نفيسه كوهنورد: «احساساتي نشويد. اين كار اداري است» آشفتگي جلسه هيأت دولت تركيه كه چندي پيش براي بررسي شرايط همكاري و چگونگي استقرار سربازان آمريكايي به اين كشور تشكيل شده بود، تا اندازه اي با اين جمله «عبدالله گل» فروكش كرد. چندين روز است كه مقامات تركيه به مذاكرات داخلي خود براي تصميم گيري درباره لايحه همكاري با آمريكا سرعت بخشيده اند، اما به نظر مي رسد همين موضوع باعث شده است تا مشكلات حكومتي و كشمكشهاي مسكوت مانده حزبي بيش از هر زمان ديگر آشكار شود. اكنون حزب «عدالت و توسعه» كه با پشتوانه مردمي چشمگير، پيروز ميدان انتخابات اخير تركيه شد، با آزموني سخت مواجه است، چراكه در اين برهه نگاهها به نحوه عملكرد و موضعگيري سران اين حزب در قبال بحران عراق دوخته شده است و مخالفان فرصت مناسبي براي انتقاد و حتي ضربه زدن بر پيكره دولت نوپاي تركيه يافته اند. برخلاف آنچه شايد طرفداران اين حزب اسلامگرا تصور مي كردند به نظر مي رسد، مردان اين حزب به آساني در كنار آمريكا و همگام با او قصد دارند براي جنگ با عراق گام بردارند. اگرچه همپيماني با آمريكا چيزي نيست كه تنها مربوط به اين دوره باشد و درواقع، موضوعي تاريخي است. اما با اين حال، بازهم موضع حزب عدالت و توسعه باتوجه به هويت اسلامگرايانه اش چندان مقبول جامعه و افكار عمومي تركيه واقع نشد. سران دولت تركيه در حالي به خواسته هاي كاخ سفيد آري گفتند كه بيش از ۹۴درصد مردم اين كشور مخالف جنگ هستند. حتي روزنامه هاي موافق حزب عدالت و توسعه نيز كه تاكنون از بيشتر عملكرد دولت حمايت مي كردند، در اين مورد ابراز نارضايتي كرده و به انتقاد از آن برخاسته اند. بسياري از آنها بر اين باورند كه تركيه مي توانست به خواسته واشنگتن نه بگويد و حتي برخي اميدوارند كه مجلس بتواند از تنها فرصت نه گفتن به بوش استفاده و لايحه را رد كند؛ لايحه اي كه مطابق آن، ۶۲هزار سرباز، ۲۵۵ هواپيماي جنگي و ۹۵ هليكوپتر براي ۶ ماه در پايگاههاي تركيه مستقر شود. علاوه بر اين، در صورت پذيرفته شدن لايحه در مجلس براي فرستادن سربازان ترك به شمال عراق كه به ادعاي مقامات كشور دو برابر سربازان آمريكايي خواهند بود نيز تصميم گيري خواهدشد.
اما در اين ميان، بسياري از احزاب مخالف حزب توسعه و عدالت با انتقاد از اين طرح سعي دارند به نوعي ماهيت سران بويژه «رجب طيب اردوغان» رهبر حزب مذكور را زيرسؤال برده و دولت را در اين وادي ناكارآمد و غيرمسؤول جلوه كنند.
«دنيزبايكال» رهبر حزب جمهوريخواه خلق كه حزب اقليت مجلس است، در اين روزها، در تمام سخنراني هايش با لحني تند، جملاتي مانند «دولت در مقابل آمريكا سر فرود آورد»، «حكومت تسليم شد»، «بنيان و ماهيت دولت رو به زوال است» را تكرار مي كند. او حتي در پاسخ خبرنگاران در مورد موضع حزبش در برابر لايحه تأكيد كرد كه «نه خواهدگفت» و در نتيجه تمام مسؤوليت عواقب طرح متوجه عدالت و توسعه خواهد بود.
جالب اينكه اكنون حزب اقليت مجلس كه از مدافعان سرسخت لائيسم هستند، با تأكيد بر اينكه اين جنگ، نبرد با ملت مسلمان است، به مخالفت با اين لايحه و نقد ادعاي اسلامگرايي حزب مقتدر مجلس برخاسته اند.
«محرم اسكي ياپان» يكي از اعضاي اين حزب در اين باره اظهار داشت: اگر اكنون حزب جمهوري خلق در اقتدار بود و چنين تصميمي را اتخاذ مي كرد، همان ها نيز فرياد مي كردند و مي گفتند: مسلمانان را قرباني خواسته مسيحيان مي كنيد!»
همچنين حزب «جوان» به رهبري «جم اوزان» كه علي رغم تبليغات فراوان و هزينه بر زمان انتخابات از ورود به مجلس بازماند نيز در اين روزها دست به تبليغات ضدجنگ گسترده اي زده است. اين حزب با طرح اين پرسش كه «براي چه كسي مي جنگيم؟» از فاجعه جنگ و زيانهاي غيرقابل جبران آن سخن مي گويند. البته به اعتقاد برخي تحليلگران اين حزب كه ريشه در سازمانهاي فراماسون ترك دارد، از سوي همين گروهها و احزاب اروپايي مخالف آمريكا (كه البته اين مخالفتشان بيشتر به خاطر به خطر افتادن منافع خودشان در منطقه است، نه براي مردم عراق) حمايت شده است و در واقع، با اين عمل، علاوه بر تخريب چهره اسلامگرايان در تركيه، اهداف اين گروهها را نيز به جاي مي آورند.
از ديگر سو، اكنون برخي احزاب اسلامگرا از جمله حزب «سعادت» به رهبري «رجايي كوتان» كه با شكستي سخت در انتخابات مواجه شدند نيز فرصت را غنيمت شمرده اند. از جمله كوتان در پيامي كه به نمايندگان مجلس به ويژه اعضاي حزب عدالت و توسعه فرستاده، با بيان اينكه زماني بسياري از اين اعضا زير چتر حزب ملي گراي رفاه و فضيلت گردهم آمده بودند، از آنان خواست تا براي تصميم گيري درباره لايحه نه به سخنان اردوغان، بلكه به وجدان خود گوش فرادهند و آينده مردم تركيه را تباه نكنند.
درمقابل «نورالدين جوشان» امام جماعت مسجد جامع «اسكندرپاشاي» استانبول كه اعضاي حزب عدالت وتوسعه با او رابطه نزديكي دارند، از آنها خواسته است تا به اين لايحه پاسخ آري بدهند.
اما مهمتر از اينها آن است كه نمايندگان حزب عدالت و توسعه در مجلس نيز با سران خود چندان اتفاق نطر ندارند. به اعتقاد برخي از نمايندگان، روند مذاكرات آنكارا و واشنگتن باعث زيرسؤال رفتن شخصيت و ماهيت دولت شده است. «بولنت آرنيچ» رئيس مجلس تركيه همزمان با تشكيل جلسه هيأت دولت در مصاحبه اي مطبوعاتي به دولت پيشنهاد كرد كه براي تصميم گيري و فرستادن لايحه به مجلس منتظر رأي نهايي سازمان ملل متحد بمانند. گرچه به نظر مي رسد هيأت دولت توجهي به اين پيام نكرد. البته اين نظر «احمد نجدت سزر» رئيس جمهوري اين كشور نيز بوده است. او نيز كه از زمان پيروزي عدالت و توسعه در انتخابات بر بسياري از مواضع اين حزب خرده گرفته است و از آن انتقاد مي كرد، اين بار با جديت بيشتري مخالفت خود را با تصميمات دولت عبدالله گل ابراز كرده است.
برخي از نمايندگان بر اين باورند كه قبول چنين لايحه اي به معناي تسلط آمريكا بر تركيه خواهد بود. اردوغان درپاسخ به تمام اين نارضايتي ها نيز در اين چند روز سعي كرد با تشكيل جلساتي با نمايندگان، آنها را بر حمايت از تصميم دولت متقاعد كند. گرچه او بارها اعلام كرده است كه اعضاي حزبش براي اتخاذ رأي نهايي هرگز تصميم گروهي نخواهند گرفت، اما به نظر مي رسد در نهايت، در مجلس نيز تصميم سران حزب اعمال خواهدشد. نمايندگان انتظار دارندكه حداقل لايحه به دو قسمت مجزا تقسيم شود. يكي بحث ورود سربازان آمريكايي و ديگري فرستادن سربازان ترك به شمال عراق . نگراني نمايندگان اين است كه باپذيرش ورود سربازان تركيه به شمال عراق درواقع اينطور تعبير مي شود كه تركيه به عراق اعلام جنگ مي كند.اكنون به نظر مي رسد دولت و حزب عدالت و توسعه با موجي از مخالفت و انتقاد روبرو شده اند كه مطمئناً بر آينده فعاليتهايشان تأثير خواهدگذاشت. حتي به اعتقاد برخي تحليگران، اين تصميم اردوغان وگل باعث كاهش نسبي محبوبيت و آراي مردم در انتخابات شهر «سيرت» كه اردوغان در آن شركت خواهدكرد، مي شود و شاهد آن نيز سرنوشت احزاب عمده سياسي است كه در انتخابات اخير شكست سختي خوردند. سرنوشتي كه به نظر مي رسد در آينده دامنگير اين حزب و رهبران آن نيز خواهدشد.

گروه بين الملل ـ جورج بوش رئيس جمهوري آمريكا عنوان كرده كه مي خواهد بخشي از تاريخ را بنويسد.
به گزارش شبكه تلويزيوني «بي. بي. سي»، وي در سخنراني اش در مؤسسه مطالعاتي بازرگاني آمريكا، شرايط كنوني جهان را يكي از خطيرترين دوره هاي تاريخ آمريكا و دنياي متمدن خواند و گفت: بخشي از آن را ديگران نوشته اند و «بقيه آن را ما مي نويسيم».
وي گفت: از آنجا كه آمريكا به نخستين ميدان جنگ قرن بيست و يك مبدل شده است، بايد به شيوه تازه اي به مقوله امنيت نگريست و علاج واقعه را قبل از وقوع بايد كرد.
وي تعداد كشورهايي را كه در نبرد با تروريسم به آمريكا پيوسته اند بيش از ۹۰ كشور اعلام كرد و گفت: اين ائتلاف تاكنون هم با روشهاي قانوني و هم با توسل به نيروي نظامي بسياري از فرماندهان شبكه القاعده را دستگير يا با آنها برخورد كرده است.
بوش دولتهاي قانون شكن مسلح به سلاحهاي كشتارجمعي را بزرگترين خطري خواند كه پيش روي افرادي كه مبارزان با تروريسم خواند، قرار دارد. وي صدام حسين را ديكتاتوري خواند كه سلاحهايي مي سازد و پنهان مي كند كه به او امكان غلبه بر خاورميانه و ارعاب دنياي متمدن مي دهد، اما «آمريكا اجازه اين كار را به او نخواهد داد.»
بوش با تأكيد بر اينكه خطر صدام حسين و سلاحهاي كشتارجمعي قابل چشم پوشي نيست، ابراز اميدواري كرد كه حكومت عراق به خواسته هاي سازمان ملل متحد تن دردهد، كاملاً خلع سلاح شود وگرنه «ما آماده ايم به زور خلع سلاحش كنيم.»
در اين سخنراني، آنچه او از آن با عنوان «آزادسازي عراق» ياد كرد، نشان دهنده قدرت آزادي قلمداد شد كه «با به ارمغان آوردن اميد و پيشرفت براي ميليونها انسان، اين منطقه مهم را دگرگون خواهد كرد.»
وي همچنين اعلام كرد كه آمريكا هيچ تصميمي در مورد دولت آينده عراق ندارد و چنين تصميمي بر عهده ملت عراق است. وي گفت: «ضمانت مي دهيم كه ديكتاتور تازه اي جانشين ديكتاتور كنوني نخواهد شد»، اما در عين حال خبر داد كه «تا زماني كه لازم باشد، در عراق خواهيم ماند.»

گروه بين الملل: «دونالد رامسفلد» وزيردفاع آمريكا پيشنهاد عراق براي منهدم كردن موشكهاي «الصمود۲» را كم اهميت خواند.
«هانس بليكس» رئيس گروه بازرسان تسليحاتي سازمان ملل متحد از عراق خواسته بود اين موشكها را منهدم كند و عراق نيز به طور اصولي با انهدام آنها موافقت كرده است.
رامسفلد گفت: هيچگونه تغييري در عملكرد عراق مشاهده نمي كند. «دميتريوس پاريكوس» از معاونان بليكس براي اطمينان از اين موضوع كه روند انهدام موشكهاي «الصمود۲» طبق برنامه از روز شنبه آغاز مي شود، به بغداد رفته است.
عراق مي گويد تنها بيش از ۷۰ موشك «الصمود۲» دارد اما آمريكا مي گويد كه اين كشور داراي ۱۲۰ موشك از اين نوع است. يكي از خبرنگاران بي.بي.سي در بغداد گفت: عراق هر تعداد موشك الصمود كه داشته باشد، از بيم آنكه رئيس جمهوري آمريكا موفق شود قطعنامه موردنظر خود را در شوراي امنيت سازمان ملل متحد به تصويب برساند و يا بدون چنين قطعنامه اي دست به جنگ بزند، مي خواهد كه تا حد امكان، به تدريج اين موشكها را منهدم كند.
وي گفت: اين صحبت صدام حسين رئيس جمهوري عراق در تلويزيون اين كشور كه گفت: عراقي ها بايد در باغچه ها و باغهاي خانه هايشان پناهگاه درست كنند، نشاندهنده جو و حال وهواي موجود در اين كشور است. در همين حال، آمريكا از تصميم خود براي استقرار تجهيزات بيشتر در منطقه خليج فارس خبر داده است. آمريكا مي گويد در آمادگي براي جنگ احتمالي عليه عراق، يك ناو هواپيمابر ديگر و چند بمب افكن ضدرادار «بي ـ۲» در منطقه مستقر مي كند.
ناو هواپيمابر «نيميتز» قابليت حمل بيش از ۷۰ هواپيما را دارد. آمريكا پيش از اين پنج ناو هواپيمابر و حدود ۲۱۰ هزار نيرو در منطقه خليج فارس مستقر كرده است.
آمريكا پيش از اين گفته بود حركت واحدهايي از گارد جمهوري عراق را در داخل اين كشور رهگيري كرده است كه اعضاي اين گارد احتمالاً به سوي بغداد يا تكريت (زادگاه صدام حسين) درحركتند.
در اين حال به گزارش ايرنا به نقل از شبكه تلويزيوني «المنار» لبنان، «كالين پاول» وزير امورخارجه آمريكا بارديگر خواهان كناره گيري صدام حسين رئيس جمهوري عراق از قدرت و رفتن وي به تبعيد شد و پيشنهاد كرد كه اجلاس آينده سران عرب، اين انديشه را به بغداد ابلاغ كند. وي افزود كه از سران عرب مي خواهد به صدام پيشنهاد كنند از مواجهه با پيامدهاي وخيم در آينده پرهيز كند، چون به نفع او است كه از كار كناره گيري و صحنه عراق را ترك كند.
وزير خارجه آمريكا ابراز اميدواري كرد كه اين مطلب يكي از مصوبات اجلاس سران عرب باشد.
از سويي، سناتور «جوزف ليبرمن» به جورج بوش هشدار داد كه يك فرماندار آمريكايي غيرنظامي براي حكومت و بازسازي عراق پس از صدام منصوب نكند.
به گفته وي، اين انتصاب، وجهه آمريكا در جهان اسلام را خراب تر و ديپلماسي پس از جنگ در خاورميانه را دشوارتر خواهدكرد.
به گزارش «ايسنا»، نامزد احتمالي حزب دموكرات براي رياست جمهوري آمريكا از دولت بوش خواست تا طرحي براي پرداختن مجدد و فوري به مسأله فلسطين پس از جنگ عراق ارائه دهد، همچنين ايران و سوريه را براي منع توليد و گسترش سلاحهاي كشتارجمعي در منطقه بلافاصله پس از خلع سلاح عراق تحت فشار قراردهد. ليبرمن مدركي را براي تأييد ادعايش ارائه نكرد.
به نوشته روزنامه «واشنگتن پست»، وي همچنين گفت كه دولت نبايد زماني براي آمادگي را هدر دهد و به همراه ديگر كشورها براي تعقيب و مجازات صدام و ديگران كه باوجود جرايم شان بدون مجازات رها شده اند، اقدام كند.

گروه بين الملل: «ايگور ايوانف»، وزير امورخارجه روسيه بار ديگر مخالفت كشورش را با هرگونه قطعنامه جديد شوراي امنيت سازمان ملل متحد كه منجر به جنگ با عراق شود تكرار كرد و گفت: مسكو حاضر است در صورت لزوم از حق وتوي خود در اين شورا استفاده كند.
به گزارش بي.بي.سي، وي گفت هنوز معتقد است كه بحران عراق را مي توان از راههاي مسالمت آميز حل كرد و جامعه بين الملل نبايد اين شانس را از دست بدهد. اما ايوانف همچنين گفت كه حفظ وحدت شوراي امنيت سازمان ملل حايز اهميت است.
وزير امورخارجه روسيه اين سخنان را در پايان ديدار خود از چين بيان كرد. چين از ديگر اعضاي دايم شوراي امنيت است كه با جنگ با عراق مخالفت كرده است.

گروه بين الملل: دادگاه بين المللي جنايات جنگي خانم «بيليانا پلاوسيچ» رئيس جمهوري پيشين صربهاي بوسني را به جرم جنايت عليه بشريت به يازده سال زندان محكوم كرده است.
به گزارش بي.بي.سي، وي كه ۷۲ سال سن دارد و به خاطر اقدامات خود در سالهاي ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ محكوم شده، عاليرتبه ترين مقام يوگسلاوي سابق است كه در جرگه محكومان دادگاه بين المللي جنايات جنگي جاي مي گيرد. او به جرم خود اعتراف كرده و محكوم شدن وي، گام مهمي به سوي آشتي ميان مردم جمهوريهاي سابق يوگسلاوي به شمار مي رود. هنگامي كه «ريچارد مي» قاضي دادگاه بين المللي جنايت جنگي، متن رأي محكوميت را مي خواند، پلاوسيچ كاملاً آرام به نظر مي رسيد.