كشور ما از استعدادهاي فراوان واحياناً بي نظير برخوردار است، سابقه درخشان، ملتي فهيم و مقاوم و والانگر، موقعيت بي نظير جغرافيايي، ظرفيتهاي اقتصادي، منابع و ذخاير فراوان بخصوص انرژي و نيز جايگاه ايران در جهان اسلام و دنياي فارسي زبان، افزايش روزافزون نيروي انساني جوان و تحصيلكرده و تصميم ملت بر استقرار مردم سالاري ديني و... اين همه جايگاه كشور را در سطح منطقه وحتي جهان مي تواند به عنوان يك قدرت معنوي و مادي مهم تثبيت كند.
البته مهم اين است كه اولاً با تكيه بر ارزشهاي انقلاب اسلامي كه مردمي ترين انقلاب بود، هدف اصلي را يعني استقرار مردم سالاري با همه لوازم آن كه سازگار با موازين ديني و فرهنگي ما است گم نكنيم.
ثانياً با به فعليت رساندن استعدادها و بهره گيري از مزيتهاي فراوان و رشد روزافزون علمي وفن آوري كشور پايگاه خود را در اقتصاد، سياست و فرهنگ جهان بالا ببريم.
بايد پذيرفت كه جمهوري اسلامي هنوز راه درازي پيش رو دارد تا بتواند اين عناصر را براي ارتقاي جايگاه واقعي خود در جهان و خاورميانه به كار گيرد.
ايسنا: وزن واقعي آمريكا در جهان چيست؟
آيا حقيقتاً آمريكا تنها ابرقدرت موجود و مطرح در صحنه روابط جهاني است؟
تا چه اندازه انديشه چندجانبه گرايي در جهان امروز عمق پيدا كرده است؟
در مورد وزن واقعي هر كشور در جهان شاخصهايي ذكر شد كه بايد مورد نظر باشد. براساس شاخصهاي اقتصادي و نظامي طبيعتاً آمريكا قدرت بسيار بزرگي است. در عين حال آيا توان اقتصادي و نظامي تاچه ميزان برانگيزاننده احترام جهاني است؟
طي دوسه سال گذشته اين بحث بويژه در حوزه علوم اجتماعي و روابط بين الملل مطرح است كه علت اينكه در افكار عمومي جهان تا اين حد نسبت به آمريكا تنفر ايجاد شده است چيست؟
رئيس جمهور: به نظر من اين سؤال بسيار مهمي است و اگر بدرستي در سياست ايالات متحده تجزيه و تحليل و چاره جويي گردد اثرات مثبتي هم براي آمريكا و جهان دارد.
واژه ابرقدرت بعد از جنگ جهاني دوم و از زمان جنگ سرد به وجود آمد و اين امر از ديدگاه نظريه هاي روابط بين المللي قابل بحث و بررسي است. در دوران جنگ سرد جهان را به عنوان جهان دوقطبي مي شناختند كه در رأس هر قطب يك ابرقدرت قرار داشت و قدرتهاي دست دومي كه در كنار يا هم پيمان يكي از دوابرقدرت بودند. بقيه را هم جهان سوم مي ناميدند. با فروپاشي شوروي يك دوران انتقال به وجود آمده كه به نظر مي رسد بعد از جنگ سرد هنوز نظم مشخص بدرستي شكل نگرفته است. قطعاً ابرقدرت نمي تواند معني سابق خود را داشته باشد.
آمريكاييها علاقه مند هستند كه به عنوان تنها ابرقدرت در جهان شناسايي شوند، ولي آيا واقعيات هم با توهمات سياستمداران آمريكايي همراه است؟
شكل گيري اروپاي متحد، وجود قدرتهاي اقتصادي در حال رشد همچون چين و... هر كدام حكايتي دارد كه نشان مي دهد نظم بعد از جنگ سرد هنوز چهره واقعي خود را پيدا نكرده است.
آنچه مسلم است كشورهاي اسلامي نيز براي اينكه در نظم آينده جهان نقش داشته باشند نيازمند آن هستند كه اولاً تحولات لازم به مقتضاي روزگار را در نظر و عمل و بخصوص به نفع حاكميت مردم و مشاركت آنان در درون بپذيرند. ثانياً با افزايش همكاريهاي خود و بهره گيري بهتر از تواناييهاي مادي و معنوي كه دارند نقش برجسته تري پيدا كنند.
من معتقدم انديشه چندجانبه گرايي در حال گسترش است و آمريكا هم بالاخره بايد بپذيرد كه دوران يكجانبه گرايي گذشته است، ولي ممكن است تا به فهم درستي از واقعيت برسد خسارت فراواني را متوجه عالم و از جمله ملت آمريكا كند.
ما نيز با تكيه بر قدرت معنوي خود و با افتخار به انقلاب اسلاميمان و با استوارتر كردن پايه هاي مردم سالاري و نيز ارتقاي سطح دانش و فن آوري در درون و نيز پافشاري بر مصالح خودمان در بيرون مرزها و پايبندي به شعارهاي اصلي، استقلال، عدالت، گفت وگو و بالاخره پيروي از سه اصل حكمت، عزت، مصلحت مي توانيم راه خود را به سوي آينده بهتر ادامه دهيم.
ايسنا: نگاه شما نسبت به جامعه آمريكا، دولت آمريكا و دولتمردان آمريكا چيست؟
چه نوع تفاوتهايي ميان مردم آمريكا و دولتمردانشان و همچنين جناحهاي داخلي آمريكا مي بينيد؟
آيا بين جناحهاي داخلي آمريكا در مواجهه با مسائل جهاني و اتخاذ سياست در قبال ايران تفاوتي وجود دارد؟
آيا اينكه چه جناحي در آمريكا حاكم باشد (جمهوريخواه يا دموكرات) براي جمهوري اسلامي ايران تفاوتي مي كند؟
رئيس جمهور: من بارها در اين باره صحبت كرده ام. ما با ملت آمريكا هيچ دشمني نداريم، بلكه اين سياستهاي توسعه طلبانه آمريكا است كه هم به زيان ما و به نظرم در درازمدت به زيان ملت آمريكا است.
ايسنا: متقابلاً نگاه دولت آمريكا به بخشهاي مختلف نظام جمهوري اسلامي و جناح بنديهاي داخلي را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
رئيس جمهور: دولت آمريكا نشان داده است كه با كليت نظام جمهوري اسلامي مخالف است و همواره كوشيده است كه براي اين نظام مشكل ايجاد كند. در يك جامعه مردم سالار وجود اختلاف ديدگاه امر طبيعي است و ما اكنون در حال تمرين مردم سالاري و استقرار نهادهاي دموكراتيك هستيم و نظرات گوناگوني پيرامون مسائل مختلف وجود دارد. آمريكا حتماً تلاش مي كند از اين اختلاف نظرها به نفع خود استفاده كند. آنچه به ما و جناحهاي داخلي مربوط است من توصيه مي كنم كه همه بايستي مواظب باشند كه عملكردها و موضع گيريها به گونه اي باشد كه بهانه به دست دشمن ندهد و زمينه براي سوءاستفاده او فراهم نيايد.
ايسنا: آيا به نظر شما دولت آمريكا تمايل ويژه به حاكميت جناح يا گروه خاصي در ايران دارد؟ ويژگيها و شاخصهاي آن گروهها چيست؟
رئيس جمهور: همانگونه كه گفته شد آمريكا نشان داده است كه با كليت جمهوري اسلامي ايران مخالف است و جناح خاصي از حاكميت موردتمايل آمريكا نيست.
ايسنا: علي رغم سياست تنش زدايي حضرتعالي، دولت آمريكا ادبيات تنش آفرين و مداخله جويانه خود را توسعه داده است. دليل آن را چه مي دانيد؟
رئيس جمهور: ما سياست تنش زدايي را به عنوان يك سياست اصولي ادامه خواهيم داد. اين موضوع نشان دهنده علاقه مندي جمهوري اسلامي ايران به برقراري صلح و امنيت در منطقه ودر سطح بين المللي است. اينكه آمريكاييها بخصوص با حاكميت نومحافظه كاران ادبيات تنش آفرين و مداخله جويانه را توسعه داده اند، تنها در مقابل ايران نيست و كم و بيش با شدت و ضعف متوجه همه جهان است. حتي گاهي از تنبيه برخي دولتهاي اروپايي يا روسيه و چين هم سخن گفته اند.
به نظر من اين به ماهيت هيأت حاكمه جديد و سياستهاي آمريكا برمي گردد كه فكر مي كنند همه امور را با قهر و عصبانيت مي توانند حل كنند.
ايسنا: نظر شما راجع به آينده سياسي ايران و آمريكا چيست؟
رئيس جمهور: در مورد آينده سياسي ايران و آمريكا بايد بگويم كه من در دوره اول و دوره فعلي رياست جمهوري تلاش كرده ام تا ديوار بي اعتمادي بين دو ملت بزرگ ايران و آمريكا را به تدريج از ميان بردارم. متأسفانه هربار اين آمريكاييها بوده اند كه به گونه اي منفي عمل كرده اند. آنها به انحا مختلف منافع مشروع ما را ناديده گرفته يا از بين برده اند. در مواقعي از جمله در آسياي ميانه حاضرند طرحهاي سياسي زيان ده را در زمينه اقتصادي اجرا كنند، به اين جهت كه منافعي را از جمهوري اسلامي ايران تضييع كنند. در مورد افغانستان رفتار مسؤولانه ما براي حل معضل آن كشور و استقرار دولت مردمي به گونه اي نامتناسب پاسخ داده شد.
اينها نمونه هايي از رفتار كينه توزانه سياستمداران آمريكايي است. بگذريم كه در جريان جنگ هشت ساله و در جريان هاي ديگر همواره رفتاري ناپسند، مغرورانه و دشمن كامانه داشته اند و نمونه بارز آن را در برخورد با مسائل اتمي ايران ديديم كه خوشبختانه در اين مرحله آمريكا ناكام شد.
حتي اخيراً متأسفانه براي انتشار مقالات دانشمندان ايراني در نشريات تخصصي آمريكا نيز مانع ايجاد مي كنند يا فشارهاي خلاف شؤونات با ايرانيان بخصوص آنان كه قصدسفر به آمريكا دارند از همين نوع رفتارها است.
اين آمريكا است كه بايد در سياستها و رفتارهاي خود تجديدنظر كند و اميدوارم مردم آمريكا پيش از آنكه در سراسر دنيا زيانهاي غيرقابل جبراني را به خاطر سياستهاي نادرست سياستمدارانشان تحمل كنند آنان را وادار به تجديدنظر در سياستها و رفتارهاي خود كنند.
ايسنا: شما در بسياري از سخنرانيهاي خود از بيماري اقتصاد ايران صحبت كرده ايد و اينكه اقتصاد ايران با بيماري مواجه است. اما كمتر از ماهيت اين بيماري و راههاي درمان آن سخن به ميان آورده ايد. بيماري اصلي اقتصاد ايران را چه مي دانيد؟ و چه اقداماتي براي درمان آن انجام داده ايد؟
رئيس جمهور: مشكلات اقتصادي ما ريشه در گذشته دارد. منظورم يك يا چند دولت پيشين نيست بلكه بايدآن را در تاريخ سياسي ـ اقتصادي كشور جست وجو كرد. امروز اقتصاد ما اقتصاد پويا، بالنده و زاينده نيست، هرچند مي توانست باشد و مصمم هستيم كه چنين باشد. مشكلات اقتصادي را به دو بخش ساختاري و روزمره مي توان تقسيم كرد. از جمله مشكلات ساختاري مي توان ازوابستگي درآمدهاي دولت به نفت، وابستگي رشد اقتصادي به درآمدهاي ارزي ناشي از صدور نفت خام، فقدان بازارهاي متنوع مالي ـ پولي، عدم ارتباط منطقي و هماهنگ با بازارهاي مالي پولي جهاني، كمبود صادرات غيرنفتي، دولتي بودن اقتصاد و مشابه آن نام بردو از جمله مشكلات روزمره گراني ارزاق عمومي و گراني مسكن به نسبت درآمدهاي خانوار، بيكاري گسترده و مشابه آن است.
رفع هر يك از مشكلات راه حلهاي خود را مي طلبد. دولت تلاش كرده و مي كند تا متناسب با مشكلات، راه حلهاي قانوني را از طريق كسب مجوزها، تصويب قوانين و مقررات از مراجع ذيصلاح، تأمين منابع، مديريت منابع اقتصادي، جذب سرمايه هاي داخلي و خارجي به توليد و ديگر فعاليتها، اين شرايط را اصلاح كند. البته ناگفته نماند كه گاه رفع مشكلات ساختاري منجر به بروز مشكلات روزمره و مقطعي براي مردم مي شود. دولت من هميشه بر اين همت گماشته است كه با شناسايي اين مشكلات، تصميمات جبراني اتخاذ كند تا فشار بر بخشهاي كم درآمد به حداقل برسد.
ساختارهاي موجود در ذهن و عمل ما جايگاه خاص يافته اند و تحول در اين ساختارها نوعاً با مقاومت و اصطكاك هم روبرو مي شود. مهم نوع رويكرد ما به اين مقاومتها و نحوه برخورد با آنها است كه تلاش شده است حداقل مقاومت از طريق كسب اجماع و حداقل اصطكاك از طريق كسب نظر مراجع قانوني و نمايندگان منتخب مردم ايجاد گردد.
اما مشكلات روزمره مسائلي است كه مردم هر روز با آن دست به گريبان هستند. برخي كمبودها، گرانيها، كيفيت نامطلوب كالا و خدمات از جمله اين مواردند. براي رفع اين مشكلات بايد بيشتر تلاش كرد، هر چند كه براي اصلاحات ساختاري نسل حاضر بايد تا حد توان خود الگوي مصرف را چنان شكل دهد كه امكان تشكيل سرمايه در كل اقتصاد كشور و رشد بنگاههاي اقتصادي غيردولتي بخصوص بنگاههاي خصوصي ممكن گردد، بدون سرمايه گذاري، پويايي اقتصاد و ايجاد اشتغال ممكن نيست.
ايسنا: اساساً درمان اين بيماري تا چه حد در اختيار شما و مجموعه دولت است؟
رئيس جمهور: اگر منظور از دولت قوه مجريه باشد معلوم است كه همه اختيارات با دولت و رئيس دولت نيست. اين كل نظام است كه بايد تصميم بگيرد. نمي توانيم توقع داشته باشيم كه مردم هزينه كنند و دولت و مجلس و قوه قضاييه فشاري را تحمل نكنند. هر سه قوه بايد هماهنگ عمل كنند.
دولت و رئيس جمهوري در حد توان خود كار كرده و مي كند. اين بدان معني نيست كه از آنچه شده راضي هستيم. كمبودهاي زيادي داشته ايم و خواهيم داشت. اميدوارم عملكردها هم روزبه روز بهتر شود.
ايسنا: يكي از آرزوها و آرمان هاي ديرينه مردم ايران به ويژه در جريان انقلاب اسلامي تحقق عدالت اجتماعي و توزيع عادلانه ثروت بوده است. امروز كه يك ربع قرن از پيروزي انقلاب مي گذرد، از نظر رئيس جمهور اين آرمان چه ميزان تحقق يافته است و آيا اساساً جامعه ايران در اين مسير حركت كرده و مي كند؟
چه موانعي بر سر راه اين حركت وجود دارد و چه اقشار و عواملي بايد نقش بيشتري در اين زمينه ايفا نمايند؟ رهبران سياسي و فكري از جمله روشنفكران ديني و روحانيان آگاه چه نقشي در تقويت جريان عدالت طلبي و دفاع از حقوق مردم مي توانند داشته باشند؟
رئيس جمهور: مطابق محاسبات انجام شده «ضريب جيني» كه شاخص توزيع ثروت بين بخشهاي جامعه است طي سالهاي بعد از انقلاب بهبود قابل توجهي نسبت به قبل داشته است اما بايد بدانيم كه ابزارهاي مختلفي براي توزيع عادلانه ثروت وجود دارد. شايد مهمترين ابزارها مالياتها است و نيز تأمين اجتماعي. مالياتها با اخذ مازاد درآمدهاي افراد مي تواند در توزيع ثروت دركشور و جلوگيري از تكاثر نقش مهمي ايفا كند. قانون جديد مالياتهاي مستقيم و رويكرد امروزي و نويني كه در آن ديده شده است به دولت كمك خواهد كرد كه در اصلاح ضريب جيني و توزيع عادلانه ثروت گامهاي اساسي بردارد. در زمينه تأمين اجتماعي هم تحولات خوبي بخصوص در ۶ـ۵ سال اخير ايجاد شده است و اميدوارم در آينده باز هم بهتر شود.
ايسنا: راه حل هاي دولت براي جبران شكاف ها و تفاوت هاي طبقاتي موجود چيست؟ سياست و عملكرد دولت و رئيس جمهور در بحث مبارزه با مفاسد اقتصادي چگونه بوده است؟ اساساً چرا جريان مبارزه با مفاسد اقتصادي علي رغم اقبال اوليه همه گروهها و جناح ها از آن توفيق برجسته اي نداشت و روبه افول نهاد؟
گمان نمي كنيد رواج رفاه زدگي و تكاثر در ميان بخشي از مسؤولين رسمي در قواي مختلف در تشديد مفاسد اقتصادي مؤثر بوده است؟ از نظر شما آيا اعمال روابط در انتصابات و عدم شايسته سالاري و نيز رانت خواري(افزونه خواهي) در بخشهايي از دستگاههاي حكومتي و دولتي در تشديد اين مسأله نقش نداشته اند؟
رئيس جمهور: البته شكاف طبقاتي نه ويژگي كشور و اقتصاد ما است، نه اختصاص به اين دوره دارد و همواره به نوعي در همه جوامع بوده است، آنچه آزاردهنده است عمق و گستره شكاف است.
همانگونه كه توضيح داده شد محاسبات نشان مي دهد شكاف طبقاتي كه در اقتصاد با شاخص ضريب جيني معين مي شود طي ۲۵ سال گذشته بهبود داشته است. همين گونه است مفاسد اقتصادي كه كم وبيش در بيشتر جوامع وجود دارد البته توقع ما از نظام مردم سالاري ديني بيشتر است و معيارهاي مابايد بالاتر از ساير جوامع باشد.
با قانونمند كردن فعاليتهاي اقتصادي در كشور و اصلاح ساختار، بخش عمده اي از اين مطالب رفع خواهد شد و تأكيد مي كنم كه مسائل اجتماعي (از جمله مسائل اقتصادي ساختاري) مسائلي نيستند كه به محض تصويب يك قانون يا يك حركت دولت كاملاً رفع گردد، بلكه نيازمند زمان است تا اين اقدامات به بار بنشيند. تشديد نظارت دولت بر دستگاههاي اجرايي، رفع موانع و مشكلات قانوني، اصلاح مقررات مالي و مديريتي، كاهش تصدي گري دولت و واگذاري امور به مردم از جمله اقدامات مهمي است كه دولت يا انجام داده يا در حال انجام آن است.
اما در مورد رفاه زدگي مسؤولان، تا آنجا كه من در سطح مسؤولان بالاي كشور و نيز نوع همكاران درجه اول خود مي دانم شاهد چنين پديده ناپسندي نبوده ام. گرچه به هر حال آفتي است كه اگر جامعه و بخصوص مديريت جامعه دچار آن شد، زيانهاي جبران ناپذيري به بار خواهد آورد. اميدوارم به جايي برسيم كه همه افراد بتوانند معيشت خود را بهبود بخشند كه از جمله لوازم توسعه اقتصادي است.
اگر سؤال را به اين نحو مطرح مي كرديم كه براي توسعه اقتصادي و رفاه جامعه درسطح گسترده چه كرده ايم و چه بايد بكنيم؟ شايد بهتر بود. هدف توسعه توزيع عادلانه فقر نيست، بلكه توزيع عادلانه رفاه به نسبت تلاش افراد و انتخاب آزادشان براي شكل دادن به مصرف خود مي باشد. اجمالاً از پاسخهاي گذشته مي توان پاسخ اين سؤال را نيز ديد.
ايسنا: ارزيابي كارشناسان از حجم قاچاق كالا در كشور، تأثير نگران كننده آن بر اقتصاد ملي را يادآور مي شود. در دوران دولت حضرتعالي روند قاچاق كالا چگونه بوده است؟
آيا بخشهاي حكومتي و جريانات سياسي نيز در قاچاق كالا دست داشته اند؟
ماجراي اسكله هاي غيرمجاز به كجا انجاميد؟
دولت در برخورد با اين مقوله ها چه اقداماتي انجام داد؟
رئيس جمهور: قاچاق را به دو دسته بايد تقسيم كرد. يكي ورود كالاهاي غيرمجاز يا ممنوع و ديگر ورود كالاهاي مجاز و آزاد از راههاي غيرمجاز. با قاچاق از نوع اول بايد با تقويت نظارت بر مرزها و مبادي ورودي و برخورد جدي با قاچاق و قاچاقچي در همه مراحل مبارزه كرد. دولت در اين جهت با تأمين تجهيزات، ابزارها و منابع ديگر براي مراجع قانوني از جمله نيروي انتظامي و تلاش در خور تقدير اين نيرو و ساير مراجع، سير مثبتي را طي كرده است و معتقدم قاچاق روندي روبه كاهش داشته است.
اما قاچاق از نوع دوم، يعني ورود كالاها از طريق غيرقانوني را بايد با رقابتي كردن بازارهاي داخلي با بازارهاي خارجي به لحاظ كميت و كيفيت رفع كرد.
از جمله اقدامات ما رفع موانع تعرفه اي براي ورود كالابه كشور و تنظيم تعرفه هاي مناسب براي واردات كالا است كه تا حدودي انجام داده ايم و موفق هم بوده ايم. به كلام ديگر رقابتي كردن اقتصاد، تك نرخي كردن ارز و بالاخره جلوگيري از ايجاد مبادي ورودي و خروجي غيرمجاز و رقابتي كردن اقتصاد سبب كمتر شدن انگيزه قاچاق مي شود.
اين كه بخشهايي از حكومت وجريانات سياسي در قاچاق كالا دست داشته باشند براي من قابل قبول نيست . البته ممكن است تخلفاتي از قوانين باشد كه بايد با آن برخورد كرد واگر اطلاع يافته ايم برخورد هم كرده ايم وتخلف از قانون صادرات و واردات را نبايد به معني قاچاق دانست. اگر هم خطايي باشد بايد با آن برخورد شود وشده و خواهد شد.
ايسنا: تبديل ايران به مهمترين قدرت اقتصادي و سياست منطقه از اهداف اعلام شده دولت و موارد ذكرشده در چشم انداز بيست ساله نظام است . راهكارهاي اجرايي شدن اين امر را چه مي دانيد؟
رئيس جمهور: ايران كشوري بالقوه توانا و ثروتمند و داراي امتيارات منحصر به فرد است و مهمترين سرمايه ما نيروي انساني جوان وشايسته ما است . ايران همه ابزارهاي رشد سريع اقتصادي را دارد. هدف از چشم انداز بيست ساله ترسيم چارچوب كلاني است كه اين توان و قوه را به فعل تبديل خواهد كرد .
ما از لحاظ علمي ، تاريخي ، اجتماعي ، سياسي واقتصادي از جمله سابقه دار ترين ملل متمدن جهان هستيم وتمدن آفرين. وامروز نيز به دانش ، همت وتلاش نياز داريم. رشد درخور تحسين اقتصاد، تحول در صنعت ومعدن وكشاورزي وارتقاي سطح خدمات وتوانايي كارهاي بزرگ كه طي اين سالها حاصل شده است ، ما را به آينده اميدوار مي كند.
البته رسيدن به اين جايگاه الزامات ولوازمي دارد كه طي برنامه چهارساله ديده خواهد شد وهمه بايد همت كنند آن الزامات تحقق يابد. ما اميدواريم طي ۴ برنامه پنج ساله بتوانيم به اهداف والاي چشم انداز دست يازيم.
ايسنا: بحث خصوصي سازي همواره به عنوان يكي از سياستهاي كلان دولت موردتوجه قرار گرفته وحتي از طرف وزير اقتصادي كابينه نوشداروي اقتصاد ايران تلقي شده است ؟ با اين وجود اهداف خصوصي سازي در كشور تحقق پيدا نكرده و براي مثال درسال ۸۲ شاهديم كه از ۱۴هزار ميليارد ريال درآمد پيش بيني شده براي خصوصي سازي تنها احتمال تحقق ۱۰هزار ميليارد ريال آن از سوي مسؤولان عنوان شده است ؟
دراين بين بسياري از كارشناسان معتقدند مانع اصلي خصوصي سازي وجود مقاومت هايي در بدنه دولت است . نظر خود را دراين باره بيان كرده و آيا وجود اين مقاومت ها را تأييد مي كنيد يا خير؟ مانع اصلي تحقق خصوصي سازي را چه مي دانيد؟
رئيس جمهور: گذر ازيك اقتصاد دولتي وابسته به نفت به اقتصادي كه محور ومدار آن بخش خصوصي باشد كار ساده اي نيست. طبعاً اگر مقاومتهايي دراين زمينه (خصوصي سازي) بوده است ، تاحد زيادي از بين رفته است . فهرست شركتها مشخص شده و راهكارهاي اجرايي اين امر نيز تعيين شده است . دولت خصوصي سازي را به عنوان ابزاري براي تأمين بودجه خود درنظر نگرفته است ، بلكه رويكردي ا ست براي كوچك كردن دولت، مشاركت مردم و رشد پايدار.
ايسنا: رئيس سازمان مديريت وبرنامه ريزي اعلام كرد كه امسال بيست هزار ميليارد ريال عدم تحقق درآمدهاي دولت داريم با توجه به اينكه امسال از لحاظ تحقق درآمدهاي نفتي در بهترين شرايط طي سالهاي گذشته بوده ايم، دليل اصلي اين عدم تحقق درآمدها چيست؟ شما چگونه اين امررا پيگيري كرده ايد ؟
رئيس جمهور: يكي ا ز كارهاي بسيار مهم و زيربنايي دولت اين بود كه منابع ومصارف دولت را متناسب با هم شكل دهد. ما مي توانستيم مازاد درآمدهاي نفتي كشور را هرسال وارد اقتصاد كنيم. اين همان روندي بود كه هميشه در تاريخ اين كشور طي شده بود. شايد از لحاظ سياسي واجتماعي هم سبب مقبوليت بيشتر دولت مي شد، اما دولت ترجيح داد كه با تفكيك منابع وثروت، نفت وگاز را گام به گام در حساب سرمايه كشور محاسبه كند واز واريز آن به خزانه جلوگيري شد. امروز حساب ذخيره ارزي را به عنوان يك حدفاصل ويك منبع ذخيره ارز حاصل از فروش سرمايه نفتي وگاز كشور داريم.
منابع موردنياز دولت بايد از ديگر مآخذ ومنابع تأمين گردد كه مهمترين آنهامالياتهاي مستقيم هستندكه ان شاءالله آثار وبركات قانون اصلاح شده مالياتها، بيشتر درآينده معلوم خواهد شد ، بخصوص وقتي كه لايحه ماليات برارزش افزوده نيز تصويب واجرا گردد. تأكيد من ودولت من برتحقق ساير درآمدهاي پيش بيني شده در قانون است . البته از ياد نبريم كه بودجه فقط يك پيش بيني است وتحقق آن منوط به فراهم آمدن شرايط وفضاي خاص خويش است.
ايسنا: هدفمندكردن يارانه ها و اصلاح نظام مالياتي از جمله راهكارهاي عملي تحقق عدالت اجتماعي ذكر شده است با اين وجود درسالهاي گذشته هدفمندشدن يارانه ها واصلاح نظام مالياتي كشور تحقق پيدا نكرده است . مهمترين موانع هدفمندشدن يارانه ها چيست؟ وچرا اقدام عملي دراين رابطه انجام نمي شود؟
رئيس جمهور: اگر به ارقام مندرج در بودجه كل كشور توجه شود ملاحظه مي گردد كه هدفمندشدن يارانه ها سياستي بوده كه بطور مستمر دنبال شده است ، ولي سعي ما براين بوده كه سرعت را فداي كاهش فشار بربخشهاي كم درآمد جامعه كنيم . اين تصميمي بوده كه دولت و مجلس با هم اتخاذ كرده اند، پاسخگو هم هستيم. ما ترجيح داده ايم كه تا سرحدامكان تور اجتماعي بزرگتري داشته باشيم وبخشهاي بيشتري از كساني را كه آسيب پذيرند را دراين تور حفاظت كنيم.هنوز معتقديم كه تصميم ما درست است وبايد به مرور وبا كسب تجربه ويافتن راههاي مناسب شتاب حركت را تعيين كنيم.
اصلاح نظام مالياتي نيز يك سال است كه آغاز شده و رويكرد جديد دولت و مجلس به ماليات كه تبلور آن در اصلاحيه قانون مالياتهاي مستقيم است مستلزم مديريت تازه و تحول درهمه ساز وكارها است. خوشبختانه اين مهم طي سال گذشته تا حدود زيادي انجام شده واكنون مرحله بعدي مديريت تحول، يعني آگاه سازي و رفع مشكلات شروع شده است وبه ياري خداوند با موفقيت دراين مسير پيش مي رويم.
خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) مراتب امتنان وتشكر ويژه خود را از رئيس جمهوري اسلامي ايران، حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمدخاتمي، به پاس پاسخ هاي ارزشمند ، مستدل ، مشروح و با صبر وحوصله ايشان به پرسشهاي فراوان اين مصاحبه كه در روز دانشجو و پنجاهمين سالگرد سه آذر اهورايي و آغاز پنجمين سال فعاليت خبرگزاري دانشجويان ايران انجام شد، اعلام مي دارد وبراي ايشان آرزوي توفيق و سربلندي روزافزون دارد. ايسنا در راستاي وظيفه اطلاع رساني همه جانبه خود اميد دارد اين گفت وگو پاسخگوي بخش مهمي از پرسشهاي دانشجويان، دانشگاهيان ، نخبگان وآحاد مردم عزيز كشورمان در باره مسائل روز باشد.