وصيت
نيمي از سنگ ها، صخره ها، كوهستان را گذاشته ام / با دره هايش، پياله هاي شير، به خاطر پسرم / نيم ديگر كوهستان، وقف باران است / درياي آبي و آرام را / با فانوس روشن دريايي، مي بخشم به همسرم / شب هاي دريا را، بي آرام، بي آبي، با دلشوره فانوس دريايي / به دوستان دور دوران سربازي كه حالا پير شده اند، فكر مي كنم يكي يا چند هم مرده اند / رودخانه كه مي گذرد زير پل، مال تو، دختر پوست كشيده من به استخوان بلور! / كه آب پيراهنت شود، تمام تابستان/ هر مزرعه و درخت، هر كشتزار و علف را شش دانگ به كوير بدهيد / به دانه هاي شن، زير آفتاب / از صداي سه تار من / بندبند پاره پاره هاي موسيقي/ كه ريخته ام در شيشه هاي گلاب و گذاشته ام روي رف / يك سهم به مثنوي مولانا دوسهم به «ني» بدهيد / و مي بخشم به پرندگان / رنگها، كاشي ها، گنبدها / به يوزپلنگاني كه با من دويده اند / غار و قنديل هاي آهك و تنهايي / و بوي باغچه را / به فصل هايي كه مي آيند / بعد از من. [بيژن نجدي ـ از مجموعه گزيده ادبيات معاصر ـ كتاب نيستان]
در شعري چون «وصيت» آنچه توالي توصيف ها را در دل ساختار منطقي مي كند تداعي هاي مكرر است. تداعي هاي اين شعر براساس نشانه شناسي مرسوم پارسي زبانان ايراني شكل گرفته است. شاعر ابتدا از «سنگ ها» مي گويد. در هر مرگي [كه «وصيت» خود تداعي كننده آن است] نخستين مؤلفه تداعي شونده گور و سنگ گور است. سنگ البته تداعي كننده صخره و كوهستان است. همچنان كه كوهستان تداعي كننده دره ها؛ و دره ها تداعي كننده گله هاي گوسپند كه «پياله هاي شير» نشانه حضور و وجود آنهاست. كوهستان همچنين تداعي كننده باران است؛ همچنان كه باران و دريا، گرچه ارتباطي مستقيم را از لحاظ «همانند سازي نشانه اي» در ذهن شكل نمي دهند اما از آنجا كه هر دو نشانه پايان خشكسالي و مرگ اند با هم مرتبط مي شوند. [آب دريا را اگر نتوان كشيد / هم به قدر تشنگي بايد چشيد] در شعر، چند نشانه «فرامتني» نيز به چشم مي خورد كه نقاط اتصال شعر را شكل مي دهد. «دوستان دوران سربازي شاعر» كه مرده اند نشان از گذر عمر دارند [بنشين برلب جوي و گذر عمر ببين] مصراع بعدي با اتكا به چنين نشانه اي آغاز مي شود: «رودخانه كه مي گذرد زير پل …»
يا هنگامي كه از «سه تار» و موسيقي سخن مي گويد به فضايي مي رسد كه هرايراني پارسي زبان از معماري وسلوك دوران قجري در ياد دارد [كه ريخته ام در شيشه هاي گلاب و گذاشته ام روي رف] از موسيقي به «ني» مي رسد اما اين «ني» همزاد نشانه اي ديگري هم دارد [بشنو از ني چون حكايت مي كند] بنابراين مثنوي مولانا متصل مي شود به «بندبندپاره پاره هاي موسيقي».
|
در ۱۳۷۶ [گويا تابستان بود] نجدي روي تخت بيمارستان [در تهران] تنها يك سؤال را تكرار مي كرد: «زندگي به اين شيريني … بايد بروم؟» زمان ميان پرسش و پاسخ كوتاه است؛ ما زندگي مي كنيم تا پاسخ هاي خود را از آن بگيريم؛ و او… پاسخ خود را گرفت.

گوشت ها را دور انداختم. گوشت چرخ كرده هر پوند نود و هشت سنت، جوجه بي استخوان، راسته گاو. ميوه هاي آبكنده را در سطل خاكروبه ريختم: هويج، كلم پيچ، نخود، كلم قمري. شير را توي راه آب ظرفشويي استيل ريختم. پنير بلغاري را خرد كردم.
بستني، كه حالا آب شده، شره مي كند. همه تر بار توي يخچال بالاجبار بايد دور ريخته شود. گوينده راديو اشاره به رشد ميكروب در خوراكي ها مي كند، البته بعد از چند ساعت قطع برق. بيرون ريختن اين غذاها براساس منطق ودليلي است.
در خانه ما، همان طور كه بزرگ مي شوي هرگز اجازه دور ريختن غذا را نداشتي، به يك دليل، مادرم پوست ميوه ها و ضايعات آنها را نگه مي داشت و در باغچه مي ريخت تا گياهان رشد بيشتري داشته باشند.
مي توانستي از باقيمانده گوشت يا سيب زميني سوپ درست كني، ولي هيچ وقت اجازه نداشتي غذايي را بيرون بريزي. من نان را دور انداختم. نان خيس شده بود. يك بار پدرم را ديدم كه يك تكه نان را كه بر زمين افتاده بود برداشت، با دست روي نان را پاك كرد وبعدآن را بوسيد. حتي در شش سالگي هم مي فهميدم چرا اين كار را كرد. خواهرم دليل آن بود.
من بعد از جنگ متولد شدم. خواهرم قبل از آن زندگي مي كرد. از او چيز زيادي نمي دانم.
مادرم هيچ وقت از او حرف نمي زد. عكسي هم از او نبود. تنها وقتي كه پدرم حرفي از او زد زماني بود كه برايم گفت چطور آن دختر در مشت كودكانه اش ناني را مي فشرد تا اينكه تكه نان لابلاي انگشتانش چليده مي شد. خواهرم اين جوري نان را مي مكيد.
عاقبت من نان را دور ريختم. من نان رادور ريختم به خاطر همه زمان هايي كه جلو كاسه سوپ كلم نشستم، گريه كردم و پدرم مي گفت كه بايد بخورم. براي اينكه خوردن ، خواهرم را پس نمي آوردو.. براي اينكه مي خواهم يك بار ديگر همان جا بنشينم. حالا نان را داشتم. آن را خودم خريده بودم. در يخچال گذاشته بودم. به دستش آورده بودم. از آن من بود تا دور بريزمش.
پس نان را به خاطر خواهرم دور ريختم. نان را دور ريختم و او را پس گرفتم. بيست و يك سالش بود و از خريد كريسمس به خانه برگشته بود. برايم عروسكي خريده بود. بسته را روي ميز اتاق ناهارخوري من گذاشت و كتش را كه بوي عطر و هواي تازه مي داد بر پشت يكي از صندلي ها آويخت.
مثل ميهماني عالي قدر به او خوش آمد گفتم. مثل اينكه عروس لهستاني به خانه اش برگشته باشد. با يك سيني نان و نمك از او پذيرايي كردم. آن را به خاطر اينكه نماد خوشبختي است در يك پارچه سفيد كتان پيچيده بودم. نمك هم به خاطر گريه هام در كوزه ي كوچك آبي رنگ بود. ما با هم نشستيم و يك تكه نان را با هم قسمت كرديم.
در آشپزخانه يعني جايي كه اين حركت مي تواند يك حركت معمولي باشد، من نان را دور انداختم، براي اينكه مي توانستم.
* از مجموعه «داستان هاي كوتاه كوتاه» كه بزودي منتشر مي شود.

بيست وششمين شماره ماهنامه بخارا به سردبيري علي دهباشي منتشر شد.
در اين شماره مي خوانيد: خدا و انسان در تاريخ / لئوپولدفون رانكه / دكتر عزت الله فولادوند؛ رمان تاريخي به مثابه ژانر ادبي (گفت وگو با جواد سيداشرف) / علي دهباشي؛ نامه هاي ايراني مونتسكيو / مينو مشيري؛ آخرين شعر اكتاويوپاز / صفدر تقي زاده؛ تداعي معاني / عمران صلاحي؛ عوامل سقوط (خاطرات علي دشتي) / دكتر مهدي ماحوزي؛ تاريخ شفاهي مطبوعات ايران (گفت وگو با دكتر علي بهزادي مديرمجله سپيد و سياه) / سيدفريد قاسمي و علي دهباشي و …

دويست و نودو هفتمين شماره ماهنامه فيلم به سردبيري هوشنگ گلمكاني منتشر شد.
در اين شماره مي خوانيد: گزارش بيست ويكمين جشنواره بين المللي فيلم فجر؛ بهترين هاي جشنواره به انتخاب ۳۲ نويسنده و منتقد؛ فيلم هاي روز: اگه مي تواني منو بگير، دارودسته هاي نيويورك، ساعتها، شهر خدا؛ گزارش اهداي جوايز گلدن گلوب و كانديداهاي دريافت اسكار؛ سينماي امير كوستوريتسا؛ ششمين بخش از زندگينامه كلينت ايستوود؛ گزارش جشنواره جهاني فيلم توكيو و …

مجموعه شعر/ محمد گرجي/ نشر كنجكاو/ ۱۰۰۰نسخه/ ۶۵۰تومان
محمد گرجي متولد ۱۳۵۴ است. بخشي از غزل «تقدير» را مي خوانيد: «تقدير چه كردت باز، اي دل دل شيدايي!/ تو بندي و ما امشب، آزاده رسوايي/ رسواي جهاني شد، آيينه و تصويرش/ اين كعبه نمي ماند، بي لطف اهورايي/ هرجا كه تواني رو، بگذر ز پريشاني/ تو مرده هجراني، او لطف مسيحايي...»

| تالار وحدت ـ گزيده آثار بتهوون توسط رافائل ميناسكا نيان، خاچيك بابايان و ولفگانگ پانهوفر، ۹ و ۱۰ اسفندماه، ساعت ،۲۱‎/۳۰ خيابان حافظ، خيابان استاد شهريار، تلفن ۷ـ۶۷۰۵۱۰۱
| تالار وحدت ـ اركستر موسيقي نو به رهبري عليرضا مشايخي، ۸ اسفندماه، ساعت ۲۰‎/۳۰
| تالار رودكي ـ كنسرت آذربايجاني با حركات موزون، ۶ تا ۹ اسفند، ساعت ،۲۱ خيابان استاد شهريار تلفن ۷ـ۶۷۰۵۱۰۱
| مجموعه فرهنگي آزادي ـ گروه موسيقي مينتيا به سرپرستي پژمان احمدي، ۷ تا ۱۰ اسفندماه، ساعت ،۱۸‎/۳۰ ميدان آزادي، برج آزادي، تلفن: ۳ـ۶۰۲۳۹۵۱
| خانه هنرمندان ـ كنسرت پاپ گروه «وستامهر»، ۹ و ۱۰ اسفندماه، ساعت ،۱۸ خيابان طالقاني، خيابان موسوي، باغ هنر، تلفن ۶۴۶۴۰۵۳
| فرهنگسراي ورزش ـ كنسرت پاپ فيلم «بهشت از آن تو» از شهريار مسرور، ۸و ۹ اسفندماه، ساعت ۱۸ و ،۲۰ ميدان بهمن، تلفن: ۵۰۵۱۳۸۶

• گاهي اوقات در «فراقت» برخي، «فراغت» دلپسندي حاصل مي شود

حسين صفاري دوست (واله) متولد ۱۳۲۸ بوده و از دهه چهل سرودن شعر را آغاز كرد. وي تاكنون ۱۲ مجموعه شعر به دست چاپ سپرده است.
«فصلي از شكفتن»، «ميهماني سنگ ها»، «كوچه هاي بي عابر»، «انديشه هاي زخمي» و «خاكستر هزارقناري» عناوين بخشي از آثار صفاري دوست به شمار مي آيند. صفاري دوست به تازگي مجموعه شعر «اين جا ستاره ها همه مي سوزند» را توسط انتشارات نگاه منتشر كرده است. گفت وگوي ما را با اين نويسنده مي خوانيد.
\ آقاي صفاري دوست، مجموعه شعر تازه شما به لحاظ وزن و مضمون همچنين سبك كار نسبت به شعرهاي گذشته تان چقدر فاصله گرفته است؟
* مجموعه شعر «اين جا ستاره ها همه مي سوزند» ادامه شعر هاي گذشته ام بوده و هم به لحاظ نوع نگاه به پديده هاي اطراف و هم به لحاظ شكل و ساختار اثر متفاوت است و اضافه بر اين نيز به زبان امروز نوشته شده اند، البته اندكي هم در وزن و حركت شعرها تغييراتي را شاهديد كه گاهي ريتم آن تند و گاهي هم كند مي شود.
\ شعر دهه هفتاد را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
* اشعار شاعران دهه هفتاد از نظر منطق شعري، از شعريت خود فاصله گرفته و به همين خاطر حتي از اواسط دهه شصت پويايي و اقبال عمومي خويش را از دست داده بود. اين شعر سمت و سوي گاه عرفاني و گاه ضد انديشه گرفته و زماني ضد محتوا و زماني درگريز از معناسير مي كرد. كوتاه سخن اينكه شعر را از آن قداست انداختند.
\ آيا شما هم معتقد به بحران در شعر امروز هستيد؟
* در اينكه شعر در وضعيت بحراني قرار دارد، شكي نيست. اصلاً هنر در جامعه امروز دچار بحران است. در نقاشي، در تئاتر و موسيقي هم شاهد بحرانيم. باور نمي كنيد؛ قدري به اين موضوعات از ديد نقادانه نگاه كنيد تا در يابيد كه آب از كجا گل آلود است.
\ فكر مي كنيد چرا شعر ما از اوج دهه چهل فرو افتاد و چراقله هاي شعري در اين دو دهه سر برنكردند؟
* شايد، در جامعه اي كه مردم با معضلات جدي دست به گريبان هستند و فرصت تأمل در احوال خويش پيدا نمي كنند، تعالي شعر انتظاري واقع بينانه نباشد.
در اين فرصت هاي كوتاه هم شعر و داستان و ديگر هنرها رقبايي به ظاهر قوي تر پيدا كرده اند به نام ماهواره، اينترنت و تلويزيون كه عرصه را برهنر و شعر تنگ كرده اند.

دومين جشنواره بين المللي فيلم سبز با معرفي چهارفيلم برگزيده عصر امروز به پايان مي رسد.
به گزارش خبرنگار «ايران» دراين جشنواره سراسري كه براي اولين بار همزمان در ۱۰۶نقطه كشور برگزارشده بود، ۵۰فيلم مستند داستاني، انيميشن، نماآهنگ و سينمايي ازكشورهاي مختلف جهان شركت كرده بودند. دكتر بيژن حيدرعربي دبيرجشنواره فيلم سبز درنشست خبري با اشاره به اينكه جشنواره سبز صرفاً يك جشنواره موضوعي است، افزود: به گفته دبير جشنواره فيلم سبز زمان برگزاري چهارمين جشنواره خردادماه سال ۸۳ تعيين شده است.گفتني است، مراسم پاياني جشنواره فيلم سبز عصرامروز با حضور وزير ارشاد و رئيس سازمان محيط زيست درمركز همايشهاي بين المللي صداوسيما برگزارمي شود.

موزه هنرهاي معاصر تهران اعلام كرد، خروج آثار هنري براي شركت در نمايشگاههاي خارجي با كسب مجوزهاي رسمي و پس از گذراندن مراحل قانوني صورت مي گيرد.
مدير روابط عمومي موزه هنرهاي معاصر ديروز به ايرنا گفت: آثاري كه قرار است به خارج از كشور ارسال شود، پيش از ارسال توسط شركتهاي معتبر بين المللي و يا دولت ميزبان به چند برابر قيمت اصلي بيمه مي شود.«سعيد الهي» افزود: اثر هنري امانت داده شده پس از نمايش در موعد مقرر و طبق قرارداد موجود در كمال صحت به كشور بازگردانده شده و در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران جاي مي گيرد.
وي درباره تعداد آثار فرستاده شده به خارج از كشور گفت: در حال حاضر يك اثر متعلق به «ماكس رانست» براي شركت در نمايشگاه «دوسلدورف» و ۱۴ نسخه شاهنامه طهماسبي براي حضوردر نمايشگاهي در انستيتو عرب پاريس به كشورهاي آلمان و فرانسه ارسال شده اند. براساس اين گزارش، اين آثار تا پايان فروردين ماه سال آينده به موزه هنرهاي معاصر تهران برگردانده مي شوند.

صبح روز گذشته جزيره كيش در يك هواي بهاري شاهد پايان چهارمين جشنواره مستند كيش بود. جشنواره اي كه مستندسازان با سابقه وجوان را در كنار هم به رقابت واداشته است. جشنواره اي كه بايد تلاش كند نفس هاي تازه تري را در سالهاي آينده خود بدمد و از درغلتيدن به ورطه هاي تكرار بپرهيزد. آنگونه كه مديران سازمان عمران كيش مي گويند، از سالهاي آتي جشنواره با حضور كشورهاي آلمان و فرانسه به صورت منطقه اي و يا بين المللي برگزار خواهدشد.
به گزارش خبرنگار «ايران» چهارمين جشنواره سينماي مستند كيش پس از ۵روز طي مراسمي، صبح ديروز با معرفي برگزيدگان به كار خو دپايان داد.
هيأت داوران جشنواره سينماي كيش جايزه اول جشنواره را به فيلم «كشتي نوح» ساخته سودابه باباگپ اعطا كرد و جايزه دوم ويژه هيأت داوران به فيلم «به من نگاه كن» ساخته سوسن بياني تعلق گرفت. همچنين در اين بخش لوح زرين و ديپلم افتخار به فيلم «چشم اندازهاي سياوش آباد» ساخته اميد بنكدار و كيوان علي محمدي اهداشد.
بنابراين گزارش، لوح زرين و ديپلم افتخار آثار كوتاه مستند به فيلم «خالق جبار» ساخته علي محمدقاسمي و در بخش «نگاه نو» لوح زرين و ديپلم افتخار به فيلم «پايان» ساخته كوروش فرزانگان اهداگرديد. برپايه همين گزارش، ديپلم ويژه دبيرخانه شورايعالي مناطق آزاد و لوح زرين جشنواره به فيلم «در اندوه شريف» ساخته مهدي پريزاد تعلق گرفت.
هيأت داوران در بخش هاي ديگر بهترين ها را به شرح ذيل معرفي كرد. بهترين تدوين، محمدرضا مقدسيان «فيلم به من نگاه كن» بهترين تصويربردار، محسن نظري خاكشور«فيلم دستهايم را در باغچه مي گذارم» و بهترين پژوهشگر، محمدمقدم. همچنين هيأت داوران در زمينه موسيقي متن هيچ اثري را معرفي نكرد. بنابر همين گزارش هيأت داوران جشنواره مستند كيش شامل معصومه عطام، روبرت صافاريان، محسن عبدالوهاب، احمد ضابطي جهرمي و اردعطارپور هيچ يك از ۳۲فيلم راه يافته به جشنواره را سزاوار دريافت جايزه بزرگ جشنواره مستند ندانست. بهترين رأي تماشاگران به دو فيلم «چشم اندازهاي سياوش آباد» و «من شوش را ديدم» اختصاص يافت. انجمن روزنامه نگاران حامي ميراث فرهنگي نيز به فيلم «پولكه آيين مذهبي» و «من شوش را ديدم»جوايزي را اهدا كرد.
پس از معرفي بهترين هاي سينماي مستند، هيأت داوران به پاس خدمات ارزشمند زنده ياد «محمودبهادري» فيلمبردار فيلم هاي چون سرود دشت نيمور و روايت فتح تقدير به عمل آمد. در پايان اين مراسم مجيد علانوروزي مديرعامل مؤسسه سياحتي كيش با اشاره به مذاكره با كشورهاي فرانسه و آلمان براي شركت در جشنواره سال آينده افزود: پنجمين جشنواره مستند كيش به صورت بين المللي يا منطقه اي برگزارخواهدشد.

«براي تحقق اهداف اقتصادي در بخش فرهنگ بايد نگاه به اين بخش را از سطح نخبگان به سطح عموم ارتقا داد و تحقق اين نگاه نيازمند سرمايه گذاري و در نظر گرفتن شأن مناسب از امكانات و اعتبارات كشور است.»
به گزارش روابط عمومي وزارت ارشاد احمدمسجدجامعي كه در همايش «راهكارهاي توسعه اشتغال در حوزه فرهنگ و هنر» سخن مي گفت ضمن بيان اين مطلب افزود: برخلاف تصور رايج «فرهنگ» امري تفنني، تجملي و مربوط به دوره رفاه اقتصادي نيست.
وي با تأكيد براينكه حوزه فرهنگ و هنر بخش توليد و اشتغال زايي است، افزود: ما گمان مي كنيم اگر از حل مسائل جاري مانند اشتغال و گراني فارغ شديم آنگاه مي توانيم به فرهنگ و هنر بپردازيم، در حالي كه اگر نگاهي صرفاً اقتصادي هم داشته باشيم بازهم فرهنگ نقش مؤثر و كارآمدي ايفا مي كند.
مسجد جامعي با بيان اينكه تلاش براي حضور كالاهاي فرهنگي در حوزه هاي جهاني مي تواند به رونق بخشيدن فعاليتهاي فرهنگي، ايجاد درآمد و بهبود وضعيت اقتصادي عاملان كمك كند، افزود: حضور در بازارهاي جهاني و صدور كالاهاي فرهنگي سبب تبليغ و شناساندن فرهنگ كشور به جهانيان خواهدشد.
وي بر تقويت تشكل ها و تعاوني هاي فرهنگي موجود و تأسيس تعاوني هاي فرهنگي جديد تأكيد كرد و گفت: بخش تعاوني با روحيات و فرهنگ ديني و ملي ما سازگاري دارد و هزينه سرانه ايجاد شغل در آن كمتر از بخش خصوصي است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با اشاره به اينكه تلاش بيشتر در بخش ايرانگردي در جلب گردشگران فرهنگي مي تواند منجر به ايجاد شغل در فعاليتهاي فرهنگي شود، تصريح كرد: براساس مطالعات صورت گرفته اين بخش از ظرفيت بالايي برخوردار است و توسعه آن مي تواند باعث ايجاد مشاغل جنبي و خدمات فراواني شود.
مسجد جامعي اصلاح توزيع محصولات فرهنگي باهدف گسترش مصرف در بازارهاي داخلي را مهم دانست و افزود: اصلاح شبكه توزيع و كارآمد كردن آن به توسعه بازار داخلي، افزايش مصرف و در نهايت گردش سريعتر سرمايه كمك مي كند.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ادامه داد: فعاليتهايي كه توسط واحدهاي مختلف در بخش فرهنگي انجام مي شود و ماهيتاً قابل واگذاري به بخش خصوصي است، بايد شناسايي شود و در اين ميان براي واگذاري آنها تشكل هاي فرهنگي در اولويت نخست قرارگيرند.