوزه ترجمه براي كتاب دانشنامه كودكان و نوجوانان آكسفورد، مهدي ميركيايي در حوزه تأليف براي كتاب پادشاه كوتوله و چهل دردسر بزرگ، پرويز اذكايي در حوزه تصحيح براي كتاب الاثار الباقيه عين القرون الخاليه و يدا... فريد در حوزه تأليف براي كتاب شناخت شناسي و مباني جغرافيايي انساني به عنوان نفرات برگزيده معرفي شدند.
* جايزه جهاني كتاب سال به دو اثر از روسيه و چين رسيد
دو اثر از كشورهاي روسيه و چين در دهمين دوره جايزه جهاني كتاب سال كه روز گذشته همزمان با اهداي جوايز بيستمين دوره كتاب سال كشورمان برگزار شده بود، برگزيده شدند. بنا به اين گزارش، كتاب «قرآن و دنياي آن» اثر «آناتوليويچ» از انتشارات شرق شناسي سن پترزبورگ به رأي هيأت داوران در حوزه مطالعات اسلامي شايسته دريافت جايزه جهاني كتاب سال شناخته شد.
همچنين هيأت داوران «مجموعه شاهكارهاي ادبيات فارسي» به زبان چيني از انتشارات ادبي هونان را شايسته دريافت جايزه جهاني كتاب سال در حوزه مطالعات ايراني دانست. اين مجموعه شامل ترجمه هايي از «گلستان و بوستان سعدي»، «ديوان حافظ»، «شاهنامه فردوسي»، «مثنوي معنوي»، «رباعيات خيام» و «اشعار رودكي» است.
هيأت داوران در پايان ضمن تقدير از مقام علمي و فرهنگي مرحوم علامه سيدحسن لامين محقق و پژوهشگر شهيد لبناني، خدمات و فعاليت فرهنگي مرحوم پروفسور الكساندر گواخاريا رئيس كرسي زبان و ادبيات فارسي و دانشگاه دولتي تفليس و ايران شناس برجسته گرجي را شايسته تقدير دانست. همچنين در اين حوزه از خدمات فرهنگي مركز ايران شناسي قفقاز در ايروان، مركز ايران شناسي آكادمي علوم جمهوري آذربايجان و مركز ايران شناسي گرجستان تقدير به عمل آمد.