گروه سياسي ـ ايام انتخابات، در هر نظام سياسي دموكراتيك، «بهار فعاليت هاي حزبي» لقب گرفته است. گو اينكه دامنه فعاليت احزاب، لزوماً محدود و منحصر به ايام رقابت هاي انتخاباتي نمي شود اما به اقتضاي فعاليت هاي پر التهاب انتخابات، كوره كنش هاي حزبي، شعله ورتر مي شود. با اين همه اين پرسش هنوز پابرجاست كه بنيه و بضاعت احزاب براي تشويق مردم به حضور در انتخابات چقدر است. احزاب ايراني اگر چه تاكنون درعرصه بازي هاي سياسي و انتخاباتي، منشأ تحولات و تركيبات جديد بوده اند اما به اعتبار دور بودن از موازين و مؤلفه هاي حرفه اي يك حزب، چالش هاي عمده اي پيش روي خود مي بينند كه مشاركت طلبي از مردم را بعضاً با ناكامي هايي مواجه مي كند. ميزگرد انتخاباتي «ايران» با حضور جليل سازگار نژاد ( فراكسيون مشاركت)، رضا عبداللهي (عضو هيأت رئيسه فراكسيون اقليت) و محمد مير محمدي ( از نيروهاي مستقل مجلس) به موضوع ظرفيت احزاب براي سازماندهي مردم در انتخابات مي پردازد. تأمل بر تجربه مجلس ششم و كار آمدي آن و نيز اشتياقي كه عملكرد آن، در مردم براي مشاركت انتخاباتي ممكن است بيافريند، از ديگر موضوعات اين ميزگرد است.
•••
| در فضاي انتخاباتي اين دوره، احزاب و تشكل هاي سياسي، چه آرايش جديدي به خود گرفته اند؟ و اساساً رقابت سياسي امروز جامعه، چه ويژگي هايي دارد؟
ميرمحمدي: به نظر مي رسد علاوه بر آرايش سنتي و معمول احزاب و گروههاي سياسي، هر انتخابات، نوع تازه اي از صف آرايي و جبهه گيري حزبي را به ارمغان مي آورد. يك حزب، معمولاً نسبت به احزاب ديگر داراي نسبت و موقعيتي خاص است. در آستانه هر انتخابات، اين نسبتها يك بار ديگر تعريف مي شود و اشكال نويني به خود مي گيرد. اين نسبت ها و موقعيت هاي جديد نهايتاً فضاي عمومي رقابت بين احزاب را شكل مي دهد. در آستانه انتخابات مجلس هفتم هم مي توان از يك فضاي عمومي رقابت حزبي سخن گفت.
| اين فضاي عمومي، چه ويژگي ها و مؤلفه هايي دارد؟
ميرمحمدي: آنچه به چشم مي آيد اين است كه فضاي رقابت انتخاباتي ميان احزاب، اكنون چندويژگي دارد: اول اينكه گروههاي همفكر و هم افق به سوي همگرايي پيش مي روند. يكي از گروهها، گروه معتدل ها هستند كه از تفكرات افراطي كناره گرفته اند و روز به روز به هم نزديكتر مي شوند. دوم اينكه، انجمن ها و جمعيت هاي همفكر صنفي به سوي يكديگر جذب شده اند و هم در سطح ملي هم در سطح منطقه اي و استاني، به سوي نوعي همگرايي حركت مي كنند. سوم اينكه با نوعي پيدايش رسانه هاي جديد و گسترش تكنولوژي ارتباطي تازه مواجه هستيم و چهارم، ورود و معرفي چهره هاي جديد و تعديل تندروهاي جناح ها.
| وضعيت برخي گروههاي مرجع مثل دانشجويان چگونه است؟ آيا اشتياقي در بين ايشان براي حضور فعال در عرصه رقابتهاي انتخاباتي ديده مي شود؟
ميرمحمدي: برخلاف تصور برخي افراد كه فضاي حاكم بر محافل و جريانات دانشجويي و دانشگاهي را فضاي انفعال و بي رغبتي مي دانند، به نظر من اگر فضاهاي دانشجويي را طيفي گسترده ببينيم، برآيند عمومي نظر آنان تمايل به مشاركت است و اتفاقاً ذائقه مردم ما براي پذيرش منطقي نظرات اين طيف مهيا و آماده است. آنچه به عيان مي بينيم، گرايش هاي جديدي در ميان دانشگاهيان است كه شايد هنوز نام وعنوان ويژه اي براي خود نيافته باشند اما اثرگذاري آنها بسيار زياد است. درمجموع من فضاي انتخاباتي را فضاي باشكوه و پرشوري مي بينيم.
| قرائن و شواهدي هم بر اين مسأله مي توانيد اقامه كنيد؟
ميرمحمدي: حضور فعال و مؤثر دلسوزان نظام و رايزني ها و همفكريهاي گسترده اي كه اين روزها ميان گرايش هاي مختلف سياسي ديده مي شود بهترين قرينه بر اين است كه همه گروهها به شأن و اهميت انتخابات واقف شده اند و دغدغه برگزاري پرشور انتخابات و تشكيل يك مجلس كارآمد را دارند.
| شما به عنوان دبيركل حزب تمدن اسلامي يكي از ويژگي هاي فضاي انتخاباتي امروز را همگرايي گروههاي مستقل دانستيد. حاصل اين همگرايي ها و رايزني ها به نتيجه خاصي هم رسيده است؟
ميرمحمدي: اين كار هنوز در مراحل رايزني است و به يك نتيجه مشخص مثل دست يافتن به يك بيانيه واحد نرسيده است. اين رايزني ها هم در سطوح ملي در جريان است و هم در سطوح استاني. شايد نتيجه اين رايزني ها حتي به مجلس هفتم نرسد اما به هر حال رايزني ها و همفكري هايي صورت گرفته است. ممكن است به مرحله اعلام رسمي برسد و يا نرسد. شايد حتي بدون آنكه رسماً اعلام شود، به شكل عملي در قالب برخي فهرست هاي انتخاباتي گنجانده شود. هنوز نمي توان ماحصل اين رايزني ها را دقيقاً تخمين زد. قدر مسلم اينكه اين رايزني ها با جديت در حال انجام است.
| آقاي سازگارنژاد، برخي مي گويند در ساختار سياسي جمهوري اسلامي، فرآيند تحزب، جايگاه دقيق و درستي ندارد و حتي در پاره اي موارد به تعارض با ساير اركان ساختار سياسي ما مي رسد. اين ذهنيت را چقدر موجه مي دانيد؟
سازگارنژاد: قانون اساسي ما با پديده تحزب، هيچ مشكلي نداردو احزاب، جايگاه قانوني خود را دارند. احزاب، مولود نياز جامعه اند و قانون اساسي، در اصل،۲۶ اين نياز را به رسميت شناخته است. بنابراين هم قانون اساسي بر وجود احزاب تأكيد دارد و هم نياز عمومي جامعه، مستلزم وجود و حضور فعال احزاب است. آنچه باقي مي ماند اين است كه احزاب پس از حضور در صحنه با پاره هايي از حاكميت به تعارض مي رسند. در واقع تعارض را نبايد ميان احزاب و ساختار سياسي نظام دانست بلكه اين تعارض، ميان فعاليت احزاب و ديدگاههاي برخي از اجزاي حاكميت است.
| مبناي اين تعارض چيست؟ به عملكرد احزاب برمي گردد يا اين اجزا، اساساً با پديده تحزب سرناسازگاري دارند.
سازگارنژاد: يقيناً نمي توان گفت همه اجزاي حاكميت در تاريخ سياسي نظام ما، پديده تحزب را به رسميت شناخته اند. از اول انقلاب تاكنون، تعارضي درباره احزاب، در رفتار برخي حاكمان ديده شده است. از زمان حزب جمهوري اسلامي تا همين حالا كه احزاب، تكثر بيشتري پيدا كرده اند همواره يك گرايش قوي وجود داشته است كه فعاليت حزبي را نمي توانسته است تحمل كند. بر اين اساس هنوز سؤال اصلي اين است كه آيا احزاب مي توانند به شكل مؤثر ومطلوب، در فضاي سياسي ما كار كنند يا نه؟
| حالا با اين شرايط و با اين اوصاف، تصور شما اين است كه احزاب، در انتخاباتي كه پيش روي ماست در چه سطحي شركت خواهند كرد؟
سازگارنژاد: آنچه كه كاملاً مشهود است اين واقعيت است كه همه احزاب، نسبت به انتخابات آتي، رويكرد مثبت دارند. مشروط بودن اين رويكرد يا مطلق بودنش بحث ثانوي است. احزاب همه مايل به مشاركت انتخاباتي اند. اما حضور جدي و مشاركت فعال در انتخابات مستلزم دوامر است: يكي اينكه ببينيم حاكميت در رفتار خود نسبت به احزاب و فعاليت آنها تجديدنظر مي كند يا همان روال سابق ادامه پيدا خواهد كرد.
| اگر بخواهد تجديدنظر كند مثلاً چه كارهايي بايد انجام دهد؟
سازگارنژاد: ببينيد. فرضاً جبهه مشاركت به عنوان يك حزب گسترده كه اكثريت پارلمان را دارد حتي از داشتن يك رسانه و يك روزنامه محروم است. شما فكر مي كنيد يك حزبي مثل حزب مشاركت اگر بخواهد حضور فعال داشته باشد در اين وضعيت مي تواند با تمام توان و امكانات خود در بستر موجود وارد شود؟ به هر حال فعاليت حزبي مستلزم تحقق مجموعه اي از «شرايط» است. تا وقتي اين شرايط مهيا نشود، طبيعي است كه رونق رقابتهاي حزبي با مشكل مواجه مي شود.
| بحث من اين است كه جبهه مشاركت تا حالا چندبار از شرط «بهبود شرايط» صحبت كرده است. به طورمشخص اين شرايط چه چيزهايي است؟
سازگارنژاد: اولين و مهمترين شرط، التزام به قانون اساسي در مقام رفتار با قانون اساسي است، وقتي يك حزب احساس كند حقوق قانوني اش مورد بي توجهي و يا حتي انكار قرار مي گيرد چطور مي تواند فعال باشد؟ به طور كلي شروطي كه جبهه مشاركت به آنها باور دارد شروطي كه در متن قانون گنجانده شده است. اگر حزب اكثريت راحاكميت، امين مردم و نظام نداند و محرم بودن و خودماني بودن آن را محل ترديد قرار دهد معلوم است كه رغبتي به حضور نخواهد بود. به هر حال احزاب، پيش از هر چيز بايد «احساس » كنند كه مورد اعتماد هستند. فعاليت آنها قانوني است و دوست و محرم تلقي مي شوند نه نامحرم و دشمن. تا وقتي اين حس ايجاد نشود اميدبه مشاركت، با ترديد مواجه است.
عبداللهي: فضاي انتخاباتي، امروز مقارن است با تدوين و تصويب برنامه چشم انداز بيست ساله كشور. اگر بخواهيم به اين برنامه ملتزم باشيم لازم است به اصول و مؤلفه هاي اين برنامه توجه كنيم واساساً پديده انتخابات مجلس را برحسب اين اصول تحليل و ترويج كنيم. به عبارت ديگر به دليل تصويب برنامه چشم انداز بيست ساله، اهميت دقت در انتخاب نمايندگان مجلس آينده مضاعف مي شود چرا كه طبيعتاً مجلسي توان اجرايي كردن برنامه چشم انداز را دارد كه در مسير مضمون و محتواي اين برنامه فكر كند. به اين اعتبار، انتخابات آتي مجلس بسيار مهم است.
| شما بين احزاب مختلف كشور، از حيث التزام به سند چشم انداز بيست ساله، تفاوت آشكاري مي بينيد؟
عبداللهي: به نظر من ميان احزاب قانوني كشور كه در چارچوب نظام حركت مي كنند، در اكثريت غالب موارد، همفكري و همدلي وجود دارد. به عبارت ديگر احزاب كشور در ۹۵درصد ديدگاهها با يكديگر اشتراك نظر دارند و فقط در برخي سليقه ها و راهكارها اختلاف نظر وجود دارد. از طرف ديگر به دليل جوان بودن تجربه احزاب در كشور، بعضاً شاهد مناقشات تندي بين تشكلهاي حزبي هستيم. در مجموع به نظر نمي رسد كه احزاب كشور در اصل سند چشم انداز بيست ساله مشكل داشته باشند. شايدانتقادات محدودي در بين باشد اما مخالفت اصولي وجود ندارد.
| آيا احزاب ما علي رغم جواني و بي تجربگي، توان آن را دارند كه در رقابتهاي انتخاباتي، حضور مؤثر و مطلوب داشته باشند؟
عبداللهي: احزاب در كشور ما عمر اندك و جواني دارند. احزاب بعد از انقلاب را اگر مورد توجه قراردهيد همگي از عمر و سابقه كمي برخوردارند. از حزب جمهوري اسلامي كه قديمي ترين حزب بعد از انقلاب است تا احزابي مثل مشاركت كه چند سالي بيشتر از عمر آنها نمي گذرد، همگي جزو تشكلهاي جوان سياسي هستند. به دليل همين جواني، عمق و ژرفاي تئوري و استراتژي احزاب، ناچيز است. بنابراين احزاب در مقام تشكلهايي كه بايدمردم را به انتخابات دعوت كنند به دليل آنكه برنامه مدون خاصي ندارند بعضاً گرفتار وعده ها و وعيدها مي شوند. اين امر، در نهايت، ناكارآمدي مجالس را رقم زده است. به هر حال در نفس اين مسأله كه احزاب مي توانند مردم را براي حضور در انتخابات تشويق كنند و در اين تشويق، موفق هم باشند ترديدي نيست. بحث آنجاست كه اين تشويق ها برحسب برنامه هاي حزبي باشد نه شعارها و وعده هاي احزاب.
| نظر آقاي سازگارنژاداين بود كه حاكميت نسبت به فعاليت برخي احزاب، بي اعتماد و بي التفات است. شما اين مسأله را قبول داريد؟
عبداللهي: همكار من آقاي سازگارنژاد ادعا كردند حاكميت به برخي احزاب از جمله حزب مشاركت بي اعتماد است. نشانه اين بي اعتمادي راهم، توقيف روزنامه هاي ارگان مشاركت مي دانند. در حالي كه اين حرف اصلاً منصفانه نيست. همين روزنامه ياس نو اگرچه ارگان رسمي حزب مشاركت نيست اما همه حرفهاي اين حزب را با صراحت بيان مي كند. اگر اعتماد حاكميت نبود پس وجوداين روزنامه ها دليل چيست. نكته مهم ديگر اين است كه نبايد احزاب را رودرروي حاكميت قرار داد. احزاب، جزو حاكميت هستند نه مقابل آن. حزب مشاركت كه اكثريت مجلس را دارد و در دولت، حضور جدي دارد، نمي تواند صحبت از بي اعتمادي بكند. احزاب ما به جاي گلايه و اعتراض، بايد نقاط ضعف خودرا ترميم كنند. به نظر من اگر بي اعتمادي هم وجود داشته باشد بي اعتمادي حاكميت نيست بلكه بي اعتمادي مردم به برخي احزاب است كه راه حل آن هم، كار كردن براي مردم در چارچوب قانون است. قهر كردن با مردم و يا با انتخابات، مقتضاي عملكرد يك حزب نيست.
| آيا تجربه «پارلمان حزبي » در نظام ما تجربه موفقي بوده است؟ آيا به نظر شما، وقتي احزاب ما به مجلس راه پيدا مي كنند باعث كارآمدي مجلس مي شوند يا ناكارآمدي آن؟
ميرمحمدي: اگرچه قانون اساسي جمهوري اسلامي، تحزب را پذيرفته است اما نظام سياسي و ساختار سياسي ما، ساختار حزبي ندارد. در واقع، پارلمان ما هم حزبي نيست. تجربه كار فراكسيوني، تجربه اي جديد و ابتكاري است كه به معناي ساختار سياسي دو حزبي يا چندحزبي نيست. به نظر من، ناكارآمدي احزاب به دو دليل عمده است. دليل اول، دليل فرهنگي وتاريخي است و دليل دوم، عملكردها و رفتارهاست.
احزاب در جمهوري اسلامي بايد چارچوب عمل خود را قانون اساسي نظام قرار دهند و انتظار نداشته باشند مثل ساير نظامهاي حزبي با آنها رفتار شود. از سوي ديگر، عملكرد احزاب در طول تاريخ سياسي معاصر، به طور كلي عملكردمطلوبي نبوده است البته بعد از انقلاب، حزب جمهوري اسلامي توسط ياران امام (ره) براي اجراي منويات ايشان شكل گرفت و درشكل گيري نظام، تدوين قانون اساسي و تشكيل مجالس اول و دوم، تأثير فراوان داشت و ساير احزابي هم كه به تدريج در چارچوب نظام شكل گرفتند. در شكل دادن يك الگوي بديع از فعاليت سياسي ـ حزبي كامياب بودند. اما بسياري از جريانات نيز ناموفق بوده و حتي برخي افراد كه اوايل انقلاب، كار حزبي را اساساً كار غيرشرعي و غيرضروري مي دانستند امروز دم از جامعه مدني، تكثرگرايي و... مي زنند.
| بالاخره تجربه پارلمان حزبي، تجربه مطلوب و موفقي هست يا نه؟
ميرمحمدي: دو دليل مي توان اقامه كرد براي ناكارآمدي احزاب و پارلمان حزبي. اول اينكه احزاب ما به زعم مردم غيراز ايام انتخابات به مردم بي توجه و بي اعتنا هستند. به عبارت ديگر احزاب، نيازهاي فراگير مردم را پوشش نمي دهند و لذامشكلات معيشتي و حياتي مردم، در مدار توجه احزاب قرار نمي گيرد. دوم اينكه احزاب، فاقد هرگونه مانيفست، استراتژي و برنامه هستند. به همين دليل توان نقد برنامه هاي احزاب از سوي جريانهاي رقيب وجود ندارد. فقدان برنامه احزاب، نتيجه اي جز رفتار تخريبي احزاب نسبت به يكديگر ندارد. وقتي اين آفات و مشكلات در پارلمان هم حضور مي يابند ميزان تنش آفريني و تخريب گري آنها مضاعف مي شود. وجود احزاب، قطعاً مطلوب است اما درگير شدن احزاب و تشكلها و تخريب يكديگر عين خسران براي نظام و مردم است.
| آيا يك حزب اين اجازه را دارد كه به دليل فضاي نامطلوب و نامساعد سياسي، از صحنه كناره گيري كند و مثلاً در انتخابات شركت نكند؟
ميرمحمدي: به نظر من اين يك شوخي است كه يك حزب بگويد من حزب هستم اما در انتخابات شركت نمي كنم. اصلاً فرق حزب با صنف، همين است. تبلور فعاليت يك حزب، حضور در انتخابات است. يك حزب نمي تواند بگويد چون ممكن است نتيجه انتخابات به نفع من نباشد در انتخابات شركت نخواهم كرد، حزب بودن وتحريم انتخابات، با هم ناسازگار است. قهر و آشتي طبيعي است اما نبايد به جايي برسد كه انتخابات، تحريم شود. من واقعاً معتقدم اين طور نيست كه در اين نظام، به احزاب قانوني بي مهري و بي اعتنايي مي شود ايجاد پايگاه مردمي به عملكرد خود احزاب مربوط است.
|برخي از احزاب مي گويند اين بي مهري، فقط يك خيال نيست بلكه واقعيت است و اصلاً دليل اينكه دولت اصلاحات در برخي موارد نتوانسته دقيقاً مطابق با وعده هايش حركت كند همين بي مهري ها و كارشكني هاست.
ميرمحمدي: خوب، فرافكني هم عالمي دارد. ما در كشور، مگر بيش از سه قوه داريم؟ دو قوه از سه قوه در اختيار اين دوستان است. آيا مردم قبول مي كنند كه با داشتن اين امكان، يك گرايش نتواند كار كند؟ يك مبناي قدرت، منصب است و اساساً داشتن موقعيت سياسي، منشأ قدرت است. اين قدرت، اجازه بهره برداري از منابع دارد، توان نيروسازي دارد، حق تشويق و تنبيه دارد و … با اين اوصاف مگر مي شود مردم باور كنند بعضي ناكارآمدي ها، معلول اين است كه «برخي نگذاشتند كار كنيم» نبايد انتظار داشت كه وقتي يك گرايش به قدرت رسيد، جريان رقيب، كاملاً ساكت باشد و نقد نكند.
شما وضعيت شوراهاي دوره اول را ببينيد. آيا لطمه اي كه به تجربه شوراها خورد دليلي غير از عملكرد شوراي شهر بعضي شهرها از جمله تهران داشت؟ نبايد فرافكني كرد. مردم به دليل عملكرد ضعيف شوراها در چند شهر، به گرايش قبلي رأي ندادند. چرا بايد اين واقعيت ساده را طوري تحليل كنيم كه انگار مردم با رأي ندادن به برخي جريانات با نظام قهر كردند.
سازگارنژاد: در پاسخ به فرمايشات آقاي ميرمحمدي بايد يادآور شد كه ما در كشور به صورت ظاهري سه قوه رسمي داريم كه دو قوه آن در اختيار اصلاح طلبان است اما در مقام واقعيت علاوه بر اين سه قوه رسمي دو قوه قدرتمند نيز در سايه و غيرآشكار وجود دارد كه در اختيار اصلاح طلبان نيست و اين خود در نقد و ارزيابي كارآمدي اصلاح طلبان حائزكمال اهميت است.
به نظر من در مورد نقش احزاب، ما با يك وضعيت سه وجهي مواجهيم: در درجه اول، قانون اساسي تأكيد فراوان بر فعاليت حزبي دارد. در درجه دوم، مردم جامعه هم نياز به احزاب را كاملاً حس مي كنند اما در درجه سوم، حاكميت در پاره اي مواردبا فعاليت احزاب، برخورد مناسبي ندارد. همين بخش اخير است كه باعث مي شود بعضي احزاب، احساس بي اعتمادي از سوي حاكميت داشته باشند. البته در خود نهادهاي اجماعي، به نظر من فعاليت حزبي صورت مي گيرد. متأسفانه، احزاب به جاي آنكه در فضاي شفاف بيروني حضور داشته باشد و در نهادهاي انتخابي خود را نشان دهند در نهادهاي اجماعي متبلور مي شود. اين جابه جايي، اصلاً مناسب نيست. چطورمي شود كه مردم يك حزب را معتبر و محرم بدانند و به آن رأي بدهند اما حاكميت نسبت به آن بي اعتماد باشد؟ تعارض اصلي همين جاست…
| چرا تعارض؟ خوب، بعضي از احزاب در قالب پارلمان و دولت، عمل مي كنند و بعضي ديگر از احزاب در قالب ساير دستگاهها. اين تعارض است يا رقابت؟
سازگارنژاد: صورت مسأله شما اشتباه است. طبق نص قانون اساسي نهادهاي ملي و اجماعي نمي توانند فعاليت حزبي داشته باشند. مثلاً قوه قضاييه يا صداوسيما يا مجمع تشخيص و يا … طبق قانون بايد كاملاً مستقل عمل كند و از هر نوع تمايل حزبي پرهيزكند. ساير نهادهاي اجماعي هم همين طورند. حرف من اين است كه فعاليت حزبي، مقتضاي نهادهاي انتخابي است اما در نهادهاي اجماعي، هرگونه فعاليت حزبي، عين تخلف است. من نمي خواهم خداي ناكرده اين نهادها را متهم كنم. تمام سخن من اين است كه اين نهادها وفق قانون بايد عملكردي مستقل از گرايش حزبي داشته باشند. حاكميت نبايد احزاب را رقيب خود فرض كند. احزاب، مكمل و متمم حاكميت هستند و اين نكته را بايد نظام بپذيرد. از طرف ديگر حاكميت، اصلاً مجاز نيست كه براساس عملكرد احزاب، با آنها درگير شود. داوري در مورد احزاب، اولاً و اساساً برعهده مردم است كه به آنها رأي بدهند يا ندهند.
حاكميت فقط وقتي بايداز فعاليت احزاب جلوگيري كند كه تخلف آشكار قانوني كرده باشند اما درمواقعي كه فقط اختلاف سليقه وجود دارد، داور نهايي مردمند نه حاكميت؛ و حاكميت حق ندارد به دليل اينكه عملكرد يك حزب را نمي پسندد، او را از داشتن نامزدهاي مورد نظرش محروم كند.
| با اين اوصاف، شما فكر مي كنيد كه نقش اصلي در تشويق مردم به حضور درا نتخابات را احزاب دارند يا حاكميت؟
سازگارنژاد: مشاركت ملي البته هم نياز به همكاري احزاب دارد و هم به حاكميت. اما به نظر من نكته اي كه حضور مردم را مضاعف مي كند اين است كه مردم، در فرايند يك كنش فراگير سياسي مثل انتخابات، شاهد رفتاري مطمئن و قابل پيش بيني از سوي حاكميت باشند. نمي توان انتخاب كنندگان حداكثري را با انتخاب شوندگان حداقلي جمع كرد. مشاركت گسترده انتخاب كنندگان در گرو حضور پرتعداد انتخاب شوندگان است. بايد فضا را باز كرد تا همه كساني كه شرايط قانوني را دارند وارد صحنه رقابت شوند. هر قدر تعداد انتخاب شوندگان بيشتر باشد تعداد انتخاب كنندگان بيشتر مي شود. نمي شود كلام ما به مشاركت گسترده دعوت كند اما رفتار ما عملاً به كاهش مشاركت ناظر باشد.
ميرمحمدي: من همچنان تأكيد مي كنم كه يكي از عوامل مشاركت مردم و تشكلها اين است كه احزاب، برنامه هاي خود را خيلي شفاف و دقيق عرضه كنند. اين خيلي طبيعي است كه سرگرداني مردم، به خاطر اين است كه از احزاب، چيزي نمي بينند و نمي شنوند جز جنجال ها و هياهوهاي سياسي. به جاي اين جنجال ها احزاب بايد برنامه بدهند و براي مردم كار كنند و مردم هم كار احزاب را ببينند.
| آقاي ميرمحمدي، آسيب هايي كه مشاركت انتخاباتي مردم را تهديد مي كند چه چيزهايي است؟
ميرمحمدي: چند چيز، مشاركت گسترده مردم را در انتخابات تهديد مي كند. اول، ايجاد تنش هاي سياسي و جناحي در جامعه، به خصوص در ميان عناصر مؤثر قوا و نخبگان. اين امر موجب يأس و بدبيني مردم مي شود. دوم، عملكرد نامطلوب و نامناسب احزاب. ببينيد نفس حضور احزاب، مشاركت نمي آورد، عملكرد مطلوب احزاب است كه باعث پرشور شدن فضاي انتخابات مي شود. از جمله فعاليتهاي نامطلوب وعده هاي غيرقابل حصول و بالا بردن انتظارات مردم بيش از توان دولت و نظام و تخريب تلاشهاي مثبت پيشينيان است.
در انتخابات شوراها همه احزاب وجود داشتند اما مردم در برخي شهرهاي بزرگ به انتخابات اقبال لازم را نشان ندادند. دليل آن هم، همانطور كه گفتم. بي برنامه بودن احزاب بود نه غايب بودن احزاب. سوم، ارزيابي غيرواقعي عملكرد دولت و مجلس، سياه نمايي و ترديد در كارآمدي نظام.
اين ارزيابي غيرواقعي و سياه، آرام آرام مردم را نسبت به كل نظام، بدبين مي كند وانگيزه مشاركت را از ايشان مي گيرد. شعارها و برنامه هاي ساختارشكن كه مغاير ارزشها و باورهاي مردم باشد، قطعاً به كاهش مشاركت منجر مي شود. وقتي اصيل ترين وناب ترين ارزشهاي مردم را مورد تهاجم قرار داديد نبايد انتظار داشته باشيد كه بازهم براي نظام به ميدان انتخابات بيايند. چهارم، فضاسازي مسموم رسانه اي تحت تأثير رسانه هاي خصمانه بيگانگان . پنجم، تبليغات پرزرق وبرق . قطعاً اين مسأله براي مردم اين توهم را پيش مي آورد كه اين افراد، هزينه هاي شان را از كجا تأمين مي كنند، حتي ممكن است فكر كنندنامزدها، به بنگاه هاي مافيايي اقتصادي مرتبطند و از سرمايه داران كمك گرفته اند. اين تبليغات پرهزينه، از سوي ديگر فرهيختگان و شايستگان را كه نوعاً با مشكل مالي مواجهند از داوطلبي دلسرد مي كند. نكته آخر، دخالت نيروهاي جناحي در فرايند برگزاري انتخابات هم در سطح اجرا وهم در سطح نظارت است كه قطعاً سلامت انتخابات را مخدوش مي كند ومردم را به ترديد مي اندازد.
عبداللهي : من لازم مي دانم به برخي از نكاتي كه آقاي سازگارنژاد گفتند بپردازم. به نظر من حتي اگر به زعم آقاي سازگارنژاد بپذيريم نهادهايي مثل قوه قضاييه، شوراي نگهبان، صداوسيما و… آنچه مطلوب حزب اكثريت بوده را انجام نداده است وعدم تحقق شعارها را به پاي اين نهادها بگذاريم، بازهم اين سؤال پيش مي آيد كه در حوزه هايي كه اين ممانعت ها وجود نداشته چه كار توانسته ايم بكنيم. بي اعتمادي مردم، به خاطر شعارهايي كه داديم ونتوانستيم عمل كنيم نيست بلكه به خاطر كارهايي است كه مي توانستيم انجام دهيم ولي انجام نداديم. همه بايد بپذيريم درچارچوب نظم وقانون عمل كنيم. اين است كه اعتماد و اشتياق مردم را باعث مي شود…
| بحث اين است كه اين آفت، به خاطر حزبي بودن پارلمان و دولت است يا به خاطر غيرحزبي بودن آن؟
عبداللهي : اصلاً ربطي به حزب ندارد. اين جزو فرهنگ ما شده است كه از قانون ونظم فرار كنيم . تا وقتي اين فرهنگ وجود نداشته باشد هرقدر حزب هم زياد باشد وضعيت درست نمي شود. همه حرف من اين است كه تا وقتي همه ما به قانون، نظام واصول تن ندهيم، وضعيت همين طور خواهد ماند. پاي كساني مثل صداوسيما و شوراي نگهبان را به وسط كشيدن، مشكل ما را حل نمي كند. وقتي مشكل اصلي را كشف نكنيم مجبوريم به مسائلي مثل نهادهاي اجماعي يا انتصابي بپردازيم كه به نظر من هيچ مشكلي از مشكلات ما را حل نمي كنند.
| معمولاً در مقام بررسي مجلس ششم ، مي گويند اين مجلس اولاًحزبي بودوثانياً افراطي. ونتيجه مي گيرند كه به اين دو دليل ، مجلس ناكارآمد بود. نظر شما به عنوان عضو فراكسيون اقليت دراين زمينه چيست؟
عبداللهي : من نه آن دو مقدمه را قبول دارم ونه آن نتيجه را. من درچهار دوره مجلس حضور داشته ام . معدل مجلس ششم منهاي چندنطق تندوچندطرح، از هيچ كدام از مجالس قبل، پايين تر نبوده است . مجلس ششم عملكردي قابل دفاع و افتخارآميز دارد . در كارآمدي مجلس ششم هيچ ترديدي ندارم…
| وجود افراطي ها را چطور؟ تصديق مي كنيد؟
عبداللهي : ببينيد، كاركرد مجلس به دو چيز است : مصوباتي كه داشته و نظارت هايي كه اعمال كرده است . افراط را بايد دراين دو حوزه جست وجو كرد.
كدام طرح مجلس مصداق افراط است ويا كدام نظارت، افراطي بوده است ؟
| مثلاً مي گويند بعضي سؤالها يااستيضاح ها از سوي افراطي ها مطرح شده است و يا…
عبداللهي : گفتم كه كاركرد مجلس را درتصويب قانون ونظارتها بايد جست وجو كرد. دراين دوحوزه هم هيچ افراطي در مجلس ششم صورت نگرفته است . اين به معناي آن نيست كه مجلس ششم هيچ ايرادي ندارد. بحث من اين است كه هرقدر ايراد هم داشته باشد لااقل افراطي نبوده است . مجلس ششم قطعاً يكي از مجالس خوب وموفق نظام بوده است . با افراطي خواندن مجلس ششم هيچ بهره اي نصيب مردم نخواهد شد به جز دلسردي از نظام و بي رغبتي به انتخابات. مخالفان مجلس ششم ، بايد تحمل خود را افزايش دهند.
سازگارنژاد: من هم ضمن تشكر از انصاف مهندس عبداللهي ، برشجاعت وموفقيت چشمگير مجلس ششم در دو مقام تقنين ونظارت تأكيد مي كنم. اين مجلس از بهترين مجالس سالهاي پس از انقلاب است كه در همه حوزه ها پرونده اي درخشان دارد. اتهام افراط در مجلس يا افراطي ها درمجلس يك اتهام واهي و عبث است . مي خواهند با افراطي خواندن مجلس ششم، راه را بر توجيه رد صلاحيت ها بازكنند ومردم را از پاي صندوقها دور كنند. من به جرأت مي گويم اگر قرار است دنبال افراطي ها بگرديد قطعاً بيرون از مجلس بايد جست وجو كنيد.
ميرمحمدي: گرچه مجلس ششم در تصويب برخي قوانين پايه نسبتاً موفق بوده است ولي در استفاده از فرصتها و پتانسيل بالاي آن، به علت تشنجات سياسي داخلي مجلس، براي حل معضلات نظام و مشكلات دولت ومردم توفيق كمتري داشته است.
|بااين اوصاف، شما فكر مي كنيد چطور مي شود مردم را به حضور ومشاركت بيشتر دعوت كرد؟
سازگارنژاد: حاكميت بايد به گونه اي رفتار كند كه رفتارهاي آينده اش براي مردم، پيش بيني پذير باشد. كرامت نظام ما به اين است كه طوري رفتار كند تا مردم نسبت به رفتار آينده حاكميت،امنيت خاطر و اطمينان حاصل كنند. فقط نبايد به مردم گفت كه تكليف ديني شما حضور در انتخابات است . قبل ازاين مسأله بايد به آنها اطمينان داد كه رأي آنها تعيين كننده و اثربخش است. متأسفانه پايگاههاي اصلي اجتماعي مثل دانشگاهها، احزاب، اصناف، نخبگان و… در كمترين وضعيت نشاط انتخاباتي قرار دارند. حاكميت بايد به اين پايگاهها، امنيت خاطر ببخشد و زمينه را براي اثرگذاري اينها برمردم افزايش دهد. نبودن تحرك در گروههاي مرجع، بزرگترين خطر سياسي است.
| پيش بيني شما از حضور مردم چيست؟
سازگارنژاد: چون من فكر مي كنم هنوز زمينه هاي مشاركت حداكثري فراهم نشده است در شهرهاي بزرگ وسياسي ، احتمال مشاركت گسترده كم است اما در شهرهاي كوچك، مطلوب خواهد بود.
عبداللهي: تصور من اين است كه ميزان حضور مردم حدوداً ۶۰درصد خواهد بود كه ميزان قابل قبولي است . تعلق مردم ما به نظام، بازهم ايشان را پاي صندوق خواهد كشيد.
ميرمحمدي: ميانگين حضور مردم در شش انتخابات گذشته ۶۲درصد بوده كه پيش بيني اينجانب در كل كشور حداقل اين مقدار است البته در تهران و برخي شهرهاي بزرگ به فضاي حاكم در ايام انتخابات بستگي دارد.
| تركيب وبافت مجلس آينده چطور خواهد بود؟
عبداللهي : به نظر من، مردم هرقدر كه جلوتر مي روند تجربه بيشتري پيدا مي كنند و كوپن تعيين سرنوشت خود را بهتر خرج مي كنند. فكر مي كنم تركيب مجلس آينده، تركيب بهتري خواهد داشت. در شهرهاي بزرگ مردم به افراد يا ليست هايي رأي مي دهند توان عملياتي كردن شعارهاي خود را داشته باشند…
| تركيب فعلي حفظ خواهد شد يانه؟
عبداللهي : فكر نمي كنم حفظ شود.
| دگرگون مي شود يا فقط تغيير جزيي مي كند؟
عبداللهي : نوعي تعادل پيش مي آيد . چيزي بين مجلس سوم و چهارم.
سازگارنژاد: من فكر مي كنم اگر درشهرهاي بزرگ، مردم حدود ۴۰درصد شركت كنند تركيب فعلي حفظ خواهد شد.
| با همين وزن يا وزن اكثريت كمتر مي شود؟
سازگارنژاد: اگر آن ۴۰درصد بيايند وزن فعلي هم حفظ خواهد شد.
| آيا پديده نوظهوري در انتخابات، پيدا خواهد شد؟
سازگارنژاد: پديده مجلس آينده، ظهور اقليت هاي جديد است كه در ذيل دو جناح اصلي نمي گنجند.
| ماهيت اصلي آنها چيست؟
سازگار نژاد: اساساً اين اقليت هاي نوپديد، خيلي سياسي نيستند.
| به هرحال ، اين اقليت ، چه كساني اند؟ خوبند؟! بدند؟! چطوري هستند؟
سازگارنژاد: فعلاً مجهول هستند اما اگر مشاركت در شهرهاي كلان، كم باشد قطعاً ظهور جدي خواهند داشت. تمايل سياسي ايشان، ضعيف است ومحصول شرايط اجتماعي ويژه هستند كه برحسب نگاه جامعه شناختي ، عملكرد وظهور ايشان قابل پيش بيني نيست.
| از همه بزرگواران سپاسگزاريم.

گروه سياسي: بررسي صلاحيتهاي بيش از ۸ هزار داوطلب نمايندگي مجلس هفتم از ديروز در هيأتهاي اجرايي سراسر كشور آغاز شد.
به گزارش خبرنگار امور انتخابات «ايران»، حدود ۸ هزار و ۲۰۰ نفر براي هفتمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي داوطلب شده اند. در دوره ششم مجلس، ۶ هزار و ۸۴۹ نفر ثبت نام كرده بودند كه همين رقم افزايش ۱۹ درصدي داوطلبان را در اين دوره نشان مي دهد. در اين دوره، ميزان ثبت نام داوطلبان زن نسبت به دور گذشته تقريباً دو برابر شده است.
* آغاز بررسي صلاحيتها
«محمدعلي مشفق» مديركل دفتر انتخابات وزارت كشور به خبرنگار «ايران» گفت: بررسي صلاحيت داوطلبان نمايندگي مجلس در هيأتهاي اجرايي از ۲۹ آذرماه (ديروز) به استناد ماده ۵۰ قانون انتخابات آغاز شد. وي گفت: هيأتهاي اجرايي به استناد اين ماده قانوني به مدت ۱۰ روز تا ۸ دي ماه فرصت دارند پاسخ استعلامها از مراكز چهارگانه و تطبيق شرايط داوطلبان با مندرجات در قانون را بررسي كنند. دبير ستاد انتخابات كشور در خصوص فعاليتهاي اجرايي و نظارتي انتخابات پس از نام نويسي گفت: پس از پايان ثبت نام از داوطلبان، طبق قانون مراجع چهارگانه پنج روز مهلت دارند در خصوص سوابق داوطلبان، نظرشان را به وزارت كشور و شوراي نگهبان اعلام كنند.
وي گفت: پاسخهاي واصله به ستاد انتخابات كشور به مراكز حوزه هاي انتخابيه ارسال مي شود تا در دستور كار هيأتهاي اجرايي براي بررسي صلاحيت داوطلبان قرار گيرد. مشفق تاريخ ابلاغ مراتب رد صلاحيت به داوطلبان را نهم دي ماه اعلام كرد و گفت: پس از اين تاريخ، مهلت رسيدگي به شكايتهاي داوطلبان در هيأتهاي نظارت و شوراي نگهبان آغاز مي شود. وي زمان دقيق، اعلام اسامي داوطلبان انتخابات مجلس هفتم را ۲۱ بهمن ماه اعلام كرد.
در استان تهران با هشت حوزه انتخابيه، دو هزار و ۶۹ نفر ثبت نام كردند. در حوزه انتخابيه تهران، ري، شميرانات و اسلامشهر هزار و ۷۲۱ نفر داوطلب شدند، در انتخابات مجلس ششم حدود ۱۲۰۰ نفر ثبت نام كرده بودند. گزارش خبرنگار ما حاكي است كه مهدي كروبي رئيس مجلس نيز روز پنجشنبه با حضور در فرمانداري تهران براي انتخابات مجلس هفتم ثبت نام كرد. وي هنگام ثبت نام گفت كه با پافشاري رئيس جمهور، علما، روزنامه نگاران و گروههاي مختلف تصميم به ثبت نام گرفته است.
اين گزارش حاكي است علاوه بر شمار زيادي از نمايندگان فعلي مجلس، محمدرضا خاتمي دبيركل جبهه مشاركت، ابراهيم اصغرزاده دبيركل حزب همبستگي، حبيب الله عسگراولادي دبيركل جمعيت مؤتلفه اسلامي، محمدرضا باهنر (دبيركل جامعه اسلامي مهندسين از كرمان) ابراهيم يزدي (دبيركل نهضت آزادي)، اميررضا خادم، محمد عطريانفر، مجيد انصاري، فاطمه ابوترابي، عباسي فرد (عضو سابق شوراي نگهبان)، طه هاشمي، اشرفي اصفهاني، فاطمه حقيقت جو، احمد توكلي، اسدالله بادامچيان، يدالله اسلامي، محمد بسته نگار، طاهره طالقاني، حسين مظفر (وزير سابق آموزش و پرورش)، ابوالفضل بازرگان، هاشم صباغيان، محمد توسلي، محسن ميردامادي، جميله كديور، علي هاشمي، علي تاجرنيا، (ازقم) براي مجلس هفتم ثبت نام كرده اند.
* بررسي رد صلاحيت معتمدان هيأتهاي اجرايي چهار استان در تهران
درحالي كه هيأتهاي اجرايي اكثر استانها فعاليت خود را آغاز كرده اما گزارشها حاكي از آن است كه هيأت هاي اجرايي، در اصفهان، لرستان، كرمانشاه و ايلام تشكيل نشده است. مديركل انتخابات كشور در اين باره گفت: پيش از اين صلاحيت بيش از دوهزار معتمد محلي رد شد اما با تلاشهاي صورت گرفته مشكل اكثريت هيأتهاي اجرايي تأييد شد.
گفته مي شود، موضوع هيأتهاي اجرايي اصفهان، لرستان، كرمانشاه و ايلام پس از سه مرحله در استانها و حوزه هاي انتخابيه مذكور به تهران ارجاع شده تا در ستاد انتخابات و هيأت مركزي نظارت در مورد آنها بررسي و تصميم گيري شود.
* وزيركشور: ردصلاحيت بايد منطبق بر اسناد و مدارك معتبر باشد
عبدالواحدموسوي لاري وزيركشور ديروز پس از بازديد از حوزه انتخاباتي تهران، ري، شميرانات و اسلامشهر در فرمانداري تهران در جمع خبرنگاران ابراز اميدواري كرد كه شرايط براي حفظ حقوق شهروندان و برگزاري انتخابات با نشاط، پرشور و سالم وقانونمند فراهم شود.
وي درپاسخ به اين سؤال كه گفته مي شود وزارت كشور جناحي عمل مي كند و شوراي نگهبان قانوني، گفت: «مشكلي بين وزارت كشور و شوراي نگهبان نيست و گمان مي كنم بهتر است دوستان كار حزبي خود را دنبال كنند و وارد اين بحث ها نشوند.» اسدالله بادامچيان وزارت كشور را به جناحي عمل كردن متهم كرده بود.
وزيركشور تأكيد كرد: قانون انتخابات تكليف همه افرادي را كه به گونه اي با مقوله انتخابات سروكار دارند مشخص كرده و قانون مجموعه بايدها و نبايدهاست و تأكيد مقام معظم رهبري و رياست جمهوري نيز عمل به قانون است.
وي ابراز داشت: من از موضع مسؤول اجراي قانون، به هيچ وجه نمي توانم بپذيرم كه اجراي قانون از طرف هر شخصي كه وابستگي شغلي به كاري داشته باشد انجام نمي شود و با آن فرد برخورد مي كنم و انتظارم از همه دست اندركاران اين است كه قانون را اجرا كنند. لاري در پاسخ به اين سؤال كه برخي اظهارنظرها مبني بر استفاده از طرق مختلف براي بررسي صلاحيت كانديدا است، در صورتي كه در قانون، چهار ارگان جهت اين منظور آمده است، گفت: در تبصره ماده ۵۰ و ۴۸ قانون انتخابات و مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام، نحوه رسيدگي به صلاحيت ها مشخص شده و در مراجع قانوني نيز همان چهار مرجع هستند و احراز صلاحيت از اين چهار مرجع استعلام مي شود. وي اضافه كرد: هر شخص چه در اجرا و چه در نظارت بايد مستند به قانون عمل كند و رد صلاحيت ها بايد منطبق بر اسناد و مدارك معتبر باشد.

گروه سياسي ـ جلال برزگر:
امضاي پروتكل الحاقي توسط نماينده ايران در مقر آژانس بين المللي انرژي اتمي در روز پنجشنبه رويدادي بود كه پس از قريب دوماه دوباره نگاهها را به وين جلب كرد و براي چندمين بار ايران و آژانس اتمي را محل توجه و تحليل ناظران جهاني قرار داد.
پنجشنبه البرادعي و صالحي ( نمايندگان ايران و جامعه بين الملل) رو در روي هم قرار گرفتند. اما اين بار مواجهه آنها معناي تفاهم و لبخند داشت و نه تقابل و تهديد. سندي كه صالحي و البرادعي پس از چند ماه چانه زني و كار توان فرسا، مبادله كردند آنقدر اهميت داشت كه به عنوان سند صلح نام گرفت و در همه رسانه هاي جهاني، ملي و منطقه اي جلوه يابد. رسانه ها از اروپا تا آمريكا گرفته تا چين و لبنان و آفريقا در اين باره به ارائه خبر و تحليل پرداختند و قاطبه آنها سند مبادله شده را مهم و داراي ثمرات فراوان براي ايران و جامعه بين الملل ارزيابي كردند. علي رغم استقبال آمريكا از اقدام اخير ايران اغلب ناظران بر اين باورند كه امضاي پروتكل به اتهامات آمريكا نسبت به ايران پايان نخواهد داد، اما شايد بخاطر مشغله دولت آمريكا در عراق و انتخابات رياست جمهوري، فشار آمريكا پس از اقدام تازه ايران مقداري به اين كشور كاهش يافته و حتي شايد آمريكا نقش مشروع ايران در منطقه را به رسميت بشناسد.
* البرادعي: دور باطلي كه شكسته شد
مديركل آژانس بين المللي انرژي اتمي، زمان حال را فرصتي مناسب براي شكسته شدن دور باطلي توصيف كرد كه گرد فعاليتهاي هسته اي ايران وجود داشت. محمد البرادعي عصر روز پنجشنبه در وين ضمن استقبال از امضاي پروتكل از سوي ايران، گفت: نگراني از فعاليتهاي هسته اي ايران از يك سو و زيرزميني شدن فعاليتهاي اتمي ايران به دليل واكنشهاي عليه آن، دور باطلي بود كه هم اكنون فرصت مناسبي براي شكستن آن پديد آمده است.
وي گفت: امضاي پروتكل الحاقي، گام ديگري در راستاي روند شفاف سازي كاملي است كه از ماه اكتبر توسط ايران آغاز شده و زمينه را براي اعتمادسازي در جامعه بين المللي فراهم مي كند. البرادعي همچنين از فعاليتهاي حرفه اي دكتر علي اكبر صالحي در طول چند سال اخير در سمت نماينده جمهوري اسلامي ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي قدرداني و براي وي آرزوي موفقيت كرد.
صالحي نيز امضاي پروتكل را يك لحظه تاريخي توصيف كرد و گفت: امضاي اين پروتكل از طرف ايران، در حافظه و تاريخ آژانس اتمي به عنوان نقطه عطفي در ارتقا و تقويت رژيم پادمانها ثبت خواهد شد.
وي گفت: « ما خود را نسبت به همكاري كامل با آژانس متعهد كرده ايم و خواست ما آن است كه در زودترين زمان ممكن، اين پرونده را ببنديم.»
*استقبال گرم اتحاديه اروپا از اقدام ايران
«خاوير سولانا» مسؤول سياست خارجي و امنيت اروپا روز جمعه از اقدام ايران در امضاي پروتكل الحاقي به پيمان منع گسترش جنگ افزار هسته اي (NPT) به گرمي استقبال كرد.
سولانا پنجشنبه شب با صدور بيانيه اي در بروكسل گفت: من امضاي اين پروتكل را به دست ايران گام مهمي در ايجاد اعتماد بين المللي نسبت به ماهيت صلح آميز برنامه هسته اي ايران تلقي مي كنم.
در اين بيانيه آمده است: من همچنين از همه كشورهايي كه هنوز پروتكل الحاقي را امضا نكرده اند مي خواهم در سريعترين زمان ممكن دست به اين اقدام بزنند.
سولانا تصريح كرد كه با اشتياق، منتظر بررسي مسائل هسته اي و ساير مسائل مهم جهاني با ايران در سفر از پيش برنامه ريزي شده اش به تهران در ژانويه است. در همين حال «كريس پاتن» كميسر روابط خارجي كميسيون اروپا گفت: امضاي پروتكل الحاقي توسط ايران خبر بسيار خوبي است و به ايجاد اعتماد جامعه بين المللي در زمينه صلح آميز بودن ماهيت برنامه هسته اي ايران و پايبندي اين كشور به تعهدهاي خود در خصوص منع گسترش سلاحهاي كشتار جمعي كمك بسزايي خواهد كرد.
همچنين به گزارش راديو بي.بي.سي وزراي خارجه كشورهاي عضو اتحاديه اروپا به دنبال جلسه اخير خود در بروكسل، اعلام كردند كه «خاوير سولانا» رئيس سياست خارجي اين اتحاديه، اوايل سال آينده ميلادي براي مذاكره درباره بهبود روابط با ايران، به تهران سفر خواهد كرد.
منابع اروپايي اقدام ايران را نتيجه مذاكره سه كشور اروپايي با ايران دانسته و بر اين نظرند كه ايران با اين اقدام منافع خود و اروپا را تأمين كرده است؛ از اين رو سفر آتي سولانا به ايران ديگر نه سفر هشدار و انذار بلكه سفري براي دستيابي به تفاهم هاي مهمتر بين ايران و اروپا خواهد بود.
* كشورها و محافل ديگر درباره امضاي پروتكل چه گفتند؟
اهميت پذيرش مدون تر شفاف سازي اقدامات هسته اي از سوي ايران با واكنش مثبت تعداد زيادي از كشورهاي دنيا مواجه گشته است؛ كشورهاي مختلفي مثل انگليس، ايتاليا، فرانسه، آلمان، روسيه، چين و حتي آمريكا و دو كشور همراهش در جلسه ماه نوامبر شوراي حكام آژانس (ژاپن و نيوزيلند) هر كدام با صدور بيانيه و يا اظهار نظر يك مقام رسمي به صورت جداگانه از امضاي پروتكل توسط ايران استقبال كردند. خانم «ماريان هابز» وزير خلع سلاح كشور نيوزيلند روز جمعه با انتشار بيانيه اي گفت: كشور نيوزيلند پروتكل الحاقي را استاندارد تأييد و حصول اطمينان از اين كه مواد هسته اي تنها براي مقاصد صلح آميز مورد استفاده قرار مي گيرد، بويژه در كشورهايي كه برنامه هسته اي پيشرفته دارند، مي داند.
وزير خلع سلاح نيوزيلند گفت: ما از سپتامبر ۱۹۸۸ اين پروتكل را در كشور خود به اجرا گذاشته ايم. وزير خلع سلاح نيوزيلند در بيانيه خود افزود: پيشرفت هاي مثبت اخير در روابط ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي نشان مي دهد كه نظام چند جانبه گرايي كار ساز است.
هيأت نمايندگي آمريكا در آژانس اتمي نيز در بيانيه اي امضاي پروتكل الحاقي توسط جمهوري اسلامي ايران را مورد استقبال قرار داد و آن را «گامي مفيد در مسير صحيح» توصيف كرد. در اين بيانيه آمده است: ما خواهان آن هستيم ايران براي مطمئن ساختن جامعه بين المللي، ديگر تعهدات خود از جمله تعليق تمامي فعاليت هاي مرتبط با غني سازي و فرآوري اورانيوم را اجرا كند. يوريكو كاواگوچي وزير امور خارجه ژاپن هم با انتشار بيانيه اي از امضاي پروتكل الحاقي توسط ايران، استقبال كرد. كاواگوچي گفته است كه ژاپن تاكنون از ايران مي خواسته است كه پروتكل الحاقي را به امضا برساند.
همچنين وزير خارجه انگليس با انتشار بيانيه اي از امضاي پروتكل الحاقي پيمان منع گسترش سلاحهاي هسته اي از سوي ايران استقبال كرد. علاوه بر اين وزير خارجه انگليس روز شنبه تأكيد كرد كه به اعتقاد وي ايران در همكاري با آژانس بين المللي انرژي هسته اي و دادن اجازه به بازرسان اين سازمان براي بازرسي از پروژه هاي هسته اي خود صداقت دارد.
«جك استراو» در گفت وگو با شبكه چهارم راديو بي.بي.سي با اشاره به روابط مثبت خود با ايران و امضاي پروتكل الحاقي از طرف كشورمان افزود: من عقيده دارم ايران در عمل به تعهدات خود صادق است. «ليندنر» سخنگوي وزارت امور خارجه آلمان هم در يك مصاحبه مطبوعاتي پيرامون امضاي پروتكل الحاقي توسط ايران، گفت: امضاي اين پروتكل، يك گام مهم در جهت اجرا و تحقق توافق انجام شده توسط وزراي امور خارجه آلمان، انگليس و فرانسه در تهران است.
همچنين «حسين حنيف» رئيس گروه كشورهاي عضو جنبش غيرمتعهد ها در شوراي حكام آژانس اتمي امضاي رسمي پروتكل الحاقي پيمان منع گسترش سلاحهاي اتمي توسط ايران را تحولي بسيار مثبت خواند. حنيف به عنوان رئيس ۱۳ كشور عضو جنبش غير متعهدها در شوراي حكام تأكيد كرد از امضاي اين پروتكل كاملاً حمايت مي كند.

گروه سياسي: رئيس و تعدادي از مديران جهاد دانشگاهي به مناسبت فرا رسيدن سالروز شهادت استاد شهيد آيت الله دكتر مفتح و روز وحدت حوزه و دانشگاه، با آيت الله صانعي ديدار كردند.
به گزارش ايسنا، طبق نمابري كه از دفتر آيت الله العظمي صانعي ارسال شده است، وي در اين ديدار ضمن گراميداشت ياد و خاطره استاد حوزه و دانشگاه، شهيد آيت الله دكتر مفتح گفت: جهاد دانشگاهي بايد به منظور دستيابي به هدف با آگاهي گام بردارد. البته جهاد دانشگاهي تا امروز نتايج مفيد و سودمندي كسب كرده است، همچنين در راستاي وحدت حوزه و دانشگاه نيز به نحو مثبتي گام برداشته است.
آيت الله صانعي در اين ديدار گفت: جاي تأسف است كه بگوييم در كشور ما فرار مغزها وجود دارد، زيرا اين امر نشانه اي بر اين است كه استقلال دانشگاهها حفظ نشده است.
در مورد حوزه هاي علميه نيز اميدواريم كه ان شاء الله استقلال حوزه ها به وضعيت سابق برگردد و استقلال بيشتري يابد و براي دستيابي به اين مهم بخصوص در دانشگاهها بايد براي دانش و دانشگاهيان و آزاديهاي آنها ارزش زيادتر قائل شويم تا فرار مغزها صورت نگيرد.

گروه سياسي: رئيس و جمعي از اعضاي جهاد دانشگاهي به مناسبت بيست و هفتم آذرماه، سالروز «وحدت حوزه و دانشگاه» و شهادت آيت الله دكتر محمد مفتح، با حضرت آيت الله موسوي اردبيلي ديدار كردند.
آيت الله موسوي اردبيلي عوام زدگي را آفت حوزه و دانشگاه برشمردند و افزودند: مخالفت كردن با جزئيات اجتماع، ممكن است نيروي انسان را تضعيف كند، اما از طرفي نبايد در محيط هضم شود، زيرا آنچه از محيط و مد روز اخذ مي شود، اصل ثابتي ندارد.

گروه سياسي ـ آيت الله «اكبر هاشمي رفسنجاني» رئيس مجمع تشخيص مصحلت نظام در خطبه دوم نماز جمعه تهران گفت: با امضاي پروتكل الحاقي به پيمان منع گسترش و تكثير سلاحهاي هسته اي از سوي ايران، اكنون توپ در زمين ديگران قرار دارد.
وي در اجتماع نمازگزاران تهراني در دانشگاه تهران هشدار داد كه «چنانچه طرفهاي ديگر بخواهند كلاه گذاري، سوء استفاده، باج گيري كنند و فضاي تهديد وارعاب ايجاد كنند، ضرر خواهند كرد.» «هاشمي رفسنجاني» ابراز اميدواري كرد «كساني كه مسؤوليت جهاني و بين المللي دارند، اين شعور را داشته باشند كه مصلحت دنيا، منطقه و ايران اين است كه به وظايف خود درست عمل كنند.» وي تصريح كرد: امضاي ابتدايي پروتكل الحاقي كه  از سوي نماينده ايران در مقر آژانس بين المللي انرژي اتمي صورت گرفت، بايد مسير قانوني خود را در ايران سپري كند. امام جمعه موقت تهران افزود: مجموعه اقدامات چند هفته اخير ايران توطئه اي را كه به دروغ مي خواستند ايران را متهم به داشتن سلاح هاي هسته اي كند، به صورت موقت خنثي كرد و به هم زد.
وي در بخش ديگري از سخنان خود در خطبه دوم نماز جمعه تهران انتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي را انتخاباتي «بسيار مهم» دانست. وي بابيان اينكه «اين انتخابات مسأله اي ملي، اسلامي، انساني و تاريخي است»، گفت: نقش مجريان و ناظران در انتخابات بسيار مهم است. دركشور محوري جز محور قانون وجود ندارد و همه بايد بر اين محور حركت كنند. رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام افزود: هر كاري بخواهد صورت گيرد بايد با قوانين موجود باشد و هيچ كس توقع نداشته باشد كه بايد بيشتر از قانون صاحب حق باشد و كسي نيز نبايد از قانون صرفنظر كند.
امام جمعه موقت تهران بهترين داور در زمان بروز اختلافات را «قانون» دانست و گفت: معمولاً در ايام انتخابات اختلاف نظرهايي بروز مي كند كه چنانچه همه مقيد به قانون و تابع قانون باشيم، اختلافات قابل حل است.
«هاشمي رفسنجاني» گفت: پس از برگزاري بيش از ۲۵ انتخابات در كشور، قانون انتخابات تكامل يافته است و مسؤول را قانون كاملا مشخص كرده است، گاهي مسؤول مجريان هستند، گاهي ناظران و در برخي موارد دستگاه قضايي. وي افزود: چه در انتخابات شركت كنيم و چه از شركت در انتخابات خودداري كنيم، آن چيزي كه بايد انجام شود، صورت مي گيرد، اما وظيفه ملي و اسلامي حكم مي كند كه پاي صندوقهاي راي حضور داشته باشيم.
«هاشمي رفسنجاني» در بخش ديگري از سخنان خود سالگرد شهادت حضرت امام صادق (ع) را تسليت گفت و اعلام كرد كه دنيا تا حدود زيادي مرهون آثار سازنده حضرت امام صادق (ع) است. «هاشمي رفسنجاني» سالگرد شهادت دكتر مفتح را نيز گرامي داشت و گفت: دكتر مفتح از شخصيت هاي كليدي مبارزه در زمان انقلاب بود. او فكر وحدت حوزه و دانشگاه را نهادينه كرد. رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنين به سفر مؤثر مقام معظم رهبري به استان قزوين اشاره كرد و ابراز اميدواري كرد كه «آثار سفر معظم له براي توسعه و آباداني استان قزوين هر چه سريعتر نمايان شود». رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنين به مسأله عراق و سرنوشت صدام اشاره كرد و گفت: سرگذشت و فرجام صدام حسين و حزب بعث آزمايشگاه و تابلوي عبرت آموز براي تاريخ و بخصوص مسلمانان است. رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام سؤال كرد كه اكنون صدام را به عنوان جنايتكار جنگي حلبچه معرفي مي كنند، چه كساني سلاحهاي شيميايي به او داده اند؟ رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام تأكيد كرد كه «آمريكا بايد بساط خود را از منطقه خارج كند و منطقه را به مردم منطقه واگذار كند.»

گروه سياسي: نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، در نخستين دستور كاري خود درهفته جاري، طرح الحاق دولت ايران به كنوانسيون منع شكنجه و هر نوع مجازات يا رفتار خشن غيرانساني و تحقيركننده را براي دومين بار بررسي خواهند كرد.
شوراي نگهبان اين طرح را يكبار رد كرده و آن را به مجلس شوراي اسلامي برگشت داده است. مخبر كميسيون قضايي و حقوقي مجلس ديروز به ايرنا گفت: ايراد شوراي نگهبان به اين مصوبه، بار مالي آن بود كه ما بودجه آن را از طريق سازمان مديريت و برنامه ريزي تأمين كرديم.
وي پيش بيني كرد كه با اين اصلاح، مصوبه مزبور با ايراد مجدد شوراي نگهبان روبرو نشود.
در مصوبه مجلس، به اصل ۳۸ قانون اساسي درمورد ممنوعيت هرگونه شكنجه براي گرفتن اقرار و كسب اطلاع، اشاره شده و آمده است: درحال حاضر ۱۳۲ كشور جهان از جمله ۲۴ كشوراسلامي به اين كنوانسيون ملحق شده اند.
دولتهاي امضا كننده اين كنوانسيون بايد اشخاصي را كه در امر محافظت، بازجويي و تماس با بازداشتيان و زندانيان هستند، در مورد ممنوعيت شكنجه آموزش دهند.
> مجلس، اين هفته درباره حقوقدان شوراي نگهبان تصميم مي گيرد
گروه سياسي: مجلس شوراي اسلامي رأي گيري براي انتخاب حقوقدان شوراي نگهبان رادر دستوركار هفته جاري قرارداده است. به گزارش ايسنا در دستور كار اين هفته مجلس شوراي اسلامي، انتخاب عضو حقوقدان شوراي نگهبان قراردارد. رئيس قوه قضاييه دوهفته پيش درنامه اي به رئيس مجلس شوراي اسلامي، دكتر فيروز اصلاني، دكتر محمدهادي صادقي و دكتر سيدفضل الله موسوي را براي رأي گيري وانتخاب يك حقوقدان شوراي نگهبان به مجلس معرفي كرد.
محمدرضا تابش، از اعضاي هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي اعلام كرده بود كه باتوجه به اين كه نمايندگان مجلس به يكي از اين افراد رأي نداده است، قاعدتاً مجلس دونفر ديگر را به رأي گيري خواهدگذاشت.
> قرائت گزارش كميسيون اصل نود درباره پرونده آقاجري
قرائت گزارش كميسيون اصل نودم قانون اساسي درباره پرونده شكايتي هاشم آقاجري در دستوركار هفته جاري مجلس شوراي اسلامي قراردارد.
به گزارش ايسنا، اين گزارش جهت قرائت در صحن علني مجلس شوراي اسلامي در كميسيون اصل نود قانون اساسي به تصويب رسيده است و طبق آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي در صورت تصويب كميسيون اصل نود، قرائت گزارش هاي اين كميسيون به صورت اولويت دردستوركار صحن علني قرارمي گيرد.
> رئيس جمهوري لايحه بودجه سال ۸۳ را اين هفته تقديم مجلس مي كند
لايحه بودجه سال ،۸۳ هفته جاري ازسوي دولت جمهوري اسلامي ايران تقديم مجلس شوراي اسلامي خواهدشد.
به گزارش ايسنا سيدمحمد خاتمي، رئيس جمهوري اين هفته لايحه بودجه سال ۱۳۸۳ را تقديم مجلس شوراي اسلامي مي كند. يكي از اعضاي هيأت رئيسه مجلس به خبرنگار ايسنا گفته بود كه براساس آخرين هماهنگي هاي صورت گرفته با دولت، قرار است كه دوم دي ماه، حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمدخاتمي، رئيس جمهوري لايحه بودجه سال ۱۳۸۳ را تقديم مجلس شوراي اسلامي كند.

گروه سياسي: خبرگزاري اسپانيا «افه » از افتتاح نشست جهاني گفت وگوي تمدنها در اين كشور در سال آينده توسط سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري اسلامي ايران خبر داد.
افه روز پنجشنبه به نقل از مسؤولان اين نشست افزود: اين همايش جهاني قرار است تابستان سال آينده در چارچوب جشنواره بزرگ فرهنگي و هنري موسوم به «فروم ۲۰۰۴ » در شهر بارسلون برگزار شود. افه درگزارش خود آورده است: گفت وگوي تمدنها ابتكار رئيس جمهوري ايران از سوي سازمان ملل متحد مورد تأييد قرار گرفته است. به گفته مسؤولان «همايش جهاني گفت وگوي تمدنها» در شهر بارسلون، شماري از انديشمندان ملل و فرهنگهاي مختلف در اين نشست، ديدگاههاي خويش را در زمينه هاي گوناگون بيان خواهند كرد.
> رئيس جمهور: خلأ وجودي شهيد مفتح در دنياي امروز بيشتر احساس مي شود
سيدمحمدخاتمي چهارشنبه شب به مناسبت فراررسيدن ۲۷آذرماه سالگرد شهادت دكتر مفتح طي ديداري با همسر و فرزندان آن شهيد فرزانه در محل منزل مسكوني شهيد، نسبت به مقام شامخ اين عالم بزرگ اداي احترام كرد.
به گزارش ايسنا، رئيس جمهوري در اين ديدار شهيد دكتر مفتح را از چهره هاي ارزنده انقلاب، تفكر، انديشه ديني و انديشه اصيل ذكر كرد و افزود: وجود پربركت شهيد دكتر مفتح از ايام جواني منشأ خيربوده و ارادت ما به مرحوم مفتح از قديم بوده است.
خاتمي دفاع از بنيادهاي ديني، شجاعت چون و چرا كردن در آنچه به نام دين وجود دارد و نيز نگاه روشن تر به مفاهيم ديني را از جمله بارزه هاي برجسته شخصيتي شهيد دكتر مفتح عنوان كرد و افزود: مفتح يك مجتهد و عالم مسلط به منابع ديني بود كه امروز خلأ وجودي افرادي نظير ايشان بسيار بيش از گذشته احساس مي شود؛ بويژه باتوجه به چالش هاي متفاوتي كه نظام اسلامي با آن روبروست.
رئيس جمهوري برلزوم بازنگري در سنت هاي اجتماعي و تفكرهاي ديني باتوجه به مباني و منابع تأكيد كرد و افزود: گاهي تلقي ها و برداشت ها بدون توجه به مباني و منابع صورت مي گيرد كه خود مشكلاتي را پديد مي آورد. وي با بيان اين كه مشكل عمده جوامع نظير ما در عرصه فكري و عملي است، گفت: اموري از اين دست كه آيا اسلامي كه ما عرضه مي كنيم، مي تواند پاسخگوي نيازهاي امروزي ما بويژه نسل جوان باشد و اين كه آيا آنچه به نام دين عرضه مي كنيم، برداشت هاي ما است يا واقعاً حقايق ديني است، همگي نيازمند پايگاه علمي، اعتقاد علمي و شجاعت در بيان نگاه جديد از دين است، كه اين ويژگي ها در وجود بزرگاني چون دكتر مفتح تبلور داشت.
گزارش ديگري در اين باره حاكي است كه ايران و اسپانيا بزرگداشت روابط ۶۰۰ساله خود را در بارسلونا برگزاركردند. اين مراسم «يك روز پس از مادريد»، با «سخنان يون دلاريبا» مديركل خانه آسيا اسپانيا و «رضا نظرآهاري» مديركل اسناد و خدمات پژوهشي وزارت امورخارجه جمهوري اسلامي ايران در كاخ «بارود كادرس» گشايش يافت.