يكشنبه ۴ اسفند ۱۳۸۱ - ۲۱ ذيحجه ۱۴۲۳
Sun, Feb 23, 2003
بين الملل
شماره ۲۳۹۴
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
اجتماعي
گزارش روز
بين الملل
گفت و گو
سرزمين مادري
فرهنگ و انديشه
تاريخ
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
اوقات شرعي
آرشيو
مالزي: غيرمتعهدها بايد
همزمان با تلاش آمريكا براي تصويب قطعنامه دوم
• وزيرخارجه آمريكا: كسي كه اختيار پيشامد يا عدم
وقوع جنگ در دست او است، صدام مي باشد
• پاول براي كسب حمايت اعضاي شوراي امنيت
از جنگ عليه عراق با چهار وزيرامورخارجه كشورهاي
اين شورا تلفني گفت وگو كرد
۲سال، شايد هم بيشتر
حزب كمونيست عراق:
مالزي: غيرمتعهدها بايد
با چالش هاي نوين رويارو شود
«عبدالله احمدبداوي» معاون نخست وزير مالزي در سخناني با اشاره به يكسويه گرايي حاكم بر نظام بين الملل، خواستار تلاش كشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها براي حاكميت چندجانبه گرايي درعرصه روابط بين الملل شد.
به گزارش ايرنا، وي در آيين گشايش نشست وزيران امورخارجه كشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها در كوالالامپور افزود: نظم كنوني حاكم بر جهان يك جانبه گرايي را تعيين گر امنيت جهاني كرده است.
بداوي افزود: جنبش غيرمتعهدها بايد اين نظم را تغيير دهد، زيرا يكجانبه گرايي با اهداف والاي اين جنبش منافات دارد. وي گفت: جنبش غيرمتعهدها بايد از اهداف سنتي خود فاصله گيرد و با چالش هاي نوين مانند فقرزدايي، مبارزه با بيماري ها ازجمله ايدز، رسيدگي به وام كشورهاي عضو اين جنبش، همكاري جنوب ـ جنوب و مانند آن رويارويي شود. بداوي دربخش ديگري از سخنان خود خواستار انسجام و اتحادكشورهاي عضو جنبش غيرمتعهدها براي دستيابي به اهداف آن شد و افزود كه اين سازمان همچنان بايد بر گسترش صلح و امنيت در جهان تأكيدكند.
معاون نخست وزير مالزي گفت: تعداد كشورهاي درحال توسعه، نشانه رسا بودن فرياد آنان نيست، بلكه انسجام اين كشورها ضامن بقا و پيشبرد اهداف آنان است. اين درحالي است كه يك مقام آگاه به ايرنا گفت: در پيش نويس «اعلاميه كوالالامپور» اعضاي جنبش غيرمتعهدها از شرايط «خطرناك» و «روبه جنگ» خليج فارس ابراز نگراني كرده اند.
پيش نويس «اعلاميه كوالالامپور» پس از نشست دوروزه كارشناسان مقامهاي ارشد عضو جنبش غيرمتعهدها براي بررسي، به نشست وزيران امورخارجه اين سازمان ارائه شد.
همزمان با تلاش آمريكا براي تصويب قطعنامه دوم
پاول: صدام برود، جنگ نمي شود
• وزيرخارجه آمريكا: كسي كه اختيار پيشامد يا عدم
وقوع جنگ در دست او است، صدام مي باشد
• پاول براي كسب حمايت اعضاي شوراي امنيت
از جنگ عليه عراق با چهار وزيرامورخارجه كشورهاي
اين شورا تلفني گفت وگو كرد
«كالين پاول» وزيرامورخارجه آمريكا در مصاحبه با يك تلويزيون روسي گفت كه صدام حسين مي تواند با كناره گيري از قدرت و بيرون رفتن از عراق از جنگ برنامه ريزي شده آمريكا عليه عراق جلوگيري كند.
راديو «بي.بي.سي» ديروز با اعلام اين خبر افزود: اظهارات پاول درحالي صورت مي گيرد كه آمريكا و بريتانيا درتدارك دستيابي به قطعنامه جديدي ازجانب شوراي امنيت درمورد بحران عراق هستند. وزيرامورخارجه آمريكا درآستانه يك سفر پنج روزه به آسيا در گفت وگويي با تلويزيون «آر.تي.آر» در روسيه گفت: مردم اميدوارند جنگ نشود. من هم همين اميد را دارم، اما كسي كه اختيار پيشامد يا عدم وقوع جنگ دردست او است، صدام حسين مي باشد.
پاول گفت: صدام حسين هيچ پيشنهادجدي درمورد خواسته هاي سازمان ملل متحد براي خلع سلاح عراق ارائه نكرده است. اما اگر او مفاد قطعنامه را اجراكند و يا همين فردا از عراق بيرون برود، جنگي پيش نخواهدآمد. وي گفت: اما مشكل اين است كه او تاكنون نشانه اي از ترك كشور و از پذيرش قطعنامه نشان نداده است. درهمين حال، پاول براي كسب حمايت اعضاي شوراي امنيت از جنگ عليه عراق با چهارنفر از وزيران امورخارجه كشورهاي عضو اين شورا تلفني گفت وگو كرد. به گزارش خبرگزاري رويتر از واشنگتن، اين امر درحالي كه ديپلماتهاي آمريكايي و بريتانيايي سرگرم تدوين پيش نويس قطعنامه جديد براي خلع سلاح عراق هستند، صورت گرفت.
پاپ، بلر را نصيحت كرد
گروه بين الملل ـ پاپ ژان پل دوم به «توني بلر» گفت كه هنوز مي توان از جنگ عراق اجتناب كرد.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، رهبر كاتوليكهاي جهان ضمن نصيحت به نخست وزير انگليس براي پرهيز از اقدام نظام گفت كه براي جلوگيري از برافروخته شدن شعله هاي خشم نبايد از هيچ اقدامي فروگذاركرد.
دراين حال، به گزارش ايرنا شوراي جهاني كليساها كه تشكلي شامل كليساهاي پروتستان، ارتدوكس و انگليك درسراسرجهان است، با انتشار بيانيه اي، جنگ آمريكا و انگليس عليه عراق را غيراخلاقي و غيرعاقلانه برشمرد.
آمريكا: درعراق مي مانيم
۲سال، شايد هم بيشتر
112662.jpg
گروه بين الملل ـ تحليلگران هشدار دادند كه انتصاب يك فرماندار نظامي آمريكا براي عراق پس از صدام، منطقه خاورميانه را به دام بلا خواهدكشاند.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، «محمدسعيدادريس» كارشناس مصري گفت: مسلم است ايران كه بواسطه مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق، درآينده اين كشور سهم مي خواهد، اولين كشوري خواهدبود كه تاوان چنان اقدامي را خواهدپرداخت.
«عبدالعزيز حكيم» مردشماره دومجلس اعلا هفته گذشته اعلام كرد: ايالات متحده به معارضين عراقي اطلاع داده كه درصورت سرنگوني صدام، يك حكومت انتقالي به رهبري يك فرمانده آمريكايي در عراق به قدرت خواهدرسيد.
ژنرال «تامي فرانك لس» فرمانده نيروهاي آمريكايي در خليج فارس به عنوان نامزد احتمالي دولت نظامي عراق پس از صدام معرفي شده است.
«محمدجوادظريف» نماينده ايران در سازمان ملل متحد به شوراي امنيت هشدار داد كه حمله به عراق درنهايت به سود افراطيون تمام خواهدشد، مخصوصاً اگر يك فرمانده نظامي آمريكا، حاكم كشوري اسلامي شود.
وي گفت: چشم انداز انتصاب يك فرمانده نظامي براي اداره كشوري اسلامي و عربي، منطقه را بي ثبات ترخواهدكرد و نشانه توهمات غالب است.
ادريس به عنوان كارشناس مركز مطالعات استراتژيك و سياسي «الاهرام» گفت كه اگر اين نقشه واشنگتن پياده شود، به صورت يك بدعت درخواهدآمد و آمريكا قادرخواهدشد در ساير كشورهاي منطقه پس از سرنگوني حاكمانشان حكومت نظامي تحميل كند.
«عبدالبري الوطن» سردبير روزنامه «القدس العربي» گفت كه با انتصاب يك حاكم نظامي درعراق، امپراتوري آمريكا با حمايت ۲۵۰هزار سرباز، ناو هواپيمابر، زيردريايي اتمي و هزاران تانك استعمار مستقيم دهه ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ منطقه را احيا خواهدكرد.
وي افزود كه آمريكا از لحاظ نظامي ايران را از شمال غربي (تركيه)، شرق (افغانستان) و غرب (عراق) محاصره خواهدكرد. الوطن گفت: ايران برخلاف ادعاي آمريكا قادر به توليد تسليحات اتمي نخواهدبود و شايد هدف بعدي آمريكا قرارگيرد.
«محمدالمسفر» استادعلوم سياسي دانشگاه قطر نيز گفت: انتصاب حاكم نظامي در بغداد، بشكه باروت خاورميانه را شعله ورخواهدكرد.
اين اقدام بدعت خطرناكي در روابط بين الملل ايجادخواهدكرد. آمريكايي ها وسوسه خواهندشد كه در كشورهاي همسايه عراق نيز حاكم نظامي منصوب كنند، زيرا نقشه هاي آمريكا به عراق محدودنمي شود.
آمريكايي ها مي خواهند چندين رژيم را تغيير دهند تا اسرائيل بتواند كل منطقه را كنترل كند.
درهمين حال، روزنامه «واشنگتن پست» به نقل از يك سند نهايي نوشت كه دولت جورج بوش قصددارد كنترل كامل و يكجانبه عراق پس از صدام را به دست بگيرد.
به گفته منابع مطلع، پس از برقراري امنيت و انهدام تسليحات كشتارجمعي، يك حاكم آمريكايي دولت غيرنظامي را اداره خواهدكرد و مسؤول بازسازي اين كشور خواهدشد. در روزهاي اوليه اقدام نظامي، نيروهاي آمريكايي بين مردم عراق غذا و سايراقلام معيشتي را توزيع خواهندكرد. به گفته آمريكايي ها، هدف از اين برنامه، ايجاد توهم زندگي مرفه براي عراقي ها در دوران پس از جنگ است تا آنها بهبود معيشت خود را مستقيماً مرهون آمريكا بدانند.
مسؤوليت اين عمليات بشردوستانه برعهده ژنرال بازنشسته «جي گارنر» خواهدبود. ولي به گفته منابع آمريكايي، وقتي او به بغداد برسد، يك آمريكايي غيرنظامي مانند يكي از فرمانداران و سفيران سابق آمريكا، عالي ترين مقام غيرنظامي عراق خواهدشد.
اگرچه آذوقه اوليه را آمريكا تأمين خواهدكرد، ولي واشنگتن درحال مذاكره با برنامه جهاني غذاي سازمان ملل متحد جهت ايجاد يك شبكه توزيع در عراق است.
آمريكا هفته گذشته به معارضين اعلام كرد كه دولت موقت عراقي ها متشكل از چندگروه تبعيدي را به رسميت نمي شناسد. تنها حدود ۲۰ تا ۲۵ عراقي در «شوراي مشورتي» موردانتصاب آمريكا به مقامات آمريكايي كمك خواهندكرد ولي هيچ مسؤوليت دولتي نخواهندداشت.
بنا به تصميمي كه هفته پيش قطعي شد، همانند برنامه «نازي زدايي» آلمان در جنگ جهاني دوم، مقامات دولت عراق «بعثي زدايي» (پاكسازي) خواهندشد.
هنوز معيارهاي پاكسازي تعيين نشده است، ولي احتمالاً بيشتر براساس دخالتشان درجنايت هاي صدام و برنامه توليد تسليحات كشتارجمعي خواهدبود.
ازسوي ديگر، به گفته «كنعان مكيه» از معارضين عراقي و عضوكميته پيگيري و هماهنگي، يك هيأت بلندپايه آمريكايي در ديدار با نمايندگان گروههاي معارض عراقي در آنكارا به آنان ابلاغ كرد كه در طرح آمريكا تأكيدشده است كه درحكومت آينده عراق يك مجلس مشورتي متشكل از تعداد نامشخصي از عراقيها كه كشورهاي عرب همسايه نيز با آن موافقت كنند، تشكيل شود.
وي افزود: در طرح آمريكا آمده است كه درصورت دستيابي به اين توافق ( با كشورهاي همسايه عراق) ساختار حزب بعث عراق باقي خواهدماند و تنها در هرم قدرت عراق تغييراتي حاصل خواهدشد.
همچنين نفرات اول و دوم هريك از وزارتخانه هاي عراق بركنار و به جاي آنان نظاميان آمريكايي مشغول به كارمي شوند.
كنعان مكيه كه درحال حاضر براي شركت در كميته پيگيري و هماهنگي معارضين در كردستان عراق به سرمي برد، افزود: واشنگتن فشارهايي را به معارضين عراقي براي جلوگيري از فاش كردن اين طرح واردكرده است.
وي اعلام كرد: طرح آمريكا براي اداره امور عراق با تعهدات مالي و اخلاقي واشنگتن درقبال معارضين عراقي كه بيش از يك دهه با آمريكا همكاري كرده اند، تناقض دارد.
كنعان مكيه طرح آمريكا را شگفت انگيز توصيف كرد و آن را نمايانگر ادامه قدرت حزب بعث در عراق با پوشش آمريكايي دانست.
ازسويي، «مارك گروسمن» مشاور وزيرخارجه آمريكا در امورسياسي طي گزارشي در كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا گفت: اجراي اين مأموريت حداقل دوسال طول مي كشد و شايد به زمان بيشتري هم نيازباشد.
حزب كمونيست عراق:
دموكراسي در عراق با حمله آمريكا
و انگليس بر قرار نمي شود
گروه بين الملل ـ كمونيست هاي عراق اخطار كرده اند كه اپوزيسيون عراق نبايد به «جنگ آمريكايي، حمله آمريكايي و آزادي آمريكايي» دل ببندد.
به نوشته روزنامه «مورنينگ استار» چاپ «لندن»، اين حزب به جاي حمايت از عمليات آزاد سازي عراق توسط آمريكا، خواستار برابري و احترام متقابل در راستاي منافع مردم عراق شده است.
«حميد مجيد موسي» دبير كل كميته مركزي حزب كمونيست عراق گفت: «هدف ما، همواره رهايي از شرديكتاتوري و بنياد نهادن يك آلترناتيو دموكراتيك بوده است كه در بر گيرنده خواست ها و منافع مردم در كشور يكپارچه و دموكراتيك عراق باشد و در آن ، مسأله ملي كردها در چارچوب سيستمي فدرال حل و فصل شود.» حزب كمونيست عراق معتقد است كه واگذاري منابع نفتي متعلق به مردم عراق به امپرياليستهاي خارجي و تأييد آن از سوي نيروهاي «اپوزيسيون» طرفدار آمريكا، اتحاد ميهن دوستان مخالف رژيم عراق را با دشواري روبرو مي كند.
همچنين «سلام علي» عضو كميته مركزي حزب كمونيست عراق گفت: «خواست مردم عراق براي تغييرات و رسيدن به دموكراسي را نمي توان به دولت هاي ايالات متحده و بريتانيا واگذار كرد. شكي وجود ندارد كه ادامه حكومت صدام حسين در عراق منافع استراتژيك آمريكا را در منطقه تأمين مي كند.
در طول ۱۲ سالي كه از جنگ خليج فارس مي گذرد، ايالات متحده و بريتانيا تلاش كردند تا رژيم عراق را در عرصه خارجي هرچه بيشتر ضعيف نگاه دارند و در داخل، آن را در ارتباط با مردم و نيروهاي مخالف تقويت كنند. دليل اتخاذ اين سياست اين است كه اين دو كشور از بيان خواستهاي دموكراتيك مردم عراق و حشت دارند. لغو تحريم هاي اقتصادي به مردم ما كمك مي كند و آنها را قادر مي نمايد تا بطور مؤثرتري با رژيم ديكتاتوري مبارزه كنند.» در اين حال، به عقيده حزب كمونيست عراق، جنگ اجتناب ناپذير نيست. اين جنگ را مي توان و بايد متوقف كرد.
ادوارد سعيد: آمريكا به دنبال نفت عراق است
گروه بين الملل ـ «ادوارد سعيد» روشنفكر برجسته خاورميانه در دانشگاه كاليفرنيا اعلام كرد كه ادعاي جورج بوش مبني بر اين كه وظيفه آمريكا سرنگوني صدام و آزادي ملت عراق است، دروغي بيش نيست.
به نوشته روزنامه «اوكلندايريبيون»، استاد دانشگاه كلمبيا گفت كه آمريكا به دنبال نفت عراق است.
به عقيده وي، ماهيت پنهان جنگ طلبي بوش عليه عراق حمايت كوركورانه آمريكا از صدام به قيمت نابودي ميليونها فلسطيني است.
وي افزود كه تنها راه حل ممكن براي اسرائيل و فلسطين اين است كه اسرائيلي ها و فلسطينيان در يك كشور برمبناي عدالت، برابري و حقوق بشر زندگي كنند.
وي پرسيد: اگر صادرات اصلي عراق سيب يا پرتقال بود، آيا فكر مي كنيد دولت آمريكا به صدام اهميت مي داد؟ حقيقت اين است كه سرزمين بين خليج فارس و درياي خزر در برگيرنده بزرگترين ذخايرنفت دنياست و آمريكا خواهان سلطه بر آن است.
جهان به نفت نياز دارد. تا پايان دهه جاري، چين نيز واردكننده نفت خواهدشد. تا سال ۲۰۵۰ آمريكا ۷۵درصد نفتش را وارد خواهدكرد.
سعيدگفت كه مردم آمريكا بايد شجاعت انتقاد از سياستهاي آمريكا را داشته باشند.
آن سوي خبر
نگاه رسانه اي به هويت عراق
تحت فشارهاي آمريكا و علي رغم اغتشاشات داخلي، اپوزيسيون عراق از روزهاي ۱۴ تا ۱۷ دسامبر در لندن تشكيل شد. كردها و شيعيان عراقي از اين ديدار برنده خارج شدند. از آن زمان به بعد در اين خصوص، مطبوعات طرفدار وحدت اعراب نگران «عرب نبودن، عراق فردا» هستند.
تيتر «الحيات» چنين بود: «بحران در كنفرانس لندن» اين روزنامه سعودي كه در پايتخت انگليس به چاپ مي رسد، مطالب و حوادث اجلاس برگزار شده در لندن بين روزهاي ۱۴ تا ۱۷ دسامبر را كه بيش از ۳۰۰نماينده از ۵۰تشكيلات اپوزيسيون عراقي در آن شركت داشتند به خلاصه بيان مي كند: هدف اين اجلاس، انتصاب «كميته هماهنگي »همانند يك دولت موقت بود. اولين هدف در قبال تمديد اجلاس به مدت ۲۴ساعت و پس از آن يك معامله دشوار ميسر شد. هدف دوم كه ناگفته باقي ماند، به تاريخ بعدي موكول شد.
اگرچه مطبوعات عراقي از اين كنفرانس هيچ نگفتند، اما مطبوعات عربي به طور وسيع به انعكاس اين موضوع پرداختند، هرچند تعداد اندكي از آنان با نتايج كسب شده متقاعد شده بودند. «الشرق الاوسط» ديگر روزنامه سعودي چاپ لندن خاطرنشان كرد: «در كنفرانس مذكور كه تضادهايي ميان شركت كنندگان وجود داشت، در مورد ابعاد مهم قضيه سكوت اختيار شده بود. » «الحيات » نيز به نوبه خود نوشت: «يك ژنرال آمريكايي با گروههاي اپوزيسيون ديدار خواهد كرد. ضمن آنكه در جريان كنفرانس، «زلماي خليل زاد» نماينده ويژه آمريكا در عراق شركت كنندگان را احضار و آنها را تهديد كرد: اگر اين كنفرانس بدون دستيابي به هرگونه توافقي پايان يابد، آمريكا خواهد توانست يك دولت نظامي را در عراق پس از سقوط صدام روي كار آورد.
پوشش سياسي براي اهداف نظامي
روزنامه عرب زبان «القدس العربي » يكي از بزرگترين روزنامه هاي طرفدار وحدت اعراب كه در اختيار سعودي ها نيست، به روشني تأييد مي كند اين كنفرانس توسط آمريكا سازماندهي شد تا به منافع آنان ياري برساند. ساده ترين نكته اين كنفرانس، توفيق آمريكاييان بود. چرا كه آنان آنچه را مي خواستند، به دست آوردند: يك پوشش سياسي براي اهداف نظامي خود. در ،۱۹۹۱ اشتباه آنان فقدان چنين پوششي بود و به همين علت نتوانستند كشور را اشغال كنند.
با اين حال، القدس العربي بيان مي كند كساني كه اساساً از اين كنفرانس سود برده اند، آمريكاييان نيستند. بلكه شيعيان طرفدار ايران و كردها هستند كه اكثريت كافي را در اين كميته به دست آوردند. اين موضوع اعتبار زياد ائتلاف شيعه و كرد را براي انتصاب اعضاي دولت موقت كه براي ۱۵ژانويه آينده پيش بيني شده است؛ تضمين مي كند. با توجه به نگراني بسيار ابراز شده توسط مطبوعات، «الشرق الاوسط » چنين خلاصه مي كند: «اين كنفرانس بر اصل جدايي ميان مذهب و سياست تصميم گرفت، اما تركيب كميته مطابق تعلقات فرقه اي انجام شد. » در سرمقاله، تفسيري با عنوان «پيش از همه چيز، عرب بودن مهم است باقي مسائل، جزييات را آشكار مي كند. » نويسنده هشدار داد كه «هويت عربي مورد تهديد قرار گرفت. علي رغم همه احتراماتم به شركت كنندگان كنفرانس بايد بگويم آنها نماينده اپوزيسيون مردمي داخل عراق نبودند. آنان بيشتر نماينده نيروهاي مخالف گروهي وفرقه اي يا قبيله اي بودند، هيچكس از ميان آنان بر اين نكته كه عراق بايدهويت عربي خود را پس از سرنگوني صدام حسين حفظ كند، تأكيدنكرد.»
پايان زمان وحدت اعراب
زنگ خطر «القدس العربي» نيز همين طنين را داشت «چگونه آمريكاييان مي توانند به گروه كوچكي حق تصميم گيري براي سرنوشت ۲۰ميليون عراقي، پيش بيني فدراليزه سازي كشور و تحولي كه به هويت عربي عراق پايان مي بخشد، بدهد؟ دسته بندي و فرقه گرايي به ضرر اعراب است و در نتيجه بايد در انتظار عوارض فرقه اي، قومي و فرهنگي در منطقه بود.»
در پايان، «الحيات » بحث را گسترش مي دهد: «كنفرانس لندن صفحه جديدي را گشود نه فقط براي عراق، بلكه براي تفكر سياسي عرب كه نيم قرن بر تمام منطقه حاكم بود. زمان وحدت اعراب، چپ گرايي عرب و ناسيوناليست عراق پايان يافته است. بياييد هوشيار باشيم: اختلاف ميان هر يك از گروههاي معارض از يك طرف و آمريكا از طرف ديگر، كم اهميت تر از اختلافي است كه ميان گروههاي معارض تفرقه مي اندازد. اين بدان معني است كه در تمام منطقه، عوامل حاكم، تعلقات قومي، نژادي يا فرقه اي خواهند بود.»
يادداشت بين الملل
عراق و مواضع تركيه و پاكستان
دو كشور تركيه و پاكستان در قبال حمله نظامي آمريكا به عراق موضعي تا حدي متفاوت از ساير كشورهاي منطقه اتخاذ كرده اند. به ظاهر، ساختارهاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي پاكستان و تركيه يكسان نيست كه چنين هماهنگي اي در مواضع آنها را توجيه عقلايي بكند. اما يك دليل خارجي مي تواند چنين موضع گيري را در آنكارا و اسلام آباد توجيه كند. نفوذ پذيري پاكستان و تركيه در مقابل آمريكا را مي توان مهم ترين دليل مواضع يكسان پاكستان و تركيه ارزيابي كرد. اما بايد ديد كه حمايت از طرح هاي نظامي آمريكا در عراق باچه محاسباتي در اسلام آباد و آنكارا صورت مي گيرد. اهميت اين موضوع به خصوص در آن است كه ملت هاي تركيه وپاكستان با هرگونه دخالت نظامي آمريكا درعراق و همكاري كشورهايشان مخالف هستند. تناقض اصلي آن است كه دولت حزب عدالت و توسعه حاكم در تركيه با شعارهاي اسلامي روي كار آمده و مجلس متحده عمل (ائتلاف ۶ گروه مذهبي پاكستان) حزب سوم در مجلس ملي اين كشور است. علاوه بر اين ، حكومت هاي محلي در دو ايالت مهم بلوچستان و سرحد پاكستان نيز در دست مجلس متحده عمل است كه به شدت با همكاري آمريكا و پاكستان مخالف است.
بنابراين در چنين فضايي از واقعيت ها، دولت هاي تركيه و پاكستان چگونه مي توانند حمايت از جنگ طلبي آمريكا عليه عراق را توجيه كنند و مهمتر اين كه حمايت آنان چه تأثيري در مناسبات اين دو كشور با ساير كشورهاي منطقه مخالف حمله نظامي به عراق و به خصوص كشورهاي عرب خواهد گذاشت. اگر بتوان تصور كرد كه تركيه نگاه به اتحاديه اروپا دارد وچندان نگران نارضايتي كشورهاي عرب نيست، تا حدي منطقي به نظر خواهد آمد، ولي در مورد پاكستان كه مناسبات گسترده اي با دنياي عرب دارد، چه دليلي مي تواند وجود داشته باشد. شك نبايد داشت كه پاكستان اگر در ميان كشورهاي عرب منزوي شود با توجه به مناسبات تيره اش با هند با مشكلات زيادي روبرو خواهد شد. بنابراين موضع حمايتي پاكستان از آمريكا در جنگ عليه عراق براي اين كشور ممكن است با پيامدهاي منفي همراه شود.
ظاهراً دولت ارتشبد مشرف بعد از تغيير جهت در افغانستان و كمك به ساقط كردن گروه طالبان از قدرت، اكنون خود را در موقعيتي احساس مي كند كه بقايش در ارتباط با ادامه چنين سياستهايي است. ارتشبد مشرف اخيراً به مناسبتي گفته بود كه تلاش مي كند بعد از عراق نوبت پاكستان نشود، ولي سؤال اين است كه آيا استدلال رئيس جمهوري پاكستان براي مردم اين كشور از جمله نيروهاي مذهبي مخالف نيز قابل قبول خواهد بود؟ نشانه هاي موجود چنين برداشتي را تأييد نمي كنند. سؤال مهمتر اين است كه حذف مرز همكاري پاكستان يا هر كشور ديگر منطقه با آمريكا در حمله به عراق چه خواهد بود؟ آيا در سطح اعزام نيروي نظامي به عراق خواهد بود يا تنها در شكل واگذاري پايگاه و تسهيلات براي ارتش آمريكا محدود باقي خواهد ماند؟ در مورد تركيه، همكاري نظامي به دليل انسجام نسبي دولت و پارلمان محتمل است اما پاكستان در اين موردخاص به دليل مخالفت مجلس ملي با دولت با مشكل روبرو خواهد بود.
با اين حال، يك واقعيت را در اين باره نبايد دست كم گرفت و آن اينكه اين منافع و سياستهاي آمريكا است كه كشورهايي نظير پاكستان و تركيه را به دنبال خود مي كشدو اگر آنطور كه مقامات آمريكايي ادعا كرده اند در نظر دارند وضعيت جديدي در خاورميانه به وجود بياورند، هيچ معلوم نيست كه دامنه تغييرات در ساختارهاي قدرت در كشورهاي منطقه تا كجا باشد. در همين ارتباط، از كجا معلوم كه تركيه و پاكستان نيز مشمول تحولات موردنظر آمريكا نباشندو تغييرات تنها به كشورهاي غرب با حكومتهاي خانداني محدود باقي بماند.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |