|
گزارش تحليلي «ايران» از تدارك احزاب و گروهها براي انتخابات شوراها
ايران در انتظار۲۰۰ هزار نماينده
• احزاب و جناحهاي سياسي تكنيك ها و تاكتيك هاي مبارزاتي خود را اين هفته رو مي كنند. شخصيت هاي پرنفوذ و چهره هاي نام آشنا همچون ذخاير واسلحه پنهان احزاب در اين هفت روز به صحنه مي آيند تا ضمن دگرگوني فضاي سياسي جامعه، ذهن هواداران خود را به بايدها و نبايدهاي صحنه جديد مبارزه روشن سازند.
گروه سياسي ـ محمد نوري: ۲۱ دور تجربه انتخاباتي، ناظران صحنه سياسي ايران را به اين باور رسانده كه هفته پاياني را به چشم يك قطعه متفاوت در پازل رقابت انتخاباتي بنگرند. ماجراها و اتفاقات بسياري طي اين هفت روز در آرايش نيروها و مواضع نهادها و قواي حكومت رخ مي دهد كه روي قوه انتخاب مردم و نگاه حسابگر آنان تأثيري تعيين كننده دارد. برهمين اساس ناظران سياسي معتقدند كه از امروز به طور جدي مي توان گرماي انتخابات و جوشش اراده نيروهاي سياسي براي مبارزه را لمس كرد. احزاب و جناحهاي سياسي تكنيك ها و تاكتيك هاي مبارزاتي خود را اين هفته رو مي كنند. شخصيت هاي پرنفوذ و چهره هاي نام آشنا همچون ذخاير واسلحه پنهان احزاب در اين هفت روز به صحنه مي آيند تا ضمن دگرگوني فضاي سياسي جامعه، ذهن هواداران خود را به بايدها و نبايدهاي صحنه جديد مبارزه روشن سازند. به جز اين، كارزار انتخابات ايران، در چند سال اخير نيمه پنهان و بازيگران ناشناخته اي هم پيدا كرده كه سناريوي يك مبارزه متفاوت را براي برهم زدن موازنه قدرت احزاب در روزهاي پاياني تدارك مي بينند. آنها با دراختيار داشتن برخي تريبونها و مجالس سنتي و مذهبي و حمايت برخي نهادها «حاشيه هاي خبرساز» مبارزات انتخاباتي را تشكيل مي دهند. آگاهان صحنه انتخابات معتقدند كه چنانچه تحركات پشت صحنه و درون سازماني گروهها اين هفته آشكار شود، فضاي انتخابات دور جديد شوراها از ابهام وترديد خارج خواهدشد و وزن سياسي گروهها در كفه رقابت ۹ اسفند قابل تخمين خواهدبود. انتخابات ۹ اسفند غايب سياسي ندارد با نگاهي به تركيب چهره ها و فهرست منتشره احزاب مي توان گفت كه همه جناحها مهره هاي دلخواه خود را در صف مبارزه انتخاباتي جاي داده اند. با اين تفاوت كه برخي احزاب حضوري مستقيم در صحنه كارزار انتخاباتي دارند ولي برخي ديگر وظيفه رقابت حزبي خود را به گروهها و تشكلهاي نوپا و ناآشنا سپرده اند. هرچند محافظه كاران به عنوان يكي از دو جريان بزرگ سياسي ارائه ليست را نفي مي كنند اما چهره ها و افراد بسياري را در ليست هاي موجود مي توان سراغ گرفت كه متحدان و همراهان ثابت اين جناح در عرصه هاي سياسي بوده اند. برداشت غالب ناظران بر اين است كه چنين حضوري ابهام آلود در كارزار انتخابات شوراها، بخشي از يك سلوك انتخاباتي تازه است كه اين جناح پس از نتايج انتخابات بهمن ۷۸ در پيش گرفت. براساس اين تاكتيك، محافظه كاران حضور خود را در عرصه انتخابات درقالب گروههايي نوپديد و با شعارها و مفاهيمي نزديك به اصلاحات تعريف مي كنند. در انتخابات خرداد ۸۰ اين سلوك انتخاباتي به صورت بارزتري پياده شد. آن روزها در حالي كه احزاب و رسانه هاي محافظه كار از ندادن ليست انتخاباتي سخن مي گفتند، يكباره چند نامزد شاخص اين جناح درمقابل خاتمي قدعلم كردند. درحد فاصل خرداد ۸۰ تا اسفند۸۱ گروهها و تشكل هاي تازه اي با تركيب متحدان سنتي جناح محافظه كار شكل گرفتند كه طيفي از مهندسان و مديران و فعالان سياسي را به عنوان مهره هاي مطلوب خود براي انتخابات شوراها در معرض انتخاب مردم قرارداده اند كه خود دليل آشكاري بر اين ادعا است كه محافظه كاران مقوله شوراها و اتفاق ۹ اسفند را ازمدار استراتژي خود خارج نكرده اند. از ديد كارشناسان سياسي محافظه كاران در پيگيري اين روش مبارزاتي در تلاشند اولاً خاكريز جناح شان از معرض اصابت تركش هاي شكست انتخاباتي مصون بماند و هزينه ورود در پروژه هاي مبارزه انتخاباتي را به حداقل برسانند ثانياً اميدهايشان را به كاهش مشاركت و تضعيف پايگاه اجتماعي اصلاح طلبان قرين واقعيت سازند. ارزشهاي انتخاب ۹ اسفند انتخابات در ايران همواره رنگ و بوي «شرايط سياسي محيط» را به خود گرفته است. براساس قراين عقلي و تجربي، درجه ارزش و اهميت سياسي هر انتخاباتي را فعل و انفعالات محيط داخلي و بين المللي ايران مشخص كرده است. انتخابات ۹ اسفند از اين امتياز منحصر به فرد برخوردار است كه در يكي از حساس ترين شرايط سياسي ايران، منطقه و جهان انجام مي گيرد. شرايطي كه در آن همه نيروها و فعالان داخل و خارج كشور درگير مسأله اي به نام «فرداي سياسي ايران» هستند. در چند ماه اخير اتفاقاتي در سياست قدرتهاي رقيب ايران و مشي نهادها و مراكز تصميم گير داخلي رخ داده كه فضا را براي بازيگران صحنه كشور سرنوشت ساز كرده و موضوع «آينده سياسي» را به بحث روز جامعه تبديل كرده است. چنين فضايي هرگونه رخوت و بي اعتنايي را از نگاه آحاد و اقشار جامعه ايراني مي زدايد. در چنين شرايطي مي توان انتظار داشت كه فعالان جامعه جوان ايران در برگ رأي خود پاسخي را براي انبوه پرسشهاي پيش رو بجويند. به يقين تنها آينده جريان اصلاحات و سرنوشت دولت خاتمي نيست كه محور پرسش نسل امروز در ۹ اسفند خواهد بود، بلكه نحوه عبور نظام از چالشهاي سنگين خارجي و داخلي و تعامل آينده نظام و جامعه نظر رأي دهندگان اين انتخابات را به خود مشغول خواهد كرد. بنابراين انتخابات شوراها اگرچه در ظاهر حركتي معطوف به سرنوشت يك نهاد مدني با وظايف شهروندي است، اما درنظر اغلب ناظران، معاني سياسي يك انتخابات بزرگ را به همراه دارد. همه جريانها و احزاب اكنون خود را در آستانه يك انتخاب حساس مي بينند. اصلاح طلبان بر اين باورند كه پس از يك دوره عملكرد آميخته با چالش، بر سر پايگاه اجتماعي خود با رقيبانشان به يك مواجهه جدي در پيشگاه افكار عمومي كشانده مي شوند. محافظه كاران نيز به اميد افول «قدرت انتخاباتي» رقيب خود در انديشه انسجام و احياي دوباره و اقتدار گذشته خود هستند. نخبگان و روشنفكران جامعه نيز در تكاپوي يافتن تحليلي روشن از مسير حركت جامعه و تخمين رفتار سياسي مردم در اين انتخابات مي باشند. نكته مجهول انتخابات جديد موضع نهادها و تريبونهاي رسمي نظام در قبال دور جديد انتخابات شوراها از «قضاياي مجهول» است كه انتظار مي رود روزهاي منتهي به ۹ اسفند «معلوم» شود. اين واقعيت غير قابل انكار است كه شوراها به عنوان پديده نوين از بدو ورود خود به سيستم سياسي كشور با نگاههاي آميخته به بي مهري و بي اعتنايي مواجه شدند، درحالي كه اين نهاد ظرفيت آن را دارد كه به تعبير خاتمي به عنوان هسته اصلي مردم سالاري، تصويري دگرگونه از نظام براي جهانيان ارائه كند. بسياري شأن و منزلت سياسي آن را تأويل كرده و با همان ذهنيت سنتي شورا را نهادي در ذيل و حاشيه حاكميت تلقي مي كنند. همين بينش و برداشت باعث شد كه شماري اين مولود نوين دموكراسي را با اختلافها و مشكلات دوران پاگيريش تنها بگذارند و شماري ديگر آن را رقيبي بپندارند كه به عنوان عقبه اصلاح طلبان عرصه آينده را بر آنها تنگ خواهد كرد، لذا از هيچ فرصتي براي تخطئه و تحقير آن دريغ نمي ورزند. به هرحال در آستانه دور دوم از حيات شوراها اين پرسش به طور جدي مطرح است كه تا چه اندازه كانونهاي قدرت و اركان حكومت حاضر به همراهي و همپويي با نهادي هستند كه ۲۰۰ هزار فعال جامعه را با انديشه ساختن آينده ايران درخود جاي داده است و در فرصت باقيمانده تريبونها و جايگاههاي حساس نظام تا چه اندازه براي عبور از آزمون ۹ اسفند همت خواهند گماشت. جاي هيچ ترديدي نيست كه بخشي از مقدرات نظام همچون انتخابات گذشته به رويداد ۹ اسفند گره خورده است و هيچ يك از اركان و اجزاي نظام نمي توانند خود را از معرض تأثيرات و تبعات رأي اين روز مصون ببينند.
|