سپيدان ـ خبرنگار «ايران»: به راستي كه قدرت لايتناهي خداوند را مي توان در پايه كوهي بزرگ در قالب چشمه اي پرآب مشاهده كرد.
«شش پير»، نامي است قديمي برچشمه اي زيبا با آبي زلال و گوارا كه از مهترين و پر آب ترين منابع آب سطحي دائمي در استان فارس محسوب مي شود. اين چشمه كه در ۸ كيلومتري شمال روستاي «برشنه» از توابع بخش همايجان قرار دارد، از ميان شكاف هاي كوه به طور معجزه آسايي به آرامي بيرون مي آيد و چندمتر پايين تر از سرچشمه رودخانه اي خروشان به راه مي افتد كه هر تازه واردي را انگشت به دهان از اين نعمت خداوند شاكر مي نمايد. درباره «شش پير» چنين سخن آغاز كنيم كه جذابيت و زيبايي آن باعث شده است كه در فصل هاي بهار و تابستان افراد زيادي از روستاها و شهرهاي دور و نزديك براي گشت وگذار به اين منطقه مي آيند. آب «شش پير» از جنوب شرقي سپيدان در مسير كوهستاني به سوي دشت همايجان جريان مي يابد و با استفاده از نهرهاي سنتي به اراضي و باغ هاي همايجان انتقال داده مي شود. رودخانه شش پير پس از عبور از تنگ شش پير و پيمودن راهي كوتاه وارد رودخانه شهر اردكان مي شود. قسمتي از آب هاي شش پير بعد از گذر از بند انحرافي شهيد طالبي كارخانه توربين برقي منطقه را به كار مي اندازد.
حدود ۵۰۰ متري سرچشمه ۲ واحد پرورش ماهي از آب هاي شش پير بهره مند شده و ماهي قزل آلا توليد مي كند. از استفاده و بهره مندي هاي آب شش پير كه بگذريم مردم محلي منطقه از قديم الايام شش پير را مكاني مقدس مي دانند كه هر سال در وقتي معين به زيارت آن آمده و به نذر و نياز مي پردازند. در حدود ۲۰۰ متري چشمه، در دل كوه نوشته اي حكاكي شده است كه حكايت از گذر و توجه پادشاهان سلسله قاجار از اين طبيعت زيبا دارد. درياچه زيباي شش پير كه از آن به عنوان عروس درياچه هاي ايران ياد مي شود، به راستي چشم اندازي زيبا و رويايي دارد.

شيراز ـ زينت كارگر: در فاصله ۴۵ كيلومتري شهر اردكان مركز شهرستان سپيدان و در ۱۳۰ كيلومتري شيراز، در دهستان «كمهر» آبشاري با ارتفاع ۷۰ متر و عرض ۱۰۰ متر وجود دارد كه به عنوان يك اثر ملي ثبت شده است و هر سال، هزاران نفر از آن ديدن مي كنند.
اين آبشار «مارگون» نام دارد و از شكوهمندترين آبشارهاي كشور محسوب مي شود. دامنه شيب دار و پردرخت، كوههاي سربه اوج كشيده و صخره هاي خزه بسته بس زيبا، چشم انداز مارگون را وهم انگيز و چشم نواز كرده اند. آب مارگون در مسيري پيچاپيچ مي خرامد و پيش مي رود و دشت هاي پيرامون را سيراب مي كند. تجلي صبحگاهي مارگون هنگامي كه آبها به صخره مي خورند و درفضاي پيرامون پراكنده مي شوند و شولاي آفتاب آنها را درمي پوشد، رنگين كماني جاودانه مي آفريند. تيراژه اي كه هرگز از چشم نمي افتد و گويي شاهراهي است تا بهشت عدن. در سخاوت مارگون همين بس كه سد «درودزن» رابه اعتبار آن ساخته اند اما دريغ كه در اين بهشت مينوي خطه جنوب راه به سامان و امكانات توريستي وجود ندارد و اين مسأله چه آسيب ها كه به اقتصاد پويا و توانمند منطقه نمي رساند. در حال حاضر، جاده منتهي به اين آبشار آسفالت است و امكانات جزئي اي مثل پاركينگ و سرويس بهداشتي در آن محل داير است. ديگر جاذبه هاي گردشگري و زيبايي اين منطقه تنگ تيزاب، چله گاه، پيست اسكي، چشمه شش پير، برم فيروز، چشمه بهرغان، تنگ دلخان، سرمور كمهر، تنگ براق، دشت مهر، تنگ طويل كميبل، آبشار چيكون، سراب كهكران، قله برم فيروز و تنگ غوره دان هستند كه هر كدام به نوبه خود از زيبايي خاصي برخوردار هستند و در صورت توجه مسؤولان ذيربط مي توانند در رونق اقتصاد منطقه نقش كليدي ايفا كنند.

آرامگاه شاه عباس اول در حرم آستانه امامزاده حبيب بن موسي بن جعفر (ع) واقع شده كه در محل پشت مشهد كاشان است.
شاه عباس اول چون دودمان صفويه را از اين امامزاده مي دانسته، اين بقعه را بسيار مورد توجه قرار مي داد در سالهاي اخير گنبد و رواق هاي داخل امامزاده تخريب شد تا صحني بزرگتر و به ظاهر متناسب تر ساخته شود كه اين امر موجب نابود شدن نقاشي هاي مزين شده به ديوارها و گنبد كاشيكاري معرق و نيز به هم خوردن فضاي مأنوس گذشته شد. از تاريخ روي مهراب كاشي متعلق به اين مرقد كه اكنون در موزه ملي دوران اسلامي نگهداري مي شود چنين برمي آيد كه بناي اوليه ساختمان اين بقعه هم مانند ساير بقاع امامزادگان كاشان پيش از سده هاي شش و هفت هجري آغاز گشته و در دوران صفويه مرمت و توسعه يافته و بر تزيينات و متعلقات آنها افزوده اند. درست در رواق جنوب غربي بقعه حبيب بن موسي، آنجا كه انبوهي از داربستها در فضا شناور است، سنگ سماق سياه رنگ مكعب مستطيل بسيار زيبا و خوش تراشي به چشم مي خورد كه قبرشاه عباس اول است. اين سنگ سياه كمياب وگرانبها كه به گفته صاحب نظران نزديكترين معدن آن در سرزمين قفقاز است، داراي ۱‎/۹۲متر طول، ۶۰سانتي متر عرض و ۵۶سانتي متر ارتفاع مي باشد. اخيراً بي توجهي به سنگ قبر باعث شكسته شدن گوشه اي از آن در هنگام كار ساختماني د ربقعه شد. سنگ قبري كه محافظي جز يك پتوي كهنه ندارد و اطراف آن را نخاله هاي ساختماني احاطه كرده است. در پيشاني و صفحه روي سنگ چنين حجاري شده است. «كل شييء هالك الاوجهه الحكيم واليه ترجعون»
بر كتيبه هاي سه طرف ديگر آيةالكرسي به خط برجسته ثلث با امضاي محمد المحلاتي ـ عمل مبارك شاه ـ حك شده ولي متن سطوح پنجگانه سنگ صاف وصيقلي است و نمي توان تشخيص داد كه از اول روي آن نوشته شده وحجازي گشته يا بعدها نوشت اول سنگ را حك كرده و صاف نموده اند.
در زير اين سنگ تاريخي، سردابه اي آجري ساخته شده كه در كف آن آثار سه قبر ديده مي شود و در پاي ديوار، سردابه نبشته اي است كه روي آن كنده كاري شده است. بنا بر روايات سينه به سينه متولي و متصديان اين بقعه، يكي از سه قبر واقع در سردابه، مدفن باني و واقف اين مسجد و رواق بوده ولي قبر وسط مدفن شاه عباس است كه جسد وي را در ابتدا به عنوان امانت در اين سردابه نهاده اند و بعدها به جهت پنهان ساختن قبر وي از اغيار، در كف همان سردابه به خاك سپرده شده است. با اين حال سنگ قبر شاه عباس در وضعيت مناسبي نيست و در صورتي كه بيش از اين مورد بي توجهي قرار گيرد، ممكن است آسيب هاي جديدي به آن واردگردد.
آرامگاه شاه عباس با وضعيت اسفناك فعلي در بروشورهاي تاريخي ارائه شده توسط ميراث فرهنگي و شهرداري كاشان به عنوان يكي ازمحلات تاريخي براي بازديد گنجانده شده است. پس شايسته است كه بيشتر مورد توجه قرار گيرد.
تهيه شده درگروه حاميان

• ميراث فرهنگي اروين

«حوضخانه» بخشي از مجموعه كاخ ـ موزه گلستان كه در سالهاي دور به عنوان حوضخانه تالار عاج مورد استفاده شاهان قاجار بود و امروزه تبديل به موزه اي زيبا و چشم نواز شده است. در اين موزه دوگونه اثر نگهداري مي شود؛ يكي تابلوهاي نقاشي و ديگر آثار و اشياي تجملي. هردو اينها يادر سفرهاي ناصرالدين شاه و فرزندش مظفرالدين شاه به «فرنگ» خريداري شده يا توسط رهبران و مقامهاي سياسي كشورهاي اروپايي به شاهان قاجار پيشكش شده اند.
يكي از نفيس ترين تابلوهاي موجود در موزه تابلوي اولين سفر ناصرالدين شاه به روسيه است كه وي در حاشيه آن با دستخط خود نوشته: «۱۲۹۰ سفر اول فرنگستان ما. اين شبيه ورود ما به پطرز بوغ پاي تخت روسيه است كه با امپراطور الكساندر ۲ در كالسكه نشسته ايم.»
در كنار اين تابلو، تابلوهايي از سفر مظفرالدين شاه به ونيز و آنتوروپ بلژيك بر ارزش اين مجموعه افزوده است. در حوضخانه تعدادي تابلوي بزرگ از تصاوير شاهان اروپايي معاصر قاجاريه مانند «فرانس ژوزف اول» (امپراتور اتريش و پادشاه مجارستان) كه روي سينه وي مدال ناصرالدين شاه قرار دارد يا تابلوي مراسم تاجگذاري ناپلئون اول و ملكه ژوزفين به چشم مي خورد. نيز تابلوهايي از «جان ايواسكي» و «سيمون گلدرن» كه شهرتشان در جهان هنر غناي موزه حوضخانه را دوچندان مي كند.
حوضخانه عليرغم اين همه آثار ارزشمند فاقد دفترچه راهنماي آثار است. حوضخانه در طول هفته به جز روزهاي يكشنبه و پنجشنبه از ساعت ۹ تا ۱۵ پذيراي علاقه مندان تاريخ و هنر است. بهاي بليت آن ۲۵۰۰ ريال و براي دانش آموزان و دانشجويان با ارائه كارت نيم بهاست. «حوضخانه» در ميدان پانزده خرداد تهران (ارگ) در داخل محوطه كاخ گلستان واقع شده است و از طريق شماره تلفن ۸ـ۳۱۱۳۳۳۵ مي توان با آن تماس گرفت. علاقه مندان مي توانند اطلاعات بيشتر در اين باره را از پايگاه اينترنتي WWW.Golestan palace.com به دست آورند.