گروه سياسي:محمدرضا خاتمي، نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي گفت: وضعيت نگران كننده اي در كشور بخصوص با نزديك شدن به انتخابات در حال شكل گيري است.
وي در گفت وگو با ايسنا گفت: اين وضعيت اين است كه گروهي كه احساس مي كنند، استدلال و منطقي براي صحبت كردن ندارد، با آشوبگري، اوباشگري و برهم زدن تجمعات، آنقدر فضا را آلوده مي كند كه مردم نتوانند تصميم بگيرند و شايد اولين هدفشان هم اين باشد كه آنقدر فضاي سياسي و اجتماعي كشور را نا امن كنند كه مردم ترجيح دهند در هيچ صحنه اي نيايند. چون اين گروهها به دنبال آن هستند كه انتخابات را با تعداد كمتري برگزار كنند، با اين كه شعار انتخابات پرشور را مي دهند. وي با اشاره به دستور رئيس جمهوري براي برخورد با حوادث اخير تصريح كرد: فكر مي كنم كه فرصت استثنايي براي نظام پديدآمده كه ريشه اين بداخلاقي ها را پيدا كند و آن را براي هميشه بخشكاند و گمان مي كنم با اين وضعيت، ما در آينده شاهد امنيت بيشتري در اجتماعات باشيم.
وي افزود: به نظرم اينها نيروهاي خودسر نبودند و معلوم است كه از كجا سازماندهي مي شوند، همخواني آنها با فرماندهان برخي نيروها و برخي اظهارات و طراحي ها و برنامه هايي كه در تريبون هاي رسمي مي شود، بولتن هايي كه از سوي مراجع رسمي منتشر مي شود ودر آنها چنين كارهايي تشويق مي شود، اگر اينها ريشه يابي شود، معلوم مي شود كه اينها خودسر نيستند و از پول بيت المال براي اين كارها استفاده مي كنند.

گروه سياسي: ائمه جمعه سراسر كشور ديروز در اكثر خطبه هاي نمازجمعه به موضوع انتخابات مجلس هفتم پرداختند. امامان جمعه در سخنان خود ضمن دعوت از مردم براي شركت در انتخابات، شرايط داوطلبان و نحوه انتخاب اصلح را نيز تبيين كردند.
| دعوت به شركت در انتخابات
* حجت الاسلام رضا رمضاني امام جمعه كرج با دعوت از مردم براي شركت در انتخابات گفت: فراهم كردن زمينه مناسب براي مشاركت پرشور مردم در انتخابات دوره هفتم مجلس شوراي اسلامي ضروري است.
* حجت الاسلام سيدابوالحسن مهدوي امام جمعه موقت اصفهان گفت: انتخابات مجلس مهمترين مسأله پيش روي ماست و همه بايد براي اين آزمايش كوشش كنند.
* حجت الاسلام حسن ترابي امام جمعه بروجرد گفت: افراد صالح، توانمند و نخبگان بايد با حضور خود در عرصه انتخابات بارديگر اين امتحان بزرگ را در جامعه به نمايش بگذارند.
* حجت الاسلام محمود مشايخ امام جمعه شهرستان نوشهر گفت: با مجلس شوراي اسلامي قوي، مملكت و امنيت آن محفوظ مي ماند.
* حجت الاسلام حافظ نجفي امام جمعه شهرستان ساوه مردم اين شهرستان را به حضور گسترده در انتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي و رأي و انتخاب آگاهانه دعوت كرد. وي اظهار داشت: مردم بايد بدانند كه نمايندگان انتخاب شده ازسوي آنان بايد معتقد به نظام و از نيروهاي حزب الله باشند.
| شرايط داوطلبان نمايندگي
* حجت الاسلام هادي باريك بين امام جمعه و نماينده ولي فقيه در استان قزوين گفت: مردم در انتخابات آينده توجه بيشتري نسبت به انتخاب نمايندگان داشته باشند. وي گفت: بعضي از داوطلبان يك دوره نماينده مجلس بوده اند و پرونده آنها روشن است كه براي اسلام، نظام و مردم چه كارهايي انجام داده اند و همچنين در رابطه با رهبري و ولايت چگونه عمل كرده اند.
* حجت الاسلام سيدمحمدشاهچراغي نماينده ولي فقيه در استان و امام جمعه سمنان گفت: كساني كه مورد اعتماد مردم هستند و شرايط داوطلب شدن را دارند در انتخابات مجلس شوراي اسلامي ثبت نام كنند.
* حجت الاسلام محمدتقي لطفي امام جمعه ايلام گفت : نامزدها نبايد براي كسب آراي مردم و خارج كردن ديگران از صحنه انتخابات مدعي حل مشكلات اقتصادي و اجتماعي شوند زيرا در صورت تحقق نيافتن وعده ها بزرگترين خيانت را در حق مردم مرتكب مي شوند.
* حجت الاسلام حبيب الله مهمان نواز امام جمعه بجنورد بادعوت از مردم گفت: خط و نشان هاي جناحها و گروههاي سياسي نيز در حال شدت است و متأسفانه اگر مردم هشيار نباشند تنها كساني هستند كه دچار آسيب خواهندشد.
| نحوه انتخاب اصلح
* حجت الاسلام عباسعلي صادقي امام جمعه موقت خرم آباد گفت: از هم اكنون تا موقع انتخابات بايد مردم هوشيار باشند تا نماينده اصلح را انتخاب و به مجلس بفرستند. وي اظهار داشت: بايد معيارهاي نماينده انتخاب شده به گونه اي باشد كه چارچوب اصلي قانون اساسي را رعايت و به آن عمل نمايد.
* آيت الله حائري شيرازي نماينده ولي فقيه در استان فارس و امام جمعه شيراز گفت: برخي داوطلبان نمايندگي انتخابات مجلس هفتم مبناي داوطلب شدن خود را استخاره عنوان مي كنند در حاليكه برمبناي استخاره نمي توان داوطلب نمايندگي مجلس شد.
* حجت الاسلام عباسعلي سليماني نماينده ولي فقيه در سيستان وبلوچستان و امام جمعه زاهدان گفت: مردم بايد در انتخابات آينده مجلس كساني را انتخاب كنند كه استقلال سياسي آنها روشن و شفاف باشد.
* حجت الاسلام محمدعلي صدوقي نماينده ولي فقيه و امام جمعه يزد گفت: كساني كه مي خواهند نامزد شوندبايد قانون اساسي را مطالعه كنند و با وظايف نمايندگي آشنا شوند.
در پايان نمازجمعه يزد بيانيه اي يك صفحه اي و بدون نشانه در زمينه حادثه هفته گذشته در ميان نمازگزاران تحت عنوان قوه قضائيه بداند در نانوايي يزد چه گذشت، توزيع شد. در اين بيانيه مصدوم شدن ميردامادي در قالب طرح خودزني ارزيابي شده است.

گروه سياسي: سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا، روز پنجشنبه اعلام كرد: آمريكا سرگرم تحقيق درباره اعضاي باقيمانده سازمان مجاهدين (منافقين) در عراق است.
بوچر افزود: اطلاعات مربوط به چگونگي مهار كردن مجاهدين (منافقين) در عراق به نيروهاي نظامي آمريكا در عراق مربوط مي شود. آنها، تا آنجايي كه اطلاع دارم در مراكز مشخصي تحت نظر هستند.

گروه سياسي : امام جمعه موقت قم گفت: همه ارگانهاي مسؤول درامرانتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي بايد براساس قانون عمل كنند تا انتخاباتي باشكوه دركشور برگزار شود.
آيت الله «ابراهيم اميني» در خطبه هاي نمازجمعه قم افزود: مجلس در نظام جمهوري اسلامي از بزرگترين اركان مي باشد و نبايد ازكنار آن بي تفاوت گذشت.
وي درآستانه ثبت نام براي نمايندگي مجلس شوراي اسلامي گفت: من از افرادي كه نظام اسلامي و ولايت فقيه را قبول دارند و دلسوز كشور و منافع مردم هستند درخواست مي كنم كه داوطلب نمايندگي مجلس شوند.
خطيب جمعه قم با اشاره به شرايط داوطلبان منطبق با قانون انتخابات گفت: «اعتقاد و التزام عملي به اسلام و نظام اسلامي» و «ابراز وفاداري به قانون اساسي و اصل مترقي ولايت فقيه» دو شرط مهم براي داوطلبان مي باشد.
آيت الله اميني با اشاره به اهميت مسأله احراز شرايط داوطلبان براي نمايندگي مجلس، اين مسأله را در حيطه وظايف شوراي نگهبان دانست و گفت: مهمترين و مورد اعتمادترين نهاد دراين زمينه شوراي نگهبان است.
خطيب جمعه قم در بخش ديگري در سخنانش تذكراتي نيز به شوراي نگهبان داد و گفت: اين برادران سعي كنند با كمال انصاف، عدالت و بر طبق واقع و حق به وظايف خود عمل كنند.
آيت الله اميني گفت: از آنان تقاضا مي كنم كه در تأييد صلاحيتها عدالت را رعايت كنند و به حداقل صلاحيت ها اكتفا كنند يعني وقتي مي بينند فردي قانون اساسي، نظام اسلامي و ولايت فقيه را قبول دارد، به آن اكتفا نمايند، همه از نظر اعتقاد با هم يكسان نيستند وگاهي اشتباهاتي نيز دارند.
وي افزود: در جامعه اختلاف سليقه وجود دارد كه شوراي نگهبان بايد بدون تنگ نظري به طور جدي، چنين افرادي را قبول كند.

گروه سياسي: زنگ آغاز فعاليتهاي انتخاباتي هفتمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي از امروز با آغاز ثبت نام از داوطلبان نمايندگي مجلس هفتم به صدا درآمد.
به گزارش خبرنگار امور انتخابات «ايران» ثبت نام از نامزدهاي انتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي از صبح امروز آغاز و به مدت هفت روز انجام مي شود. مهلت ثبت نام از نامزدهاي نمايندگي مجلس روز جمعه ۲۸ آذرماه پايان مي يابد. محمدعلي مشفق دبير ستاد انتخابات كشور گفت: نامزدهاي نمايندگي مجلس بايد در مدت فوق با مراجعه به فرمانداري يا بخشداري مركز حوزه هاي انتخابيه و يا وزارت كشور نسبت به ثبت نام خود اقدام كنند. وي اظهار داشت: تمامي داوطلبان بايد براي ثبت نام شخصاً به مراكز ثبت نام مراجعه كنند.
* دعوت وزارت كشور از مردم براي شركت در انتخابات
در همين زمينه مرتضي مبلغ رئيس ستاد انتخابات كشور از همه افراد صاحبنظر، اساتيد، متخصصان، فرهيختگان و كساني كه مي توانند در خدمتگزاري به مردم و تشكيل مجلس قوي مؤثر باشند، خواست وارد عرصه رقابت شده و با ثبت نام خود دست مردم را در انتخاب بهترين ها بازكنند. از مبلغ در حاشيه نشست خانه احزاب سؤال شد؛ «باتوجه به اينكه از شنبه ثبت نام داوطلبان نمايندگي مجلس آغاز مي شود، ميزان شركت افراد را چگونه ارزيابي مي كنيد؟» وي، پاسخ داد: نمي توانم پيش بيني دقيقي كنم، اما فكر مي كنم در نخستين روز ثبت نام، بيش از يكهزارنفر شركت كنند.
* مبلغ: نظارت در چارچوب قانون را قبول داريم
رئيس ستاد انتخابات كشور، گفت: نظارت بر انتخابات را در چارچوب قانون قبول داريم و مطيع به آن هستيم ولي اگر ناظر خود را فراتر از قانون بداند، نمي پذيريم. «سيدمرتضي مبلغ» در پاسخ به سؤالات نمايندگان احزاب شركت كننده در ششمين نشست خانه احزاب ايران افزود: انتخابات يك فرايند قانوني است و براي عمل به قانون هم رفتار فراقانوني نبايد وجود داشته باشد. رئيس ستاد انتخابات كشور، در پاسخ به اين سؤال كه وزارت كشور براي برخورد با برهم زنندگان تجمعات و سخنراني ها چه تدابيري انديشيده است و چرا آنها را معرفي نمي كند، بيان داشت: با استناد به فيلمبرداري هاي انجام شده از مجالس مي توان آنها را به راحتي شناسايي و به اسم و رسم آنان پي برد.
مبلغ در پاسخ به اينكه چرا آنها را معرفي نمي كنيد، گفت: مي خواهيم موضوع در فرايندي قانوني و مدني رسيدگي شود. معاون سياسي وزارت كشور تصريح كرد: اگر زماني تشخيص داديم كه فعاليت دستگاههاي امنيتي، انتظامي و قضايي مناسب نبود، خود اقدام به معرفي آنان خواهيم كرد و چون اين موضوع يك موضوع قضايي است، صبر كرده ايم. مبلغ، انتخابات را يك فرايند چندسويه دانست و گفت: بايد دستگاههاي مسؤول در انتخابات به وظايف قانوني خود عمل كنند و نمي شود كه يك يا چند دستگاه به وظيفه خود عمل كنند و ديگران عمل نكنند.
* تأكيد زواره اي بر نظارت استصوابي و رعايت قانون از سوي شوراي نگهبان
قائم مقام و عضو حقوقدانان شوراي نگهبان گفت: زماني كه هيأت هاي اجرايي وزارت كشور نامزدهاي انتخاباتي را براساس تحقيقات محلي تأييد و يا رد صلاحيت مي كنند آيا هيأت هاي نظارت در بررسي تأييد و يارد صلاحيتهاي انجام شده راهي به جز استناد به تحقيقات محلي دارد. «سيدرضا زواره اي» براساس ماده ۳ قانون انتخابات، بار ديگر بر نظارت استصوابي شوراي نگهبان بر انتخابات تأكيد كرد. زواره اي در ششمين نشست فصلي خانه احزاب ايران، به تعاريف حقوقي نظارت استصوابي و استطلاعي پرداخت و گفت: اگر شوراي نگهبان به دلايلي افرادي را رد صلاحيت كند بايد جوابگو باشد و اگر در چارچوب قانون عمل كرده باشد، به وظيفه شرعي و قانوني خود عمل كرده است. شوراي نگهبان بايد در تأييد و يا رد صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي دقت داشته باشد كه براساس قانون عمل كند. زواره اي با بيان اينكه اعضاي شوراي نگهبان معصوم نيستند، گفت: ما تنها چهارده معصوم داريم و اگر چنين ادعايي مطرح شود، خلاف اعتقادات ديني و اسلامي است.
در همين حال «محمود ميرلوحي» رئيس هيأت مركزي بازرسي انتخابات وزارت كشور گفت: اعمال قانون نظارت استصوابي الزامي و خلاف آن خيانت است، افزود: تعابير و تفاسير بايد براساس قانون باشد. وي افزود: نظارت بر انتخابات كشور براساس قانونمداري، اعتمادسازي و بي طرفي انجام خواهدشد.

گروه سياسي: احمدجنتي امام جمعه موقت تهران از كساني كه «خود را صالح مي دانند و از نظر قانوني هم صلاحيت دارند» دعوت كرد كه براي انتخابات مجلس هفتم ثبت نام كنند.
به گزارش ايرنا، وي در جمع نمازگزاران تهراني افزود: براي افراد صالح اين وظيفه است كه خود را به نظام و مردم عرضه كنند. دبير شوراي نگهبان مسأله انتخابات را مهم و سرنوشت ساز و نقش مجلس را كليدي دانست و گفت: هيچ نهادي در جمهوري اسلامي به اندازه مجلس اهميت و نقش ندارد.
وي تصريح كرد: اگر مجلس خوب و سالمي داشته باشيم بسياري از مشكلات حل، بسياري از ناراحتي ها برطرف و بسياري از گره ها گشوده مي شود و مردم نيز راضي و خشنود شده و به نظام بيشتر وفادار مي شوند.
آيت الله جنتي اظهار داشت: اما اگر خداي نكرده مجلسي باشد كه آنچنان كه بايد نباشد، موجب نارضايتي مردم شده و قدرت نظام و جمهوري اسلامي تضعيف مي شود، امور مردم گره خورده و نارضايتي بسيار مي شود. دبير شوراي نگهبان افزود: شركت هر چه بيشتر مردم همچنين موجب مي شود دشمن نااميد شده و دروغهايش فاش شود. دبير شوراي نگهبان بر قانونمند بودن انتخابات تأكيد كرد و گفت: بايد مواظب بود قانون حاكم باشد و همه مراحل اعم از ثبت نام، بررسي صلاحيت ها، تبليغات و فعاليت هاي انتخاباتي قانوني باشد.
وي تلاش براي سلامت انتخابات را ضروري دانست وگفت: مسؤوليني كه در امر سلامت انتخابات وظايفي دارند بايد به وظايفشان عمل كنند. اگر كساني بخواهند مانع انجام وظيفه آنها شوند، در واقع مي خواهندمانع سلامت انتخابات شوند و مي خواهند انتخابات سالمي نداشته باشيم.
امام جمعه موقت تهران اظهار داشت: بايد اجازه داد هر مسؤولي وظيفه اي را كه قانون به عهده اش گذاشته، بدرستي عمل كند تا انتخاباتي داشته باشيم كه هم به نفع مردم باشد و هم مصالح نظام را تضمين كند.
خطيب جمعه تهران با تأكيد بر رعايت انصاف و عدم اسراف و تبذير در تبليغات انتخاباتي، هوشياري مردم را در اين زمينه ضروري دانست و گفت: هزينه هاي بيجا نشانه عدم صلاحيت است.
وي همچنين به ديدار اعضاي شوراي شهر و شهرداري تهران با مقام معظم رهبري اشاره كرد و گفت: يك عده آدم حزب اللهي مسلمان متدين و متعهد مسؤوليت شوراي شهر و شهرداري تهران را برعهده گرفته اند كه در همين مدت كوتاه، مي بينيد دعوا نيست و وحدت كلمه دارند و هماهنگ هستند كه اين يكي از رمزهاي موفقيت است.

گروه سياسي: رقابت حزبي، ركن پديده انتخابات است. تصور وقوع و تحقق مقوله انتخابات بدون حضور رقابتهاي احزاب، تصوري ناسازگار با مقتضيات دموكراسي است. با اين همه، در مسير رقابتهاي انتخاباتي احزاب، آسيب ها و مخاطرات فراواني كمين كرده است كه در پاره اي موارد، ممكن است به سلامت و صحت انتخابات لطمه وارد كند. موضعگيري احزاب درقبال شائبه «تخلف هاي انتخاباتي» بي گمان از آن دست شبهاتي است كه ذهنيت عام مردم را با پرسش ها و ترديدهاي جدي مواجه خواهدساخت. تجربه انتخابات مجلس ششم از اين جهت، بسيار درس آموز و عبرت انگيز است. گروه سياسي «ايران» در ميزگرد انتخاباتي خود با دعوت از نمايندگان سه گرايش مهم سياسي كشور، موضوع و مقولاتي همچون آداب رقابت انتخاباتي، موانع مشاركت ملي، برنامه هاي احزاب و پيش بيني نتايج انتخابات را به بحث گذارده است. گو اينكه مدعوين، الزاماً سخن رسمي تشكل متبوع خود را عرضه نكرده اند اما سخن ايشان به مثابه يك فعال سياسي، مي تواند محل تأمل و مداقه قرارگيرد. مرتضي نبوي، محمد عطريانفر و علي شكوري راد، ميهمانان اين ميزگرد هستند.
| پرسش اول ما اين است كه در سطح تحليل و ارزيابي وضعيت انتخاباتي كشور، چه ويژگي ها و مؤلفه هايي به چشم مي خورد كه اسباب تمايز وضعيت اين دوره با دوره هاي پيش شده است؟
شكوري راد: به نظر مي رسد موضوع رقابت هاي حزبي در فضاي امروز، فرع بر نحوه برگزاري انتخابات است. در ادوار پيشين انتخابات، احزاب تقريباً به طور طبيعي وارد رقابت شده و هر كدام حائز رأي بيشتر مي شدند به مجلس مي رفتند و كار خود را پيش مي بردند. اما در حال حاضر پرسش اصلي و مسأله عمده اين است كه آيا انتخابات به گونه اي عادلانه برگزار خواهد شد كه حس رقابت حزبي را ميان احزاب برانگيزد يا نه؟
| يعني در هيچ دوره اي از انتخابات مجلس، دغدغه احزاب، نحوه برگزاري انتخابات نبوده است؟
شكوري راد: نمي توان گفت كه اصلاً نبوده است. طبيعتاً نحوه برگزاري انتخابات، يكي از دغدغه هاي هميشگي تشكل هاي سياسي بوده است.
ويژگي انتخابات حاضر آن است كه اين موضوع به مهم ترين و اصلي ترين پرسش و مسأله انتخابات مبدل شده است تا آنجا كه سرنوشت رقابت هاي حزبي در گروي نوع پاسخ به اين پرسش است. وجه تمايز اصلي انتخابات آتي از ادوار انتخاباتي پيشين، همين است.
به عبارت ديگر، ابهامات برگزاري انتخابات، بسياري از تشكل هاي سياسي را گرفتار ترديد در باب شركت يا عدم شركت در انتخابات كرده است. اين ترديد، برخاسته از ميزان آزادانه و عادلانه بودن انتخابات است.
| چه شواهد ونمونه هايي را در فضاي انتخاباتي مي بينيد كه براساس آنها، آزادانه و عادلانه بودن برگزاري انتخابات با ترديد مواجه مي شود؟
شكوري راد: عملكرد و كارنامه فعاليت برخي نهادها و كانون ها در عدم شكل دهي به يك فضاي آزاد وعادلانه براي انتخابات و نيز عدم تضمين حضور و حقوق منتخبين در مجلس آينده، از مهم ترين شواهد و قرائن ماست. اين عملكردها نيز عمدتاً از سوي نهادهايي مثل صداوسيما، شوراي نگهبان و... عرضه شده است. عطريان فر: اين يك واقعيت تاريخي در تجربه سياسي و حزبي ماست كه رقابت حزبي در ايران، كمتر شكل نهادينه و بنيادين داشته است. ممكن است صورتي از رقابت هاي حزبي را داشته ايم اما اين صورت ظاهري، به هيچ وجه اسباب نهادمند شدن رقابت ميان احزاب را فراهم نساخته است. البته از اين حيث، ميان انتخابات رياست جمهوري و انتخابات مجلس تفاوت هايي هم وجود دارد. انتخابات رياست جمهوري، معمولاً از اين آفت، بيشتر رنج مي برد. تقريباً هيچ يك از انتخابات هاي رياست جمهوري ما از آبشخور رقابت سياسي ميان احزاب سيراب نشده است و اساساً سرنوشت انتخابات رياست جمهوري ربطي به رقابت هاي حزبي نداشته است. اما در انتخابات مجلس، اين ماجرا اندكي متفاوت است ولي به هر تقدير مانع از آن نمي شود كه حجم غلظت رقابت هاي سياسي (در معناي درست و دقيق آن) را در فضاي انتخاباتي كشور نازل بدانيم.
| براي اين نقيصه، بسياري از متفكرين، دلايل و براهين تاريخي و سنتي اقامه كرده اند. اگر اجازه بدهيد فعلاً از آن دلايل تاريخي عبور كنيم و به وضعيت امروز برسيم. به نظر شما موانعي كه امروز به بي رونقي رقابت هاي حزبي منجر مي شود چيست؟
عطريان فر: طبيعي است كه وجود رقابت حزبي، فرع بر اصل وجود احزاب و تجربه تحزب است. براي استقرار تفكر حزبي نيز لااقل سه عنصر مورد نياز است: اول ، برنامه جامع يا مانيفستي كه دستورالعمل فعاليت گروه مورد نظر را در سطح كلان عرضه كند. دوم، وجود يك كانون رهبري متمركز كه فرايند تصميم گيري و هدايت جمع را برعهده بگيرد. و سوم، استقرار يك ساختار و سازمان منسجم كه تفرق نيروهاي منفرد را از ميان مي برد و نوعي پيوند انداموار ميان اركان حزب فراهم مي كند. اگر يك تشكل بخواهد فعاليت شاخص حزبي داشته باشد و براساس آن به رقابت سياسي روي بياورد بايد لااقل از اين سه ويژگي برخوردار باشد. تقريباً گروه هاي سياسي موجود هيچ يك از جمع اين سه مؤلفه برخوردار نيستند.
| براين اساس شما مهم ترين ويژگي فضاي انتخاباتي موجود را ضعف رقابت هاي حزبي مي دانيد؟
عطريان فر: ضعف رقابت هاي حزبي، مختص اين دوره نيست و همان طور كه گفتم يك عارضه تاريخي است. البته ما در خلال تجربه آزمون و خطا، مي كوشيم رقابت حزبي را رونق دهيم اما هنوز با مشكلاتي مواجهيم، من فكر مي كنم مهم ترين ويژگي فضاي انتخاباتي ما در اين روزها، ميل و اشتياق و بلكه اصرار و ابرام تشكل هاي سياسي به گروه هاي مرجع است تا بي طرفي خود را اعلام و اظهار كنند. شايد هيچ دوره اي از انتخابات پيشين را نتوان پيدا كرد كه احزاب سياسي تا اين حد ـ قولاً و فعلاً ـ اصرار داشته باشند كه گروه هاي مرجع ضرورتاً بايد بي طرفي خود را در وابستگي عملي به تشكل هاي سياسي اعلام و اظهار نمايند. شايد در برخي از ادوار قبل هم اين تقاضا وجود داشت اما بي هيچ ترديد و شبهه اي، در اين دوره از انتخابات، اين درخواست ، به يك شرط هم براي حضور برخي احزاب تأثيرگذار در انتخابات آتي مبدل شده است. اين واقعيت، انتخابات مجلس هفتم و نيز فضاي انتخاباتي حاضر را از نمونه هاي پيشين خود مجزا و متمايز مي كند.
نبوي : در ساختار نظام هاي دموكراتيك، هم رقابت وجود دارد و هم انتخابات. در شاكله نظام ما هم، انتخابات و رقابت هر دو وجود دارد. درنتيجه از نظر ساختاري مشكلي براي فعاليت هاي انتخاباتي و حزبي و رونق رقابت ها وجود ندارد. از سوي ديگر، در زمينه فعاليت عملي احزاب و جريان هاي سياسي و رقابت هاي في مابين آنها، با يك روند رو به تكامل مواجهيم. هرچه بر عمر و تجربه سياسي احزاب ما اضافه شده است، نحوه تعامل و رقابت هاي احزاب، سامان مناسب تري پيدا كرده است اما با اين حال از وضعيت ايده آل در رقابت هاي حزبي هنوز فاصله زيادي داريم.
| يعني شما معتقديد ويژگي شاخص فضاي انتخاباتي اين دوره، فعال شدن و شعله ور شدن رقابت هاي حزبي است؟
نبوي: من معتقد نيستم كه مشكل بي رونقي رقابتهاي حزبي است بلكه مشكل اين است كه رقابت بين احزاب در حال حاضر خارج از قاعده انجام مي گيرد. سخن اين است كه ما با رقابتهاي حاد و التهاب آفرين حزبي مواجهه بوده ايم. آنچه نگران كننده است نابساماني رقابتهاي حزبي است كه آفت هايي را ايجاد كرده است.يكي از اين آفت ها «سياست گريزي مردم» است. گويي مردم اين روزها به نتيجه رسيده اند كه احزاب دغدغه منافع ملي، وحدت ملي و امنيت ملي ندارند و فقط به منافع حزب و دسته خود فكر مي كنند. اين ذهنيت هم به خاطر جنجال آفريني بعضي احزاب پديد آمده است. البته يك نكته ديگر را بايد ذكر كنيم كه آن هم در سرخوردگي و بي اعتمادي مردم به احزاب دخيل بوده است و اين مسأله در كشور ما سابقه تاريخي هم دارد و آن اين است كه بعضي احزاب به گونه اي سخن مي گويند يا موضع مي گيرند كه خوشايند بيگانه باشد و گويي با اين كار مي خواهند روي جلب حمايت و كمك بيگانه حساب بازكنند. محكوم كردن نهادهاي قانوني كشور، تكرار اتهامات بيگانگان عليه نظام، دامن زدن به شايعات و راه انداختن جنگ رواني در كشور از اين قبيل است. احزاب وابسته يا واداده در گذشته هم به اين ترتيب عملكرده و نهايتاً مأمور حمايت از منافع بيگانگان بوده اند.تصور من اين است كه فعالان سياسي نبايد به گونه اي عمل كنند كه شائبه زمينه سازي براي دخالت بيگانه در امور داخلي و رقابت هاي ميان احزاب را در ذهن مردم تداعي كند.

| اگر تحليل سه جريان عمده كشور يعني حزب مشاركت. حزب كارگزاران و تشكل هاي همسو را به روايت نمايندگان شاخص آنها در مورد ارزيابي وضع رقابتهاي انتخاباتي بپذيريم، شما فكر مي كنيد راهبرد احزاب عمده كشور براي ترميم فضاي انتخاباتي چيست؟
شكوري راد: راهبرد احزاب كشور به گمان من، نمي تواند بدون توجه به تجربه انتخابات شوراها باشد. حزب مشاركت هم در تعيين راهبرد انتخاباتي جديد خود ازاين تجربه بهره گرفته است. ما معتقديم كه انتخابات شوراها لااقل در شهرهاي بزرگ وسياسي با سكوت و انفعال مردم مواجه بود. در تحليل اين سكوت دو نظر وجود دارد: عده اي معتقدند اين سكوت، ناشي از عملكرد نامناسب يك جناح خاص بود و سكوت مردم، به معناي روي برگرداني از آن جناح بود نه چيزي بيشتر . عده اي ديگر معتقدند انفعال مردم لزوماً ناظر به عملكرد يك جناح نبود بلكه معطوف به رفتار كلي نظام بود. به نظر من عدم حضور مردم درانتخابات شوراها مصداق قهر با نظام بود نه قهر با جناح ها. البته برخي گرايشات هم به اين قضيه دامن زدند و وقتي نتوانستند اعتماد مردم را به خود جلب كنند سعي كردند اعتماد مردم به جناح رقيب را مخدوش كنند. اين موجب شد نزد مردم چيز قابل اعتمادي به جاي نماند تا به خاطر آن پاي صندوقها بيايند. ما براساس اين تجربه به دو راهكار باور داريم: اولاً تشويق مردم به حضور گسترده پاي صندوق هاي رأي. ما بايد مردم را اقناع كنيم كه صندوق رأي ، مناسب ترين مجرا ومدخل براي طرح ديدگاه هاست.
ثانياً تشويق حاكميت به پذيرفتن لوازم يك انتخابات مطلوب. اين راهكار ، براي ما به معناي آن است كه اجزا و اركان نظام را به اين باور برسانيم كه لطف ومزيت انتخابات، آن است كه در يك فضاي سالم ، آزاد وعادلانه برگزار شود و مفهوم واقعي انتخابات داشته باشد.
| در واقع جبهه مشاركت، يك راهكار دوجانبه را تعقيب مي كند تا هم مردم را مورد خطاب قرار دهد وهم حاكميت را.
شكوري راد: همين طور است . ما از يك سو درپي آن هستيم كه مردم را قانع كنيم كه هيچ راه مطلوب ديگري براي ابراز ديدگاههايشان غيراز صندوق رأي وجودندارد و داشتن دغدغه كشور ونظام را در گروي اقبال به مقوله انتخابات است. از سوي ديگر مي كوشيم كه به حاكميت گوشزد كنيم كرامت انساني ، حق شهروندي والتزام به دموكراسي ، در گروي ايجاد زمينه اي آزاد وعادلانه براي حضور مردم و منتخبان است.
عطريان فر: يك نكته عام و درعين حال بسيار مهم اين است كه احزاب بايد سطح منازعات سياسي را از بدنه توده هاي مردم جدا كنند و به مباحثي ميان خود مبدل نمايند. توسعه سياسي اساساً به معناي آن نيست كه ذهنيت مردم را با آشوب منازعات سياسي ، آشفته كنيم. فضيلت احزاب، آن نيست كه مردم را برامواج توفاني سياست بنشانند. اين كار قطعاً هزينه ها ومخاطرات فراواني دارد كمااينكه اين مخاطرات هم اينك خود رانشان داده است . ما عناصر حزبي بايد براي مردم، خانه امني در دشت بنا كنيم نه اينكه برروي قله كوه ، خانه اي بسازيم ومردم را دعوت كنيم تا درآن ساكن شوند. اين كاري است كه سطح تنش ها را از بستر زيست اجتماعي مردم جدا مي كند. دراين صورت، تلاطمات حزبي به هيچ وجه حيات ومعيشت عمومي مردم را با مخاطره مواجه نمي كند. به اين اعتبار، بازسازي تجربه فعاليت سياسي احزاب ورقابتهاي حزبي ما يك ضرورت غيرقابل انكار است.
| يعني شما به راهكار سياست زدايي از متن زندگي مردم مي انديشيد؟
عطريان فر: نمي خواهم ازاين عبارت استفاده كنم. من اگرچه معتقدم با وقوع تغييرات كلان در يك نظام ، همه اجزاي آن مجموعه درگير تبعات ناشي از نظم مستقر جديد مي شوند اما درعين حال فكر مي كنم نبايد گريبان سرنوشت توده مردم درمتن اين تحولات گرفتار شود و در اسارت اين تلاطمات رقم بخورد. هوشمندان، نخبگان وفعالين سياسي ، جز اين نبايد دغدغه اي داشته باشند كه اين تلاطمات را از ذهن مردم دور كنند تا خستگي ودلزدگي از مردم دور شود. براي عناصر حزبي اصلاً زيبنده نيست كه دغدغه هاي جهاني و كلان را اخذ كنند و به راحتي بدون هيچگونه عمليات تثبيت سياسي، پايدارسازي به تناسب مصالح ملي و اصل و فرع كردن به درون متن زندگي مردم منتقل كنند. اين موارد، اصلاً با حركت سالم سياسي سازگاري ندارد وبايد احزاب ما در مسير اصلاح اين نواقص، به بازسازي خود بپردازند.
| اين بازسازي تجربه رقابت حزبي برچه اركان و اصولي استوار است ؟
عطريان فر: من به چندعامل دراين مسير مي توانم اشاره كنم. عامل نخست، لزوم «اتهام گريزي» است . ضروري است كه همه نهادهاي مسؤول، خود را از مواضع اتهام، دور كنند. اين پديده براي ما مبناي اعتقادي و ديني هم دارد. مسؤولين ما بايد از هرنوع اتهامي كه ممكن است آنها را در معرض گنجيده شدن درجناح بندي هاي سياسي قرار دهد، دوري گزينند. اين پديده براي چهره هاي موجه و اثرگذار نظام، ضرورت مضاعف دارد. ما اين ذهنيت را بايد در عميق ترين لايه هاي ذهن مردم، رسوخ دهيم. درحال حاضر، اين وضعيت حاكم نيست وريشه آن هم در عملكرد افراد ونهادهاي واسط است. درواقع ذهنيت مردم نسبت به چهره هاي اعتقادي و موجه نظام از مجراي عملكرد افراد ونهادهاي واسطه شكل مي گيرد. همان چهره هاي اعتقادي وموجه بايد از بروز تصويرهايي كه ناشي از عمل اين واسطه هاست پيشگيري كنند.
عامل دوم در بازسازي رفتار حزبي ورقابتي ، ضرورت اجتناب از مصادره  به مطلوب كردن پديده هاي صامت ولي بسيار محوري وكانوني مثل قانون است . قوانين ما ، محورحقوقي كنش هاي سياسي ماست اما اين مقوله هاي صامت را نبايد در خندق مصادره حزبي وتفسير به رأي گروهي گرفتار كرد. مثالي مي زنم. بحثي كه در مورد مراجع صالح درخصوص اعلام نظر درباره صلاحيت نامزدها بين شوراي نگهبان و وزارت كشور درگرفته است هيچ مبنايي غيراز مصادره شدن قانون به نفع انديشه هاي گروهي و فرقه اي ندارد. تفسير به رأي از خطرناك ترين آفاتي است كه متأسفانه در رفتار حزبي و رقابتي ما لانه كرده است و بي هيچ درنگي بايد آن را از صحنه سياست و رقابت سالم و نشاط اجتماعي خود، حذف كنيم. كم نبوده است مواردي كه بعضي از مسؤولين با اتكا و استناد به برخي پديده هاي صامت و مقدس مثل قانون، تفسير و تلقي ناصوابي عرضه كرده اند و براساس آن تفسير ناصواب عمل كرده اند.
عامل سوم، لزوم پيشگيري از سوء استفاده از قدرت است. شك نكنيد كه بهره مندي از قدرت، بلافاصله به بهره مندي از فساد منجر مي شود مگر در مواردي كه قيد تهذيب در ميان باشد. با كمال تأسف، موارد زيادي از ميل به سوء استفاده از قدرت در رقابت هاي سياسي ما وجود دارد. اين عارضه به نظر مي رسد آنقدر عمق و تأثير يافته كه بايد هر چه زودتر و بيشتر به ترميم آن پرداخت.
| اينها كه گفتيد تجويزهاي استراتژيك براي بيماريهاي مزمن و تاريخي سياست ماست.الآن كه در آستانه انتخابات هستيم، احزاب چه كار مقطعي و سريع الوصول براي بازسازي خود و بالتبع بازسازي اعتماد مردم به خود بايد انجام دهند؟
عطريان فر: اصلاً دنبال آن نبايد باشيم كه در يكي دوماه كار خاصي انجام دهيم. دوماه آينده، دقيقاً همان چيزي را خواهيم درويد كه چندين سال است كاشته ايم. هيچ كس در اين دو ماه نمي تواند معجزه كند. تأكيد مي كنم هيچكس توان معجزه كردن ندارد. سمت و سوي كار سياسي ما بايد معطوف به اين باشد كه يك انتخابات آگاهانه ولو با مشاركت متوسط داشته باشيم. براي انتخاباتي كه قرار است مشاركت توده اي گسترده داشته باشد اگر لوازم و مقدمات تاريخي آن از پيش تمهيد نشده باشد، لاجرم چاره اي نخواهيم داشت جز آنكه براي وصول به هدف انتزاعي خويش، متأسفانه از هر ابزاري بهره بگيريم.
| جناب آقاي نبوي، چگونه مي توان به بازسازي اعتماد مردم نسبت به رقابتهاي سياسي و حزبي توفيق يافت؟
نبوي: لازم است درباره انتخابات شوراها عرض كنم كه اصولاً متوسط مشاركت مردم در سطح كشور خيلي هم ضعيف نبود. حدود ۴۹% واجدين شرايط در انتخابات دوم شوراها شركت كردند.
| البته در مقياس ملي اين طور بود .
نبوي: من درمورد شهرهاي بزرگ هم توضيح خواهم داد. من براساس ميزان مشاركت مردم در انتخابات شوراها، اساساً اين ذهنيت را نمي توانم بپذيرم كه مردم با نظام قهر كردند بلكه ناخرسندي از عملكرد يك جناح و ناكارآمدي آن جناح بود. اين ماجرا آنقدر عموميت و شيوع يافت كه حتي رئيس مجلس هم از افتضاح عملكرد شوراي اول تهران سخن گفت. من در مورد انتخابات مجلس آتي هم پيش بيني مي كنم كه مردم مشاركت متعارف و مطلوبي خواهند داشت…
| در مقياس ملي يا حتي در شهرهاي بزرگ؟
نبوي: در مقياس ملي البته بي هيچ ترديدي مشاركت، قابل قبول است اما حتي در شهرهاي بزرگ و سياسي مثل تهران هم مشاركت، مطلوب خواهد بود. در انتخابات مجلس ششم، ۴۲ درصد از واجدين شرايط شهر تهران در انتخابات شركت كردند در انتخابات مجلس هفتم به نظر مي آيد كه اين رقم، مي آيد كه اين رقم تنزل قابل توجهي داشته باشد. انتخابات مجلس هفتم نشان خواهد داد كه مردم ما با نظام قهر نكرده اند، بلكه به ناكارآمديها اعتراض دارند. براي آشتي دادن بيشتر مردم با صندوقهاي رأي بايد اعتماد آنها را بازسازي كنيم. بازسازي اعتماد به اين است كه فضاي رقابتهاي انتخاباتي را معقول و منطقي بكنيم، به مردم اطمينان بدهيم كه براي آنها و حقوق شهروندي آنها احترام قايل هستيم. قصد داريم به دور از غوغاهالي سياسي و منافع جناحي خدمت صادقانه و متواضعانه به آنها داشته باشيم و بنا داريم در يك جو تفاهم ملي كشور خويش را پيشرفته بسازيم و جايگاه و منزلت آن رادر سطح منطقه و جهان ارتقا بخشيم. به ناهنجاريهاي اجتماعي پايان بخشيم و آينده اميدبخشي را براي جوانان، زنان و فارغ التحصيلان دانشگاه بسازيم كه در آن مشكل بيكاري و نابساماني هاي اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي و معنوي حل شده باشد.
| يعني شما و حزب متبوع شما هيچ دغدغه و نگراني نسبت به انتخابات آتي مجلس و ميزان مشاركت مردم نداريد؟
نبوي: ما هميشه به تشخيص مردم معتقد بوده و احترام گذاشته ايم. درك مردم ما از ضرورت حضور در فعاليتهاي سياسي مثل انتخابات، درك عميق و درستي است و لذا از جهت ميزان مشاركت مردم در انتخابات هيچ نگراني نداريم. مردم به صحنه خواهند آمد و مثل هميشه از نظام دفاع خواهند كرد. اما اين به معناي آن نيست كه ما هيچ دغدغه اي نسبت به برگزاري انتخابات نداريم. به نظر ما انتخابات در مقام برگزاري و اجرا با مخاطراتي مواجه است.
| به نظر مي رسد جناب آقاي نبوي تمايل دارند بحث را از استراتژي رقابتي و انتخاباتي احزاب، به سمت آسيب شناسي اجرايي انتخابات متمايل كنند.
نبوي: اين تمايل به خاطر اهميت و خطير بودن موضوع است. اجراي سالم و وفادارانه انتخابات، امروز به دغدغه اصلي و اساسي مردم و احزاب تبديل شده است. من فكر مي كنم اگر قرار است نسبت به تخلفات دستگاه نظارت حساسيت داشته باشيم (كه بايد داشته باشيم) به تخلفات دستگاه اجرايي انتخابات بايد حساسيت مضاعف داشته باشيم. هميشه دولتها بوده اند كه كوشيده اند مجلسي مطابق و موافق با سليقه خود وجود داشته باشد. از طرف ديگر اجراي انتخابات بر عهده وزارت كشور و كلاً دولت است كه امكانات و تجهيزات فوق العاده اي هم دارند. اگر چنين دستگاهي با اين امكانات عظيم، به نظارت روي خوش نشان ندهد. كمااينكه در كلام برخي مسؤولين وزارت كشور مي بينيم ـ نتيجه انتخابات از حيث سلامت با خطر جدي مواجه خواهد شد. انتظار ما و مردم آن است كه وزارت كشور و دولت با تنظيم مناسبات معقول و منطقي خود با دستگاه نظارت، به اصلاح مواضع خود همت كنند. اين از مزيت ها و فضيلت هاي نظام سياسي ماست كه ساحت اجرا را از عرصه نظارت تفكيك كرده است اما گويا مسؤولان اجراي انتخابات ميل دارند مرز اين دو عرصه را بردارند و هم مجري انتخابات باشند هم ناظر آن.

•• بقيه مطالب را در صفحه ضميمه ۱ بخوانيد.

گروه سياسي: سيد محمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران پنجشنبه در حاشيه نشست سران جهان در ژنو به پرسشهاي خبرنگاران شركت كننده در اين نشست درباره مسائل مختلف پاسخ داد.
به گزارش ايرنا، رئيس جمهوري كه براي شركت در نشست سران جهان درباره جامعه اطلاعاتي به ژنو سفر كرده است، در پاسخ به پرسش يكي از خبرنگاران گفت كه مردم سالاري بدون اطلاع رساني آزاد تحقق نمي يابد. خاتمي در پاسخ به پرسش اين خبرنگار كه علت محدوديت سايتهاي اينترنت را در ايران جويا شده بود، اظهار داشت: « تمامي سايتهاي اطلاع رساني و سياسي در ايران باز است.»
رئيس جمهوري افزود: آن دسته از سايتهاي غيراخلاقي كه با فرهنگ و اعتقادات مردم ايران سازگاري ندارد، مسدود شده و تعداد اين سايتها نيز محدود بوده و حدود ۲۴۰ سايت را شامل مي شود.
خبرنگاري از رئيس جمهوري درباره درخواست شيرين عبادي هنگام دريافت جايزه صلح نوبل مبني بر آزادي زندانيان سياسي سؤال كرد. خاتمي اظهار داشت: خوشبختانه دولت ايران يكي از مدافعان سرسخت آزادي بيان است، البته ممكن است بين بخشهاي مختلف نظام اختلاف نظرهايي وجود داشته باشد، اما من همواره از حاميان فعالان ارتباط جمعي بوده ام.
رئيس جمهوري تصريح كرد اين به معني آن نيست كه سياستمداران و دست اندركاران وسايل ارتباطي مجازند هر جرمي را انجام دهند. وي گفت: لايحه جرم سياسي با همكاري مجلس تدوين شده است. شوراي نگهبان آن را رد كرده و با مذاكراتي كه انجام شده است، بزودي نهايي مي شود. رئيس جمهوري افزود: خوشايند ما نيست كه حتي يك زنداني مطبوعاتي داشته باشيم. البته من معتقدم در بسياري از كشورها، تعداد زندانيان سياسي و مطبوعاتي آنها بسيار بيشتر از ايران است . وي خاطر نشان كرد كه «ليگابو» در سفر اخير خود به تهران به وي اعلام كرده است كه مجموع زندانيان سياسي ما ۲۶ نفر است.
رئيس جمهوري در پاسخ به سؤال خبرنگار ديگري كه مجدد درباره فيلترگذاري روي سايتهاي اينترنتي پرسيد، اين فيلترگذاري را مخصوص سايتهايي دانست كه غيراخلاقي است و يا در آنها به مباني ارزشي كشور توهين مي شود.
رئيس جمهوري در پاسخ به پرسش يكي از خبرنگاران درباره حضور اعضاي القاعده در ايران تصريح كرد كه دشمني القاعده با جمهوري اسلامي ايران كمتر از دشمني آنها با آمريكا نيست. خاتمي اظهار داشت: ما اتباع كشورهاي عربستان، اردن، يمن و حتي برخي كشورهاي اروپايي را كه با آنها رابطه و مبادله داريم، به آنها تحويل داده ايم.
خاتمي در پاسخ به پرسش يكي از خبرنگاران درباره گروهك تروريستي منافقين با تشريح جنايت اين گروهك گفت كه اخيراً شنيده ام شوراي حكومتي عراق نيز اعلام كرده است كه اينها به عنوان برهم زنندگان روابط عراق با كشورهاي ديگر بايد بغداد را ترك كنند. وي خاطر نشان كرد: من معتقدم آمريكا برخلاف آنكه اينها را يك سازمان تروريستي اعلام كرد، با آنها برخورد نكرد.
رئيس جمهوري گفت: آن دسته از اعضاي دسته دوم و سوم اين گروه كه الآن در عراق گرفتار شده و فريب خورده اند، مي توانند به ايران بيايند و اما رهبران آنها بايد روزي در دادگاه محاكمه شوند.
> قدرت؛ بايد اخلاقي، ديني و محبت آميز باشد
همچنين خاتمي روز پنجشنبه در نشست «شوراي جهاني كليساها» در ژنو گفت: سياست بدون دين شكننده خواهد بود وقدرت بايد اخلاقي، ديني و محبت آميز شود. وي در اين آيين كه اعضاي كميته مركزي شوراي جهاني كليساها نيز سخنراني كردند، افزود: مقبوليت گفت وگوي تمدنها، نشانه حقانيت آن است. خاتمي گفت: همواره دين درخدمت قدرت قرار گرفته است همانطور كه حقوق بشر ودموكراسي نيز درخدمت قدرت قرار مي گيرد. نخست وزير نروژ نيز دراين آيين به عنوان دومين سخنران گفت كه تلاش رهبران وسياستمداران بايد اين باشد كه مذهب به عنوان بخشي از منازعه مطرح نشود بلكه همواره به عنوان راه حل مطرح شود. « باندونيك » از اظهارات خاتمي در «شوراي جهاني كليساها» ابراز خرسندي كرد وافزود: من معتقدم مذهب مي تواند به زندگي جهت بدهد.
> ديدار رئيس جمهوري با مقام هاي ساير كشورها
رئيس جمهوري در ديدار «كوشينه» رئيس جمهوري سوئيس از برگزاري موفق نشست سران جامعه اطلاعاتي در ژنو قدرداني كرد. رئيسان جمهوري اسلامي ايران و لبنان نيز روز پنجشنبه در ژنو برضرورت رفع اشغال عراق توسط بيگانگان، واگذاري امور به مردم اين كشور و تشكيل حكومتي متشكل از همه اقوام و طوايف عراقي باهدف استقرار صلح و آرامش در عراق تأكيد كردند.
«ايون ايلسكو»رئيس جمهوري روماني، «ميرظفرالله خان جمالي» نخست وزير پاكستان و «خالده ضياء » نخست وزير بنگلادش نيز به طور جداگانه با سيد محمدخاتمي رئيس جمهوري ايران در محل اقامتش در ژنو ملاقات و گفت و گو كردند.
>مصاحبه اختصاصي رئيس جمهوري با شبكه خبري «ان.تي. وي» تركيه
«سيد محمد خاتمي» رئيس جمهوري اسلامي ايران در گفت وگوي اختصاصي با شبكه تلويزيون خبري «ان. تي. وي» تركيه، ديدگاه هاي خود را در مورد مسائل مختلف منطقه اي و بين المللي تشريح كرد. شبكه «ان. تي. وي» متن كامل اين مصاحبه را ديروز پخش كرد. در اين گفت وگو رئيس جمهوري اسلامي ايران ديدگاه هاي خود را در مورد مسائل جهاني، حوادث تروريستي، جنگ تمدنها، اشغال عراق، گفت وگوي تمدنها، سياست دو گانه غرب در جنگ عراق عليه ايران، اتهامات آمريكا عليه ايران در مورد تلاش براي توليد سلاحهاي كشتار جمعي و تهديدهاي رژيم صهيونيستي عليه كشورهاي منطقه تشريح كرد.
سيد محمد خاتمي در اين مصاحبه همچنين همكاريهاي امنيتي ايران و تركيه ، ديدگاههاي ايران در مورد حوادث اخير تروريستي در تركيه، آينده عراق و سياست ايران در مورد حكومت آتي عراق و نگرش اسلام به حقوق زن و دموكراسي، بيان كرد.
> خاتمي: خانم عبادي بايد خواست ملت مسلمان ايران را رعايت كند
ايسنا گزارش داد شبكه تلويزيوني يورو نيوز در گفت وگو با خاتمي به نقل از او گفت: جايزه نوبل جايزه مهمي است، تقريباً همه ما از اين كه يك زن ايراني برنده شد، خوشحال شديم. البته بايد خوب صلح را يافت و آنگاه به آن جايزه داد. خانم عبادي هم بايد خواست ملت مسلمان ايران را رعايت كند. وي ادامه داد: من به عنوان رئيس جمهور موظفم امنيت خانم عبادي را تأمين كنم. وي همچنين خاطرنشان كرد: با همه وجود تلاش مي كنم در ايران يك انتخابات آزاد برگزار شود.
خاتمي همچنين درخصوص مذاكرات تهران گفت: توافق با سه كشور اروپايي نشان داد كه ما آماده گفت وگو هستيم و روش گفت وگو جواب مي دهد نه زور. اگر توافقات انجام شده رعايت نشود ما نيز از آن چه داوطلبانه پذيرفته ايم، دست مي كشيم. وي همچنين گفت: ازسفر آقاي سولانااستقبال مي كنيم و اميدوارم گفت وگوهاي خوبي با وي داشته باشيم. خاتمي همچنين از آمادگي ايران براي استرداد اعضاي القاعده كه در ايران دستگير شده اند، خبر داد.
> رئيس جمهوري به تهران بازگشت
رئيس جمهوري پس از بازگشت از اجلاس ژنو، طي مراسمي رسمي در فرودگاه مهرآباد، مورد استقبال قرارگرفت.
رئيس جمهوري عصر ديروز پس از بازگشت از اجلاس جامعه اطلاعاتي، در سطح سران، دستاوردها و برنامه هاي اين سفر را تشريح كرد. خاتمي با اشاره به ديدار اخير خود با حسني مبارك، رئيس جمهوري مصر گفت: هردو طرف برتلاش براي افزايش روابط ميان دو ملت مصر و ايران تأكيد كرديم. البته نبايد منتظر اين باشيم كه روابط اول از ناحيه سياسي شروع شود، بلكه روابط اقتصادي فرهنگي موجود را مي توان گسترش داد.
رئيس جمهور همچنين با اشاره به اينكه ارتباط با مصر پيش از اين هم به صورت صحبت هاي تلفني بين رؤساي جمهور و رابطه بين هيأت هاي مصري و ايراني وجود داشته است، ادامه داد: ما خواستار نزديكتر شدن به يكديگر هستيم و البته ملاحظاتي بين ما وجود دارد كه اميدواريم رعايت و روابط از آنچه كه هست، گسترده تر شود. رئيس جمهوري خاطرنشان كرد: در اين ديدار درباره اهميت ارتباط مصر و ايران، پيوندهاي مشترك ديني و تاريخي ميان دو ملت و نقش حساسي كه اين دو كشور دارند صحبت شد. همچنين هردو تأييد كرديم كه بايد سعي كنيم روابط ميان اين دو ملت بيشتر شود. به هرحال ديدار خوبي بود و من از ديداري كه انجام داديم راضي بودم.