علي خويي
به نظر شما موفقيت يعني چه؟ كسي كه تحصيلات عاليه دارد موفق است يا كسي كه ازدواج خوبي داشته است؟ موفقيت داشتن پول و ثروت فراوان است يا زندگي خوب و راحت؟ شايدهم موفقيت رسيدن به نقطه اي باشد كه در آن هر كسي احساس آرامش دروني كند...
مسلما ًنظرات شخصي درباره موفقيت متفاوت است. اما يك نكته درباره آن بديهي است. يك فرمول ثابت براي رسيدن به موفقيت وجود ندارد. بنابراين به بزرگترهايي كه در تصويرهاي از پيش ساخته شده شان يك نقطه واحد براي موفقيت جوانترها ترسيم مي كنند بايدگفت: موفقيت پسرعموها و دخترخاله ها لزوما ًنبايد شبيه يكديگر باشد. يك اشكال ديگر فرمولها اين است كه هميشه زمان رسيدن به موفقيت را وقتي در آينده مي دانند. شايد همين فرمولها باعث شده اند عده زيادي از ما جوانها براي امروزمان برنامه اي نداشته باشيم؛ امروزي كه تمام موفقيت ما را دربرگرفته است.
موفقيت همين جا پشت در نشسته است. در همين سنين بيست و چند سالگي يا حتي كمتر. اگر هنوز باور نكرده ايد كه زمان رسيدن به موفقيت مي تواند همين امروز باشد، اين مطلب را حتما ً بخوانيد. شاهدان ما جاي شكي براي شما باقي نمي گذارند...
۱ـ آلبرت انيشتين فيزيكدان آلماني كه تئوري نسيبت اش نگرش تازه اي نسبت به جهان و علم فيزيك ارائه كرد را بدون شك مي شناسيد. انيشتين اگرچه مطالعات شخصي درباره فلسفه، رياضي وعلوم داشت، اما در زمينه جغرافيا، تاريخ و زبان به حق بي استعداد بودو همين مسأله باعث شد در سن ۱۵سالگي مدرسه را ترك كند. با اين وجود ترك مدرسه براي انيشتين به معني پايان پيشرفت نبود. بامطالعه جبر و قوانين علمي پيشرفته، او موفق شد در سن ۱۷سالگي براي تحصيل فيزيك و رياضي وارد دانشگاه شود و بدين ترتيب راه تحقيقات وسيع تر در باب فيزيك تئوري برايش گشوده شد. مقاله اي كه انيشتين در سن ۲۶سالگي نوشت مقام دكتراي رشته فيزيك را برايش به ارمغان آورد و درست در همان سال بود كه انيشتين تئوري نسبيت را نيز منتشر كرد. دقيقاً همين مقدمات بود كه زمينه پيشرفت هاي بعدي انيشتين و شهرت جهاني او به عنوان آغازگر عصر انرژي اتمي گرديد.
نتيجه گيري علمي: بدون دانستن جغرافيا، تاريخ و زبان هم مي توان فيزيكدان موفقي شد!
۲ـ براي علاقه مندان داستانهاي علمي ـ تخيلي ايزاك آسيموف نامي آشناست. او از كودكي علاقه خاصي به نوشتن داشت و اولين داستانش به نام «دوبرادر» زماني كه تنها ۱۴ سال بيشتر نداشت در روزنامه دبيرستان محل تحصيلش چاپ شد. يك سال بعد، در سن ۱۵ سالگي آسيموف وارد دانشگاه كلمبيا شد تا در رشته زيست شناسي تحصيل كند اما يك سال بعد تصميم گرفت تحصيلش را در رشته شيمي ادامه دهد اما در كنار آن، خواندن كتابهاي تاريخي و مجلات علمي ـ تخيلي از فعاليتهاي مورد علاقه او بود. بين خودمان بماند كه پدر ايزاك كاملاً با اين كار او مخالف بود و دائماً به او گوشزد مي كرد كه اين مجلات حاوي يك مشت مهملات بيشتر نيستند كه به درد سطل زباله مي خورند! اما همين مجلات باعث علاقه مندي او به داستانهاي علمي ـ تخيلي گرديد. البته آسيموف در كنار مطالعاتش، كار نوشتن را نيز دنبال مي كرد. او زماني كه ۱۸ ساله بود، از دانشگاه فارغ التحصيل شد و در همان سال اولين داستان حرفه اي اش نيز به چاپ رسيد. بعد از شركت در جنگ جهاني دوم، آسيموف موفق به اخذ درجه دكترا گرديد و فعاليت حرفه اي نوشتن داستانهاي علمي ـ تخيلي را با جديت بيشتري ادامه داد. او يكي از مهمترين نويسندگان كتابهاي علمي تخيلي محسوب مي شود كه مفاهيم تازه اي را در اين ژانر ابداع كرده است. تعدادي از كتابهاي آسيموف به عنوان شاهكارهاي جاويدان نامگذاري شده و جوايز بسياري را از آن خود كرده اند.
نتيجه گيري علمي: بعضي از چيزهايي كه بزرگترها مزخرف مي دانند واقعاً آنقدرها هم مزخرف نيستند!
۳ـ لويي بريل مخترع خط بريل جزو كساني است كه خدمت بزرگي به جامعه بشري كرده اند. بريل اگرچه به طور مادرزادي نابينا نبود اما در سن سه سالگي بينايي يك چشمش را در اثر يك حادثه در كارگاه كفاشي پدرش از دست داد و عفونت ناشي از آن، ديد چشم ديگرش را نيز از بين برد. بريل در سن ۱۰سالگي وارد انستيتوي آموزشي نابينايان در پاريس شد و عليرغم سيستم محدود آموزش درآن زمان توانست در مدت زمان كوتاهي درنواختن پيانو و ارگ مهارت پيدا كند. در آن زمان نابينايان تنها به روش گفتاري قادر به برقراري ارتباط بودند. زماني كه لويي بريل ۱۵ ساله بود، فكر روشي كه بتواند نابينايان را قادر به خواندن ونوشتن كند به ذهنش خطور كرد و توانست باتئوريهاي موجود خط بريل را ابداع نمايد. در اين روش لغات و نت هاي موسيقي به وسيله شش نقطه برجسته روي صفحه كاغذ نوشته مي شوند. اگرچه اين روش در نوع خود براي خواندن و نوشتن نابينايان منحصر به فرد بود، اما تنها بعد از مرگ بريل بود كه اهميت آن شناخته شد. لويي بريل در ۱۷ سالگي به عنوان استاد انستيتوي آموزشي نابينايان پاريس انتخاب شد و تا سن ۴۶ سالگي كه در اثر ابتلا به سل درگذشت در آنجا مشغول به آموزش بود.
نتيجه گيري علمي: اگر فعاليتهاي شما در دوره زندگي تان مورد قدرداني قرار نگرفت، نگران نباشيد. چون اين مسأله چيزي از موفقيت شما كم نمي كند!
۴ ـ جك لندن نويسنده سرگذشت جالبي دارد. او از دوره كودكي براي گذران زندگي مجبور بود كار كند. به همين دليل در سن ۱۳ سالكي مدرسه را رها كرد. اما در دوره بحران اقتصادي آمريكا در سال ،۱۸۹۳ به دوره گردي روي آورد كه به همين دليل به زندان افتاد. پس از سپري شدن دوره زندان، لندن ۱۷ ساله توانست دوره دبيرستان را در يك سال طي كند و موفق شد وارد دانشگاه بركلي در كاليفرنيا شود. در طول يك سال بعد، لندن تمام وقت خود را به مطالعه گذراند و كليه آثار داروين، نيچه و كارل ماركس را مطالعه كرد. اما زمانيكه جستجوگران طلا به آلاسكا حمله ور شدند، لندن نيز دانشگاه را رها كرد و در حاليكه ۱۸ سال بيشتر نداشت همراه گروهي به آلاسكا رفت. در طول يكسالي كه لندن در آلاسكا بود، شروع به نوشتن داستان هايي درباره طبيعت خشن ولي زيباي منطقه كرد و زمانيكه در ۲۴ سالگي به كاليفرنيا برگشت، اولين داستانش را به دست چاپ سپرد كه با استقبال فراواني مواجه شد. در طول هفده سال فعاليت، لندن پنجاه كتاب ديگر نيز نوشت كه در همان اوايل برايش شهرت فراواني به ارمغان آوردند.
نتيجه گيري علمي: اگر مي خواهيد نويسنده موفقي شويد، دانشگاه بركلي كاليفرنيا نطقه آغاز مناسبي به نظر مي رسد. مشروط بر اينكه بعد از يك سال از آنجا انصراف دهيد!
۵ ( زمانيكه بيل گيتس كوچك بود كسي فكر نمي كرد اين پسر لاغر و خجالتي بتواند در آينده ميلياردي شود كه كه تجارت آمريكا را متحول كند. اما بيل گيتس اولين برنامه كامپيوتري اش را در سن ۱۳ سالگي نوشت. در آن زمان يك كامپيوتر، فضايي به اندازه يك اتاق بزرگ را در بر مي گرفت و تنها دانشمندان مي توانستند از آن استفاده كنند. زمانيكه گيتس و همكلاسي اش پاول آلن هنوز در دبيرستان بودند، شركتي تأسيس كردند كه كار تجزيه و تحليل اطلاعات ترافيك شهر را انجام مي داد. پس از پايان دوره دبيرستان، گيتس به دانشگاه هاروارد رفت تا مانند پدرش در رشته وكالت تحصيل كند. اما تحصيل در هاروارد تنها مدت كوتاهي ادامه پيدا كرد. گيتس، در سن ۱۹سالگي دانشگاه را رها كرد و به همراه آلن تصميم گرفت كار طراحي نرم افزار براي يك سيستم كامپيوتري را انجام دهد. پس از طراحي موفقيت آميز اين نرم افزار بود كه اين دو يار جدايي ناپذير شركت مايكروسافت را تأسيس كردند؛ در حالي كه در آن زمان گيتس ۲۰ساله بود. دوسال بعد شركت مايكروسافت با ارائه سيستم عامل داس براي دستگاههاي كامپيوتر شركت آي.بي.ام نقطه شروع فعاليتهاي تجاري اش را رقم زد. اين فعاليت ها با طراحي سيستم عامل ويندوز براي كامپيوترهاي شخصي به نقطه اوج خود رسيد. بيل گيتس اولين كسي است كه در ۳۰سالگي ثروتش از مرز يك ميليارددلار گذشت!
نتيجه گيري علمي: براي رفتن به دانشگاه تنها يك دليل وجود دارد: ممكن است كساني پيدا كنيد كه بتوانند در راه ميلياردر شدن به شما كمك كنند.
۶ـ جين آستين يكي از تأثيرگذارترين نويسندگان قرن نوزدهم به شمار مي رود. او به خوبي توانسته با تعداد محدودي شخصيت داستانهايش را به نحو كاملي بپروراند و اين مهارت او به عنوان يك نويسنده مورد تقدير بسيار قرار گرفته است. جين كار نوشتن را از دوره نوجواني شروع كرد و در سن ۱۴سالگي كار نوشتن اولين رمانش را به پايان رساند. اولين اثر وي در زمان خودش توانست نظرات بسياري را به سوي اين نويسنده نوجوان ولي با استعداد جلب كند.دومين رمان او، غرور و تعصب، كه مشهورترين و مهمترين اثر وي نيز محسوب مي شود، در سن ۲۰سالگي او نوشته شد و زماني كه اين اثر به چاپ رسيد، توانايي هاي غيرقابل انكار جين به عنوان يك نويسنده زبردست براي همگان آشكار شد. در مجموع تمام آثار جين آستين در نوع خود آثار منحصر به فردي به شمار مي روند كه بارها و بارها تجديد چاپ شده و مبناي ساخت فيلمها و سريالهاي موفقي بوده اند. جين در طول دوره ۴۲ساله زندگي اش ازدواج نكرد و تا زمان حيات مادر و خواهرش با آنها زندگي مي كرد.
نتيجه گيري علمي: فكر مي كنيد ازدواج تأثيري بر موفقيت يك نويسنده مي گذارد؟
۷ـ شركت اپل مكينتاش كه يكي از شركتهاي مطرح در زمينه فن آوري كامپيوتر است توسط استيون جابز تأسيس شد. جالب است بدانيد كه جابز نيز مانند بيل گيتس از دانشگاه انصراف داد (البته او در اين زمان۲۱سال داشت) و شركت اپل مكينتاش را به همراه شركاي ديگرش راه اندازي كرد. پس از يك دوره افول، جابز از اپل بيرون رفت. اما مجدداً پس از تغيير كادر تصميم گيرنده دعوت به كار شد و پيشرفت اپل نيز با عضويت مجدد جابز از سر گرفته شد.
نتيجه گيري علمي : مثل اينكه انصراف از تحصيل در دانشگاههاي معتبر بطور كلي يكي از عوامل موفقيت است! شما به اين نتيجه نرسيده ايد؟
۸ـ يكي از معروفترين روانشناسان قرن نوزدهم و بيستم، ژان پياژه فرانسوي كه از پيشگامان مطالعات بهره هوشي كودكان بود ، اولين مقاله علمي اش را درباره مشاهدات رفتاري يك گنجشك نوشت. براي اين كار پياژه مدت طولاني رفتار گنجشك را زيرنظر گرفت. نكته جالب اينجاست كه دراين زمان او تنها ۱۰سال داشت. پياژه در ابتدا به بررسي رفتارهاي حيوانات علاقه مند بود و رشته جانورشناسي را انتخاب كرد. پس از آن به روانشناسي كودكان روي آورد ودر سن ۲۲سالگي موفق شد درجه دكتراي روانشناسي را در دانشگاه ژنو دريافت كند.
نتيجه گيري علمي : انسان حيوان ناطق است!
۹ـ يوهانس كوپرنيك در سن ۲۴سالگي تئوري خودمبني برساختار سيارات منظومه شمسي را به صورت دو اصل ارائه كرد. اين اصول بعدها پايه اكتشافات اسحاق نيوتن قرار گرفتند.
نتيجه گيري علمي : هميشه كه نتيجه گيري علمي وجود ندارد!
۱۰ـ چارلي چاپلين درميان شواهد ما گوي سبقت را از همه ربوده است. او دوران كودكي سختي را گذراند. پس از مشكل روحي مادر و مرگ پدرش، زندگي چاپلين به همراه برادر ناتني اش درخيابانها و نوانخانه ها سپري شد. دراين زمان چارلي به همراه يك گروه موسيقي كودكان در انگلستان برنامه اجرا كرد كه نهايتاً موجب شد براي بازي در تئاتر لندن به او پيشنهاد نقش شود. چاپلين در سن ۲۴سالگي به استخدام يك شركت فيلم سازي درآمد و اولين فيلم او يك سال بعد راهي سالن هاي سينما شد. تنها در سالي كه چاپلين ۲۵ سال داشت در سي وپنج فيلم ايفاي نقش كرد. پس از آن او چنان محبوبيتي به دست آورده بود كه مبلغ قرارداد بعدي اش را حدوداً ده برابر قرارداد سال قبل افزايش داد. در طول ساليان بعد فيلم هاي چاپلين با شخصيت پرداخته شده ولگرد بسيار موردتوجه قرار گرفت وجايزه هاي بسياري را نيز به دست آورد.
نتيجه گيري علمي : دوران كودكي سخت و پردردسر… ببخشيد، ديگرازاين شعارها نمي دهيم!
اما در پايان به كساني كه اين دوران را پشت سر گذاشته اند وبه عبارتي جوانان ديروز هم مژده مي دهيم كه اگر از دوران طلايي جواني بهره برداري نكرده ايد، هنوز هم دير نيست؛ چون :
۱ـ آليس پورلاك انگليسي اولين كتابش را در سن ۱۰۲ سالگي چاپ كرد!
۲ ـ هارولد فاستر آمريكايي تازه در سن ۹۹ سالگي شروع به يادگيري خواندن كرد!
۳ ـ تئيچي ايگاراچي در سن ۹۹سالگي از كوه فوجي صعود كرد!
۴ ـ بئاتريس وود، سازنده ظروف سفالي اولين نمايشگاه آثارش را در سن ۹۸ سالگي برگزار كرد!
۵ـ جورج برنارد شاو در سن ۹۳ سالگي يك نمايشنامه مشهور نوشت!
۶ ـ پاول سانگلر در سن ۹۲سالگي در چهاردهمين ماراتون زندگي اش شركت كرد!
۷ـ هولدا كروكز در سن ۹۱ سالگي از كوه ويتني صعود كرد!
۸ـ پابلو پيكاسو در سن ۹۰ سالگي همچنان نقاشي مي كرد!
۹ـ آلبرت شوايتزر در سن ۸۹ سالگي يك بيمارستان در آفريقا تأسيس كرد!
۱۰ـ و بالاخره ميكل آنژ در سن ۸۸ سالگي طرح معماري كليساي سانتاماريا را پياده نمود!