ژانويه :۱۹۹۱ حمله متحدين به عراق آغاز مي شود. بهاي نفت به سرعت كاهش مي يابد. همچنين بورسها نفس مي كشند. اوراق سهام، به سقوط جهاني خود پايان مي دهند و نرخ آنها آشكارا افزايش مي يابد. در پي يك دوره ناامني عميق، تجارت جهاني دوباره جان مي گيرد. بعدها، نوميدانه اثر ترمزي جست وجو خواهد شد كه جنگ عراق بر روند اقتصاد جهان تحميل كرده است.
***
۱۲ سال بعد: ايالات متحده بار ديگر نيروهايش را در خليج فارس به حركت درمي آورد. بار ديگر، خوش باوران برروي يك عمليات كوتاه و كم هزينه حساب مي كنند كه تحركي شتابناك را در بازارهاي نفت و اوراق بهادار جهان ايجاد خواهد كرد و جهان را از زيان هاي بزرگتر اقتصادي نجات خواهد داد.
اين محاسبات كه آشكارا در سر «جورج دبليو بوش» رئيس جمهوري آمريكا و همرزمان او جا گرفته است، احتمالاً ادامه خواهد يافت. كاخ سفيد، درواقع، در مورد زيان هاي جنگ سكوت اختيار كرده است و در حدسيات مشاور اقتصادي پيشين خود «لاري ليندزي» را كه بهاي جنگ را بين ۱۰۰ تا ۲۰۰ميليارددلار تخمين زده بود، بسيار اغراق آميز مي داند. دموكرات هاي مخالف به ارقامي چون ۴۸ و ۶۰ ميليارددلار اشاره مي كنند و كميته بودجه كنگره كه مستقل از احزاب سياسي است، به ارقامي مشابه مي رسد.
اين ارقام، تنها هزينه هاي نظامي خالص را در نظر مي گيرند و با توجه به قدرت خريد امروز، آشكارا پايين تر از ۸۰ميليارددلاري هستند كه جنگ اول خليج فارس بلعيد و يك درصد مجموع خدمات اقتصادي ايالات متحده آمريكا را دربرمي گرفت، زيرا صرفنظر از سهم كوچكي كه خود واشنگتن پرداخت، صورتحساب اصلي را متحدان پرداختند. تنها آلمان مجبور به پرداخت تقريباً ۱۲ ميليارد دلار شد.
اين كه دنباله روهاي بوش از رقمي محدود حرف مي زنند، مي تواند منعكس كننده اعتماد كوركورانه آنها به قدرت نظامي شان باشد. اما هدفهاي تبليغاتي را نيز تأمين مي كند: اعلام هزينه بالا، مي تواند موافقت شهروندان آمريكايي را، كه نسبت به مسأله خرج و دخل خودآگاهي دارند، با خطر مواجه سازد.
اما تاريخ به ندرت تكرار مي شود. از آنجا كه نه روند جنگ قابل پيش بيني است و نه مدت آن، هر محاسبه اي به فال قهوه مي ماند. اين موضوع را، «ويليام نوردهاوس» استاد دانشگاه «ييل» هم مي داند.
نوردهاوس، پيش بيني هاي خود را برپايه دو سناريوي متضاد ارائه مي دهد: در سناريوي نخست، متفقين، مانند ۱۲ سال پيش، موفق به فرود آوردن يك ضربه پيروزمند خواهند شد كه در نتيجه آن، بهاي نفت آشكارا كاهش خواهد يافت. كارشناس اقتصادي آمريكا، در اين حالت، مجموعه هزينه ايالات متحده آمريكا در ۱۰ سال آينده را برابر با ۱۰۰ ميليارددلار پيش بيني مي كند كه بخش عمده آن به مصرف ارتش خواهد رسيد.
اما اگر تنش ادامه يابد، تأسيسات صدور نفت ويران شوند و تمام منطقه به لرزه درآيد، چه خواهد شد؟ در اين صورت، بهاي جنگ واقعاً سنگين خواهد بود. به نظر نوردهاوس، تنها ايالات متحده آمريكا بايد براي يك دهه بر روي حدود ۲۰۰ ميليارددلار فشار مالي حساب كند كه يك چهارم آن، صرف هزينه اقامت طولاني تر نيروهاي نظامي آمريكا در منطقه خواهد شد.
اما پيش از هر چيز، انفجار ديگري در بهاي نفت براين محاسبه اثر منفي خواهد نهاد: اين امر نه تنها در كشورهاي صنعتي بر تورم خواهد افزود، نرخ بهره را بالا خواهد برد، جيب و دخل مصرف كنندگان و كارفرمايان را خالي مي كندو به خاطر تقاضاي كمتر كالا، اقتصاد را دستخوش فلج خواهد كرد، بلكه نتيجه آن يك ركورد شديد جهاني وتعطيل بازار كار خواهد بود.
در اين صورت، به موجب پژوهش هاي بانك آلمان، رشد اقتصاد اين كشور مي تواند در همين سال به دو درصد محدود شود. اگر دلار در برابر يورو به شدت تضعيف شود (كه هم اكنون شده است) چشم انداز، بسيار تيره خواهد شد.
نوردهاوس مي نويسد: «جنگ، بازي تهديدكننده اي با يك حاصل جمع منفي است كه در آن شكار طرف برنده آن آشكارا كمتر از باخت طرف بازنده خواهد بود.» به عبارت ديگر: جنگ به لحاظ اقتصادي فقط بازنده خواهد داشت و بهاي آن همواره دست كم گرفته مي شود.

روز چهارشنبه ۲۲ژانويه، هنگام جشنهاي چهلمين سالگرد پيمان اليزه، فرانسه و آلمان رسماً مخالفت خود را با جنگ عليه عراق اعلام كردند، اظهاراتي كه موجب خشم ايالات متحده شد. در حالي كه «كالين پاول » وزير امور خارجه آمريكا، به پاريس و برلين توصيه كرد تا زماني كه بازرسان سازمان ملل متحد گزارش خود را مي دهند، صبر كنند، «دونالد رامسفلد» وزير دفاع آمريكا، اظهار داشت كه «اروپاي پير» گناهكار است. فرانسه كه در شوراي امنيت سازمان ملل متحد از حق وتو برخوردار است و آلمان كه طي يك ماه رياست شوراي امنيت را به عهده خواهد داشت، در نظر دارند تا از موقعيت خود براي جلوگيري از دخالت نظامي در عراق استفاده كنند.
روز چهارشنبه ۲۲ ژانويه، ايالات متحده آشكارا خشم خود را در برابر موضع فرانسه وآلمان، عليه دخالت نظامي در عراق، در عبارت اروپاي پير كه رامسفلد بيان كرد، ابراز داشت.
مواضع مشترك زوج فرانسه و آلمان (و اين در حالي است كه كشور آلمان در ماه فوريه به مدت يك ماه رياست شوراي امنيت را به عهده خواهد داشت) در قبال مسأله عراق، پيش از اين، هنگام گردهمايي شوراي امنيت سازمان ملل متحد در نيويورك بيان شد.
هنگام مراسم بزرگداشت چهلمين سالگرد قرارداد اليزه (باني دوستي فرانسه و آلمان) «ژاك شيراك» رئيس جمهوري فرانسه و «گرهارد شرودر» صدراعظم آلمان دوباره مواضع كشورهاي خود را مورد تأييد قرار دادند. رئيس جمهوري فرانسه اظهار داشت كه «تنها شوراي امنيت صلاحيت مداخله نظامي عليه عراق را دارد كه براي اجراي طرح نظامي آن بايد قطعنامه جديدي صادر شود.»
شرودر نيز اعلام كرد كه آلمان از توسل به راه حل نظامي عليه عراق خودداري مي كند. بنا به نوشته روزنامه بريتانيايي «تايمز» ، آلمان قصد دارد از موقعيت خود به عنوان رئيس شوراي امنيت در ماه فوريه جهت پيشگيري از وقوع جنگ در عراق استفاده كند. بدين گونه كه از رئيس بازرسان خلع سلاح سازمان ملل متحد براي روز چهاردهم فوريه گزارش جديدي درخواست كند.
رامسفلد در مصاحبه اي در مورد اينگونه اظهارات گفت كه پاريس و برلين نماينده اروپاي پير هستند و سپس براي كاستن از تندي كلام خود اضافه كرد: «اروپا فقط شامل آلمان و فرانسه نيست. فكر مي كنم آنها به اروپاي قديمي تعلق دارند. اگر تمام اروپا را در نظر بگيريد، مي بينيد كه مركز ثقل اروپا، شرق اين قاره است.» رامسفلد گفت: آلمان يك مشكل است، فرانسه هم به همين ترتيب. اما اگر تعداد زياد كشورهاي اروپا را در نظر بگيريد، مي بينيد كه آنها همراه آلمان و فرانسه نيستند، بلكه موافق ايالات متحده هستند. همچنين افزود كه هفت كشور اروپاي مركزي و شرقي عضو ناتو شده اند و هوادار آمريكا هستند.
كالين پاول وزير امور خارجه آمريكا از طرف خود به پاريس و برلين توصيه كرد پيش ازمخالفت با دخالت نظامي، منتظر گزارش بازرسان شوند. وي در مصاحبه اي باكانال تلويزيوني «سي.بي.اس» آمريكا در پاسخ به سؤالي در مورد سخنان شيراك و شرودر گفت: «بدون شك بايد منتظر گزارش بازرسان شد. مسلماً اين همان چيزي است كه ايالات متحده مي خواهد.» كشورهاي زيادي از جمله فرانسه، آلمان، روسيه، چين و حتي خود بازرسان درخواست زمان بيشتري براي بهتر انجام شدن مأموريتهاي بازرسي دارند. اين در حالي است كه ايالات متحده و متحد بريتانيايي اش از اين مسأله كه پيش از اين ثابت شده است، كه عراق با بازرسان كاملاً همكاري نمي كند بهره برداري مي كنند.
پاول گفت: «آنها مي خواهند روند بازرسي ادامه پيدا كند، اما اينكه تا چه زماني مي خواهند كه بازرسي ادامه پيدا كند، هنوز روشن نيست و همين طور اينكه در چه مرحله اي واقعا ًمي خواهند به بازرسي پايان دهند.» رئيس ديپلماسي آمريكايي تلويحاً فرانسه و آلمان را به جهت وانمود كردن به اينكه از عملكرد عراق ـ رعايت نكردن كامل تعهدات خلع سلاح ـ غافل هستند، متهم كرد. وي افزود: به صراحت بگويم كشورهاي خاصي هستند كه به سادگي مي خواهند مسأله را منحرف كنند و مدعي اند كه مسأله اي وجود ندارد.» وزير امور خارجه ايالات متحده سخناني تند عليه «دومينيك دوويلپن» همتاي فرانسوي خود بر زبان راند. پاول او را متهم كرد كه بحثهاي انجام شده بر سر مبارزات ضدتروريستي خصوصاً عليه عراق را منحرف كرده است. وي گفت: من اين موضوع را بي پاسخ نخواهم گذاشت.

راز لبخند ژوكوند* اين هفته گشوده شد، اما كلاف سردرگم بحران عراق خواب آرام را براي هفته اي ديگر از مخالفان جنگ و مردم منطقه ستاند، چنانكه در ماههاي اخير ستانده بود.
چندي پس از در آستانه قرارگرفتن آلمان به عنوان محور چهارم شرارت، نمايندگان دو كشور مدافع جنگ، يعني آمريكا و انگليس، به دور جهان راه افتاده اند تا اگر به حمايتها اضافه نمي كنند، از مخالفتها كم كنند. «كالين پاول» اين هفته عازم پايتخت سرزمين سرخ شد تا ادامه تنش بر سر مسأله عراق را با رهبران چين بررسي كند. چين در كنار روسيه، فرانسه و آلمان، با حمله نظامي به عراق مخالف است و در عين حال، يكي از اعضاي دايمي شوراي امنيت كه رأي اش در صورت تمكين آمريكا مي تواند سرنوشت منطقه خاورميانه را به راه ديگري هدايت كند. به همين دليل بود كه وزير امورخارجه آمريكا در اين سفر كوشيد تا اطمينان كند چين قطعنامه جديد را كه احتمالاً ظرف دو هفته آينده به شوراي امنيت سپرده خواهدشد، وتو نخواهدكرد. گرچه مخالفت چين با جنگ عليه عراق تاكنون در رسانه هاي جهان كمتر بازتاب يافته، اما اين كشور بر موضع خود استوار بوده است ولي در عين حال، روابط نوين خود با آمريكا را در خطر مي بيند و اين همان دردسري است كه براي اكثر كشورهاي جهان از قبل بحران عراق حاصل شده و براي چين به اينگونه.
درمقابل، روسيه نيز بيكار ننشسته و «يوگني پريماكف» از نخست وزيران روزهاي پاياني قرن بيستم اين كشور، از جانب ولاديمير پوتين، مأموريت يافت تا به ملاقات صدام برود و ديكتاتور را متقاعد كند كه در مهلت باقي مانده به همكاري ادامه دهد و موشك هاي «الصمود» را نابود كند. نخست وزير بريتانيا هم در كار است تا به شمار موافقان علني جنگ بيفزايد و به همين منظور، رهسپار سرزمين مجسمه ها شد تا پاپ را در قبال بحران عراق به موضعگيري مثبت وادارد؛ كاري كه بلر در انجام آن موفق نبود.
در مهمترين رويداد سياسي در آسيا كه اين هفته در مالزي شكل گرفت هم بحث عراق داغ بود و رهبران كشورهاي غيرمتعهد كه روزگاري در برابر جهان دوقطبي به هم پيوسته بودند، در كوالالامپور گردهم آمدند و تقريباً همگي شان با جنگ عليه عراق مخالفت كردند. از فيدل كاسترو كه به تازگي از بستر بيماري برخاسته و از آمريكاي جنوبي آمده بود تا «تابوامبكي» جانشين موسپيد ماندلاي مهربان در آفريقاي جنوبي و «محمد خاتمي» كه در اين اجلاس بر ضرورت گفت وگو و جلوگيري از جنگ پافشرد. از اين جهت، هيأت عراقي كه به سرپرستي «طه ياسين رمضان» به مالزي آمده بودند، احساس تنهايي نكردند. اما در آن سوي جهان پيش نويس قطعنامه ديگري آماده شد كه لحن آن چنان است كه مي گويند حتي فرانسه نيز با آن مخالفت نمي تواند كرد. در وضعيتي اين چنين كه جهان، هر روز را در تهديد جنگ مي گذراند، پس از مردم دلنگران عراق و سربازان آواره كه مي گويند به افسردگي هم دچار شده اند، معارضان عراقي در وضعيت بلاتكليفي روزها را سپري مي كنند.
آنگونه كه تا به حال ساكنان كاخ سفيد اعلام كرده اند، آمريكا قصد دارد در صورت تغيير حكومت عراق در آن كشور حاكم نظامي بگمارد كه با اين وضع حاكميت معارضان زيرسؤال مي رود و ديگر، رايزني و بحث و جلسه براي آينده عراق توسط آنها معني ندارد. چنانكه اكنون ۴۵ معارض عراقي در شمال اين كشور حضور دارند تا در اجلاس اربيل كه ديروز آغاز به كار كرد، شركت كنند. در اين حال، كسي نمي داند كاخ سفيد چه نقشه اي براي اين منطقه دارد و در اين حالت تصميم گيري بي حاصل تر از هميشه است.
در همين حال، كردهاي عراقي نيز نسبت به پافشاري تركيه بر اعزام نيروي نظامي به منطقه تحت كنترل آنها نگراني به حقي دارند. كردها هم مي دانند كه هدف از حضور نيروهاي نظامي تركيه در شمال عراق نه نبرد با نيروهاي صدام كه اطمينان از آرام بودن كردها و مطرح نشدن تشكيل حكومت كردي مستقل است. كردهاي عراقي از هم اكنون كه طرح تركيه در پارلمان است به اين كشور اخطار داده اند كه در مقابل نيروهاي نظامي اش مقاومت خواهندكرد و احتمال نبرد هم وجود دارد. با اين اوضاع، پيش بيني رهبران كرد در سال گذشته بيشتر به واقعيت نزديك مي شود. پيش بيني اينكه مشكلات واقعي پس از سقوط صدام آغاز خواهدشد و اين حرف گزافه اي نيست. هرچند كه وضعيت هم بسيار پيچيده شده است، آن سان كه حل آن براي طراح بحران، يعني آمريكا هم ديگر آسان نيست.
اگر صدام، خلع سلاح را بپذيرد، صدور قطعنامه معنا ندارد و لاجرم منطقه از جنگ رسته است. در اين صورت، اين همه ادعاي كاخ سفيد بر سر تسليحات كشتارجمعي عجيب و غريب صدام چه مي شود و تكليف رابطه اي كه گفته مي شود نزديكان او با اسامه بن لادن و القاعده دارند چيست و خشم مردم از اين همه هزينه نظامي كه در اين وضع بد اقتصادي به آمريكا تحميل شد، به كجا مي رسد. اگر چنين نشد و جنگ درگرفت، به غير از دردسرهاي ناشي از آن، منطقه با آرايشي جديد روبرو مي شود كه گرفتاري كردها با تركيه و ابهام در وضعيت معارضان و حاكميت عراق و تهديد ديگر كشورها كوچكترين آنها است.
*«مارگارت ليدينگستون» استاد دانشگاه هاروارد آمريكا كه اين هفته راز لبخند ژوكوند را كشف كرده گفته اين لبخند تنها زماني آشكار مي شود كه بيننده به بخش هاي ديگر نقاشي نگاه كند. در واقع، براي تشخيص جزئيات كه همان لبخند موناليزا باشد، به كمك نگاه جانبي نياز است، ورنه با نگاه مستقيم، لبخند محو مي شود.
عاشقان جهان كه هر روز در سرتاسر اين كره بيضي به خيابانها مي آيند و براي جلوگيري از كشته شدن مردم عراق كه تنها گناهشان زيستن در سرزميني است كه نفت دارد، تظاهرات مي كنند. شايد با نگاهي جانبي است كه به جنگ مي نگرند و در آن ميان، لبخند كودكان عراقي را مي بينند، ورنه، نگاه مستقيم، آنها را همان جايي مي برد كه ديكتاتورها و جنگ طلب ها را .

«ماهاتير محمد» نخست وزير مالزي اعلام كرد: اعضاي سازمان كنفرانس اسلامي قصد دارند از نفت به عنوان سلاح در برابر بحران عراق استفاده كنند.
به گزارش ايرنا، وي افزود: «اعضاي اين سازمان همچنين قصد دارند در قبال بحران عراق در كنار آلمان، فرانسه و روسيه قرار گيرند.»
نخست وزير مالزي گفت: ما تصميم گرفتيم در كنار دولت هاي مخالف جنگ، يعني دولت هاي اروپايي آلمان، بلژيك، فرانسه و روسيه قرار گيريم و در اين مورد پيشنهادي نيز در مورد استفاده از نفت به عنوان يك اهرم فشار براي جلوگيري از حمله احتمالي آمريكا عليه عراق ارائه شده است.

گروه بين الملل ـ يك قانونگذار روس از همتايان آمريكايي خود خواست عبارت «محور شرارت» را محكوم كنند.
به گزارش آسوشيتد پرس، «ميخاييل مارگلف» رئيس كميته امور خارجي مجلس علياي پارلمان روسيه اعلام كرد كه مناسبات كشورش با سه كشور ايران، عراق، كره شمالي امنيت هيچ كسي را تهديد نمي كند.
مارگلف گفت: چنين عباراتي مي توانند ابزارهاي مفيدي براي عوامفريبي باشند، ولي معتقدم سياستمداران و بخصوص قانونگذاران نبايد اين وضعيت را ساده بگيرند. وي درباره ايران گفت كه آمريكا نبايد نگران همكاري مسكو و تهران باشد. مارگلف اظهار داشت: تهران آماده است حداكثر شفافيت را در مورد فعاليتهاي اتمي اش به نمايش بگذارد.

گروه بين الملل ـ كره شمالي به مردم و نيروهاي مسلح هشدار داد: براي جنگ آماده باشند. به گزارش آسوشيتد پرس، دولت كره شمالي معتقد است پس از عراق، هدف بعدي آمريكا، اين كشور خواهد بود. در همين ارتباط، وزير خارجه كره شمالي طي يك سخنراني، آمريكا را متهم به طراحي نقشه جنگ عليه اين كشور كرد. از سوي ديگر، روزنامه «رودونگ سينمون» گزارش داد، كره شمالي برگزاري تمرين نظامي آمريكا و كره جنوبي در ماه آينده ميلادي را مورد انتقاد قرار داد و به نقل از سخنگوي وزارت خارجه اين كشور نوشت كه هدف از اين تمرين، اجراي سياست نظامي براي مهار كره شمالي است.

گروه بين الملل: جورج بوش اعلام كرد: اگر آمريكا به عراق حمله كند، صدام را به اتهام جنايات جنگي محاكمه خواهدكرد. وي همچنين پيشنهاد مناظره صدام را رد كرد.
به گزارش آسوشيتدپرس، بوش گفت: اگر رئيس جمهوري عراق و ژنرالهايش جان غيرنظاميان را بگيرند و زيرساختارها را نابود كنند، به عنوان جنايتكار جنگي محاكمه خواهندشد. اما «آري فليشر» سخنگوي كاخ سفيد سناريوي سياهتري ارائه كرد و گفت كه صدام و نزديكان وي اهداف مشروعي براي نيروهاي آمريكايي هستند تا به قتل برسند. وي گفت: اگر ما در عراق وارد جنگ شويم و خصومتهايي به وجود آيد، فرماندهان و مسببان جنگ كه براي كشتن سربازان آمريكايي مي جنگند، نمي توانند تصور كنند كه در امان خواهند بود. وقتي جنگ آغاز مي شود، مراكز فرماندهي و كنترل طبق قوانين بين الملل اهداف مشروعي هستند. درپاسخ به اين سؤال كه آيا اين مسأله در مورد صدام نيز صدق مي كند، پاسخ داد: البته! در همين حال، «دونالد رامسفلد»، وزيردفاع آمريكا گفت كه صدام فقط سه راه در پيش دارد. رئيس پنتاگون گفت: صدام يا بايد همكاري با بازرسان سازمان ملل متحد را رد كند يا سلاحهاي خود را نابود نمايد و يا اينكه عراق را ترك كند. صدام به تلاشهاي سياسي و انواع فشارها پاسخ نداده و قطعنامه هاي سازمان ملل را نقض كرده است.
اما «صدام» در مصاحبه اي با شبكه تلويزيوني «سي.بي.اس» تأكيدكرد: مرگ را با رفتن به تبعيد ترجيح مي دهد. رئيس جمهوري عراق در پاسخ به اين سؤال كه آيا براي نجات مردم خود رفتن به تبعيد را بررسي خواهدكرد، گفت: من در عراق به دنيا آمده ام و در همين جا خواهيم مرد و در اين كشور مي ميريم و افتخار خود را نگاه خواهيم داشت. وي درباره احتمال منهدم كردن چاههاي نفت و سدهاي كشورش گفت: عراق ثروت خود را نمي سوزاند و سدهاي خود را نابود نمي كند. در اين حال يك ژنرال ارشد ارتش آمريكا در سناي اين كشور گفت: براي تأمين امنيت عراق پس ازصدام، صدها هزار نيروي نظامي بايد در سراسر اين كشور مستقر شوند. ژنرال «اريك شينسكي» در جلسه استماع كميته خدمات نظامي سناي آمريكا گفت: وضعيت جغرافيايي عراق به گونه اي است كه براي تأمين امنيت آن نيروي نظامي زيادي مورد نياز است.
وي در اين جلسه كه بطور علني برگزارشده و بطور زنده از شبكه هاي تلويزيوني آمريكا نيز پخش مي شد، گفت: نيروهاي اشغالگر عراق بايد آن اندازه باشند كه مانع از بروز تنش هاي قومي دراين كشور شوند. ژنرال شينسكي هشدار داد كه تنشهاي قومي در عراق به مشكلات ديگري دامن خواهند زد و لذا بايد مانع از بروز آنها شد. وي از ذكر رقم دقيق نيروهاي نظامي موردنياز براي اداره عراق پس از سقوط صدام حسين خودداري كرد، اما گفت كه اين رقم بايد در حدود چندصد هزار نفر باشد.

گروه بين الملل ـ همايش بزرگ گروه هاي مخالف دولت عراق در منطقه تحت كنترل كردها در شمال آن كشور آغاز به كار كرده است. قرار بود اين جلسه شش هفته پيش تشكيل شود، اما برگزاري آن چندين بار به تعويق افتاد.
به گزارش شبكه خبري «بي.بي.سي»، يكي از علل به تعويق افتادن اين جلسه مشكل گردهم آوردن نمايندگان طيفي بسيار وسيع از گروه هاي مختلف سياسي بوده است.
ميزان همكاري با ايالات متحده عليه رژيم عراق نيز مشكل ديگري بود كه مانع از آغاز به كار همايش مي شد.
برخي از گروه ها گفته اند كه اگر آمريكا، پس از سرنگوني صدام حسين، براي مدتي عراق را زير نظر نوعي حكومت نظامي اداره كند، گروه هاي مختلف بايد با آن همكاري كنند. اين نظر با مخالفت تعدادي از گروه هاي ديگر مواجه شده است. در همين راستا، سخنگوي مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق گفت: اصل مهم در آينده سياسي عراق مصوبه هاي نشست صلاح الدين و تصميم معارضين است و اصلاً مهم نيست كه آمريكا چه مي گويد.
به گزارش ايرنا «بيان جبر» گفت آمريكا كميته هماهنگي دوره انتقالي عراق را به عنوان يك كميته شورشي براي حاكم نظامي اين كشور مي نگرد، ولي اين كميته بدون توجه به آمريكا وظيفه خود را انجام مي دهد.

گروههاي كرد عراقي طي نامه اي به «جورج بوش» رئيس جمهوري آمريكا خواهان جلوگيري از مداخله تركيه در شمال عراق شدند.
به گزارش ايرنا، حزب دموكرات كردستان عراق نيز هشدار داد: ورود نيروهاي تركيه به شمال عراق موجب بروز درگيري خواهدشد.
به نوشته روزنامه «راديكال» تركيه، «عبدالرحمان» از مسؤولان بلندپايه حزب دموكرات كردستان عراق گفت: حضور نيروهاي ارتش تركيه در شمال عراق براي كردهاي اين منطقه از رژيم صدام هم خطرناكتر است.

گروه بين الملل: دكتر «حامد البياتي»، نماينده مجلس اعلا در لندن است. وي به همراه ديگر نمايندگان مجلس اعلا در كنفرانس۱۹۹۰ بيروت، ۱۹۹۲ صلاح الدين و ۲۰۰۲ لندن حضور داشته است. او كه دكتراي علوم سياسي دارد، در دانشگاههاي بغداد، مصر و انگلستان تحصيل كرده است. بياتي همچنين رئيس مؤسسه "INDICT" براي شناخت مجرمين بين المللي و محاكمه صدام است.
روزنامه ايران با او كه به ايران آمد تا به صلاح الدين برود، گفت وگويي انجام داده است كه از نظر خوانندگان گرامي مي گذرد:
\ سپاه بدر مسؤوليت تأمين امنيت كنفرانس اربيل در كردستان عراق را بر عهده ندارد، دليل آن چيست؟ آيا ممكن است مخالفت برخي از معارضين كه با آمريكا و انگليس ارتباط بهتري دارند، باعث شده است كه آمريكا تأمين امنيت اين كنفرانس را بر عهده بگيرد و سپاه بدر دخالت نكند؟
* معمولاً مسؤوليت تأمين امنيت هر جلسه اي با برگزاركنندگان آن است. در عين حال، اعلام آمادگي كرديم كه براي تأمين امنيت كنفرانس اربيل نيروهايمان را در اختيار برگزاركنندگان قرار دهيم، ولي تاكنون جوابي به ما نداده اند. دراصل، نيروهاي كردي به دليل آنكه برگزاركننده اين اجلاس هستند، اين مسؤوليت را بر عهده دارند. ما نيز اعلام آمادگي كرده ايم با آنها همكاري كنيم.
\ آقاي بياتي از تركيب كميته۷۵ نفره راضي هستيد؟ بحث هايي مطرح شده بود كه نسبت شيعيان، سني ها، كردها و تركمانها عادلانه نيست. «كنعان مكيه» ازاعضاي مستقل معارضين هم اعلام كرده بود سهم مجلس اعلا و دوحزب كرد در اين كميته زياد است. نظرتان در اين باره چيست و آيا تلاش معارضين براي افزايش تعداد اعضاي اين كميته و رساندن آن به ۱۰۰نفر براي كاهش اختلاف بين نسبت هاي اعضا است؟
* تعدادي كه در اين كميته وجود دارند، دقيقاً براساس تقسيم بندي «صلاح الدين» (۴۰درصد اسلامگراها، ۳۳درصد شيعه و ۷درصد سني، ۲۵درصد كردها، ۶درصد تركمانها و ۳درصد آشوريها) انتخاب شده اند. البته برخي مانند تركمانها مي گويند كه سهمشان بايد بيشتر باشد. با اين حال، قرار است پس از سقوط صدام يك آمارگيري انجام شود و تركيب دولت انتقالي نيز بر همين اساس انتخاب خواهد شد.
\ شيعيان تا چه اندازه همسو هستند؟ آيامشكلاتي ميانشان وجود دارد؟
* اختلافاتي كه به وجود آمده، كاملاً طبيعي است و ميان هرگروه ممكن است به وجود آيد. ما در لندن قرار گذاشته ايم همه يك نظر واحد و اعلاميه ويژه اي بدهيم و اختلافات را از اين راه حل كنيم.
\ آيا مي توان تهديدهاي صدام را نيز جزو دلايل به تعويق افتادن كنفرانس دانست؟
*خير. صدام هميشه معارضين را تهديد مي كرده و اين مسأله جديدي نيست.
\ در برخي محافل از آقاي چلبي به عنوان رئيس دولت موقت پس از سرنگوني صدام صحبت مي شود. اين موضوع چقدر صحت دارد و واكنش معارضين از جمله مجلس اعلا چيست؟
* بعد از سقوط صدام، انتخاباتي صورت مي گيرد كه طي آن، مردم خود رهبر آينده عراق را انتخاب مي كنند. هر فردي كه توسط مردم انتخاب شود، معارضين او را مي پذيرند.
\ اگر اين فرد توسط آمريكا معرفي وحمايت شود، چطور؟
* هر فردي را كه توسط آمريكا انتخاب شود رد مي كنيم.
\ شما (مجلس اعلا) اعلام كرده بوديد تشكيل هرگونه دولت نظامي توسط آمريكا ـ چه حاكم نظامي آمريكايي باشد و چه عراقي ـ را رد مي كنيد. آيا آمريكا اين موضوع را قبول مي كند؟
* وقتي ما چنين حاكمي را نپذيريم، مردم هم نمي پذيرند و وقتي مردم اين حاكم را نپذيرند، چنين حكومتي دوام ندارد. حكومتي كه مردمي نباشد، دوام ندارد. مثال روشن آن، شاه سابق ايران است و حتي صدام كه چون حكومتي مردمي ندارد، پايه هاي حكومتش متزلزل است. به همين دليل، آمريكا چنين كاري نخواهد كرد.
\ چه تضميني وجود دارد كه آمريكا فردي مردمي را بر سركار بياورد. اين تضمين به گروه هاي معارضين داده شده است؟
* گروههاي معارض به آمريكا اعلام كرده اند اگر فردي مردمي را به عنوان رئيس دولت انتخاب نكند، جلوي او خواهند ايستاد.
\ و آمريكا به آنها تضمين داده است؟
* خير ، آمريكا هيچ تضميني به معارضين نداده است.
\ در خبرها آمده بود كه انگليس و آمريكا اعلام كرده اند پس از سرنگوني صدام تا ۷ سال در عراق مي مانند. گروههاي معارضين اين موضوع را قبول مي كنند؟ و آيا اصولاً چنين چيزي امكانپذير است؟
* گروههاي معارض به آمريكا اعلام كرده اند پس از سقوط صدام احتياجي به نيروهاي خارجي نداريم.
\ پاسخ آمريكا چه بوده است؟ پس چرا اعلام كرده در عراق باقي مي ماند؟
* آمريكا و انگليس فكر مي كنند اگر پس از سرنگوني صدام سريعاً عراق را ترك كنند، جنگ هاي قبيله اي بين گروههاي سني و شيعه رخ مي دهد. در حالي كه ما چنين فكري نمي كنيم. اگر حكومتي ائتلافي تشكيل شود و همه قبايل و طايفه هاي عراقي در حكومت سهيم شوند، باعث مي شود احتياجي به اين نيروها نداشته باشيم.
\ پس مي توانيم بگوييم كه عراق براي تأمين امنيت خود احتياج به نيروهاي انگليسي يا آمريكايي دارد؟
* معارضين قرار گذاشتند پس از سرنگوني صدام حكومتي ائتلافي تشكيل دهند، ولي اگر آمريكا بخواهد برخلاف اين تصميم عمل كند و در عراق بماند، پايگاه مردمي نخواهد داشت.
\ مردم عراق در مقابل آمريكا مي ايستند؟
* استقلال و امنيت هيچ كشوري، با زور به وجود نمي آيد. اگر آمريكا بازور، فردي را براي اداره حكومت عراق برگزيند، مردم حمايت نخواهند كرد و اگر همه مردم عراق، حكومت فردي آمريكايي را نخواهند، آمريكا نيز اين كشور را رها خواهد كرد.
\ وضعيت ارتش عراق راچگونه ارزيابي مي كنيد؟ فكر مي كنيد ارتش عراق براي سرنگوني صدام با مردم همكاري مي كند يامنتظر حمله از سوي آمريكا است؟
* فكر مي كنم اگر نيروهاي معارضين عليه صدام عمل كنند، ارتش عراق به كمك آنها مي آيد در غيراين صورت، نيروهاي گارد ويژه رياست جمهوري عراق جلوي پيشروي آمريكا را مي گيرند. همچنين اگر صدام كشته شود يا ارتباط او با ارتش قطع شود، خسارات كمتر خواهد شد. اما اگر صدام رياست ارتش را برعهده بگيرد، خسارات وارده برنيروهاي آمريكايي زياد خواهد بود. آمريكا برنامه ريزي كرده است كه صدام را هرچه زودتر از گارد ويژه جدا كند يا او را بكشد. دراين صورت، موفقيت بيشتري دارد.
\ چقدر احتمال دارد صدام توسط يكي از اطرافيانش ترور شود؟
* احتمال كمي وجوددارد.
\ چنددرصد از ژنرال هاي ارتش صدام، با وي مخالفند؟
* بيشتر ژنرال هاي ارتش مخالف صدام هستند. بيشتر نيروهاي ارتش عراق مخالف صدام هستند. فقط گارد ويژه رياست جمهوري طرفدار وي است كه درميان آنها نيز افراد مخالف وجود دارند وطي ۱۰سال گذشته چندين بار قصد ترور صدام را داشتند. مشكل اساسي اين است كه نيروهاي ارتش از صدام واهمه دارند و او برتمام گروهها كنترل دارد.
\ معارضين تاچه اندازه براي سرنگوني صدام به ارتش عراق تكيه خواهند داشت؟
* بخاطر فشار شديدي كه روي ارتش عراق است ، فكر نمي كنم ارتش بتواند در سرنگوني صدام نقش داشته باشد .
\ احتمال اينكه يكي از ژنرال هاي معارض در دولت انتقالي برسركار بيايد، چقدر است؟ آيا معارضين قبول مي كنند كه يك فرد نظامي در دولت انتقالي برسركارباشد؟
* معارضين با حكومت هرنوع حاكم نظامي چه عراقي وچه آمريكايي مخالفت خواهند كرد. احتمال اينكه آمريكا ژنرالي را از داخل عراق براي حكومت موقت انتخاب كند، زياد است.
\ دراين صورت ، آيا معارضين، اين حاكم نظامي عراقي را مي پذيرند؟
* مجلس اعلا و دونيروي كرد كه از گروههاي اصلي معارضين هستند، با روي كارآمدن حاكم نظامي عراقي ياغيرعراقي مخالف هستند.
\ احتمال استعفا ياكناره گيري صدام چقدر است؟
* اگر همين الآن به صدام گفته شود بين رئيس جمهوري عراق وخروج ازكشور يكي را انتخاب كند، قطعاً رياست جمهوري را انتخاب مي كند، ولي اگر بخواهد بين كشته شدن وتبعيد يكي را انتخاب كند، در زمان جنگ، خروج ازكشور را مي پذيرد. او درانتفاضه سال ۱۹۹۱ نيز كه احساس كرده بود به آخرين روزهاي حكومت خود رسيده است ، سعي كرد راههايي براي فرار از عراق بيابد.
\ سرنوشت آينده عراق را چگونه مي بينيد؟
* ابتدا حكومتي موقت تشكيل خواهد شد وپس از انتخابات پارلمان و دولت تشكيل مي شوند. حاكم آينده عراق را نيز دولت انتقالي كه متشكل از گروههاي مختلف معارضين در داخل وخارج عراق است انتخاب مي كند. همچنين همه گروهها و طايفه هاي عراقي نيز درآن شركت خواهندكرد. تصور مي كنم آمريكا تا ماه آينده به عراق حمله كند.