سالشمار زندگي سيد محمد خاتمي، نماد ميانه روي در سياست ايران، در آستانه شصت سالگي است و گاهشمار مسؤوليت او در سمت رياست جمهوري، به پايان ششمين سال نزديك مي شود. اقتضاي ششمين دهه از زندگي فردي و ششمين سال از زندگي سياسي، ميل به جانب تندروي است يا گرايش به سمت اعتدال و محافظه كاري؟! خاتمي هر قدر كه در زندگي شصت ساله فكري خود، رويه اي كمابيش ثابت داشته است در زندگي شش ساله سياسي اش به عنوان «رئيس جمهور»، روال و روندي متناوب به خود ديده است. اين واقعيت، البته به معناي عدول او از اصول نيست ولي واقعيتي است كه چشم فروبستن بر آن، دور از منطق انصاف است. خاتمي در شش سال تجربه دولتمردي اش، تصويرهاي گوناگوني از خود به نمايش گذاشته است. او همه اين تصوير ها نيست، اگر چه همه اين تصويرها را خودش رسم كرده است. مي توان از بين اين تصاوير، به تصويري اشاره كرد كه منطبق تر با اصل باشد. در واقع برخي از اين تصاوير، آكنده از خطوط اضافي و حجم هاي نامتقارن است كه همگي حاصل مزاحمت هاي سياسي است تا دست تصوير گر خاتمي را آنگاه كه به طراحي چهره حكومتي خود مي چرخاند، بلغزاند!
تصوير سال هشتادو يك خاتمي، هر چه باشد در قاب لوايح دوگانه اش جاگرفته است. سالياني را مي توان نشان داد كه خاتمي همت اصلي خود را صرف تحكيم اقتدار مردمي اش كرد. حضور مكرر در محافل و مناسبت هاي دانشجويي و ديدارهاي گسترده با مردم و مواردي از اين دست، همگي در آن سال ها در مسير مواجهه رو در رو و بي واسطه با توده ايراني بود. او در اين سياست، چندان پيش رفت كه از پيكره شخصيت حقوقي خود (كابينه و دولت) با جسارت و صلابت تمام، غده اي سرطاني بيرون كشيد. محبوبيت مردمي خاتمي و مقبوليتش نزد خواص اينجا بود كه به اوج رسيد.
تصوير ديگري كه خاتمي از خود طراحي و عرضه كرد تصوير سياستمداري بود كه مي تواند با پرهيز از تهييج توده ها، به كمك ديپلماسي پنهان و رايزني هاي پشت پرده، بحران ها را در فضايي ابري و مه آلود بررسي كند. طبيعي بود كه لازمه مقدماتي اين استراتژي، مفهوم پردازي يك اصطلاح جديد است. اين مفهوم جديد، «اعتدال» بود. سال ۸۰ را خاتمي در هيأت و كسوت اين استراتژي به سر آورد. ديپلماسي پنهان هر منفعت و فايدتي داشته باشد دست كم يك عارضه و آفت، تهديدش مي كند: عدم شفافيت با مردم. توجه به اين استراتژي به رغم تمامي محاسنش لااقل اين شائبه را در ذهن جمعي و وجدان عمومي دامن زد كه شايد خاتمي از صراحت سياسي در مواجهه با مردم فاصله گرفته است.
تصوير سوم خاتمي متعلق به ۸۱ است. تصوير اول را خاتمي وقتي ساخت كه مي خواست خود را در ميان مردم بگنجاند و بر پيوند خود با روحيات ايراني تأكيد كند. تصوير دوم را به نيت آن طراحي كرد كه خطاب خود را از روي مردم بردارد و رو به سوي اجزاي عالي حاكميت سخن بگويد. تصوير اول از او يك «سياستمدار مردمي» ساخت و تصوير دوم، او را يك «بوروكرات و ديپلمات» معرفي كرد، تصوير سوم كه در سال ۸۱ نقش بست او را در جلوه و جمال يك «رئيس جمهوري» (به معني دقيق) نشان داد. خاتمي با ارائه لوايح دوگانه اش، اگر چه اندكي دير ولي به هر حال دريافت كه جامه تحقق بر تن وعده ها پوشاندن علاوه بر حمايت و استظهار مردمي و رايزني هاي پنهان با ساير اجزاي حكومت، نيازمند بنيانهاي حقوقي منصب رياست جمهوري است. اين كار، برخلاف انتقادات مخالفان، مصداق جديت است نه جزميت. قاطعيت خاتمي در عين التزام هميشگي اش به اخلاق، درگرو ترميم ابهاماتي است كه در متون حقوقي پايه نظام ما وجود دارد. اگر خاتمي، تأكيد انحصاري خود را صرفاً بر مواجهه با مردم و سخن گفتن با ايشان متمركز مي كرد؛ و يا اگر چرخه تصميم گيري كلان را از عرصه مشهود و شفاف به بطن مستور رايزني هاي پنهان منتقل مي كرد و بر اين شيوه ها، اصرار مستمر داشت، حتي اگر توفيق هايي هم پيدا مي كرد، چندان ماندگار و پايدار نمي بود.
ماندگاري و پايداري در گرو ترسيم طرحي معقول، دموكراتيك، مردم گرا و اخلاق محور از متون اساسي حقوق سياسي است. خاتمي با ارائه لوايح دوگانه، عزم اين ماندگاري را تعين بخشيد. غلتيدن در دام ارزشداوري درباره سالهاي رياست جمهوري خاتمي، يك آفت است. اما مي توان از زاويه ديد منافع ملي به كار آمدي يا ناكارآمدي تصوير هايي پرداخت كه خاتمي در سالهاي صدارتش از خود عرضه كرده است. بدين قرار، تصوير هشتاد ويك خاتمي، بسي مدني تر، ماندگارتر، مردمي تر و مصصم تر است. اين حكم را حتي ممانعت هاي منتقدين لوايح دوگانه در مقام تصويب، نقض نمي كند.
اگر مجاز باشيم، مي توانيم تصوير اول خاتمي را تصوير مردي مطمئن و خوشبين بدانيم؛ تصوير دوم را تصوير سياستمداري دلسوز؛ و تصوير سوم را تصوير مردي مهربان، مصمم و لبخند بر لب. تبسم تصوير هشتاد و يكي خاتمي در ساليان بعد چه خواهد شد؟

گروه سياسي: سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري در پيامي به آقاي «خوجين تائو» انتخاب وي به عنوان رئيس جمهوري خلق چين را تبريك گفت.
در بخشي از پيام خاتمي با اشاره به روابط ديرينه دو كشور بزرگ ايران و چين كه بر اساس حسن تفاهم و تأمين منافع متقابل استوار است، اظهار اميدواري شده است: «مناسبات همه جانبه و گسترده تهران ـ پكن در سالهاي اخير در دوره رياست جمهوري آقاي «تائو» نيز هرچه بيشتر تعميق يابد.»

گروه سياسي ـ رئيس ستاد بحران آوارگان و مدير كل اتباع و مهاجرين خارجي وزارت كشور گفت: جمهوري اسلامي ايران آمادگي مقابله با بحران آوارگان در عراق بر اساس كمك رساني در داخل خاك عراق را دارد و از پذيرش آوارگان جديد خودداري مي كند.
احمد حسيني روز سه شنبه در گفت وگو با ايرنا افزود: در شرايطي كه جان آوارگان به خاطر «درگيريهاي نظامي، تحت تعقيب قرار گرفتن از سوي نيروهاي نظامي و تهديد جاني به واسطه حملات شيميايي و ميكروبي» در معرض خطر قرار مي گيرد، آنان اجازه خواهند يافت بطور «موقت» در «مناطق مرزي» اسكان يابند.
وي با اشاره به اينكه «مناطق مرزي» از نقطه صفر تا ۲۰ كيلومتري داخل خاك ايران را شامل مي شود، اظهار داشت: جمهوري اسلامي ايران اردوگاههايي در شمال عراق با همكاري مقامات عراقي براي كمك به آوارگان احتمالي و اسكان آنان در همان محل و جلوگيري از ورود آوارگان به ايران مهيا كرده است.
حسيني با استناد به آمارهاي جنگ اول آمريكا با عراق در سال ۱۹۹۱ و اشاره به اين موضوع كه از يك ميليون و ۳۰۰ هزار آواره اي كه وارد ايران شدند ۸۰۰ هزار نفر از آنان از كردها بودند، اضافه كرد: جمهوري اسلامي ايران در زمينه مقابله با هجوم آوارگان از شمال عراق به اين نتيجه رسيد كه بحران آوارگي در شمال عراق بايد در داخل عراق حل شود.
حسيني تأكيد كرد كه «سياست پذيرش آوارگان احتمالي در جنوب نيز كماكان در راستاي جلوگيري از ورود آوارگان و كمك به اسكان آنان در آنسوي مرز است.»
وي ادامه داد: طبيعي است كه بدون كمك سازمان ملل متحد كار تجهيز اردوگاهها به تنهايي از عهده جمهوري اسلامي ايران ساخته نيست و ما به يك بودجه ۱۵ ميليون دلاري نياز مبرم داريم، زيرا دولت و مردم ايران همچنان ميزبان ۲ ميليون افغاني هستند و آمادگي تحمل هزينه هاي آوارگان جديد را ندارند.

گروه سياسي: دبير هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي در پاسخ به پرسش يكي از نمايندگان مجلس، ازعملكرد اين هيأت دفاع كرد.
«جواد عليزاده» عملكرد هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاداسلامي را كاملاً قانوني و براساس مقررات دانست و تأكيد كرد: تصميم هيأت رسيدگي در مورد مؤسسه موردنظر نماينده محترم تهران در مجلس شوراي اسلامي قابل تقدير و تحسين است. «محسن آرمين» نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي هفته گذشته در سؤالي از وزيرفرهنگ و ارشاد درخصوص نحوه عملكرد هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي گفته بود كه دبيرخانه اين هيأت تا به حال در راستاي ضرر و زيان مؤسسات فرهنگي و هنري گام برداشته است.
عليزاده در نامه اي كه روز سه شنبه رونوشت آن را به «ايران» ارسال كرد، در پاسخ به اظهارات آرمين افزود: هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي به منظور بررسي تقاضاهاي دريافتي و تحقيق و رسيدگي صلاحيت متقاضيان و مديران مسؤول و صدور موافقت اصولي تأسيس مراكز فرهنگي و نظارت بر عملكرد آنها و رسيدگي به موارد تخلف آنها تأسيس شده است.
به گفته عليزاده، تركيب فعلي هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي، متشكل از وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و معاونان وي و سه نفر از صاحبنظران و متخصصان حوزه فرهنگي و علمي و هيأت علمي دانشگاههاست. دبير هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي در اين نامه با توضيح روند تصميم گيري در مورد اعطاي مجوز فعاليت فرهنگي و رسيدگي به تخلفات و اعمال جرايم و مجازاتهاي مشخص براي متخلفان در مراكز فرهنگي و هنري توضيحاتي در مورد مؤسسه موردنظر محسن آرمين ارائه كرد.
به گفته عليزاده، هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي در تاريخ بيستم مهرماه، بنا بر شكايت مديركل دفتر گسترش آموزش عالي وزارت علوم، مبني بر غير قانوني بودن برگزاري دوره هاي آمادگي كنكور كارشناسي ارشد به وسيله مؤسسه مورد نظر، تصميم به تعليق شش ماهه مجوز فعاليت مؤسسه مذكور گرفت.
دبير هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي در نامه خود تصريح كرد: در ارتباط با مؤسسه موردنظر آقاي آرمين، اعمال نظر شخصي و سليقه اي صورت نگرفته، بلكه باتوجه به مدارك و مستندات موجود در رفتار با وي كاملاً ضوابط و مقررات شوراي عالي انقلاب فرهنگي مورد رعايت و توجه قرارگرفته است. عليزاده در پايان نامه خود ضمن ارائه آماري از مجوزهاي صادره از سال ۷۵ تاكنون اعلام كرد كه از آن سال تاكنون هرسال روند اعطاي مجوز افزايش يافته و تعداد ۳۶ مجوز مؤسسه هاي فرهنگي و هنري در سال ۱۳۷۵ به ۷۳۴ مورد در سال ۱۳۸۱ رسيده است.

گروه سياسي ـ سيدهادي خامنه اي در گفت وگو با ايسنا گفت: بنده هرگز در عرصه سياست، شكست را معادل مرگ نمي دانم. مجموعه اصلاح طلبان در انتخابات ۹ اسفند شكست خوردند، اما اين شكست به معناي درهم شكستن جبهه دوم خرداد و از بين رفتن آن نبوده و نيست. نماينده مردم تهران در مجلس افزود: اصلاح طلبان نياز به بازسازي عميق و تحول جدي مانند آنچه كه جناح راست در سالهاي ۷۷ تا ۷۹ دچار آن بود را هم ندارند و تنها با يك سري اصلاحات در روش ها و تصحيح برخي برخوردها و انديشه هاي مربوط به آن، با بازسازي در آرايش سياسي نيروهاي موجود مي توانند با قدرت تمام در انتخابات هاي بعدي شركت و به پيروزي اميدوار باشند.
وي اضافه كرد: جناح راست كه براي اولين بار طعم پيروزي در يك مسابقه دونفره را چشيده، اگر در سايه غرور و نخوت اين پيروزي، دست به اقدامات تخريبي نزند و هوس حذف رقيب و برگزاري دوباره مسابقات تك نفره را از سر بيرون كند و با تكيه بر همين كار تشكيلاتي و سازماندهي نيروها كه در انتخابات اخيرديده شد عمل كند، دليلي نمي بيند كه تنها سياهي لشگر انتخابات باشد و به عنوان حريف از پيش باخته تلقي شود.

گروه سياسي: هيأت رئيسه فراكسيون اقليت مجلس شوراي اسلامي، طي نامه اي خطاب به رئيس مجلس، در زمينه نحوه برخورد برخي از نمايندگان مجلس نسبت به مصوبه اخير مجمع انتقاد كردند.
به گزارش ايسنا، متن اين نامه كه به امضاي احمد ناطق نوري نايب رئيس فراكسيون اقليت مجلس رسيده، آمده است: متأسفانه علي رغم رأي مجلس و تصريح رئيس مجلس مبني بر ارسال مصوبه مذكور به مجمع تشخيص مصلحت نظام، بعداً مطلع شديم كه اين بخش از مصوبه مجلس به مجمع تشخيص مصلحت نظام ارسال نشده است كه اين امر تخلف آشكار از قانون اساسي و آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مي باشد.
فراكسيون اقليت خطاب به كروبي ادامه داده است: اعلام فرماييد چه كسي بر خلاف صريح قانون اساسي و آيين نامه داخلي مجلس از ارسال مصوبه مجلس در خصوص ابقا بر مصوبه خود در مورد بودجه شوراي نگهبان به مجمع تشخيص مصلحت نظام جلوگيري نموده است؟
در ادامه مي خوانيم، با توجه به اين كه نامه شوراي نگهبان ضميمه نامه مجلس بوده است و ورود مجمع به اين موضوع كاملاً داراي وجاهت قانوني است، هرچه سريعتر نسبت به ابلاغ لايحه بودجه سال ۱۳۸۲ به دولت اقدام و از ادامه يك امر غير قانوني كه ممانعت از اجراي مصوبات مجلس و مجمع تشخيص مصلحت نظام مي باشد، جلوگيري فرماييد، زيرا اين اقدام برابر قانون مجازات اسلامي اقدامي مجرمانه محسوب مي گردد.

گروه سياسي: «كمال خرازي» وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران و «علي عبدالله صالح» رئيس جمهوري يمن روز سه شنبه در صنعا آخرين تحولات بحران عراق و روابط دوجانبه را بررسي كردند.
«علي عبدالله صالح» با تشريح ديدگاههاي كشورش در مورد عراق گفت: «اكنون روشن شده است كه مسأله، نابودي سلاحها نيست، بلكه خصومتهاي شخصي و انتقامجويي در پشت پرده اين وقايع قرار دارد.» كمال خرازي وزير امور خارجه ايران نيز در اين ديدار گفت: «اعمال زور در منطقه، نه تنها چاره ساز نيست، بلكه مشكل آفرين است و آمريكا در محاسبات خود دچار اشتباه شده است.»
سيدكمال خرازي وزير امور خارجه ديروز در ديدار با «عبدالقادر باجمال» نخست وزير يمن، آخرين وضعيت روابط دوجانبه و بحران منطقه را مورد بحث و تبادل نظر قرار داد.
كمال خرازي وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران در جمع خبرنگاران در يمن نيز تصريح كرد: اقدامات آمريكا عليه عراق در صورتي كه به اقدام نظامي روي آورد، اقدام مشروعي نيست و يك تجاوز است.
همچنين وزيران خارجه ايران و عربستان سعودي ديروز آخرين وضعيت بحران عراق و اثرات آن را در منطقه بررسي كردند. به گزارش ايرنا كمال خرازي و سعودالفيصل در اين ديدار با اظهار تأسف از شكست ديپلماسي و منطق براي حل اين بحران بر رايزني كشورهاي منطقه براي به حداقل رساندن آسيب و خسارت به كشورهاي منطقه تأكيد كردند.
وزير امورخارجه ايران گفت: متأسفانه شكاف ميان كشورهاي اسلامي زياد است و يكي از عاملين اين شكاف رژيم بغداد است كه از ابتدا با تحميل جنگ به ايران عملاً كشورهاي اسلامي را دچار تفرقه كرد. وي با بيان اين كه «بايد براين تفرقه غلبه كرد» گفت: بايد ضايعات اين درگيري را به حداقل رسانيد . سعودالفيصل نيز در اين ديدار گفت: كشورهاي بزرگ منطقه بايد با همكاري يكديگر و با استفاده از ظرفيت هاي سياسي از گسترش اين جنگ و لطمات آن جلوگيري كنند.

گروه سياسي: يك منبع آگاه در وزارت امورخارجه جمهوري اسلامي ايران در تماسي با ايرنا خبرمندرج روز دوشنبه در روزنامه الوطن چاپ عربستان سعودي مبني براينكه اين وزارتخانه از سفارتخانه هاي خارجي مقيم تهران خواسته است تا تعداد كارمندان خودرا كاهش دهند را كذب محض اعلام كرد.