|
بيداري اقتصاد آمريكاي لاتين
نويسنده: تام هنيگان آمريكاي لاتين شايد بالاخره از ركود اقتصادي رهايي يافته باشد. پس از پنج سال ركود، انتظار مي رود اقتصاد آرژانتين امسال بيش از ۷ درصد رشد يابد. از ماه ژانويه، ارزش سهامهاي مكزيك افزون بر ۲۰ درصد افزايش يافته و اعتماد سرمايه گذاران در برزيل به لطف توافق اخير با صندوق بين المللي پول اوج گرفته است. اكنون به موازات رشد اقتصاد جهان، اقتصاددانان پيش بيني مي كنند كه ساير كشورهاي آمريكاي لاتين نيز از اين رويه پيروي كنند. «مارچلو اليزوندو» رئيس بنياد صادرات آرژانتين كه به صادر كنندگان درباره راههاي افزايش فروش و راهيابي به بازارهاي جديد توصيه مي كند، مي گويد: بدبيني چند سال اخير به سر آمده است. بزرگترين رمز رونق اقتصادي آرژانتين، كاهش ارزش واحد پولش در سال گذشته بود. به موجب قانون مصوب دهه ،۱۹۹۰ پزو با دلار داد و ستد مي شد كه در نتيجه، پولي با قدرت پوشالي، اقتصاد اين كشور را در چنبره اش خرد كرد. صادرات آرژانتين براي خارجيان گران و بازدارنده و واردات كالا براي بوميان فوق العاده ارزان تمام مي شد. سرانجام توليد داخلي كاهش شديد يافت و دولت ورشكسته شد.از زماني كه آرژانتين با دلار قطع رابطه كرده، پزو حدود ۷۰ درصد ارزش خود را از دست داده و ورق برگشته است. صادرات در حال شكوفايي است و توليدات داخلي براي جبران كالاهايي كه آرژانتين ديگر استطاعت خريدشان را ندارد، تقويت شده اند.مزاياي كاهش ارزش پزو فراتر از صادرات سنتي غله، گوشت گاو و روغن رفته است. فروش عسل به آلمان، مصالح ساختماني به ژاپن و لوازم آرايشي به ساير كشورهاي آمريكايي جنوبي نيز رونق يافته است. پوشاك مارك دار و مصنوعات چرمي آرژانتين نيز به سرعت بازار آمريكا و اروپا را به خود اختصاص مي دهند. روي هم رفته، دولت اين كشور پيش بيني مي كند حجم كل صادراتش به حدود ۳۰ ميليارد دلار در سال جاري ميلادي بالغ شود كه نشانگر ۱۷ درصد افزايش نسبت به سال ۲۰۰۲ است. در همين حين، كارخانه ها به منظور تأمين اجناسي كه آرژانتين ديگر قادر به خريدشان نيست، بر توليدات خود افزوده اند. ماه گذشته، لاستيك سازي ژاپن «بريجستون» اعلام كرد كه ۵۰ ميليون دلار در كارخانه اش در آرژانتين سرمايه گذاري مي كند تا جايگزين واردات لاستيك از برزيل شود. رقيب آمريكايي اين شركت ژاپني مي گويد كه درصدد ازسرگيري توليداتش در آرژانتين است كه در ۱۹۹۸ متوقف شده بود.ارزاني پزو همچنين بدين معنا است كه گردشگران به سوي كشوري كه روزگاري گرانترين كشور آمريكاي لاتين بود، سرازير شوند. پيش بيني مي شود ۱۰ اقتصاد بزرگ منطقه در سال آينده ۳/۵ درصد رشد يابد و حال آن كه اين رقم براي امسال ۱/۳ درصد است.اقتصاد برزيل در سال ۲۰۰۳ رشد كمي داشت، اما اجماع اقتصاددانان اين است كه اقتصادش در سال آينده ۵ درصد رشد خواهد داشت. دولت برزيل به مهار تورم همت گمارده و به بانك مركزي اجازه داده است در ماههاي اخير نرخ بهره اش را كاهش دهد و عرصه را براي تقويت پول ملي فراهم آورد. در همين حال، ارزش سهام و اوراق قرضه در مكزيك، سومين اقتصاد بزرگ آمريكاي لاتين رو به افزايش است، زيرا مزاياي بهبود اقتصاد آمريكا به آن سوي مرز سرريز شده است. درحالي كه رشد اقتصاد آمريكا در سه ماهه سوم به ۷/۲ درصد رسيد، ارسال محموله از كارخانه هاي مكزيك به ايالات متحده در ماه سپتامبر فزوني يافت. ديگر عامل رونق منطقه، شكوفايي اقتصاد چين است. اشتهاي سيري ناپذير غول آسيا به مواد خام بر قيمت كالاهاي آمريكاي لاتين افزوده است. سنگ آهن برزيل و مس شيلي و پرو بيش از پيش به آسيا ارسال مي شود. تقاضاي آسيا براي خريد طلا نيز قيمت آن را به بالاترين سطح طي ۷ سال اخير رسانده است كه عامل بزرگي براي پرو، يكي از بزرگترين صادر كنندگان طلا در دنيا خواهد بود. اكوادور و پرو نيز منتظرند با راه اندازي پروژه هاي احداث خط لوله نفت در سال آينده، اقتصادشان را تقويت كنند.اما به رغم اين خوش بيني، خطراتي نيز هست. اين امر مخصوصاً براي آرژانتين مصداق دارد كه به گفته بسياري از اقتصاددانان، تازه اثرات كاهش ارزش پزو را تجربه مي كند و هنوز روند توسعه پايدار اقتصادش آغاز نشده است. «ليساندرو بري» وزير سابق دارايي آرژانتين مي گويد: كشورش فعلاً در حال فعاليت مجدد اقتصادي است، نه توسعه و تاكنون تنها بخشي از ظرفيت بالقوه موجودش را به خدمت گرفته است. حتي رشد ۷ درصد امسال و ۵ درصدي سال آينده تنها به آرژانتين امكان مي دهد بخشي از زيان ۲۵ درصدي اقتصادش در فاصله ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ را باز ستاند. تحليلگران مي گويند كه دولت اين كشور نيز بايد فضاي كنوني تجارت را بهبود بخشد. «خوزه پيكارز» مديرعامل سابق بانك مركزي آرژانتين مي گويد: «بزرگترين كمبود در آرژانتين، فضاي مساعد براي سرمايه گذاري خصوصي است.» تا وقتي دولت آرژانتين شرايط بازپرداخت ديون دارندگان اوراق قرضه را نپذيرد يا نظام مالي سست بنيان كشورش را اصلاح نكند، سرمايه گذاران بزرگ خارجي در آينده نزديك از آمدن به آرژانتين اجتناب خواهند كرد.پيكارز تخمين مي زند بدون حل اين معضلات، رشد اقتصادي آرژانتين تا سال ۲۰۰۷ به يك درصد تنزل خواهد يافت كه سرآغاز فلاكت ممتد براي فقيران جديد اين كشور آمريكاي لاتين خواهد بود.به گفته «ريكاردو آموريم» رئيس مركز پژوهش آمريكاي لاتين، دو خطر بزرگ براي رشد منطقه از جانب اقتصاد جهان خواهد بود. وي مي گويد: اگر بهبود اقتصاد جهان متوقف شود، تقاضا براي صادرات آمريكاي لاتين و قيمت كالاهايش كاهش خواهد يافت، اما اگر ميزان بهبود خيلي زياد باشد و بانكهاي مركزي ناگزير به افزايش بهره شوند، روند ورود سرمايه آسيب خواهد ديد. ما محتمل ترين سناريوي جهاني را مساعد قلمداد مي كنيم كه عرضه و قيمت كالا را افزايش خواهد داد و با پايين نگه داشتن نرخ بهره سرمايه خارجي مستقيم را به سوي آمريكاي لاتين هدايت خواهد كرد. مترجم: گلاره اسدي منبع: كريسچن ساينس مانيتور
|