گروه سياسي : جواد دليري ـ سيزدهمين نشست سران ۱۱۴كشور عضو جنبش عدم تعهد فردا در مالزي گشايش مي يابد. اين اجلاس از آنجا كه مقامات مالزي پيش بيني مي كنند در آن حدود ۶۰تن از سران كشورها به همراه نمايندگان ۶۰كشور ديگر حضور پيدا كنند، بزرگترين نشست رهبران كشورهاي عضو جنبش در سالهاي اخير است .
دستور كار جنبش عدم تعهد كه نزديك به نيم قرن از تأسيس آن مي گذرد« تجديدحيات جنبش» ذكر شده است .
* سيزدهمين اجلاس و تلاش براي دگرگوني
كنفرانس باندونگ در ۱۲۰كيلومتري جنوب شرقي جاكارتا در اندونزي به سال ۱۹۵۵ در اوج جنگ سرد بيانيه اي به جاي گذارد كه در تاريخ استعمارزدايي وپيدايش جهان سوم جايي ممتاز را به خود اختصاص داده است . دراين كنفرانس براي نخستين بار ۲۹ كشور آسيايي وآفريقايي باتأكيد برتمايلات شديد ضداستعماري بدون هيچ قيدي از سوي قدرت هاي بزرگ دور هم جمع شدند. «جواهر لعل نهرو» نخست وزير سابق هند، براي نخستين بار عبارت «جنبش غيرمتعهدها» را به كار برد. پس ازاين كنفرانس بود كه نخستين نشست سران كشورهاي عضو جنبش عدم تعهد در بلگراد يوگسلاوي درسال ۱۹۶۱ تشكيل شد.
سيزدهمين اجلاس سران كشورهاي غيرمتعهدها با عنوان «تجديد حيات جنبش» به عنوان نخستين اجلاس در هزاره سوم فردا در مالزي برگزار مي شود. علي اكبر عبدالرشيدي صاحب نظر و نويسنده كتاب جنبش عدم تعهد معتقد است : «بعد از پايان جنگ سرد و با از بين رفتن يكي از دو قدرت جهاني ، در واقع جهان سوم هم هويت خود را از دست مي دهد وآنچه ازاين به بعد از جنبش عدم تعهد باقي مي ماند ، نام، تاريخ وميراث گذشته است .» وي ادامه مي دهد: از اجلاس دهم در اندونزي كه پايان دوران جنگ سرد بود، به بعد جنبش نياز داشت كه تعريف جديدي از خود ارائه دهد و درهويت خود نيز بازنگري داشته باشد اما چنين كاري را نكرد. تنها خواسته سران جنبش عدم تعهد دراين اجلاس ، دموكراتيك ساختن سازمان ملل وشرح دقيق مقررات جديد بين المللي دراين سازمان بود.
عبدالرشيدي مي گويد: در بين كشورهاي عضو جنبش عدم تعهد كمتر كشوري است كه سياست مستقلي داشته باشد. به همين خاطر نقش جديد جنبش عدم تعهد بايد براساس اراده كشورهاي عضو و با يك نقطه مشترك چيده شود.
به هر ترتيب، اگر در دوره قديم، فلسفه وجودي جنبش با محور عدم وابستگي بود، جهان متحول امروز در دوران جديد از جنبش انتظار نقش آفريني و رهبري به سوي وضعيت تازه را دارد.
بدو ن شك هنوز آثار توهم جنگ سرد و روحيه برتري طلبي و تماميت خواهي و اعمال معيارهاي دوگانه در روابط بين المللي از ميان نرفته است و اين نگراني وجود دارد كه در صورت تداوم اين پندارهاي نادرست قرن بيستمي، بشريت نتواند به آزادي و صلح واقعي دست يابد. سيدمحمدخاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران هفته گذشته در آستانه برگزاري اجلاس سران جنبش عدم تعهد گفت: بايد روح جديدي به جنبش غيرمتعهدها دميد. بنابراين فلسفه غيرمتعهدها امروز به صورت مهمتري تجلي يافته است. خاتمي در آخرين اجلاس جنبش غيرمتعهدها در دوربان آفريقاي جنوبي در همين رابطه (جست وجوي صلح واقعي و روح جديد در جنبش) پيشنهاد داد: اعضاي جنبش عدم تعهد اگر بر بحران هويت خود غلبه كند و امكانات مادي و معنوي خود را درست بشناسد و به كار گيرد مي تواند حامل پيام مؤثر در ايجاد جهان تازه باشد. در همين اجلاس خاتمي دو پيشنهاد گفت وگوي جنوب ـ جنوب و گفت وگوي جنوب ـ شمال را نيز ارائه كرد.
بنابراين در چشم انداز جديد فعاليت جنبش مي تواند با اهتمام به دو نكته ضروري مشخص شود يكي پرهيز از كلي گويي و خودداري از تكرار مصوبات و تصميمات مبهم و توجه به نتايج عملي تصميم ها و تلاش براي رسيدن به راهكاري عملي و پيدا كردن ضمانت اجرايي براي اجراي اين مصوبات است. ديگري تقويت ارتباط و همكاري متقابل ميان جنبش عدم تعهد و سازمانهاي مهم جهاني.
* ايران و جنبش عدم تعهد
جمهوري اسلامي ايران در اجلاس ششم در سال ۱۹۷۹ هاوانا پايتخت كوبا همزمان با پيروزي انقلاب اسلامي به عنوان هشتادوهشتمين عضو به اين جنبش پيوست. عبدالرشيدي در اين باره خاطرنشان مي كند: ايران تا قبل از سال ۱۳۵۷ به دليل وابستگي و عضويت در پيمان «سنتو» به عضويت جنبش عدم تعهد درنيامده بود. اما با پيروزي انقلاب وخروج ايران از پيمان سنتو، اعضاي جنبش عدم تعهد عضويت ايران را در اين جنبش پذيرفتند.
وي حضور هيأتهاي عالي رتبه ايران در اجلاس هاي مختلف جنبش عدم تعهد را مورد اشاره قرار مي دهد ومي گويد: ايران اكنون يكي از اعضاي فعال و اصيل و غيرمتعهد با ويژگي هاي بارزي است كه مي تواند هم در نقش آفريني جنبش وهم رفع موانع فراروي آن مؤثر باشد. عبدالرشيدي معتقد است: اكنون جنبش با يك خلأ شخصيتي، آرماني و فكري مواجه است. شخصيتي در جنبش وجود نداردكه آرماني جهاني را براي جنبش تعريف كند. اين خلأ مي تواند به وسيله ايران پر شود. او مي افزايد: فرضيه گفت وگوي تمدنها و ائتلاف براي صلح مي تواند كمك مؤثري در اين زمينه باشد. با اين وجود به نظر مي رسد كمك ايران به تشكيل دبيرخانه دائمي جنبش عدم تعهد وارائه درخواست رسمي براي ميزباني نشست هاي بعدي جنبش مي تواند به تأثيرگذاري بيشتر نقش ايران در جنبش عدم تعهد منتهي شود.
*چالش هاي فراروي جنبش
جنبش عدم تعهد در حال حاضر اعتقاد دارد كه كشورهاي عضو مي توانند بدون توجه به ايدئولوژي حاكم بر كشورها همزيستي كامل داشته باشند و همين امر باعث شده كه جنبش عدم تعهد به سازمان ملل ديگري تبديل شود كه محل برخورد غيرمستقيم منافع و ايدئولوژيهاي سياسي كشورهاي بزرگ باشد. دست نيافتن اعضا به اجماع در زمينه تجديد ساختار جنبش غيرمتعهدها، تحت تأثير قرارگرفتن اين نشست از تحولات ناشي از بحران عراق ازجمله چالش هاي پيش روي اجلاس سيزدهم جنبش است. بنابراين، اين چالش ها فرصتي در اختيار جنبش مي گذارد تا بار ديگر در عرصه جهاني فعال شده وحضور خود را تثبيت كند. انتظار مي رود سران ۱۱۴كشور عضو جنبش غيرمتعهدها در نشست خود تنها به صدور بيانيه و مواضع صرف سياسي اكتفا نكنندو راهبردي روشن براي خروج از بن بستي كه اغلب اعضاي جنبش در آن قرار دارند ارائه كنند.
عضويت ۴۰كشور اسلامي در جنبش غيرمتعهدها در وضعيت كنوني اين امكان را به ممالك اسلامي مي دهد كه سياستي مشترك براي گذار از كشمكش فرساينده آمريكا و عراق بيابند.
آنچه به راحتي در اين اجلاس دست يافتني است، مخالفت با هرگونه اقدام نظامي عليه عراق است اما جنبش عدم تعهد بايد سعي كند با نگاهي عميق تر بر ضعف ارادي ديگر سازمانها وتشكلهاي منطقه اي غالب آيد.

گروه سياسي ـ «سيدمحمدخاتمي» رئيس جمهوري با يادآوري مسؤوليت سنگين دبيركل آژانس بين المللي انرژي اتمي ازجمله درقبال بحران عراق ابرازاميدواري كرد: «اين بحران ازطريق مسالمت آميز و با حفظ جايگاه سازمان ملل متحد و به دور از خشونت و جنگ مرتفع شود.» به گزارش ايرنا، خاتمي كه ديروز در ديدار «محمدالبرادعي» دبيركل آژانس بين المللي انرژي اتمي با وي سخن مي گفت، افزود: اميدوارم با همكاري صادقانه عراق با سازمان ملل و آژانس بين المللي انرژي اتمي، بحران بزرگي كه منطقه درآستانه آن قراردارد، ازميان برود. خاتمي تصريح كرد: موضع مخالف دولت ايران با جنگ، به معني دفاع از صدام نيست. بلكه مخالفت با حمله نظامي و يكجانبه گرايي و نفي حل مشكلات براساس زور و به هم زدن امنيت بين المللي و منطقه اي است. رئيس جمهوري همچنين تأكيدكرد: جمهوري اسلامي ايران درچارچوب قانون با آژانس بين المللي انرژي اتمي همكاري كرده و خواهدكرد و برنامه هاي خود در اين زمينه را درمعرض بازديد و قضاوت اين آژانس قرارخواهدداد.
خاتمي با اشاره به «نبود سوءتفاهم در فعاليت هاي هسته اي كشورمان» به «عزم تهران براي پيشرفت همه جانبه، علمي، اقتصادي و فني در چارچوب ضوابط» اشاره كرد و اين امر را «رسالت دولت در برابر مردم ايران» دانست. رئيس جمهوري بارديگر «اتكاي ايران به سرمايه هاي معنوي و انساني خود را يادآورشد و با تأكيد به «ضرورت كمك كشورهاي پيشرفته به ساير كشورها براي پيشرفت و توسعه درچارچوب ضوابط مشخص شده»، گفت: مطمئن باشيد ايران كه منادي ائتلاف برپايه صلح و گفت وگوي تمدنهاست، فن آوري هسته اي را براي صلح و پيشرفت مي خواهد.
خاتمي با اشاره به «پايبندي ايران به تعهدات خود به آژانس بين المللي انرژي اتمي» گفت: ايران پيشتاز طرحهاي مبارزه با سلاح هاي كشتارجمعي است و از طرح منطقه عاري از سلاح هاي اتمي حمايت مي كند. رئيس جمهوري گفت: ايران پيمان منع جامع آزمايش هاي هسته اي را امضا كرده است و منعي براي مذاكره بيشتر در زمينه هاي مختلف نداريم. اما پرسش اين است ما كه به همه تعهدات خود عمل كرده ايم، آيا ديگران هم عمل كرده اند؟
آقاي خاتمي گفت: ما حق برخورداري از دانش هسته اي را داريم و آژانس بين المللي انرژي اتمي و كشورهاي صاحب اين فن آوري طبق معاهده بايد تسهيلات لازم را براي دستيابي كشورهايي نظير ما فراهم كنند كه متأسفانه ما شاهد كمك و مساعدتي دراين زمينه نبوده ايم. رئيس جمهوري گفت: انتظارداريم تلاشهاي قانوني و عادلانه ايران، دستخوش برخوردهاي دوگانه تبعيض آميز برخي كشورهاي دنيا نشود. دكتر «محمدالبرادعي» دبيركل آژانس بين المللي انرژي اتمي نيز دراين ديدار فعاليت و پيشرفت هاي دولت ايران را ستايش آميز خواند و اطمينان داد: «آژانس بين المللي انرژي اتمي همكاري هاي نزديكتري با تهران خواهدداشت.» وي سخنراني رئيس جمهوري ايران و شفافيت ايران در توسعه فعاليتهاي هسته اي را «رضايتبخش» توصيف كرد .

گروه سياسي: رئيس جمهوري در آستانه سفر رسمي خود به كشور مالزي با حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب اسلامي ديدار كرد. در اين ديدار مقام معظم رهبري براي رئيس جمهوري آرزوي موفقيت كردند.

سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران امروز براي شركت در اجلاس سران جنبش غيرمتعهدها و نشست فوق العاده و غير رسمي اعضاي سازمان كنفرانس اسلامي به مالزي سفر مي كند.

گروه سياسي:علي باقري، دبيركميسيون ماده ۱۰ احزاب درباره شايعه درخواست مجوز فعاليت ازسوي انجمن حجتيه گفت: هر گروهي براي فعاليت رسمي بايد از مجراي قانون احزاب و كميسيون ماده ۱۰ اقدام كند كه اين اقدام ازسوي انجمن حجتيه تا به حال صورت نگرفته است. «باقري» دبير كميسيون ماده ۱۰ احزاب و مديركل سياسي وزارت كشور، در گفت وگو با ايسنا، درباره فعاليت هاي كنوني انجمن حجتيه نيز گفت: در اين باره اطلاعات رسمي نداريم. مديركل سياسي وزارت كشور، در پاسخ به اين پرسش كه «باتوجه به چنين رويكردي، آيا با آنها برخورد خواهدشد؟»، گفت: با هرگروهي كه از چارچوب قوانين موجود فراتر بروند، برخورد قانوني صورت خواهدگرفت. فعاليت هاي محفلي و جلسه اي، تا زماني كه تجلي بيروني و عملي پيدانكند، بازخورد و عكس العمل قانوني را به دنبال نخواهدداشت.

گروه سياسي: رئيس ستاد انتخابات كشور در نامه اي به حجت الاسلام تقوي رئيس شوراي سياستگذاري ائمه جمعه نسبت به سخنان آيت الله جنتي در خطبه هاي نمازجمعه تهران انتقاد كرد.
در اين نامه كه نسخه اي از آن از طريق نمابر در اختيار «ايران» قرارگرفته، آمده است: ايشان (آيت الله جنتي) با ارائه چهره اي ناموفق از شوراها در دوره اول و اظهار اينكه تجربه دوره اول، به ويژه در تهران، تجربه تلخي بود، به گونه اي طرح موضوع كردند كه نه تنها به فضاي اميدبخش و تقويت كننده نهاد شوراي اسلامي كه يكي از اركان جمهوري اسلامي است، كمك نكردند، بلكه فضاي ذهني متزلزلي را نسبت به شوراها القا مي كرد. همچنين به جاي آنكه مردم را به شركت در انتخابات و انتخاب اصلح دعوت كنند، نه تنها هيچ دعوتي به شركت در انتخابات نكردند، بلكه با مشروط نمودن رأي دادن، عنوان نمودند كه اگر در بين كانديداها فرد صالحي پيدا كرديد، برويد و به او رأي دهيد. اين نامه مي افزايد: از همه ناخوشايندتر اينكه ايشان در ارتباط با انتخابات هم ضمن ايراد شبهه به روند انتخابات و اظهار نگراني از اينكه نمي دانم چه كسي بايد مواظب عدم تقلب باشد و ابراز اينكه ان شاءالله فرشتگان مواظبت مي كنند، به گونه اي صحبت كردند كه نه تنها در راستاي ايجاد اعتماد عمومي نبود، بلكه روند قانوني تشكيل يكي از اركان كشور را توسط ايشان با شبهه مواجه ساخت. مبلغ در نامه خود خطاب به تقوي نوشته است: آيا شايسته است يكي از مقامات كشور از موضع تريبون نمازجمعه كه از رسانه هاي عمومي و غيرخصوصي است، آن هم در مركز جمهوري اسلامي و آن هم به عنوان خطيب جمعه و آن هم در حالي كه از رسانه ملي كشور به طور مستقيم پخش مي شود، اينگونه صحبت كنند و به جاي تقويت يكي از اركان جمهوري اسلامي، در اذهان عمومي نسبت به آن و روند انتخابات آن ايجاد شبهه نمايند؟ آيا اين است دعوت به مشاركت مردم در انتخابات؟! رئيس ستاد انتخابات كشور با بيان اينكه در انتخابات شوراها مراحل قانوني اجرايي و نظارتي آنقدر شفاف و دقيق اجرا شده است اعلام كرده كه در بخش بررسي صلاحيت ها كه يكي از مهمترين فرايندهاي انتخابات است، ما با افتخار و قاطعانه اعلام مي كنيم كه از حقوق تمام شهروندان در سراسر كشور دفاع و پاسداري شده است و به طور خاص گوشزد مي كنيم كه يك نفر از هيچ يك از جناحها نمي تواند مدعي باشد كه برخلاف قانون نسبت به او اتخاذ تصميم شده است و نه تنها خللي در اين روند نبوده است، بلكه مي توان با قوت اعلام كرد كه اين روند يك الگوي مناسب و برجسته در روند اجراي قانون و نظارت بر آن است. مبلغ اضافه كرده است: البته ايشان كه متوسل به فرشتگان براي مواظبت از انتخابات شده اند، چگونه در انتخابات هايي كه خودشان مرجع نظارتي هستند، چنين توسلي نجسته اند؟ گويا ايشان فكر مي كنند هنگامي كه نظارت بر انتخابات در اختيار ايشان است هيچ مشكلي نيست، ولي وقتي كه طبق قانون، نظارت برعهده نهاد ديگري، آن هم نهادي كه عصاره ملت و فضايل آن است قرارمي گيرد، مشكلات و نگراني ها شروع مي شود و توسل به فرشتگان مطرح مي گردد.