|
|
|
درمان قطعي و مشخصي براي MS شناخته نشده است ولي روش هايي براي پيشگيري از تشديد بيماري وجوددارد
روند شكل گيري بيماري MS
|
|
|
دكترمحمدتقي جغتايي
سعيدمليحي الذاكريني
MS يا تصلب چندگانه، يك بيماري مغز و نخاع است. علت ايجاد اين بيماري ضايعه پيش رونده پوشش خارجي سلولهاي عصبي موسوم به غشاء ميلين است. تخريب تدريجي غشاء ميلين سبب مي شود كه عملكرد به تدريج نقصان يابد و علايم متعددي ظاهرشوند.
دلايل اصلي اين بيماري هنوز شناخته نشده اند. دراين بيماري بافتهاي عصبي بطور ادواري، دچار التهاب مي شوند. دراين زمان، سيستم ايمني بدن به بافت عصبي حمله مي كند و محل التهاب در هريك از دوره هاي التهاب تغييرمي كند.هرالتهاب، پوشش عصب (ميلين) را تخريب مي كند و در نتيجه، انتقال پيام عصبي متوقف يا كندمي شود و به دنبال آن عملكرد اندامي كه تحت فرمان بافت عصبي صدمه ديده قراردارد، مختل مي شود.
بسته به محل يا وسعت ضايعه، علائم بيماري متفاوت است. اين اختلال در فرآيند روزها، هفته ها، ماهها و سالها به تدريج پيشرفت مي كند و ممكن است كه درهرمرحله، پيشرفت بيماري به صورت نشانه خارجي نمايان شود يا پيشرفت بيماري با هيچگونه علامتي مشخص نشود.
علل اين بيماري به دقت شناخته نشده است. مطالعات جغرافيايي، برخي عوامل محيطي را در ايجاد اين بيماري مؤثر دانسته اند.
مطالعات مختلف نشان مي دهد احتمال وقوع اين بيماري در شمال آمريكا و اروپا و جنوب استراليا بيشتر و درنواحي معتدل كمتر است. از اين رو احتمال وجود علل ژنتيك براي اين بيماري مطرح است.افزايش تعداد سلولهاي ايمني در بدن بيماران مبتلا به MS، اين احتمال را مطرح مي كند كه ممكن است واكنش سيستم ايمني، علت ايجاد MS باشد. اكثر نظريات علمي، علت MS را نوعي ويروس ارگانيسمي يا ناهنجاري ژنتيك در كروموزومهاي عهده دار كنترل سيستم يا تركيبي از هردو عامل مي دانند.
اين بيماري از هر يكهزار نفر يك نفر را مبتلا مي كند و شيوع آن در خانم ها بيشتر از آقايان است.اين اختلال بين ۲۰ تا ۴۰سالگي آغازمي شود. وجود اين اختلال در تاريخچه خانوادگي شخص و نيز برخي نواحي جغرافيايي خاص، احتمال وقوع اين بيماري را بيشترمي كند.
علايم بيماري
ضعف، فلج يا لرزش در يك يا هردو اندام انتهايي (دست و پا)، كوچك شدن و آتروفي عضلات، بدكاري عضلات حركتي كه معمولاً كند پيش مي رود و در پاها آغازمي شود. بي حس شدن (سوختگي) يك يا چند حس.
احساس درد در چهره و شنيدن صداي زنگ در گوش، درد اندامهاي تحتاني، انقباض ناگهاني و غيرارادي عضلات، اشكال در نابينايي به صورت دو بيني يا ابينايي، حركات سريع غيرارادي درعضلات كره چشم، ناهماهنگي چشم ها، ناتواني در كنترل ارادي حركت هاي ظريف، ناهنجاري در راه رفتن، اسپاسم عضلات پا، گيجي، دشواري در تخليه ادرار همراه با اضطرار و تكرر ادرار، عدم كنترل ادرار، ضعف حافظه و تفكر انتزاعي، افسردگي، كاهش گسترده توجه، شلي گفتار و دشواري در درك و توليد كلام، خستگي زودرس و احتمالاً يبوست و اشكال در شنوايي، هريك، از علايمي تلقي مي شود كه ممكن است در يك بيمار ظاهرشود و همچنين در هر حمله عصبي برخي علايم ظاهر و برخي پنهان هستند. ممكن است كه اين علايم بعد از چند روز يا چندماه تخفيف يافته، ناپديدشده يا دوباره عودكنند. در هر مرحله از بازگشت بيماري، علايم تازه و جديدي نمايان مي شوند. تب، حمام داغ، تابش آفتاب وفشاررواني مي توانند باعث بروز بيماري، تكرار حملات و تشديد علايم شوند.
معاينات تشخيصي لازم
ممكن است علايم MS شبيه به علايم ساير بيماري هاي دستگاه اعصاب باشد. بنابراين معاينات زير براي تشخيص اين بيماري ضروري است: وجود سابقه حداقل دو دوره بروز، عدم يا تخفيف علايم، وجود نقصان قابل توجه در عملكرد دستگاه اعصاب مركزي مانند وجود بازتابهاي غيرعادي، نشانگان باليني، نشان دهنده اشكالات نورولوژيك (توسط متخصص اعصاب)، وجود تجربيات حسي غيرعادي يا ضعف دريافت حواس، دشواري در حركت دادن يك عضو بدن، بررسي تغييراتي در تكلم يا بينايي. نوع علامت نشان مي دهد دركدام قسمت از دستگاه اعصاب ضايعه اي درحال پيشرفت است.معاينات چشم نيز جهت بررسي پاسخ مردمك ميدان گيرنده بينايي، حركات چشم و ضعف در تيزبيني لازم است.تصويربرداري از مغز با روش MRI ومعاينات مايع مغزي نخاعي (CSF)، معاينات لازم آزمايشگاهي براي تشخيص MS را تشكيل مي دهند.
درمان
درحال حاضر، درمان قطعي و مشخصي براي MS شناخته نشده است. ولي روشهايي براي پيشگيري از تشديد بيماري وجوددارد. درمانهاي حاضر در جست وجوي كنترل نشانه ها و كمك به بيمار جهت تداوم فعاليت هاي روزمره هستند.
درمان مبني بر مداخله در واكنشهاي سيستم ايمني، جلوگيري از التهاب بافت عصبي، درمان دارويي جهت كاهش گرفتگي عضلات، درمان دارويي جهت مرتفع كردن مشكلات ادرار، تجويز دارو براي رفع افسردگي و كاهش احساس خستگي، كاردرماني، گفتاردرماني، روان درماني فردي و اجتماعي و آموزش مهارتهاي مقابله با استرس از درمان هاي مؤثر به شمارمي آيند.
سير پيشرفت و عواقب بعدي بيماري كاملاً روشن نيست. ولي روند مزمن شدن بيماري را مي توان كند يا تسريع كرد. در شرايط درماني مناسب، اين بيماران مي توانند به مدت حداقل ۳۵سال، با وجود بيماري به زندگي عادي ادامه دهند. ممكن است بعد از ۲۰سال ابتلا به بيماري، بيمار دچار مشكلات حركتي بسيار شود ولي با وسايل كمكي به محل كار و ساير اماكن تردد داشته و به زندگي معمول ادامه دهد. ترس از بيماري، بستري شدن در خانه براي مدت طولاني، استرس رواني ناشي از ابتلا به بيماري، عدم حمايت عاطفي ـ رواني خانواده و اجتماع مي تواند بيمار را در زمان كوتاه به مراحل حاد و شديد بيماري وارد كند. در حالي كه، روحيه خوب، حمايت خانوادگي و اجتماعي و تداوم و استمرار اقدامات درماني، سير بيماري را كند كرده و مدت زمان زندگي طبيعي را طولاني مدت مي كند. جنسيت مؤنث، شروع بيماري در سنين جواني (زير ۳۰ سال) و حملات عصبي مكرر عوامل مهم پيش بيني كننده اين بيماري محسوب مي شوند.
ادامه دارد
|
|
|
|
|
|
افق هاي تازه
|
|
|
|
|
|
نتيجه تحقيق بي بي سي:
گسترش ايدز؛ نتيجه غفلت دولت ها!
۲۰ سال پس از شيوع بيماري ايدز در سراسر جهان، تحقيق بي بي سي حاكي است مردم معتقدند دولت هايشان اقدامات كافي براي مقابله با اين بيماري انجام نمي دهند.
در اين پژوهش كه در ۱۵ كشور جهان صورت گرفت، نظرات مردم درباره ايدز و اچ آي وي گردآوري شد. تنها در بنگلادش بود كه مردم به دولتشان در اين زمينه رأي اعتماد دادند. در آفريقاي جنوبي، كشوري كه بيشتر از بقيه با اين بيماري دست به گريبان است، ۲۸ درصد پاسخ دهندگان معتقد بودند دولت اين كشور براي مبارزه با اين بيماري، تلاش كافي نمي كند.
اين تحقيق نشان داد، در سه كشور تانزانيا، نيجريه و هند، ايدز نگراني عمده بسياري از مردم است؛ حتي نگران كننده تر از مسائل مربوط به پول، تروريسم و يا بيماري هاي ديگر. ولي در بقيه كشورها، اولويت هاي مردم متفاوت بود. يكي از اين اولويت ها، امنيت اقتصادي بود. درحالي كه اين نگراني در آمريكا و بريتانيا، در كمترين ميزان قرار داشت.
در سه كشور از پنج كشوري كه مردم آنها كمتر درباره ايدز نگران بودند ـ اوكراين، روسيه و چين ـ براساس اعلام برنامه مبارزه با ايدز سازمان ملل، بيشتر در معرض خطر شيوع عفونت ايدز هستند.
به جز در كشور چين، تقريباً همه پاسخ دهندگان به پرسش هاي بي بي سي مي دانستند كه ايدز چيست و چگونه از طريق ارتباط جنسي بدون استفاده از كاندوم، سوزن هاي آلوده يا از مادر آلوده به فرزند، منتقل مي شود.
ولي بسياري از مردم هم به نادرست تصور مي كردند اين بيماري از طريق انواع ديگر تماس با فرد آلوده مثل از طريق استفاده از حوله يا ليوان يا توالتي كه فرد آلوده از آن استفاده كرده منتقل مي شود.
در تمام كشورهاي مورد مطالعه، بيش از ۷۰ درصد از شركت كنندگان گفتند بايد به افراد جوان زير ۱۴ سال نحوه استفاده از كاندوم براي جلوگيري از انتقال ايدز، آموزش داده شود. از جمله در كشورهايي مانند مكزيك و برزيل كه بيشتر جمعيت آنها كاتوليك است، اين موضوع مطرح بود. اين به رغم رد استفاده از كاندوم توسط كليساي كاتوليك است. ولي در دو كشور نيجريه و اندونزي، اكثريت شركت كنندگان مخالف اين نوع آموزش به جوانان بودند.
|
|
|
|
|
|
|
|
نگاهي به خبرها
|
|
|
|
|
|
خواب راحت به حافظه كمك مي كند
پژوهشگران مي گويند اتفاقاتي كه در طي يك روز پرمشغله رخ مي دهد اما برخي از افراد قادر نيستند آنها را به ياد بياورند، مي تواند به دنبال يك خواب راحت و عميق در طي شب بارديگر به ياد آورده شوند.
به گزارش بي بي سي، در جريان تحقيقاتي تازه، محققان دانشگاه شيكاگو از داوطلبان خواستند كلمات ساده را به يادآورند. اما بسياري از افراد گفتند حافظه آنها در ساعات پاياني روز، آنها را ياري نمي كند. ولي كساني كه شب را بخوبي خوابيده بودند، صبح روز بعد حافظه بهتري داشتند.
براساس مقاله اي در نشريه «نيچر» ، مغز مي تواند خاطرات را از فراموشي نجات دهد. ابتدا وقتي از مغز خواسته مي شود چيزي را به يادآورد، خاطره مربوطه در يك وضعيت ناپايدار قراردارد. به اين معنا كه امكان از ميان رفتن آن وجود دارد.
اما مغز بتدريج خاطراتي را كه مهم تلقي مي شود تقويت و وارد وضعيت پايدار مي كند. با اين حال، پژوهشگران دانشگاه شيكاگو به اين نكته اشاره كردند كه امكان دارد يك خاطره پايدار بار ديگر وارد مرحله ناپايدار شود.
دكتر دانيل مارگولياش، يكي از نويسندگان مقاله گفت: خواب، خاطرات را تقويت و از آنها دربرابر اختلالات يا فرسودگي محافظت مي كند. همچنين به نظرمي رسد خواب خاطرات را بازيابي يا زنده مي كند.
يك كشف تازه: تأثير توليد سلولهاي مو در درمان ناشنوايي
توليد سلولهاي مو از يك منبع قابل دسترسي ـ كه امكان پيوند آن به گوش داخلي آسيب ديده فراهم است ـ نقش مهمي در درمان ناشنوايي ايفا مي كند.
به گزارش سايت آنانوا، موهاي بسيار ريز درون گوش كه نسبت به صدا واكنش نشان مي دهند، يك بخش ضروري دستگاه شنيداري است. اما عملكرد اين سلول ها در روند زندگي كاهش مي يابد و براثر نقص هاي مادرزادي، مصرف برخي داروها و قرارگرفتن در معرض سرو صداي زياد، دچار آسيب و اختلال مي شود.
به عبارت ديگر هنگامي كه سلول هاي مو از بين مي رود، بدن نمي تواند آنها را جايگزين كند. از اين رو، آسيب اين سلولها يكي از علل عمده از بين رفتن قدرت شنوايي است. دانشمندان آمريكايي براي اولين بار موفق شدند سلول هاي مو را از سلول هاي پايه جنيني موش رشد دهند.
نتايج اين تحقيق توسط «استفان هالر» از دانشكده پزشكي هاروارد بوستون در نشريه آكادمي ملي علوم به چاپ رسيده است.
اهميت تغيير ژنتيكي خون بيمار مبتلا به سرطان
تغيير ژنتيكي خون بيمار مي تواند در مقابله با سرطان، مفيد واقع شود.
به گزارش بي بي سي نيوز، روش دانشمندان استراليايي شامل جداكردن ميليون ها گلبول سفيد خون بيمار و تقويت آن باژن هاي مقابله كننده سرطان است.
اين سلول هاي اصلاح شده ژنتيكي، نهايتاً به خود بيمار تزريق مي شود تا تومورهاي سرطاني را شناسايي و نابود كند.
اين روش با موفقيت برروي موش ها آزمايش شده است و تا دو سال آينده بر روي انسان آزمايش مي شود. محققان «مركز سرطان پيتر مك كالوم» در ملبورن، اين روش را ابداع كرده اند. هدف اين روش، تقويت توانايي سيستم ايمني بدن براي مقابله با سرطان است.
دكتر «جوتراپاني» استاديار اين مركز گفت: آزمايش هاي به عمل آمده برروي موشها كاربردي بودن اين روش را نشان داده است.
|
|
|
|
|
|
|
