يكشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۸۱ - ۷ ذيحجه ۱۴۲۳
Sun, Feb 9, 2003
بين الملل
شماره ۲۳۸۵
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
اجتماعي
گزارش روز
بين الملل
گفت و گو
گوناگون
سرزمين مادري
فرهنگ و انديشه
تاريخ
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
اوقات شرعي
آرشيو
۱۰۰هزاركيسه ويژه حمل جسد ـ ۶۰۰۰تابوت
مخالفت فرانسه، روسيه و چين
۱۰۰هزاركيسه ويژه حمل جسد ـ ۶۰۰۰تابوت
آمريكا براي جنگ در عراق كاملاً آماده شد
«رناتومارتينو» رئيس شوراي پاپي امورقضايي و صلح واتيكان با ابراز نگراني از تحولات مربوط به بحران عراق، گفت: آمريكا ۱۰۰هزاركيسه ويژه حمل جسد و ۶هزار تابوت به ايتاليا فرستاده است. به گزارش ايرنا، نشريه كاتوليكي «۳۰روز» چاپ واتيكان درآخرين شماره خود به نقل از «رناتومارتينو» نوشت: اين محموله هفته قبل در پايگاه «سيگونلا» محل حضور نظاميان آمريكايي درجزيره سيسيل (جنوب ايتاليا) تخليه شد. رئيس شوراي پاپي با تقبيح سياست هاي جنگ طلبانه آمريكا عليه عراق گفت: ارسال اين محموله به ايتاليا، نشان مي دهد حمله احتمالي واشنگتن به بغداد، تلفات انساني بسياري به دنبال خواهدداشت. وي با تأكيد بر ضرورت حل بحران عراق از طريق مسالمت آميز افزود: وقوع جنگ، تنها به خونريزي و ايجاد نفرت منجرمي شود. ماهنامه كاتوليكي ۳۰روز در پايان نوشت: آمريكا از تأييد يا رد اين خبر خودداري كرده است.
طالبان ۵سرباز افغان را كشتند
گروه بين الملل ـ نيروهاي طالبان پنج سرباز افغاني را درجنوب افغانستان به قتل رساندند و ۲نفر ديگر را ربودند و بعد به داخل پاكستان گريختند.
به گزارش آسوشيتدپرس، اين مردان سوار بر پنج وسيله نقليه به اين سربازان كه درحال نماز در ولايت «هيلمند» بودند، يورش بردند. مقامات افغانستان مي گويند مهاجمان احتمالاً از فراريان طالبان بودند، ولي شايد وابسته حزب اسلامي به سركردگي گلبدين حكمتيار باشند. «محمدمحي الدين» مشاور فرماندار هيلمند گفت: آنها از خاك پاكستان براي هدف قراردادن نيروهاي دولت استفاده مي كنند.
پرونده عراق در ۲۴ ساعت گذشته
\ روزنامه پاكستان آبزرور (چاپ پاكستان): بوش از سازمان ملل متحد خواست هرچه زودتر در مورد عراق تصميم بگيرد.
\ روزنامه فرانتيرپست: عربستان سعودي: عراق پس از سقوط صدام تجزيه خواهدشد.
\ روزنامه البيان (چاپ امارات): بغداد شايعه حمله به كويت و آتش زدن چاههاي نفت اين كشور را تكذيب كرد. هزينه اشغال عراق، سالانه ۵۰ ميليارد دلار اعلام شد.
\ روزنامه الخليج: آمريكا: جنگ با عراق ۶ روز تا ۶ هفته طول خواهدكشيد. قاهره اسامي دانشمندان مصري را كه در عراق فعاليت مي كردند، به واشنگتن ارائه نكرد.
\ روزنامه الوطن (چاپ كويت): طارق عزيز: نيروهاي آمريكايي را در كويت مورد حمله قرار خواهيم داد.
\ روزنامه الرأي العام: سيدحسن نصرالله پيشنهاد كرد كه صدام با طرح طائف موافقت كند.
\ روزنامه المستقبل (چاپ لبنان): فرانسه: بحران عراق بازيچه نيست و مي توان بدون جنگ، عراق را خلع سلاح كرد.
\ روزنامه الكفاح العربي: براي جلوگيري از برپايي دولت كرد، واشنگتن ممكن است به آنكارا اجازه دهد شمال عراق را اشغال كند.
\ روزنامه الشرق الاوسط: كردهاي عراق به ورود سربازان تركيه معترضند.
\ روزنامه راديكال (چاپ تركيه): رامسفلد وزيردفاع آمريكا: تلاشهاي ديپلماتيك در مورد عراق به پايان رسيد.
\ روزنامه آكشام: آمريكا در صورت توافق با تركيه در مورد عراق، در چهار مرحله ۲۰ميليارد دلار به تركيه كمك خواهدكرد.
\ روزنامه جمهوريت: مذاكرات سختي بين مقامات نظامي تركيه و آمريكا بر سر تعيين فرماندهي نيروها در شمال عراق در جريان است.
\ روزنامه الرأي (چاپ اردن): رئيس ستاد ارتش اسرائيل: جنگ با عراق تكان دهنده خواهدبود.
\ روزنامه ژسكوفسكي كامسا مولتس (چاپ روسيه): عراقي ها محلي را كه پاول مركز توليد سلاح كشتارجمعي اعلام كرد، به خبرنگاران نشان دادند.
\ روزنامه لارپوبليكا (چاپ ايتاليا): ايتاليا خواستار وحدت اروپا درقبال بحران عراق است. كره شمالي: بعداز عراق، هدف آمريكا هستيم ولي واشنگتن براي اقدام عليه ما با مشكل مواجه خواهدشد.
\ روزنامه عكاظ (چاپ عربستان): طارق عزيز: در صورت آغاز جنگ عليه عراق، اين كشور استالينگراد دوم خواهدشد.
كنفرانس امنيت جهاني در مونيخ آغاز به كار كرد
گروه بين الملل: سي ونهمين كنفرانس سياستهاي امنيتي در «مونيخ» آلمان آغاز به كار كرد. در اين كنفرانس، بيش از ۲۵۰ نفر از كارشناسان مسائل نظامي و امنيتي و تعدادي از وزيران خارجه و دفاع كشورهاي مختلف جهان و بويژه كشورهاي عضو پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) درباره مسائل امنيت جهاني سخنراني خواهندكرد. به گزارش بي.بي.سي، دبيركل سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) وزيران دفاع ايالات متحده آمريكا، روسيه، آلمان و وزيران دفاع و خارجه هيأت هاي بلندپايه بسياري از كشورهاي جهان در ميان بيش از ۲۵۰ نفري ديده مي شوند كه طي دو روز آينده در مونيخ به بررسي مسائل سياسي و دفاعي مهم جهان مي پردازند. در سي ونهمين كنفرانس، سياستهاي امنيتي بحران كنوني عراق و امكان حل وفصل آن بدون دست زدن به جنگ، اوضاع خاورميانه و اهميت استراتژيك خليج فارس و مسأله نفت از مهمترين موضوع هايي به شمار مي روند كه مقامات شركت كننده در كنفرانس درباره آنها سخنراني خواهندكرد. همچنين شمار زيادي از كارشناسان امور دفاعي و سياست امنيتي درباره مسائل روز به تبادل نظر مي پردازند.
در اين حال، دولت آلمان براي حفظ نظم كنفرانس و تأمين امنيت شركت كنندگان يك نيروي انتظامي ۳۵۰۰ نفري را در نقاط حساس شهر مونيخ و در راهها و گذرگاههاي ورود به محل كنفرانس مستقر كرده است. اين درحالي است كه سازمانها و گروههاي مخالف جنگ باتوجه به حضور «دونالد رامسفلد» وزيردفاع آمريكا و مقامات بلندپايه ديگر از كشورهاي عضو ناتو اعلام كردند كه دست به تظاهراتي گسترده خواهندزد.
مخالفت فرانسه، روسيه و چين
با تلاش هاي جنگ طلبانه آمريكا و انگليس
گروه بين الملل ـ فرانسه، روسيه و چين درمقابل تلاشهاي جنگ طلبانه آمريكا و انگليس، مخالفت خود را با اقدام نظامي عليه عراق ابراز و تأكيدكردند كه بازرسان تسليحاتي سازمان ملل متحد بايد اجازه يابند تا عراق را بطورمسالمت آميز خلع سلاح كنند. به گزارش آسوشيتدپرس، درحالي كه ديپلماتهاي آمريكايي و انگليسي درحال بررسي ارائه يك قطعنامه جديد به سازمان ملل متحد جهت آغازجنگ هستند، ديپلماتهاي روسي و چيني اعلام كردند كه نيازي به قطعنامه جديد نيست.
دراين حال، جمله «جورج بوش» مبني بر اين كه بازي تمام شده است، سه كشور فرانسه، روسيه و چين را كه در شوراي امنيت حق رأي دارند، برآن داشته است كه بگويند دليلي براي آغاز جنگ وجودندارد. رهبران فرانسه و چين درتماسهاي تلفني شان به بوش اعلام كردند كه مي خواهند بازرسان وقت بيشتري براي جست وجو در عراق داشته باشند. «سرگي لاوروف» نماينده روسيه درسازمان ملل متحد گفت: مسأله اين است كه ببينيم آيا ازسوي عراق تهديدي متوجه ما هست يا خير. وقتي تهديدي دركارنيست، جنگ توجيه ناپذيراست.
اختلاف اصلي اعضاي شوراي امنيت برسر فرصتي است كه بايد به صدام داد تا تسليحات غيرمجازش را نابودكند. «جرمي گرين استاگ» نماينده انگليس در سازمان ملل متحد گفت: مسأله اين است كه چه زماني به آخرين نقطه مي رسيد. ما به آن نقطه رسيده ايم. ۶۰۰هفته از روزي كه از عراق خواستيم خلع سلاح را آغازكند، مي گذرد و اكنون وقت اقدام است. اما روسها، چيني ها و فرانسويها اميدوارند سفر هانس بليكس و محمدالبرادعي همكاري بيشتر عراق را در ترتيب دادن مصاحبه با دانشمندان، كسب اجازه براي پرواز هواپيماهاي يوـ۲ و مهمتر اين كه مداركي درباره برنامه تسليحاتي اش به همراه داشته باشد.
«ژان ديويد لويته» سفيرفرانسه درآمريكا گفت: ما درمورد خلع سلاح اختلاف نظر نداريم، ولي فقط برسريك موضوع اختلاف نظر داريم و آن زمان تصميم گيري براي انتقال ازمرحله بازرسي به توسل به زوراست. پاريس مي گويد كه توسل به زور بايد گزينه نهايي باشد و عقيده دارد كه تهديداصلي براي فرانسه و اروپا، تروريستهاي القاعده هستند، نه صدام. اما يك ديپلمات انگليسي اعلام كرد كه اين قطعنامه احتمالاً پس از گزارش دوم بازرسان در ۱۴ فوريه ارائه خواهدشد. نماينده انگليس در سازمان ملل متحد گفت كه ديپلماتهاي انگليسي و آمريكايي درحال نگارش اين قطعنامه هستند.
تركيه از ورود كردها به كركوك و موصل جلوگيري مي كند
گروه بين الملل ـ زلمي خليل زاد، فرستاده ويژه رئيس جمهوري آمريكا در امور عراق در پي گفت وگو با مقامهاي تركيه و نمايندگان ارشد دو حزب اصلي كرد عراقي تأكيد كرد: هرگونه تحرك نظامي يا نبرد در شمال عراق بايد تحت فرمان ائتلافي به رهبري آمريكا صورت گيرد. به گزارش بي بي سي حدس و گمان هاي فزاينده اي وجود داردكه در صورت وقوع جنگ با عراق، احتمال حضور نيروهاي تركيه در شمال عراق كه تحت تسلط كردها است، وجود دارد.
تركيه اصرار مي ورزد كه اين نيروها تنها سعي خواهندكرد با پيشگيري از هجوم موج پناهندگان به تركيه، جلوگيري از تسخير شهرهاي نفتخيز كركوك و موصل به دست كردها يا تشكيل كشور مستقل كرد به دفاع از منافع راهبردي تركيه بپردازند. اما حزب دموكرات كردستان عراق كه ناحيه هم مرز با تركيه را اداره مي كند، عميقاً از نيات تركيه ناخشنود است.
كردهانگران نيات تركيه هستند و به اين كشور مشكوكند كه هدف اصلي اش از تقويت نيرو در شمال عراق، افزايش نفوذ در آرايش حكومت بعدي اين كشور باشد. بي بي سي در پايان گفت: كسي نمي داند آيا خليل زاد موفق شده است دو طرف را به بستن پيماني قانع كند يا خير، اما انتظار مي رود دولت آمريكا با واردكردن فشار شديد به اين دو متحد خود در منطقه آنها را وادار به تفاهم فوري كند. در همين ارتباط، روزنامه لبناني «السفير» نوشت: آمريكا كوشيد به كردهاي عراقي اطمينان دهد اگر نيروهاي تركيه در جنگ عليه بغداد مشاركت كنند، تحت فرماندهي ائتلاف بين المللي فعاليت خواهندكرد.
به گزارش شبكه تلويزيوني «الجزيره»، اين روزنامه افزود: تركيه و آمريكا با هم توافق كردند در صورتي كه واشنگتن متعهد شود كه به كردها اجازه به كنترل درآوردن چاه هاي نفت در موصول و كركوك را ندهد، نيروهاي تركيه در جنگ شركت نكنند.
پاول: آمريكا خواهان تغيير شكل خاورميانه است
111447.jpg
گروه بين الملل: «دونالد رامسفلد» وزيردفاع آمريكا از كشورهاي ناتو به دليل جلوگيري از انتقال كمك نظامي به تركيه در آستانه جنگ با عراق انتقاد كردو مدعي شد كه رفتارشان «توجيه ناپذير» است. به گزارش خبرگزاري فرانسه، وي در مونيخ اعلام كرد كه اين «غيرقابل درك» است كه بلژيك، فرانسه و آلمان مانع از اجراي توافقنامه اي مي شوند كه به برنامه ريزان نظامي ناتو اجازه مي دهد از جنگ عليه عراق حمايت كنند. ولي رئيس پنتاگون به آنكارا اطمينان داد كه حتي اگر ناتو بر سر حمايت از تركيه به توافق نرسد، آمريكا و متحدانش چنين خواهند كرد. وي گفت: تركيه متحد ما است و فكر مي كنم تلاش آنها براي جلوگيري از انتقال توان دفاعي به تركيه غيرقابل توجيه است.
به گفته يك منبع ناتو، اين كمك نظامي شامل انتقال موشكهاي «پاتريوت» به تركيه، هواپيماهاي «آواكس» و واحدهاي حفاظت در برابر جنگ شيميايي و ميكروبي مي شود. ۱۹ عضو ناتو تا نيمه شب دوشنبه وقت دارند رسماً با درخواست آمريكا مخالفت كنند. رامسفلد اطمينان داد: تركيه صدمه اي نخواهد خورد. آمريكا و آن دسته از كشورهاي ناتو كه به كمك كردن تركيه اعتقاد دارند، به كارشان ادامه خواهند داد. وزيردفاع آمريكا اعلام كرد كه دنيا بايد آماده باشد تا در صورت ضرورت، جهت خلع سلاح عراق به زور تلاش شود و هرگونه تأخيري، به بغداد نشان مي دهد كه جامعه بين الملل ترديد دارد. وي گفت: ما همگي اميدواريم راه حلي مسالمت آميز بيابيم، ولي براي يافتن راه حلي صلح آميز، بايد روشن كنيم كه كشورهاي آزاد آماده اند در صورت لزوم، به زور متوسل شوند. وي افزود كه شمار فزاينده اي از كشورها مايلند در ائتلاف خلع سلاح عراق شركت و به بازسازي اين كشور پس از مناقشه كمك كنند. رامسفلد افزود: هيچ كسي جنگ نمي خواهد، جنگ هيچگاه انتخاب اول يا آسان نيست، ولي بايد خطرات جنگ را درمقابل خطرات بي توجهي به برنامه تسليحات كشتارجمعي عراق تعديل كرد.
از سويي، به گزارش ايرنا وزيرامورخارجه آمريكا ابراز اميدواري كرد كه پيروزي سپاهيان آن كشور در هجوم نظامي به بغداد موجب ظهور شكل نويني از خاورميانه در جهت تقويت منافع ايالات متحده شود.
«كالين پاول» درباره آثار و عواقب فتح نظامي عراق و اشغال آن اظهار داشت: به رغم احتمال برخي دشواري ها در روزهاي درگيري و حتي در ماههاي پس از جنگ، اين امكان وجود دارد كه موفقيت در آن جنگ موجب تغيير بنيادي شكل منطقه (خاورميانه) به گونه اي مثبت و قوي در جهت تحكيم منافع ايالات متحده شود.
پاول در ادامه افزود: «ايالات متحده به ويژه پس از (پيروزي در) چنين جنگي قادر خواهد بود در زمينه صلح خاورميانه به پيشرفت دست يابد.» ايرنا گفت: پاول با اظهارات كوتاه و احتمالاً ناخواسته خود در سناي آمريكا، اولين مقام رسمي دولت جورج بوش است كه براي اولين بار و بطور علني، از ارائه تعريف و نقشه جديد سياسي براي خاورميانه كه بيشتر در خدمت منافع آمريكا باشد به عنوان يكي از اهداف راهبردي جنگ موردنظر واشنگتن در خليج فارس ياد مي كند.
در همين حال، آمريكا در راستاي افزايش نيروي نظامي خود به منظور كسب آمادگي براي حمله احتمالي به عراق، به لشگر ۱۰۱ هلي برد خود كه در جنگ دوم خليج فارس سال ۱۹۹۱ نقش عمده اي برعهده داشت، دستور داد تا رهسپار منطقه خليج فارس شود.
به گزارش خبرگزاري رويتر، «جان منتون» سخنگوي اين لشگر موسوم به «عقابهاي تيزچنگال» واقع در «فورت كمبل» ايالت «كنتاكي» اعلام كرد: فرمان استقرار نيروهاي ما در منطقه عملياتي صادر شده است.
منتون گفت: لشگر يادشده شامل ۱۶ هزار سرباز و ۲۷۰ هليكوپتر از جمله هليكوپترهاي «آپاچي» از نوع «اي اچ ۶۴» ، «بلاك هوك» مدل «يو اچ ۶۰»، «چينوك» مدل «سي اچ۴۷» و «كيواواريور» مدل «اواچ ۵۸» شناسايي نظامي است. در اين ميان، «هانس بليكس» و «محمد البرادعي» ديروز وارد بغداد شدند و با مقامات عراقي به گفت وگو پرداختند. بليكس گفت: ما اصلاً پيش بيني نمي كنيم و هيچ حرفي نمي زنيم، ما حرفهايمان را يكشنبه شب در جلسه مطبوعاتي خواهيم زد. در همين حال، سه دانشمند عراقي ديگر نيز بطور خصوصي با بازرسان مصاحبه كردند. از سوي ديگر، «ناجي صبري» وزيرامورخارجه عراق در نامه اي به «كوفي انان» دبيركل سازمان ملل متحد، آمريكا را متهم كرد كه با استفاده از فن آوري بسيار پيشرفته خود و ارائه اسناد و مدارك دروغين درصدد فريب دادن آن سازمان است.
آن سوي خبر
عراق: مچ اندازي همچنان ادامه دارد
پس از گزارش مرحله اي بازرسان سازمان ملل متحد در خصوص وضعيت زرادخانه بغداد، آمريكاييان اذعان داشتند نشانه اي دال بر رياكاري عراق در اختيار دارند. از نظر ساير كشورهاي جهان اين گزارش دليل آن است كه بازرسي ها ادامه يابد. دو ماه پس از انجام تحقيقات در عراق، گزارش بازرسان تسليحاتي سازمان ملل متحد توسط «تايمز مالي» همانند ديگر مطبوعات آنگلوساكسوني «سست و آبكي» توصيف شد. از نظر «واشنگتن پست» اين گزارش بقدري گنگ و مبهم بود كه ديپلمات ها مي توانند در آن توجيهي به نفع حمله به عراق يا خلاف آن بيابند. اين روزنامه در شرح جزئيات نوشت: «دولت بوش آشكارا خواهد توانست از اين گزارش به عنوان يك دليل مضاعف بر لزوم صدمه زدن به صدام حسين استفاده كند. باقي كشورها نيز در ميان خود اين گزارش را همانند وسيله اي اساسي براي آن كه جلوي آمريكا را بگيرند، تلقي مي كنند.»
رؤساي بازرسان سازمان ملل متحد «هانس بليكس» و «محمد البرادعي» در گزارش خود عراق را متهم مي كنند كه مسائل مهم در خصوص سلاحهايش را در هاله اي از ابهام قرار داده است. براي مثال، عراق مدركي دال بر نابودي كامل ذخاير ويروس سياه زخم ارائه نداده است. همچنين اين كشور از اعلام ۶۵۰۰ كلاهك شيميايي در فهرست زرادخانه اي كه در تاريخ ۷دسامبر ۲۰۰۲ به بازرسان سازمان ملل متحد تحويل داده شده اند، اهمال ورزيده است. در مقابل ، از نظر محمد البرادعي رئيس آژانش بين المللي انرژي هسته اي ثابت نشده است كه بغداد برنامه سلاح هاي هسته اي خود را از زمان كنارگذاشتن اين برنامه در دهه ۹۰ دوباره به راه انداخته باشد. نيويورك تايمز مي نويسد: از اين پس، يك مسأله قطعي است؛ «زمان بيشتري براي تحقيقات، خالص سازي تجزيه و تحليل هاي بيشتر از مداركي كه اخيراً به دست آمده است و همچنين تحقيق بر روي داده هاي مخفيانه اي كه آمريكاييان قول تحويل آنها را به بازرسان داده اند؛ لازم است.» اين روزنامه با توصيه به اختصاص زمان بيشتر، موضع مشترك اتحاديه اروپا را به آن بسيار نزديك مي داند. وزيران امور خارجه كشورهاي عضو اتحاديه اروپا كه براي مدتي اختلافات خود را پنهان كرده بودند، بر حمايت از خواسته بازرسان سازمان ملل متحد براي در اختيار داشتن زمان بيشتر به منظور پايان مأموريتشان موافق هستند.
اظهارات نادرست
نيويورك تايمز در تفسير خود مي نويسد: بازهم لازم است عراق تا آنجا كه امكان دارد، صادقانه همكاري كند و آن چيزي است كه احتمال دارد بتواند كاخ سفيد را به رضايت به اين ضرب الاجل ضروري وادارد. دولت بوش براي تصرف عراق نبايد ناشكيبايي بخرج دهد. احتمال دارد جنگ در اين كشور يك مسأله خونين و پيچيده باشد. ايالات متحده با پيمودن تمامي راه هاي مسالمت آميز پيش از حمله احتمالي به عراق بايد جهانيان را مطمئن كند؛ نتيجه اي كه به نظر مي رسد «لوس آنجلس تايمز» با آن هم عقيده باشد. نگاه اين روزنامه به موضوع چنين است: بازرسان قطعاً به مدت زمان بيشتري نيازمندند، اما تاريخ نشان داده است زمانيكه بازرسي در عراق ادامه يابد حمايت بين المللي از بازرسان تحليل مي رود و عراق با بهره جستن از اين امر بيش از پيش چوب لاي چرخ بازرسي ها مي گذارد.
سرمقاله نويس واشنگتن پست نيز به نوبه خود با از سرگيري بازرسي ها مخالف است. «شوراي امنيت به جاي آن كه تسليم بازرسان سازمان ملل متحد شود و فرصتي در اختيار عراق قرار دهد، بهتر است موبه مو قطعنامه مصوبه ۸ نوامبر ۲۰۰۲ را به اجرا درآورد. طبق عبارات قطعنامه ،۱۴۴۱ اگر عراق اظهاريه اشتباهي از سلاح هاي خود ارائه دهد ـ همانند آنچه تمامي جهان با آن موافق هستند ـ و يا بطور كامل همكاري نكند ـ همانند آنچه «هانس بليكس» در گزارش خود ارائه كرده است ـ اين بدان معناست كه بغداد آشكارا در انجام وظايف و تكاليف خود طبق قطعنامه ۱۴۴۱ناموفق ظاهر شده و شوراي امنيت عواقب آن را كه همانا جنگ باشد، برعهده گرفته است.
يادداشت بين الملل
نقش روسيه در محاسبات مشرف
ارتشبد «پرويز مشرف» رئيس جمهوري پاكستان در مسكو با «ولاديمير پوتين» رئيس جمهوري روسيه ديدار و گفت وگو كرد. سفر ارتشبد مشرف به مسكو به دعوت پوتين انجام شد، ولي اين سفر در شرايط نسبتاً حساسي صورت گرفت. بايد توجه داشت كه رئيس جمهوري پاكستان با مسائل جدي اي در داخل و در مناسبات منطقه اي و بين المللي اش روبرو شده است. در داخل، ادامه همكاري پاكستان با آمريكا عليه آنچه كه از آن به نام تروريسم بين الملل ياد شده، نارضايتي هاي گسترده اي به وجود آورده است. بخصوص اين گونه نارضايتي ها بعد از سفر ناموفق «خورشيد محمود قصوري» وزير امورخارجه پاكستان به آمريكا در ارتباط با قانون جديد مهاجرت آمريكا و اعمال فشار بر مهاجرين پاكستاني در آمريكا شدت قابل توجهي يافته است. احزاب مذهبي آشكارا دولت پاكستان را متهم به همكاري عليه مسلمانان با آمريكا مي كنند و خواهان تغيير سياست خارجي پاكستان و قطع همكاري ها با آمريكا هستند.
در خواست آمريكا از دولت پاكستان براي موافقت حمله جنگنده هاي آمريكايي به مناطق قبايلي پاكستان بر دشواري هاي داخلي ارتشبد مشرف افزوده است، بطوري كه نزديكان وي از احتمال كناره گيري ارتشبد مشرف از قدرت در صورت ادامه فشارها سخن گفته اند و اين خود مي تواند نشانه سر خوردگي ارتشبد مشرف از سياست هاي آمريكا باشد. از طرف ديگر، نزديكي آمريكا به هند و تأييد نظريات اين كشور درباره آن چه كه هند از آن به نام تروريسم فرا مرزي ياد مي كند، موقعيت ارتشبد مشرف و ادامه همكاري با آمريكا را زير سؤال برده است. در چنين شرايطي، ارتشبد مشرف به مسكو رفته است تا موضوعات حساسي را با پوتين در ميان بگذارد با اين اميد كه اگر روسيه از مواضع پاكستان حمايت نمي كند، لااقل مشكل اين كشور را درك كند. گذشته از اين، مواضع پاكستان در قبال حمله احتمالي آمريكا به عراق تحت فشار آمريكا در حال تغيير است. نخست وزير پاكستان اخيراً گفته است كه براساس منافع ملي پاكستان، اتخاذ موضع خواهد كرد.
آگاهان به مسائل پاكستان اين گونه اظهارات را با اظهارات ارتشبد مشرف هنگام تغيير موضع در قبال افغانستان، مشابه مي دانند و آن را نشانه اي از تسليم شدن در مقابل خواسته هاي آمريكا ارزيابي مي كنند. با اين حال، واقعيت آن است كه ارتشبد مشرف در حمايت از حمله آمريكا به عراق با موانعي داخلي و منطقه اي روبرو است كه آنها را با رئيس جمهوري روسيه در ميان گذاشت. اين موضوع را بايد جدا از احساسات مثبت يا منفي روسيه درباره پاكستان در نظر گرفت كه در هر حال، از نظر روسيه، پاكستان همچنان متحد آمريكا است. بنا بر اين ارتشبد مشرف در سفر به مسكو از امتيازات زيادي براي جلب توجه روسيه بر خوردار نيست، هرچند كه رسانه هاي پاكستان سفر او را موفقيت آميز ارزيابي كرده اند. بايد توجه داشت كه مناسبات هند و روسيه مناسباتي استراتژيك است و پاكستان امتيازي نداشت تا به روسيه بدهد تا اين سياست را به سود خود تحت تأثير قرار دهد. هند در موقعيت مساعدي براي پيگيري سياست متوازن بين روسيه و آمريكا قرار دارد، اما پاكستان در چنين موقعيتي نيست.
از چنين زاويه اي، اگر به سفر ارتشبد مشرف به مسكو نگاه شود، مي توان گفت: رئيس جمهوري پاكستان روي تأثير گذاري مثبت آن بر مقامات روسي در ارتباط با مناقشات هند، پاكستان از يك طرف و مناسبات جنجال آفرين آمريكا و پاكستان از طرف ديگر، نظر دارد، اما نشانه اي از اين كه ارتشبد مشرف در مسكو توانسته باشد براي مشكلات داخلي، منطقه اي و بين المللي اش پاسخي بيابد، به دست داده نشده است. در هر حال، پاكستان در ذات قدرت سياسي اش، غربي تر از آن است كه بتواند با توجه به مسكو، واشنگتن را مجبور به دادن امتياز كند. در معادله رقابت آميز قدرت و مبادلات سياسي، هند موضع برتر را دارد و قدرت مانور پاكستان را به شدت محدود مي كند. اسلام آباد و مسكو هردو مي دانند كه از حد تعارف ديپلماتيك نمي توانند فراتر روند و اين موضوعي است كه در واشنگتن نيز ارزيابي درستي از آن وجود دارد.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |