دلايل «انكارناپذير»ي كه روز پنجم فوريه توسط «كالين پاول» در سازمان ملل متحد مطرح شد، بازي را درشوراي امنيت بيش از گزارش تند و محكوم كننده «هانس بليكس» در ۲۷ ژانويه تغيير نداد.
اكثريت، نه فقط وزيران حاضر، اعتقاد داشتند كه رفتار عراق راضي كننده نيست. اما اختلافات درمورد نحوه عملكرد كماكان وجود دارد.
فرانسه، چين و روسيه گروهي كه موافق ادامه بازرسي هستند معتقدند كه نبايد به صرف «همكاري منفي» جنگ به راه انداخت. اما گروه هوادار آمريكا و انگليس براين باورند كه بازرسي در يك رژيم استبدادي و رياكار مانند حكومت صدام حسين هيچ نتيجه مطمئني ندارد. اما در جهت مخالف «نانسي سادر برگ» نفر دوم هيأت آمريكايي در شوراي امنيت در دوره رياست جمهوري بيل كلينتون، گفت كه سخنراني پاول در شوراي امنيت موجب تشديد قضاوتهاي اين دو گروه مخالف مي شود. وي افزود: «ولي او دوباره فشار بيشتري بر عراق وارد كرد.»
در طول مدت زمان حدوداً ۸۰ دقيقه، پاول مطالب مربوط به خلع سلاح عراق را، همانگونه كه در گزارشهاي بازرسان سازمان ملل متحد از سال ۱۹۹۱ تاكنون بازگو شده است، شرح داد: سلاحهاي شيميايي، بيولوژيك، موشك و غيره. بخشي نيز در مورد پنهانكاري رژيم و بخش ديگري نيز در مورد حقوق بشر به گزارشهاي مذكور اضافه شده است.
وزير امور خارجه ايالات متحده پيش از آن سه روز در مركز سازمان سيا براي انتخاب مداركي كه بسيار مؤثر و گويا باشد و اطرافيان را قانع كند، كار كرده بود. پاول همچنين به مخاطبانش فهرستي از دهها بيماري (طاعون، تيفوس، وبا، قانقاريا، كزاز، آبله…) ارائه داد كه براساس آنها عراقيها در مورد آنها در آزمايشهاي شيميايي و بيولوژيكي در سال ۱۹۹۵ تحقيق كرده بودند.
وزيران امور خارجه و سفيران با خونسردي كامل گوش مي كردند. نه رهگيري هاي راديويي كه نشان مي داد عراق باز هم، مانند سالهاي ۱۹۹۱ تا ،۱۹۹۸ با بازرسان بازي موش و گربه مي كند، نه صحبتهاي ميان درجه داران عراقي كمترين اظهار تعجب و يا اندوهي را جلب نكرد. به محض آنكه سخنان پاول پايان يافت نيمي از وزيران امور خارجه در پاسخ ـ كه قطعاً از قبل با توجه به تأكيد مقامات آمريكايي آماده كرده بودند ـ گفتند: بهتر است به جاي بيرون آوردن بازرسان از عراق، تعداد بيشتري به آن كشور اعزام شوند و مأموريتشان نيز تمديد شود.
«ويلپن» (وزير امور خارجه فرانسه) پيشنهاد كرد: «تعداد بازرسان را دوبرابر يا سه برابر كنيم.» البته بلغارستان و اسپانيا به انگلستان و ايالات متحده پيوستند و گفتند كه عراق آشكارا از قطعنامه ۱۴۴۱ تخطي كرده است. با اين حال، وزير امور خارجه چين در مخالفت با آنها به صراحت گفت: «تا زماني كه كوچكترين اميدي براي رسيدن به راه حلي سياسي وجود دارد، بايد تلاش كرد و از فرصت بهره جست.» «ايگور ايوانف» وزير امور خارجه روسيه نيز با توجه به ترديدهاي مسكو اظهار داشت: «اطلاعاتي كه آقاي پاول داد، نشان مي دهد كه عمليات بازرسي بايد ادامه پيدا كند.»
فرانسه هم مانند روسيه حاضر است تا به بازرسان هواپيمايي براي مراقبتهاي هوايي بدهد. وزير امور خارجه كامرون از دبيركل سازمان ملل متحد خواست تا سفري به بغداد بكند. او در ادامه گفت كه مي توان از جنگ اجتناب كرد. «كوفي عنان» در همان لحظه اظهار داشت كه آقايان «بليكس» و «البرادعي» عهده دار رساندن «پيام بسيار واضح» جامعه بين الملل به بغداد هستند.
در اين ميان، وزير امور خارجه پاكستان، از شوراي امنيت خواست تا رنج و درد مردم عراق و تهديد متزلزل شدن موقعيت منطقه را در نظر بگيرند.
او از صدام حسين خواست تا «مردم عراق را از يك نابودي بي سابقه نجات دهد.» «ژرژ شيكوتي» قائم مقام وزير امور خارجه آنگولا نيز يادآوري كرد كه كشور او «گواهي زنده» تخريب و نابودي است. او در ادامه گفت: «اگر به اندازه كافي زمان بدهيم، بازرسي مي تواند وسيله اي نيرومند باشد.»
با در نظر گرفتن اين سخنان، بايد گفت كه سخنان پاول فقط قانع كننده ارزيابي مي شد، ولي به اندازه كافي براي شروع جنگ قابل پذيرش نبود.

از روزي كه دولت ايالات متحده صف آرايي براي جنگ عليه رژيم بغداد را آغاز كرده گمانه زني ها و ارائه تحليل هاي متفاوت از آينده تحولات منطقه اي ابعاد گسترده اي يافته است.
دامنه اين تحليل ها بين آينده رژيم سياسي عراق تا برخي گمانه زني ها و اظهارات مبني بر احتمال تجزيه اين كشور و تغيير جغرافياي سياسي منطقه، در نوسان است. اظهارات كالين پاول، وزير خارجه آمريكا مبني بر تمايل زمامداران كاخ سفيد به تغيير جغرافيايي سياسي منطقه در كنار برخي موضع گيريهاي ديگر كه تا ارائه طرح تجزيه عربستان سعودي هم پيش رفته است ، اكنون اين شائبه را دامن مي زند كه ايالات متحده براي عملي ساختن طرح تغيير جغرافياي سياسي منطقه، ممكن است گام نخست را با تشكيل يك كشور مستقل كردي در شمال عراق بر دارد.
اين گمانه زني ها كه نگراني هايي را در سطح منطقه پديد آورده از زواياي مختلف قابل تحليل است.
نخست آنكه با توجه به دگرگوني بنيادين در ساخت كشورهاي منطقه و معادلات بين المللي در قياس با آنچه در زمان جنگ جهاني اول و يا حتي پس از جنگ جهاني دوم رخ داد، احتمال عملي شدن اين طرح بعيد به نظر مي رسد چرا كه كشورهاي منطقه خاورميانه هم اكنون چه به لحاظ ساختار سياسي و چه قدرت نظامي بسيار نيرومندتر از آن هستند كه به آساني بتوان سخن از تجزيه آنها به ميان آورد و از ديگر سو نوع رابطه كشورهاي خاورميانه با قدرت هاي جهاني و به ويژه آمريكا از چنان پيچيدگي هاي خاصي برخوردار شده است كه اين امكان را از ايالات متحده سلب مي نمايد تا در يك الگوي واحد و با مدلي ساده بتواند برنامه اي در اين سطح را كه با اتكاي صرف به منافع آمريكا و بي توجه به ساختار و جامعه شناسي سياسي منطقه تدوين شده است را به راحتي به مرحله ا جرا در آورد.
از اين نكته نيز نبايد غافل ماند كه در شرايط كنوني معادلات قدرت ميان بازيگران عرصه بين المللي به گونه اي رقم خورده است كه اجماع و توافق قطعي بر سر اجراي تصميمات بزرگ به سادگي ميسر نيست و از همين رو چنين مداخله هايي براي زمامداران كاخ سفيد بسيار پرهزينه و دشوار خواهد بود.
كردستان عراق بهترين گزينه؟!
براساس تحليل هاي موجود كردستان عراق در محاسبات آمريكا بهترين نقطه براي آغاز اجراي طرح تغيير جغرافياي سياسي منطقه است.
طرح ايده تشكيل يك دولت كردي در شمال عراق في نفسه از چند حيث براي آمريكا كه به هر نحو ممكن درصدد به دست گرفتن اختيار تام در خاورميانه است مي تواند حائز اهميت باشد. از يك سو با توجه به وجود يك نيروي بالقوه كرد در تركيه مي تواند قدرت چانه زني آنكارا را در مناسبات مختلف في مابين كاهش دهد، از سوي ديگر ايران و سوريه را كه تماميت ارضي آنها نيز به مانند تركيه به دليل وجود كردها با تهديد مواجه مي شود تحت فشار قرار مي دهد و از جانب ديگر ساير كشورهاي عربي و خاورميانه را نيز در جبهه اي تازه درگير مي كند. زيرا با كشوري تازه تأسيس مواجه مي شوند كه مانند اسرائيل موجوديت خود را مديون آمريكا و انگليس است بالتبع حاضر به هر نوع همكاري با آنها است.
پس با گشوده شدن اين جبهه جديد فشار منطقه اي بر رژيم صهيونيستي نيز تا اندازه قابل توجهي كاهش مي يابد.
جايگاه آنكارا ـ جديت آمريكا!
تركيه هر چند كه متحد استراتژيك آمريكا به حساب مي آيد و قرار است در جريان حمله به عراق در نقش يك بازوي اجرايي قابل اعتماد براي ايالات متحده ظاهر شود اما وجود يك نگراني ريشه دار در حافظه تاريخي تركها كه يادآور خاطره و فروپاشي و تجزيه امپراتوري قدرتمند عثماني است مانع از آن مي شود تا زمامداران تركيه با خيالي آسوده بتوانند در سناريوي تغيير جغرافياي سياسي منطقه ايفاگر نقش مهمي باشند. در حال حاضر شايد ژست ديپلماتيك تركيه اينگونه نشان دهد كه خطر تجزيه در خاورميانه تماميت ارضي بسياري از كشورها را به جز تركيه تهديد مي كند اما واقعيتي كه در پس ژست ديپلماتيك آنكارا نمايان است خطري است كه حتي ژنرال هاي پرابهت و با قدرت تركيه را در نگراني و هراس فرو مي برد.
تركها به خوبي مي دانند كه تجزيه هر يك از كشورهاي خاورميانه، به منزله تهديد بالقوه اي است كه مي تواند تجزيه كشور را به دنبال داشته باشد كه سالهاست حساب خود را از كشورهاي اسلامي جدا كرده، در كنار اسرائيل قرار گرفته و از سوي ديگر پشت درهاي اتحاديه اروپا معطل مانده است با اين وصف در هنگامه مخاطرات، نه قدرت اين اتحاديه را مي تواند پشتوانه خود داشته باشد ونه در بين كشورهاي اسلامي انگيزه نيرومندي براي حمايت از تركيه، جوشش وحركتي را پديد خواهد آورد. پس در چنين وضعيتي كه حتي متحد استراتژيك آمريكا در منطقه نيز نمي تواند از گزند طرح تغيير جغرافياي سياسي مصون بماند، شكل گيري يك هسته مقاومت نيرومند از سوي قدرتهاي منطقه اي در برابر طرح آمريكا كاملاً قابل پيش بيني است. هسته مقاومتي كه مي تواند كل منطقه خاورميانه را به جوشش درآورد و حتي جهان را متأثر از خود سازد.
اتحاديه اروپا نيز كه مشي مقابله با تكروي ها و سياستهاي برتري طلبانه ايالات متحده را در پيش گرفته عامل تأثيرگذار ديگري است كه بايد در اين معادله به نقش و جايگاه آن توجه ويژه اي شود.
اين اتحاديه كه سابقه ذهني خوبي از گسترش ناسيوناليسم كردي ندارد، نمي تواند پذيراي شكل گيري كشوري باشد كه با قرار گرفتن در چهارراهي استراتژيك، آن هم پشت درهاي اتحاديه اروپا، مي تواند مخفي گاه مناسبي حتي براي گروههاي تروريستي باشد.
شرايط و مناسبات موجود ميان گروههاي مختلف كرد هم در اين منطقه نشان مي دهد كه اساساً جنبش ناسيوناليستي نيرومندي كه بالقوه توانايي تفاهم، تشكيل و اداره يك كشور را داشته باشد وجود ندارد. با توجه به تمامي اين دلايل و عوامل ناگفته ديگري كه مي توانند مانع و رادع سياست تغيير جغرافياي سياسي منطقه باشد، مي توانيم چنين نتيجه بگيريم كه اعلام اين سياست از سوي كاخ سفيد بيشتر راه اندازي يك جنگ رواني براي تحت فشار قرار دادن برخي از حكومتهاي خاورميانه است كه با سياستهاي آمريكا همراهي و همنوايي نمي كنند، دولتمردان آمريكايي به خوبي بر اين نكته واقفند كه اگر اكنون با تعداد محدودي از كشورهاي منطقه در تعارض و تقابل هستند، در صورت تغيير جغرافياي سياسي منطقه با توجه به تغيير بينش افكار عمومي در خاورميانه و موج احساسات ضدآمريكايي، اين پتانسيل وجود دارد كه در آينده اي نه چندان دور بر مشكل فعلي آمريكا به تعداد كشورهاي تازه تأسيس در اين منطقه اضافه شود، همانگونه كه امروز ايالات متحده با برخي ازمتحدان نزديك خود در منطقه دچار مشكل شده است!

گروه سياسي : آيت الله سيدمحسن موسوي تبريزي در آستانه برگزاري دومين اجلاسيه رسمي مجلس خبرگان با بيان اين كه قرار است در اجلاسيه آتي مسؤول يكي از نهادهاي زيرنظر رهبري براي پاسخگويي به مجلس خبرگان دعوت شود، گفت: اگر وظيفه نظارت برنهادهاي زير نظر رهبري به طور كامل و جدي مورد توجه نمايندگان محترم مجلس خبرگان قرار بگيرد و براي انجام اين نظارت، آيين نامه كاملي تنظيم و تصويب شود (كه در دستور كار اجلاسيه آتي، موضوع تدوين آيين نامه اي براي كيفيت عمل نظارت و چگونگي ارائه نتيجه به رهبري پيش بيني شده است) آن وقت بايد جلسات بيشتري تشكيل شود و كار خبرگان خيلي بيش از اينها خواهدبود. اين عضو خبرگان در گفت وگو با ايسنا درباره اين كه اين مجلس تاكنون چه قدر به وظايفي كه قانون برعهده اش گذاشته عمل كرده است، گفت: در مورد وظيفه تعيين رهبري، بعد از امام يك بار پيش آمده كه مجلس خبرگان دوره اول اين وظيفه را انجام داده است. اما وظيفه نظارتي مجلس خبرگان مورد بحث نظر است و هنوز همه خبرگان بالاتفاق اعتقاد ندارند كه يكي از وظايف اصلي، نظارت است.

گروه سياسي: ائمه جمعه نقاط مختلف كشور در خطبه هاي ديروز به انتخابات شوراها اشاره كرده و لزوم مشاركت گسترده مردم در اين انتخابات را مورد تأكيد قراردادند.
* حجت الاسلام والمسلمين «محمدعلي صدوقي» امام جمعه يزد گفت: گرچه دوره اول شوراها با كمبودهايي روبرو بود ولي مجموعاً شوراها در اين دوره به وظيفه خود عمل كردند.
* حجت الاسلام نورالله طبرسي امام جمعه ساري گفت: حضور در پاي صندوقهاي رأي نشانه قبول شورا به عنوان يك نهاد مدني نظام جمهوري اسلامي از سوي مردم است.
* حجت الاسلام محمدباقر فرزانه امام جمعه موقت مشهد گفت: نامزدهايي كه در كرسي شوراها قرارمي گيرند متعهد به اسلام، امين مردم و از تخصص و تواناييهاي لازم براي عمران و آباداني شهر و روستا و رفع مشكلات جامعه برخوردار باشند.
* آيت الله «سيدمهدي يثربي» امام جمعه كاشان گفت: جامعه ما براي اصلاح، آباداني و پيشرفت به مشاركت و همرايي نياز دارد.
* آيت الله سيدمحمدعلي موسوي جزايري خطيب جمعه اهواز گفت: مردم سالاري ديني تنها با رأي مردم و تحت حاكميت دين محقق مي شود.
* محي الدين حائري شيرازي امام جمعه شيراز گفت: عملكرد برخي شوراها كه انتظارات مردم را برآورده نكردند، نبايد باعث دلسردي مردم و كاهش شركت آنان در انتخابات شود.
* آيت الله عبدالله جوادي آملي امام جمعه قم گفت: مردم دنيا وقتي راهپيمايي ۲۲ بهمن را مي بينند كه چگونه مردم ايران به خيابانها مي ريزند و شعار مرگ بر آمريكا سر مي دهند، ياد مي گيرند چگونه فرياد بكشند.
* حجت الاسلام سيدعلي دهشتي امام جمعه موقت آبادان مواضع اصولي و ضد آمريكايي، رئيس جمهوري اسلامي ايران را در اجلاس سران جنبش غير متعهدها ستود و تأكيد كرد: آقاي خاتمي به تز جهان تك قطبي «نه» گفت.
* حجت الاسلام عباسعلي اختري امام جمعه موقت شهرري گفت: متأسفانه تعداد انگشت شماري در مجلس بر تمام نمايندگان حكومت مي كنند و آنها هستند كه موضعگيري كرده و اراده خود را بر همه تحميل مي كنند.

گروه سياسي: «مهدي صفري» نماينده ويژه رئيس جمهوري ايران در امور خزر گفت: به اعتقاد ايران تقسيم درياي خزر بايد بر مبناي اصول بين الملل و حقوق درياها انجام شود.
وي شامگاه پنجشنبه در پايان هشتمين اجلاس گروه كاري كشورهاي ساحلي خزر در باكو به خبرنگاران گفت: در تقسيم درياي خزر بايستي به عوامل مختلف زمين شناسي، نظير طول و چگونگي خط ساحلي كشورها توجه شود. صفري اضافه كرد كه براساس عوامل ياد شده، كارشناسان سهم ايران در درياي خزر را ۲۰ درصد مي دانند. نماينده ويژه ايران يادآور شد كه موضع اوليه ايران استفاده مشاع از درياي خزر بود و هنوز هم بر آن معتقد است. ولي براي نشان دادن همكاري خود با چهار كشور ديگر ساحلي، با تقسيم كامل درياي خزر با رعايت عوامل ذكر شده موافقت كرد. صفري نتايج اجلاس باكو را پربار و موفق دانست و ابراز اميدواري كرد كه اين روند در اجلاس بعدي كه در آستانه پايتخت قزاقستان تشكيل خواهد شد، ادامه يابد.

انتخاباتي در سلامت و امنيت
گروه سياسي ـ تجربه اولين دوره شوراها، روزگذشته به محك داوري ملي گذاشته شد. شايد هنوز زمان آن فرانرسيده باشد كه اقبال ملي را درخصوص نهاد شورا برحسب ميزان رأي در انتخابات اخير گمانه زني كنيم چرا كه به نظرمي رسد انس و آشنايي ملي با اين نهاد مهم به آن پايه نرسيده است كه حضورشان درانتخابات شوراها همسنگ و هماهنگ با انتخابات مجلس يا رياست جمهوري باشد. جهانبخش خانجاني مديركل اطلاع رساني انتخابات و سخنگوي وزارت كشور درباره چندوچون برگزاري انتخابات ديروز و ارزيابي نحوه حضور مردم درآن، نكاتي را گفته است كه ازنظر مي گذرانيد.
| وضعيت استقبال عمومي مردم از انتخابات شوراها چگونه بود؟
* حضورملي در دومين انتخابات شوراها با استقبال گسترده مردمي مواجه بود. مشاركت مردم بويژه در شهرستانها، روستاها و مراكز استان بسيار كيفي و وسيع است و اين نشان از اشتياق ملي مردم براي مشاركت در تعيين سرنوشت خوداست.
| استقبال مردم از انتخابات، در تهران چگونه بوده است؟
* ازقبل پيش بيني مي شد كه مشاركت مردم در تهران، مثل شهرستان ها نباشد.
بنا به نظرسنجي هايي كه صورت گرفته بود پيش بيني مي شد چيزي حدود ۳۰ درصد واجدين شرايط در تهران پاي صندوق ها بروند. اميد ما هم اين است كه مشاركت مردم تهران درهمين حد و اندازه باشد.
| آيا برآورد دقيقي از تعداد شعبه ها و تعداد واجدين حق رأي دركل كشور دردست است؟
* دركل كشور چيزي حدود ۵۸‎/۵۰۷ شعبه اخذ دايرشده بود و كل تعداد واجدين حق رأي بالغ بر ۴۱‎/۱۲۷‎/۵۴۷ بود.
| در فرآيند انتخابات، آيا مشكل امنيتي خاصي رخ داده است؟
* با حضور نيروهاي اجرايي و نظارتي و نيز با همكاري صميمانه نيروهاي امنيتي و انتظامي، درهيچ نقطه اي از كشور، مشكل امنيتي پيش نيامد و انتخابات در سلامت و امنيت كامل برگزارشد.
| فكرمي كنيد نتايج نهايي چه وقت مشخص شود؟
* پيش بيني ما آن است كه با استفاده از روش كامپيوتري و محاسبات به كمك ماشين، نتايج نهايي بين ۴۸ تا ۷۲ساعت مشخص خواهدشد.
سعي ما اين است كه ظرف ۴۸ ساعت اين نتايج مشخص شود.
| شما به عنوان سخنگوي وزارت كشور، براي كاهش مشاركت مردم در انتخابات چه تفسيري داريد؟
* البته بحث دراين زمينه را بايد به بعد از اعلام نتايج نهايي انتخابات موكول كرد. ولي من براي كاهش رأي مردم به چندعامل مي توانم اشاره كنم. اولاً انتخابات شوراها، ماهيتاً انتخابي سياسي نيست و لذا شور و شوق سياسي در اين انتخابات كم بود.
ثانياً مردم هنوز به اهميت شوراها و تأثير آن در زندگي خود، آشنايي كامل پيدانكرده اند و اين به خاطر بي تجربگي نظام ما در فعاليت هاي شورايي است. ثالثاً نهادشوراها متأسفانه اطلاع رساني مناسبي جهت توضيح عملكرد و تأثير عملكردهاي خود نداشته اند و اين، مانع از آن شده است كه مردم ما به شأن و اهميت شوراها پي ببرند. رابعاً بخشي از كاهش مشاركت مردمي در انتخابات هم به عملكرد نامناسب برخي از شوراها در دوره اول برمي گردد.
| فكر مي كنيد انتخابات اخير شوراها با چه موانع و محدوديت هايي مواجه بوده است؟
* بخش قابل توجهي از موانعي كه پيش روي انتخابات اخير بود به اين مسأله برمي گردد كه برخي افراد و گروهها اساساً با فرآيند مشاركت مردم و تعيين سرنوشت خود چندان ميانه اي ندارند. برهمين اساس هم از مدتها پيش تمام سعي خود را به خرج دادند تا اهميت شورا و اهميت حضور مردم را زيرسؤال ببرند. ازسوي ديگر انتظار اين بود كه رسانه هاي تعيين كنننده در تشويق مردم براي حضور در انتخابات تلاش بيشتري از خود نشان دهد.
| چقدر احتمال مي دهيد كه پس از اعلام نتايج، درخصوص بررسي مجدد صلاحيت ها، تجديدنظر شود؟
* تمام سعي مجموعه وزارت كشور در مقام مجري انتخابات اين بوده است كه به وظايف اجرايي خود طبق قانون و براساس تعهد ملي عمل كند. اطمينان دارم كه نهادهاي نظارتي هم تمام فعاليت خود را براساس قانون انجام داده و به اتكا و استناد قانون، عمل كرده اند. چنانچه پس از انتخابات، شكايتي به هيأت مركزي نظارت واصل شود اين هيأت در حدود وظايف قانوني خود به آنها رسيدگي خواهدكرد.