سازمانهاي غيردولتي كه به حمايت آسيب ديدگان اجتماعي مي آيند. متأسفانه هنوز در كشور به طور عمده شناخته نشده اند ومردم از نقش و كاربري آنان بي اطلاع اند. به همين خاطر با ژيلا ارزنده رئيس هيأت مديره انجمن حمايت از زنان سرپرست خانواده پارس به گفت وگو نشسته ايم.
\ بنابر چه اهدافي دست به تأسيس انجمن حمايت از زنان سرپرست خانواده زده ايد؟
* محروميت تاريخي و تبعيضهاي موجود بين زنان و مردان هيچ گاه اجازه نداده است تا زنان به ارزش، جايگاه و توانمندي خود پي ببرند، به همين خاطر زنان آسيب پذيرتر هستند. اگر مشكلي مثل از دست دادن همسر به هر دليلي پيش بيايد، زناني كه سرپرست خانواده مي شوند با مشكلات دوچندان روبرو مي شوند. از آن جايي كه ما جمعي از زنان بوديم ومشكلات اين قشر را بيشتر درك مي كرديم باهدف كمك به زنان سرپرست خانواده دست به تأسيس اين انجمن حمايتي زده ايم.
\ براي تأسيس انجمن آيا با مشكلي هم روبرو بوده ايد؟
* خير مشكلي بر سر راه وجودنداشت، ما مجوزهاي لازم را پس از طي مراحل قانوني در وزارت كشور به دست آورديم.
\ چه مشكلاتي بر سر راه زنان سرپرست خانواده وجود دارد؟
* ببينيد از زماني كه زني به هر دليلي مثل طلاق، فوت، اعتياد، از كارافتادگي همسر، سرپرست خانواده مي شود، با يك مشكل اساسي روبروست. او نمي داند چه كاري بايد انجام دهد. انبوه مشكلات مثل مسكن، تأمين نيازهاي مالي، نداشتن اشتغال، آموزش و تربيت فرزندان و... روي دوش او سنگيني مي كند و عمده اين مشكلات از آنجا ناشي مي شود كه ما برنامه اي آموزشي لازم چه قبل از ازدواج و چه بعد آن را براي زنان در نظر نگرفته ايم. مشكل اصلي نداشتن آموزش است.
\ شما براي حل مسائل زنان سرپرست خانواده تحت پوشش چه برنامه هايي را داريد؟
* ما برنامه ها را به دوقسمت كوتاه مدت و بلندمدت تقسيم كرده ايم. در برنامه هاي كوتاه مدت ارائه خدمات مشاوره اي و درماني رايگان اشتغال زايي (به تناسب توان مددجو) به صورت معرفي به مراكز و كارگاهها را پيش بيني كرده ايم و در برنامه درازمدت و تأسيس كارگاههاي توليدي، افزايش مستمري مددجويان با توجه به منابع مالي انجمن، ارائه خدمات آموزشي به فرزندان خانواده هاي تحت پوشش وارائه خدمات بيمه اي و احداث درمانگاهي براي بيماريهاي خاص زنان، ايجاد مسكن براي زنان سرپرست خانواده و همچنين تأسيس خانه سالمندان براي زنان سرپرست خانواده در نظر گرفته ايم.
\ انجمن هاي حمايتي چه نقشي دارند و با چه مشكلاتي روبرو هستند؟
*در كشورهاي پيشرفته عملاً سازمانهاي غيردولتي نقش عمده اي در رفع مشكلات آسيبهاي اجتماعي دارند. اما اين انجمن ها در كشورما نوپا هستند و با مشكلات اوليه مثل عدم آشنايي و اعتماد مردم روبرو هستند. در وهله اول احساس مي شود كه بايد مردم را با انجمن هاي حمايتي و نقش آنان در كم كردن و تحت پوشش قراردادن افراد آسيب ديده آشنا كرد، تا مشاركت مردم براي رفع مشكلات فعال شود. از طرف ديگر دولت مي تواند با كمك كردن به اين انجمن ها در آغاز راه شرايط را تسهيل كند تا در دوره هاي بعدديگر نيازي به كمكهاي گسترده نداشته و حل مشكلات آسيب ديدگان بر دوش خود مردم باشد و تنها يك سيستم نظارتي كفايت كند. باز هم به همان دليل نوپا بودن انجمن ها، هنوز ارتباط بين خود اين انجمن ها وجود ندارد يا قوت نيافته است. همچنين ارتباط با انجمن هاي حمايتي در خارج از كشور و استفاده از راهكارهاي آنان نيز بسيار مؤثر است.
\آيا انجمن ها در كاهش آسيب هاي اجتماعي هم مؤثراند؟
*وقتي ما دست به حمايت از زنان سرپرست خانواده و مطلقه مي زنيم در واقع از بروز آسيبهاي اجتماعي جلوگيري مي كنيم در واقع ما از اين كه يك زن به زن خياباني و فرزندانش به يك كودك خياباني تبديل شود جلوگيري كرده ايم.
\آيا كارهاي فرهنگي هم در برنامه هاي شما نقشي دارد؟
* بدون برنامه فرهنگي براي حل مشكلات زنان سرپرست خانواده و ديگر آسيبهاي اجتماعي نمي توان حركت مؤثري را انجام داد، ما در برنامه هاي كوتاه مدت، انتشار فصلنامه، برگزاري كنسرتهاي موسيقي و اجراي نمايش كه هم براي جلب منابع مالي و هم براي آشنايي مردم و همچنين تأثير آموزشي براي زنان سرپرست خانواده است را در نظر گرفته ايم.

گرچه در سال۱۳۸۲ ، ۴۱۰ ميليارد ريال براي مقابله با آسيبهاي اجتماعي اختصاص يافته است. اين بودجه براي مقابله با چند آسيب مهم نظير اعتياد، كودكان و زنان خياباني و ايدز اختصاص يافته است. اگرچه به گفته مسؤولان وزارت كشور هنوز طرحي براي ساماندهي زنان خياباني به نتيجه نرسيده است. وزارت كشور در حال حاضر بر روي طرح «صيانت از سلامت جنسي » جامعه كار مي كند و اجراي آن را در كاهش زنان خياباني و بيماران ايدزي مؤثر مي داند. اما چگونگي جمع آوري اطلاعات و مراحل اين طرح هنوز مشخص نيست و اكبر نعمتي مديركل امور اجتماعي وزارت كشور مي گويد كه فعلاً نمي توان اين طرح را ارائه كرد و از طرحهاي كميسيون منتخب براي مبارزه با بيماري ايدز نيز سخني به ميان نمي آورد.
\ آقاي نعمتي در حال حاضر چه طرحهايي در دفتر امور اجتماعي در حال بررسي است؟
* قبل از پاسخ به اين سؤال بايد توضيحي درباره مأموريت و روشهاي كار دفتر امور اجتماعي وزارت كشور بدهم. ما دو نوع مسؤوليت داريم كه آن را به بخشهاي نظري و هماهنگي امور اجرايي تقسيم بندي كرده ايم. بخش نظري در دو گروه شكل يافته است كه به پردازش اطلاعات اجتماعي، رسم اطلس ها، تهيه جداول و تحليل و پردازش آمار و اطلاعات اجتماعي مي پردازد و گروه ديگر، گروه مطالعات اجتماعي است كه معمولاً مديريت مطالعات ملي و مديريت و نظارت مطالعات استاني را به انجام مي رساند كه به اين گروه سفارش پروژه مطالعاتي مي دهيم و در مراحل مختلف، بررسي اسنادي و پيمايشي و تكميل پرسشنامه را نظارت مي كنيم.
اين گروه ضمن اينكه در سال دو طرح كلان ملي با ظرفيت بسيار گسترده را انجام مي دهد، مطالعات استاني را هم نظارت، كنترل و هدايت مي كند كه معاون پژوهشي مديركل اجتماعي در ساختار زماني، مديريت اين دو گروه را به عهده دارد. در بخش هماهنگي امور اجرايي معاون هماهنگي امور فرهنگي واجتماعي را داريم كه دو گروه ديگر را مديريت مي كند. يك گروه امور فرهنگي، مقولات فرهنگي ـ جوانان و آموزشي و بحث سازمانهاي غيردولتي را عهده دار است و گروه ديگر با عنوان گروه امور اجتماعي كه جنس مباحثش عملياتي است، هماهنگي و هدايت كنترل و نظارت در امور اجرايي اجتماعي بين صف، ستاد و ستاد عالي را انجام مي دهد. مقوله پديده ها، مناسبات، مسائل و آسيبهاي اجتماعي از جمله كودكان خياباني، روسپيگري، طلاق، بهداشت وآنچه در حوزه عمومي منطبق با مباحث عملياتي اجتماعي است، در اين گروه مورد بررسي قرار مي گيرد و آنچه به مباحث رشد، توسعه، تربيت و تعالي انسان مربوط مي شود، در گروه فرهنگي انجام مي پذيرد. اما هر نوع مطالعات اجتماعي يا فرهنگي داشته باشيم و بخواهيم آن را كاربردي و عملياتي كنيم در بخش نظري در معاونت پژوهشي انجام مي شود و در اختيار معاونت هماهنگي امور فرهنگي اجتماعي قرار مي گيرد و آنها بحث راعملياتي مي كنند.
البته ما در آنچه زندگي انسان از ابتدا تا انتها را شامل مي شود مسؤوليت مستقيم نداريم و مسؤوليت با سازمانهاي بخشي است، اماتهيه گزارشها در هماهنگي و برنامه ريزي به حوزه ما مربوط مي شود. بخصوص در استانداريها هماهنگ كردن مديران كل امور اجتماعي در سراسر كشور در حوزه مسؤوليت اين اداره كل است.
\ چند وقت پيش گفته شد در شوراي اجتماعي كشور طبق مصوبه اي وزارت كشور مأمور شده آمار و اطلاعات مربوط به زنان خياباني به منظور ساماندهي آنان جمع آوري كند، جمع آوري اين اطلاعات در چه مرحله اي است؟
* چنين مصوبه اي وجود ندارد. در حوزه گروه امور اجتماعي مسائل مربوط به آسيبهاي اجتماعي و اقشار مورد بررسي قرار مي گيرد.
از جمله بحث مربوط به روسپيان از برنامه هاي گروه است اما وظيفه شوراي اجتماعي سياستگذاري و تدوين برنامه هاي اجتماعي است به همين دليل به مباحث واحدي آسيبها وارد نمي شود. اما كار گروه اجتماعي زير نظر شوراي اجتماعي مبحث مربوط به ساماندهي، صيانت از سلامت جنسي جامعه را دنبال مي كند و گروهي را به عنوان گروه كارشناس تعيين كرده و طرحهاي متعددي ارائه شده است. در كل كار اين گروه تدوين «طرح جامع صيانت از سلامت جنسي جامعه» عنوان گرفته، بنابراين بحث روسپيگري به تنهايي مورد مطالعه و دغدغه اين گروه نيست.
الان روي مباحث صيانت از سلامت جنسي به طور گسترده كار مي شود و اميدواريم كه طرح جامع آن را ظرف يكي دوماه آينده آماده كنيم و به كار گروه ارائه دهيم. اين قضيه نه در شوراي اجتماعي بلكه در كار گروه آسيب ها و ناهنجاري هاي كشور مطرح شده كه اين «كارگروه» وابسته به شوراي اجتماعي است و طرح هم در حال كارشناسي و تهيه شدن است كه طبعاً وقت زيادي مي برد و امكان ارائه آن وجود ندارد.
\ الان اين طرح در چه مرحله اي است؟ حتماً آمار مربوط به زنان خياباني آماده شده است؟
* نخير، آماري وجود ندارد و ما درصدد تهيه آن هم نيستيم. چون اين آمار تأثيري در چگونگي طرح ندارد. وقتي سطوح اين طرح تعريف شد، در مرحله اجرا اقدام هاي مؤثر براي ساماندهي زنان خياباني انجام مي شود، چه اين آمار پايين باشد و چه بالا، ضرورتي را ايجاب نمي كند اگر لازم باشد سازمان بخشي مسؤول تهيه اين آمار است.
\ بالاخره بايد اين افراد شناسايي شوند و گستردگي طرح مشخص باشد؟
* اين افراد در طرح شناسايي مي شوند و ساماندهي آنان بخشي از طرح است و سازمان بهزيستي كه مسؤول تجديد تربيت منحرفين اجتماعي است موظف به تهيه آمار خواهد بود. البته من فقط از چارچوب كلي طرح آگاهي دارم و اطلاعات جزئي را نمي دانم چون حوزه كارشناسي در حال انجام آن است.
\ به هر حال طبق شرح وظايف دفتر امور اجتماعي، تحقيق و بررسي درباره معضلات و مسائل گوناگون اجتماعي و فرهنگي جزو وظايف شماست و حتماً تهيه اطلاعات درباره زنان و كودكان خياباني يا بيماران ايدزي جزيي از آن به حساب مي آيد.
* شوراي اجتماعي مصوبه اي داشت كه طبق آن كودك خياباني جزو مؤلفه هايي بود كه كار گروهي تحت عنوان كميسيون منتخب به آن پرداخته است، اما كودك خياباني، متكدي و مجموع آسيب هاي ديگر به اولويت سنجي نياز دارند. متأسفانه به دليل اينكه ما بعضاً دچار موج هاي كاذب مي شويم و ادبيات علمي و كارشناسي را در خدمت رفتار ژورناليستي و ادبيات مطبوعاتي قرارمي دهيم، به ناچار بدون بررسي لازم و بي توجه به اين مسأله كه كودك خياباني از چه رتبه اولويتي در آسيب هاي اجتماعي برخوردار است به اين بحث وارد شده ايم. به مسأله روسپيگري و زنان خياباني نيز با توجه به مقولات ارزشي موجود در جامعه بايد پرداخته شود اما مرحله اولويت اجتماعي در برخورد با روسپيان هنوز تدوين نشده و مشخص نيست كه پرداختن به صيانت جنسي خانواده يا جلوگيري از روسپيگري، كداميك در اولويت قراردارند. به دليل اينكه مسؤولان ما تحت تأثير جو عكس العمل نشان مي دهند، اختلاف ديدگاه پيدا مي كنند و همين بر فعاليت ما هم تأثير مي گذارد. ما معتقديم صيانت از سلامت جنسي و برخورد با زنان خياباني بايد در عرض هم انجام گيرد و نه در طول هم، اما من يك توضيح كلي بدهم و آن اينكه وزارت كشور يك سازمان بخشي نيست، بلكه سازماني است كه خدمات مديريت سياسي ـ امنيتي و اجتماعي ارائه مي دهد. مسؤوليت آسيب هاي اجتماعي با سازمانهاي بخشي است و وزارت متبوع در برنامه ريزي سطح كلان و از موضع مسؤول سياست داخلي به بحث ورود پيدا مي كند.
\ منظور ما هم نه اجراي برنامه ها و طرح ها بلكه تحقيق و برنامه ريزي براي آسيب ها است؟
* ما براساس قانون برنامه سوم و شرح وظيفه اي كه داريم بررسي و تهيه پروژه ساماندهي را به عهده داريم از جمله امور مرتبط تهيه گزارش، ريشه يابي مسائل و شناسايي مشكلات را جزو وظايف خود مي دانيم و آن را پيگيري مي كنيم، اما مسأله كودك خياباني، مقوله اي خاص است. در سال هاي گذشته مرتبه يابي لازم صورت نگرفته و مشخص نشده سازمان بخشي چه وظيفه اي در قبال كودك خياباني دارد تا براساس اين اولويت اقدام مقتضي و ساماندهي را سازمانهاي موظف عهده دار شوند و به موضوع كودك خياباني تحت تأثير شرايط و حساسيت هاي مصنوعي كه جامعه بعضاً از خود نشان داد، توجه شد و به عنوان يك مسأله اجتماعي به آن پرداخته شد.
\ يعني نبايددر بحث آسيب هاي اجتماعي در اولويت قرار مي گرفت؟
* نگرش آسيبي، يك نگرش موقت و حداقلي است. ما معتقديم با نگرش توسعه اي كه پيشگيري را مبنا قرار مي دهد آسيبها هم بايد ساماندهي شوند.
البته همان طور كه گفتم سازمان بخشي بايد اولويت سنجي كند و براساس اولويت ها برنامه و پروژه را تدوين، عملياتي وارائه دهد.
\ حتماً شما هم با تحقيقاتي كه انجام مي دهيد، توان سنجش اولويت ها را داريد؟
* تحقيقي در استان هاي كشور در حال انجام است كه هر استاني اولويت مسائل اجتماعي خود را استخراج كند، البته در حوزه آسيب شناسي و نه مسأله شناسي اجتماعي ، كاري در سازمان بهزيستي انجام شده بود كه فكر مي كنم در حال بهره برداري است.
علي رغم اينكه اين مسأله، جزو وظايف دستگاه بخشي است، ما خود مستقيماً ورود پيدا كرده ايم تا اولويت مسائل اجتماعي را استخراج و با همكاري دستگاهها و روش هاي مقابله، مهار، هدايت و كنترل آنها را تدوين كنيم.
\ در حال حاضر چه تعدادازاين اولويت ها استخراج شده است؟
* در بعضي استان ها اين كار انجام شده است و برخي ديگر در مراحل اول هستند. به اين دليل كه اعتبارات امسال در سه ماهه سوم دراختيار ما قرار گرفت، امكان اينكه به موقع عمل كنيم از استانها سلب شد. البته سطح تغييرات و جابه جايي اين اولويت ها بسيار است و بخشي از مطالعات هر سال بايد تكرار شود تا ببينيم چقدر اثر گذاشته وتغييرات چه دامنه اي دارد و بتوانيم متناسب با آنها برنامه ريزي كنيم.
\ مي توانيد اولويت هاي چند استاني را كه مطالعه و تحقيق در آنها به پايان رسيده، نام ببريد؟
* من مي توانم بگويم تلقي ما از استان تهران اين بود كه ترافيك جزو اولويت هاي هفتم يا هشتم باشد اما در اولويت هاي دوم و سوم قرار دارد. استخراج اولويت هاي مسائل اجتماعي سه گونه است:از طريق مسؤولان، صاحب نظران و شهروندان سعي داريم در هر سه گروه اطلاعات خود را كامل كنيم. پرسشنامه هاي هر گروه هم متفاوت تهيه مي شود و نقاط تقاطع اين مطالعات معني دار است.
\ اولويت اول در استان تهران چه مسأله اي است؟
* تصور مي كنم بيكاري و فقر باشد.
\ به طور مشخص درباره مبارزه با بيماري ايدز چه كرده ايد؟
* در اين خصوص حرفهاي زيادي وجود دارد كه من به طور مختصر و خلاصه عرض مي كنم شوراي اجتماعي در شش بند مصوبه اي داشت و قرار شد كميسيوني تحت عنوان كميسيون منتخب تشكيل شود كه مسؤوليتش با دفتر امور اجتماعي است و چند سازمان از جمله وزارت بهداشت و درمان ـ سازمان زندانها ـ ستاد مبارزه با مواد مخدر ـ وزارت آموزش و پرورش و نيروي انتظامي عضو آن هستند. اين كميسيون قرار است مصوبات شوراي اجتماعي كشور در خصوص بيماري ايدز را اجرايي كند. تا الآن حدود هشت يانه جلسه داشتيم و روشهاي تبديل مصوبات به پروژه هاي اجرايي را بررسي كرده ايم. مصوبات اين كمسيون به مثابه مصوبه شوراي اجتماعي بوده و براي كليه دستگاهها لازم الاجراست به عنوان مثال يكي از مصوبات شوراي اجتماعي اين است كه در سراسر كشور از طريق استانداريها براي حمايت از خانواده بيماران ايدزي اقدامات مؤثر انجام شود. تشخيص اينكه بيماران ايدزي چه نوع حمايت هايي نياز دارند به عهده كميسيون است. يكي از اولين موضوعات حمايت، حمايت مالي ومشاوره اي به بيمار وخانواده آنهاست كه در كميسيون تصويب شده است. اين حمايتها لازم است از طريق تشكيل NGOهاي حامي بيماران ايدزي در استانها انجام شود و بيمه هاي ابتدايي وتكميلي اين بيماران، هدفگذاريهاي بعدي كميسيون است.
\ چه تعداد از بيماران ايدزي در كل كشور شناسايي شده اند؟
* چهارهزار و ۴۰۰نفر شناسايي شده و داراي پرونده هستند كه بيشتر اين بيماران معتادان تزريقي هستند. البته اين آمار كامل بيماران ايدزي نيست ما وقتي مي توانيم آمار كامل را ارائه دهيم كه سازمان بخشي آمار زنان خياباني را ارائه دهد و كارشناسان رفتار پرخطر گروههاي مراجعه كننده را بررسي و نرخ صحيح را ارائه كنند.
\ بحث جوانان يكي از مقولات ديگرگروه فرهنگي و سازمانهاي غيردولتي است، آيا مباحث مربوط به موسيقي در حوزه فرهنگ وهنر ـ جوانان و ازدواج و... جزئي از موارد مورد مطالعه و بررسي واقدام عملي هست ياخير؟
* بحث جوانان مقوله اي پيچيده و درعين حال با نشاط و دغدغه است و سازمان مسؤول دارد. ورود بنده به اين موضوع محملي ندارد اما در موردموسيقي امروزه به عنوان بخشي از ضروريات شناخته شده درآمده است كه من به دليل تخصصي بودن نمي خواهم وارد آن شوم ولي مي توانم بگويم كه به هر حال مانيازمند الگوي تعريف شده در اين زمينه هستيم. مافياي موسيقي كه منافع جدي را در دنيا به خود اختصاص داده است در ايران نيز با الگوسازي مادي درحال شكل گيري است وجذب و دفع خاص خود را دارد، آنچه مي توان گفت اين است كه اراده اي به دنبال منافع خاص مادي با رويكرد سليقه اي و شخصي، اقدامات خود را به كنش دولت ارتباط مي دهد و كساني را كه چارچوب عمل نظام را براي ارائه كار موسيقيايي و خوانندگي پذيرفته اند و خط قرمزها را با سعي و خطا رعايت مي كنند، دفع مي كند وخطاهاي كوچك كه بامختصر توجيه حل مي شوند، نابخشودني مي كند و اين دافعه موجب مي شود فرد سر از كانادا درآورد و مرتكب خطاهاي جدي وغيرقابل گذشت شود. اين براي ما موفقيت محسوب نمي شود و به ضعف مديريت ما باز مي گردد، كه درجذب موفق نبوده ايم ـ به طوري كه نوار و CD غيرمجاز اجراي كانادا راحت تر از نوار و CDهاي مجاز در جامعه و مدارس و دبيرستانها و جوانان دست به دست مي گردد.
شمااگر بررسي كنيد رويكرد نظام را در اين دفع نمي بينيد بلكه منافع افرادي است كه هزارتويي درست كرده است و شخص را دچار ابهام و گريز مي كند.
ما متأسفانه چون نگاهمان آسيبي و دفعي است و نه توسعه اي و جذبي در مواجهه صحيح با مسائل دچار محدوديت هستيم. از همين رو گفتماني متفاوت در حوزه اجتماعي شكل پذيرفته است، به طوري كه رسانه هاي ما را هم نگاه كنيد اين ادبيات سه چهارم رويكرد رسانه هاي مكتوب، ديداري و شنيداري ما را تشكيل مي دهد.

گروه اجتماعي: استراتژي جديد دولت در زمينه آموزش عالي گرايش به رشد كيفي، واگذاري امور به دانشگاهها و پذيرش رقابت در ميان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي است.

به گزارش ايرنا، دكتر محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهوري در نشستي با استادان و مسؤولان دانشگاه صنعتي شريف در تهران ضمن بيان اين مطلب گفت: در دهه اول و دوم انقلاب براي پركردن كمبودها و خلأهاي موجود، جهتگيري آموزش عالي به سوي رشد كمي و نگاه متمركز در سياستگذاري و اجرا بود، اما اكنون ضرورت توسعه علمي و فني كشور بويژه در زمينه فن آوري هاي پيشرفته، توجه به رشد كيفي آموزشهاي دانشگاهي را اجتناب ناپذير ساخته است. وي افزود: در برنامه چهارم توسعه پنجساله كشور، نگاه دولت به آموزش عالي براساس رشد كيفي دانشگاهها، پذيرش رقابت ميان آنان و تشويق اين رقابت ميان قطبهايي است كه تأثير بيشتري در عرصه علم كشور دارند.
معاون اول رئيس جمهوري تصريح كرد: از آنجا كه تجربه، ثابت كرده است سياست اجرايي متمركز نمي تواند پاسخگوي نيازهاي دانشگاهها باشد، دولت در تلاش است تا با دستيابي به راه حلهاي مختلف از جمله رفع مواردي كه به نظر مي رسد با قانون اساسي تعارض دارد، به مراكز و مؤسسات آموزش عالي اختيارات بيشتري واگذار كند. وي، تهيه و ارائه لايحه اصلاح ساختار، وظايف و تشكيلات وزارت علوم، تحقيقات و فناوري كه چندي پيش در مجلس به تصويب رسيد اما شوراي نگهبان تاكنون آن را مورد تأييد قرار نداده است را اقدامي در همين راستا عنوان كرد.
عارف در عين حال از عملكرد هيأت امنا در زمينه اجراي امور دانشگاهها انتقاد كرد و خواهان همكاري بيشتر آنان براي اجراي سياستهاي جديد دولت شد. معاون اول رئيس جمهوري گفت: دانشگاههاي ما، به دلايلي متأسفانه هنوز خود را دبيرستانهاي بزرگ مي دانند و نگاه مسؤولان آن به مسائل نيز همانند مديركل يك دستگاه اجرايي است نه فراتر از سامانهاي اداري موجود كشور.
وي افزود: ما معتقديم بايد هيأت امنا و مديريت دانشگاهها به سوي نحوه تعيين مسؤوليت و جايگاه خود در دوره جديد حركت كند تا استقلال دانشگاهها عملي شود.

گروه اجتماعي ـ با نزديك شدن به روز انتخابات دومين دوره شوراهاي شهر و روستا، نمايندگان مجلس، مسؤولان، هنرمندان و صاحبنظران در اين باره سخن مي گويند. برآيند اين مجموعه اظهارنظرها، ترغيب مردم به حضور در پاي صندوقهاي رأي و تأكيد بر نقش شوراها در دموكراتيزه كردن سيستم مديريتي كشور است.
* نمايندگان مردم چه مي گويند؟
نمايندگان مردم در مجلس شوراي اسلامي گرچه باور دارند كه قانون شوراها نيازمند بازنگري و افزايش حوزه اختيارات اين نهاد مردمي است، ولي تأكيد دارند كه با وجود همه كاستي ها حضور مردم در دومين دوره از انتخابات ضمن به نمايش گذاشتن مشروعيت نظام، پاسخي است بر سخناني كه عملكرد اين نهادها را منفي به نمايش مي گذارند.
«ابوالقاسم عابدين پور» نماينده مردم تربت حيدريه در اين باره مي گويد: در شرايط فعلي اصلاح قانون شوراها از اولويت بيشتري نسبت به ديگر لوايح و طرحها برخوردار است، زيرا قانون فعلي شوراهاي اسلامي پاسخگوي نيازهاي مردم نيست. به عقيده وي، در صورتي كه برخي از وظايف و اختيارات مجلس به شوراها تفويض شود، اين مسأله به نفع مردم و نظام خواهد بود. بهتر است به جز «قانونگذاري» و «نظارت» تمام اختيارات مجلس شوراها واگذار شود. در اين صورت مردم نيز پاسخگوي بهتري براي نيازهاي شهري خود خواهند داشت.
نماينده مردم آباده، خرم بيد و بوانات نيز اعتقاد دارد: شوراهاي اسلامي شهر و روستا از اصول مترقي قانون اساسي است كه مي تواند نقش دولت محوري را كمرنگ كند.
سيدمهدي طباطبايي در اين باره مي گويد: شوراها مهمترين نهاد مدني است كه به دنبال توسعه سياسي و تقويت جامعه مدني پديد آمده و مردمسالاري را تثبيت مي كند. شوراها نقش كليدي را در حضور مردم براي عمران شوراها و روستاها بازي مي كنند.
به عقيده وي، شوراها ديدگاههاي مختلف مردم را به عرصه جامعه مي آورد و رقابت سالمي در جهت عمران شهرها و روستا را ايجاد مي كند.
نماينده فارس در مجلس خبرگان هم بر لزوم حضور گسترده مردم در انتخابات شوراها تأكيد كرد و گفت: شوراها در اسلام مقوله اي ممدوح و پسنديده و تشكيل آن رافع استبداد است.
آيت الله سيدمحمد حسين حسيني ارسنجاني افزود: حسن يك جامعه در اين است كه تصميم گيريهاي آن بر اساس نظر شورا باشد و اين پسنديده ترين رويه تصميم گيري است.
نماينده فارس در مجلس خبرگان خاطرنشان ساخت: شوراها از نظر عقل هم پسنديده است، بنابراين مردم بايد با حضور گسترده در انتخابات شركت كنند و حضور در اين انتخابات را سرنوشت ساز بدانند. «فاطمه حقيقت جو» مي افزايد: دو گروه خواهان عدم حضور مردم در پاي صندوقهاي رأي هستند، گروه محافظه كار كه اصل نظام جمهوري اسلامي را قبول دارند، اما از نشر دموكراسي و تثبيت آن در ايران هراس دارند و خواهان تقويت اقتدارگرايي و اعمال حاكميت آمرانه در جامعه است، لذا با هر امري كه منجر به تقويت دموكراسي در ايران شود، مخالفت مي كند.
گروه دوم، گروههاي مخالف نظام جمهوري اسلامي هستند، از اين حيث كه به اهميت و نقش مردم در اداره جامعه واقفند و مي كوشند تا با مأنوس كردن مردم نسبت به اصلاحات، انتخابات در سكوتي نامبارك و حضور كمرنگ مردم سپري شود، تا آنگاه بر تبليغات خود عليه نظام جمهوري اسلامي بيفزايند.
الهه كولايي نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي هم اعتقاد دارد: منفي نشان دادن عملكرد شوراهاي اسلامي شهر و روستا به دليل عقب ماندگي سياسي و عدم توجه به منافع كشور است. وي مي افزايد: دليل اينكه تشكيل شوراها و انجام اين فرايند در مقطع اصلاحات صورت گرفته و مزاياي سياسي آن براي يك جريان خاص است، تلاش مي شود كه همه چيز آن منفي نشان داده شود.
* هنرمندان عرصه موسيقي از شوراها مي گويند
تعدادي از هنرمندان حوزه موسيقي، شوراهاي اسلامي شهر و روستا را نماد مردم سالاري خواندند و خواستار مشاركت مردم، بويژه هنرمندان در انتخابات شوراها شدند. «سيدعلي مولايي» آهنگساز در اين باره گفت: شورا يك نهاد نسبتاً نوپا در كشور است و به همين دليل داراي نقايص زيادي است كه اين كمبودها با جدي گرفتن مردم و انتخاب به جاي افراد، به حداقل مي رسد.
وي افزود: نوپا بودن و نداشتن تجربه كافي منجر شد كه اين نهاد در بسياري از مواقع نتوانست وظايف خود را به خوبي انجام دهد.
به گفته وي، مهمترين وظيفه شوراها، ايجاد ارتباط مردم و دولت است كه همواره اين وظيفه بايد در سرلوحه كارهاي آنان باشد. «احمد بختياري زاده» خواننده و ترانه سرا نيز با دعوت از مردم براي شركت در انتخابات شوراها گفت: مردم همچون ساير انتخابات شايسته است كه در انتخابات شوراها شركت كنند و منتخبان بايد با رسيدگي و خدمت، به مشاركت مردم پاسخ دهند. وي افزود: شوراها پل ارتباطي بين مردم و مسؤولان هستند و مي توانند در كارگشايي مسائل و مشكلات نقشي مهم ايفا كنند.
* اظهارنظر شخصيتها و مسؤولان
دبير هيأت نظارت بر انتخابات دومين دوره شوراهاي اسلامي شهرستان تهران از شوراي اسلامي شهر و روستا به عنوان يك ركن قانونگذار، ناظر و مجري در مديريت شهري ياد كرد. «حسن رباطي» فلسفه وجودي هيأت هاي نظارت بر انتخابات را در راستاي برگزاري انتخابات سالم و مردم سالار دانست. وي همچنين ايجاد ارتباط ضابطه مند بين اعضاي شوراي اسلامي و شهرداري را از مهمترين وظايف شوراها عنوان كرد. از سوي ديگر، مشاور رئيس جمهوري و شهردار اسبق تهران اداره شهرها توسط مردم را يك حقيقت پذيرفته شده در تجربيات جهاني دانست و گفت: تخصص، روحيه كار جمعي و سلامت نفس سه شرط اوليه و ضروري براي يك عضو شوراي شهر است. «مرتضي الويري» گفت: مردم نبايد فريب شعارهاي «پوپوليستي» و عوامفريبانه را بخورند.
* آخرين اخبار از انتخابات
«محمدعلي شيخ» و «محمد دادفر» نمايندگان مردم شوشتر و بوشهر، جانشين «داوود حسن زادگان» و «سيدحاجي محمد موحد» اعضاي مستعفي هيأت مركزي نظارت مجلس شوراي اسلامي بر انتخابات شوراها شدند. شيخ و دادفر در جلسه علني روز دوشنبه مجلس شوراي اسلامي با ۱۴۶ و ۱۲۲ رأي نمايندگان به عضويت هيأت مركزي نظارت بر انتخابات شوراها انتخاب شدند.

گروه اجتماعي ـ هيأت نظارت بر مطبوعات در جلسه روز گذشته با انتشار ۱۹ نشريه موافقت كرد. به گزارش ايرنا در اين جلسه با انتشار يك روزنامه، سه هفته نامه، ۲ دوهفته نامه، چهار ماهنامه، ۲ دوماهنامه، پنج فصلنامه، ۲ دوفصل نامه و يك سالنامه موافقت شد. روزنامه «اقتصاد امروز» و هفته نامه هاي «گلبانگ سرور»، «رويداد هفته» و «سراوان» از هيأت نظارت بر مطبوعات مجوز انتشار دريافت كردند. همچنين با انتشار دو هفته نامه «عزم ملي» و ماهنامه هاي «آناهيد»، «همه با هم»، «گلبهار» و «جوان و توسعه» موافقت شد. هيأت نظارت بر مطبوعات مجوز انتشار دو ماهنامه هاي «هماي سلامت» و «پيام ام.اس» و فصلنامه هاي «طريق المپياد» و «تحقيقات جنگل و صنوبر ايران»، «تحقيقات گياهان دارويي و معطر ايران»، «تحقيقات ژنتيك اصلاح گياهان مرتعي و جنگلي ايران» و تحقيقات مرتع و بيابان ايران را نيز صادر كرد. دو فصلنامه «تحقيقات علوم چوب و كاغذ ايران» و سالنامه «گياهشناسي ايران» نيز از هيأت نظارت بر مطبوعات مجوز انتشار دريافت كردند.