فائز عليدوستي متولد سال ۱۳۴۷ تهران و دانش آموخته رشته ارتباط تصويري با درجه كارشناسي و انيميشن با درجه كارشناسي ارشد است. وي از سال ۱۳۷۳ به عنوان انيماتور و كاريكاتوريست آغاز كرده و در توليد شماري از آثار كوتاه و مجموعه هاي تلويزيوني مشاركت كرده است. عليدوستي عضو هيأت انتخاب سومين جشنواره پويانمايي تهران بود. گفت وگوي ما را با وي مي خوانيد.
| آقاي عليدوستي لطفاً بفرماييد وضعيت انيميشن در حال حاضر در سينماي جهان چگونه است؟
* من در اين مورد اطلاعات زيادي ندارم. اما اگر اشتباه نكنم صنعت سينما پس از صنعت توريسم، در جهان به خصوص در كشورهاي صنعتي مثل آمريكا، آلمان و حتي ژاپن پولساز ترين است حال در اين صنعت جايگاه انيميشن به عنوان يك حوزه جذاب قابل بررسي است. انيميشن يكي از گران ترين بخش هاي سينما به شمار مي رود كه در عين جذاب بودن پولساز نيز هست.
| به طور كلي آثار انيميشن را چگونه مي توان ارزيابي كرد؟
* براي ارزيابي ساخته هاي انيميشن به طور كلي بايد قائل به يك دسته بندي بود. يك نوع آن صنعتي است؛ اين گونه فيلم ها به قصد تجاري در توليدات انبوه عرضه مي شوند و فروش جهاني را مدنظر دارند اما بيشتر در قالب سريالهاي تلويزيوني يا نوارهاي ويديويي توليد مي شوند. اين آثار كه جذابيت هاي تجاري دارند، از وجوه هنري به دور هستند و استوديوها در توليدشان نقش اساسي ايفا مي كنند.
اما در ساخته هاي هنري انيميشن، فرد سازنده مطرح است. در اروپا به اين فيلم ها اصطلاحاً مي گويند «گلخانه اي»؛ آثاري ارزشهاي هنري و زيباشناسانه دارند كه عموماً در جشنواره ها مطرح مي شوند.
| غير از آمريكا هم اكنون چه كشورهايي در جهان در اين عرصه مطرح اند؟
* برطبق همان دسته بندي ارائه شده بايد گفت آمريكا در عرصه انيميشن هاي صنعتي در جهان حرف اول را مي زند و بي رقيب است. البته در چند سال اخير ، ژاپن هم آثار موفقي عرضه كرده، اما در زمينه ساخت انيميشن هاي هنري نمي توان از كشور خاصي نام برد.
| چرا توليدات انيميشن بيشتر در تلويزيون ديده مي شوند تا در سينما؟
* خب، طبيعي است كه وضع انيميشن در تلويزيون خيلي بهتر از سينماست. انيميشن هاي تلويزيوني ارزان تر و سهل الوصول تر هستند. بنابراين تهيه كنندگان تلويزيوني سرمايه گذاري بيشتري روي اين آثار مي كنند. اما در سينما اين اتفاق نمي افتد، چرا كه تهيه كنندگان سينما، به دليل هزينه بالاي ساخت يك انيميشن كمتر ريسك مي كنند. مثلاً در شرايطي كه يك فيلم انيميشن حدود دويست تا سيصدميليون هزينه در بردارد، يك تهيه كننده ترجيح مي دهد با پنجاه ميليون تومان، يك فيلم داستاني بسازد كه ريسك كمتري كرده باشد. متأسفانه انيميشن در سينماي ايران داراي وضع رضايتبخشي نيست. البته نهادي مثل «كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان» هست و روي آثاري سرمايه گذاري مي كند اما اين كافي نيست.
اين آثار واقعاً در اكران فروش چنداني نمي كنند و بيشتر كاركرد فرهنگي دارند به نظر مي رسد بايد روي اين سينما تبليغات صورت گيرد و تلويزيون در اين ميان نقش عمده اي دارد.
اگر به تاريخ سينماي انيميشن ايتاليا نگاه كنيد، مي بينيد تبليغات تلويزيوني شان باعث رونق اين سينما شده است ما از نظر تكنيكي و توانايي هاي فردي امكان اين را داريم كه از پس پروژه هاي بزرگ بربياييم ـ حالا نه در حد كارهاي ديسني ـ ولي مسأله اصلي اين است كه سرمايه گذار نداريم و البته اين طبيعي است چرا كه فيلم هاي انيميشن درايران بازار ندارند.
| فكر مي كنيد در شرايطي كه برشمرديد، بهترين راه حل چيست؟
* بهترين راه حل، سرمايه گذاري در اين نوع سينماست. سينماي انيميشن براي بقاي خود نيازمند وام هاي دولتي است و تا آن جايي كه من مي دانم كسي در عرصه انيميشن وامي دريافت نمي كند.
اما نكته اميدواركننده گسترش انيميشن در حوزه هاي ديگر است. اخيراً در تعدادي از فيلم ها تيتراژها به شكل انيميشن ساخته مي شوند يا در فيلمي مثل «جايي ديگر» ده تا پانزده دقيقه انيميشن به كارگرفته شده است.
| جشنواره ها چقدر در مطرح شدن اين سينما نقش دارند؟
* نقش جشنواره ها در كنار توليدات انبوه استوديويي، حائز اهميت فراواني است. با شركت دادن فيلم هاي انيميشن در جشنواره ها مي توان فرهنگ و آداب و رسوم ايراني را انتقال داد. بايد به سمت فيلم هاي جشنواره اي برويم چرا كه در آنها، تاريخ، فرهنگ و فولكلور نمود دارند.
| وضعيت آموزش اين نوع سينما در ايران چگونه است؟
* سيستم آموزشي انيميشن درايران غيركاربردي است. البته تا مقطع فوق ليسانس انيميشن داريم ولي فارغ التحصيل اين رشته، واقعاً صلاحيت اش به عنوان سازنده مورد تأييد نيست. بسياري از تحصيلكردگان اين رشته، هم اكنون بي كارند.
| در حال حاضر در زمينه سينماي انيميشن چه كارهايي در دست داريد؟
* آخرين كار مستقل من يك انيميشن تلويزيوني ويديويي است كه ده دقيقه زمان دارد و درباره «ارشميدس» است. اين فيلم براي نوجوانان مقطع سني ده تا پانزده سال ساخته شده است. در حال حاضر هم درگير ساخت تيتراژ چهاردقيقه اي يك فيلم سينمايي ساخته حميد رضامحسني هستم كه هنوز نام مشخصي ندارد.

مجموعه شعر/ نبي توكلي/ نشر ثالث/ /۱۳۸۱ ۳۳۰۰نسخه/ ۱۰۰۰تومان
از نبي توكلي تاكنون دو مجموعه «پاييزي ها» و «غربت لاله عباسي ها» منتشر شده است. شعر «بي حوصله» را از اين مجموعه مي خوانيد: «قرارمان بود امشب/ من و سكوت و شب و حوصله/ ميعادي كنيم/ شوربختانه/ حوصله نيامد/ شب قافله اش را برداشت/ در كوچه هاي سحر، گم شد/ من ماندم و / بي حوصلگي/ و مژده هايي كه همديگر را/ به آغوش مي كشند.»

مجموعه شعر/ علي شعبان زاده/ نشر ثالث/ /۱۳۸۱ ۳۳۰۰نسخه/ ۶۰۰تومان
يكي از شعرهاي اين كتاب را مي خوانيد: «آنجاست/ كه تو ايستاده اي/ يك قطره اشك/ كه فرو مي ريزد/ آيا موج به ساحل بازمي گردد/ با صداي كودكاني كه خواب مي بينند/ در خواب مي بينند/ كه باراني يكريز مي بارد بر صورتشان/ پس چگونه/ يك/ يك/ يك/ يك كسي براي گريستن مي رود؟/ به كجا مي رود كه آنجاست/ بي چشم/ بي مژه/ با لكه هاي سپيدي كه به دست مي ماند/ و لكه هاي سياهي كه از دست مي رود/ من آنجا يك چيز كوچك عجيب را احساس مي كنم/ كه مي روياند/ خودش را.»

مجموعه شعر/ رضا طاهري/ نشر ثالث/ /۱۳۸۱ ۳۰۰۰نسخه/ ۸۰۰تومان
از رضا طاهري تاكنون سه كتاب ديگر هم منتشر شده است: هفتاد تا دوستت دارم [نشر نخستين ـ بهار۷۹] از فال قهوه [مجموعه غزل ـ آرويج ـ بهار۸۱] اين آدم خوشحالا اينجا چه كار مي كنند [مجموعه نمايشنامه ـ نشر نخستين ـ بهار۸۱]؛ نخستين شعر اين مجموعه را مي خوانيد: «مرگ سيزدهم من!/ از پرچين بياتو/ خونريز و خوش ادا/ سفره اي بينداز و بنشين/ كنار گيلاسهاي تازه طعم لبهامان/ ماه عسل ديگري را جشن مي گيريم/ با بسيار روزها كه برآيند.»

نشريه نيويورك تايمز پرفروش ترين كتابهاي خود را دراين هفته به شرح زير اعلام كرد:
۱ـ فرصت دوم، نوشته جيمز پترسون. اعضاي باشگاه قاتلين زنان درجست وجوي يك قاتل هستند۲.ـ احضاريه، نوشته جان گريشام: يك استاد دانشگاه حقوق كه براي ملاقات پدر محتضرش فراخوانده مي شود ۳ميليون دلار پول نقد در اتاق مطالعه پدرش مي يابد۳.ـ كلبه، نوشته دانيل استيل: يك ستاره سالخورده و فقير هاليوودي تصميم دارد بخشي از خانه اش را به اجاره بگذارد۴.ـ انحناي كامل، نوشته ژانت اوانوويچ: ماجرايي رمانتيك كه ميان يك روزنامه نگار زن، و مرد مرموزي روي مي دهد۵.ـ ساعتها، نوشته مايكل كانينگهام: زندگي دوزن مدرن آمريكايي كه در تقارن با زندگي نويسنده مشهور ويرجينياوولف قرارمي گيرد۶.ـ بطري دريايي، نوشته آنيتا شريو: در عصر ركوداقتصادي در نيواينگلند يك زوج تازه ازدواج كرده به خانه اي مخروبه در نزديكي ساحل نقل مكان مي كنند۷.ـ خانم دالووي، نوشته ويرجينيا وولف: رمان كلاسيك سال ۱۹۲۵ درباره يك روز از زندگي كلاريسا دالووي۸.ـ زندگي مرموز زنبورها، نوشته سومونك كيد: دختري نوجوان درسال ۱۹۶۴ سعي دارد راز زندگي گذشته مادرش را دريابد۹.ـ ميمون سنگي نوشته جفري ديور: تلاش يك نابغه براي دستگيري قاچاقچيان انسان۱۰.ـ بازمانده نوشته تيم لاهايه و جري.بي.جنكينز: جلد دهم از مجموعه داستانهاي «رهاشده».

| تالار اصلي تئاترشهر ـ «افشين و بودلف هردو مرده اند» به كارگرداني قطب الدين صادقي، ساعت اجرا ،۱۹ تلفن: ۶۴۶۰۵۹۲
| تالار چهارسو ـ «دودكعبه» به كارگرداني سعيد شاپوري، ساعت اجرا ۱۸
| تالار سايه ـ «رازها و دروغ ها» به كارگرداني كيومرث مرادي، ساعت اجرا ۱۸‎/۳۰
| تالار قشقايي ـ «پچپچه هاي پشت خط نبرد» به كارگرداني عليرضا نادري، ساعت اجرا ۱۹
| تالار كوچك ـ «حاشيه بر خسرو و شيرين» به كارگرداني داريوش رعيت، ساعت اجرا۱۹
| خانه خورشيد ـ «جانشين» به كارگرداني افشين شوشتر، ساعت اجرا ۱۸‎/۳۰
| تالارنو ـ «ناخوانده» به كارگرداني فروغ تجابگلي و طوفان مهرداديان، ساعت اجرا ۱۸‎/۳۰

همه استعداد دارند، استفاده از استعداد هم استعداد مي خواهد.

گروه فرهنگي ـ سايرمحمدي: ترجمه آثاري چون «فتوح البلدان» و «خريدة القصر»، «راههاي نفوذ فارسي در فرهنگ و زبان تازي» و ترجمه «تاريخ ادبيات عرب» بخشي از آثاري است كه به قلم آذرتاش آذرنوش منتشرشده است. آذرنوش متولد ۱۳۱۶ قم و دكتراي ادبيات عرب بوده و رياست بخش عربي دانشكده الهيات را به عهده دارد.
«موسيقي الكبير فارابي» و «فرهنگ عربي به فارسي» و «اطلس تاريخي اسلام» سه عنوان از كتاب هاي اوست كه طي سه دوره توسط وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي به عنوان كتاب سال شناخته شده است.
* آقاي دكتر آذرنوش، موضوع دومين رساله دكتراي شما در فرانسه كه با راهنمايي استاد شارل پلا نوشته شد، چه بود؟
\ دومين رساله من چاپ و تحقيق يك نسخه خطي منحصربه فرد بود كه دركتابخانه ملي پاريس وجودداشت. از اين كتاب خوشبختانه نسخه ديگري هم درهمان كتابخانه پيداكردم كه ناقص بود. نام اين كتاب «خريدة القصر» است.اين كتاب را يك ايراني به نام عبادالدين اصفهاني در ده جلد نوشته بود. هرجلد از اين مجموعه درگوشه اي از جهان چاپ شده است. دوكتاب از اين مجموعه يكي درباره «اندلس» بود كه من پيداكردم و در سال ۱۹۷۲ در تونس به دست چاپ سپردم.
* آيا تصميم چاپ آن را در ايران نداريد؟
\ خير. اين اثر به دردمخاطبان ايراني نمي خورد. آرزوداشتم، آن قسمت از كتاب «خريدة القصر» را كه مربوط به ايران است چاپ كنم.
دراين بخش شعراي عرب زبان ايراني در قرون مختلف بويژه درقرن هاي پنجم و ششم معرفي مي شوند. اما من توفيق چاپ و ترجمه آن را نيافتم. البته با همكاري يك نهاد دولتي و ازسوي نشر ميراث مكتوب اين كتاب چاپ و منتشرشده است.
* كتاب «فرهنگ عربي ـ فارسي» شما به عنوان كتاب سال انتخاب شده بود. وضعيت فرهنگ نويسي درزمينه زبان عربي ـ فارسي چگونه است؟
\ يك دكان بسيار پرهرج ومرجي شده كه هركسي به خودش اجازه مي دهد دست به فرهنگ نويسي بزند. چون زبان عربي هم در ايران با اقبال روبروست. بدون حساب دست به چاپ فرهنگ عربي ـ فارسي مي زنند؛ متأسفانه ما درانديشه نيستيم كه در فرهنگ نويسي نسبت به گذشتگان حداقل گام هاي جديدتري برداريم.
* آقاي دكتر، مدتي در دانشگاه كمبريج انگلستان در زمينه ادبيات آرامي تحقيق مي كرديد، نتايج اين تحقيقات چه بود؟
\ من تحقيقي را درايران شروع كرده بودم و به دنبال كلمات فارسي درزبان عربي مي گشتم. اما بنا به برآوردي كه داشتم حدود ۲۵۰۰كلمه فارسي درزبان عربي نفوذ كرده كه طي چندسده اتفاق افتاده است، علاقه مند بودم درزبان هاي كهن سامي جست وجو كنم. وقتي به كمبريج رفتم، دركنار پروفسور امرسون زبان آرامي را خواندم. نتايج اين تحقيقات دركتاب «راههاي نفوذ فارسي در فرهنگ و زبان تازي» چاپ شده است.