دوشنبه ۱ دي ۱۳۸۲ - ۲۷ شوال ۱۴۲۴
Mon, Dec 22, 2003
بين الملل
شماره ۲۶۷۴
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسي
اخبار ايران
اجتماعي
گزارش روز
بين الملل
گفت و گو
سلامتي
سرزمين مادري
فرهنگ و انديشه
فرهنگ و هنر
ويژه
ويژه ۲
ويژه ۳
ويژه ۴
ويژه ۵
ويژه ۶
ويژه ۷
ويژه ۸
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
افق
اوقات شرعي
آرشيو
يك روزنامه آلماني به نقل از آلبرايت:
۹ ماه مذاكره محرمانه با آمريكا و انگليس
آمادگي بارزاني
تلاش تركيه براي تشكيل
اولين دبيركل شوراي همكاري خليج فارس:
يك روزنامه آلماني به نقل از آلبرايت:
بوش ازمحل اختفاي بن لادن باخبر است
روزنامه آلماني «يونگه ولت » به نقل از«مادلين آلبرايت» وزيرامورخارجه سابق آمريكا نوشت: «جورج بوش» رئيس جمهوري آمريكا دقيقا از محل اختفاي «اسامه بن لادن»رهبر گروه تروريستي«القاعده» با خبر است. اما براي دستگيري اسامه بن لادن، تنها منتظر زمان مناسب، يعني انتخابات رياست جمهوري آمريكا، است. به گزارش ايرنا، روزنامه يادشده ادامه داد: طبق يك نظر سنجي بلافاصله پس ازدستگيري صدام، ميزان محبوبيت جورج بوش پس از هفته ها كاهش، افزايش يافته و از ۵۲ درصد به ۵۸ درصد رسيد. پيش از دستگيري صدام ۴۲ درصد آمريكايي ها مخالف سياست خارجي دولت بوش بودند، اما پس از دستگيري صدام، اين رقم به ۳۷ درصد كاهش يافت. اين گزارش حاكي است: هفته گذشته جورج بوش در رابطه با بن لادن گفت: ما ردپاي او را پيدا كرده ايم.
ايرنا نوشت: سايت «پيك نت» به نقل از مقاله «يونگه ولت» تحت عنوان «نخل ها دروغ نمي گويند»، نوشت: «جيم مك درمات» نماينده دموكرات كنگره آمريكا چهارشنبه گذشته گفت كه دستگيري «صدام حسين» صحنه سازي ديگري توسط دولت بوش است. وي سال پيش نيز گفته بود: «جورج بوش براي توجيه جنگ خود عليه عراق، حتي از دروغگويي به مردم آمريكا و فريب آنان نيز ابايي ندارد.»
اين روزنامه بااشاره به اينكه طي هفته هاي گذشته، عرصه بر جورج بوش در داخل آمريكا تنگ شده بود، به نقل از«مك درمات» افزود: «دولت بوش از مدت ها پيش، از مكان اختفاي صدام آگاه بوده است، اما زمان يورش براي دستگيري صدام را موكول به موقعي كرد كه بيشترين بهره را از آن ببرد.»
اين روزنامه ادامه داد: در كنار«هوارد دين»، نامزد دموكراتها براي رياست جمهوري كه اظهارمي دارد جورج بوش پيش از حملات تروريستي ۱۱ سپتامبر ازآنهااطلاع داشته است، « توماس كين» از حزب جمهوريخواه و رئيس كميسيون منتخب كنگره براي تحقيق و بررسي ۱۱ سپتامبر نيز چهارشنبه گذشته آشكارا توضيح داد كه اين عمليات تروريستي، قابل پيشگيري بوده اند.
وي با ابراز نارضايتي خود، خطاب به جورج بوش گفت: « در گزارش ما بطور نسبتاً شفافي نتيجه گيري مي شود كه چه اقداماتي از سوي دولت بوش صورت نگرفته اند كه دراصل مي بايست صورت مي گرفتند. » اين روزنامه افزود: توماس كين سناتور سابق «نيوجرسي» وعضو حزب جمهوريخواه از وزن سياسي بالايي برخورداراست. بنابراين نمي توان انتقادات وي را نوعي جدال انتخاباتي درآستانه انتخابات رياست جمهوري تلقي كرد.
حفره عنكبوت
148542.jpg
صدام حسين، چگونه به دام افتاد و چگونه مخفيگاه اورا پيدا كردند.
آمريكاييها جزئيات داستان كامل دستگيري صدام حسين را در داخل حفره اي كه آمريكاييان آن را «حفره عنكبوت» ناميدند و در روستاي «الدور» در نزديكي تكريت قرار دارد فاش ساختند. آخرين سكانس ماجراي تعقيب رئيس جمهوري سابق عراق روز جمعه گذشته اجرا شد. آن روز نيروهاي آمريكايي با دستگيري يك مظنون كه در خانه اي در بغداد صورت گرفت، سرنخ اصلي را درباره مخفيگاه صدام حسين به دست آوردند.
شخص بازداشت شده در بغداد در بازجويي گفت صدام را مي توان در يكي از دو خانه ساخته شده با آجر سبز در مزرعه اي در روستاي «الدور» پيدا كرد.
ساعت ده و پانزده دقيقه بود كه افسران آمريكايي آخرين رايزني را درباره عملياتي كه آن را «عمليات طلوع قرمز» ناميدند انجام دادند.
اجراي اين مأموريت به عهده ششصد نفر سرباز آمريكايي گذاشته شد و به آنان گفتند براي دستگيري يك «هدف مهم» اعزام مي شوند. اين عده در ساعت شش بعد از ظهر روز شنبه ـ دو ساعت قبل از اجراي عمليات ـ در نقاط تعيين شده استقرار يافتند. ابتدا سربازان به هدف مورد نظر دست نيافتند. لذا منطقه را بستند و دامنه جست وجو را گسترش دادند تا اينكه در كنار رودخانه دجله منزلي با دو اتاق گلي را يافتند. در يكي از اتاقها يك تختخواب و يك صندلي و چند پيراهن ولو شده تي شرت و در اتاق دوم آشپزخانه اي ابتدايي كه يك شير آب در آن قرار داشت به چشم مي خورد.
ناگهان سربازان، كيفي با ۷۵۰ هزار دلار كه همه صد دلاري بود، يافتند و مطمئن شدند به شخص مهمي كه احتمالاً صدام حسين است نزديك شده اند. آنها در حياط منزل فرشي مشكوك يافتند. وقتي آن را كنار زدند حفره اي ديدند به عمق دو متر و نيم و عرض ۱۸۰ سانتيمتر كه فقط گنجايش يك نفر را داشت.
سربازان در داخل آن گودال مردي با موهاي بلند و ريشي پر پشت يافتند كه او را نشناختند. آن مرد بدون آن كه از اسلحه استفاده كند خود را معرفي كرد.
سرهنگ جمز هيكي فرمانده واحد جست وجو گفت سربازان قصد داشتند نارنجكي را در داخل حفره بيندازند كه صدام پيشدستي كرد و خود را معرفي كرد.
اولين حرفي كه صدام حسين به زبان انگليسي به سربازان آمريكايي كه او را از حفره بيرون مي آوردند گفت اين بود: نام من صدام حسين است. من رئيس جمهور عراق هستم. مي خواهم با شما گفت وگو كنم.
افراد نيروهاي مخصوص آمريكايي در پاسخ گفتند آنها حامل درودهاي پرزيدنت بوش براي او هستند.
مسؤول امنيت آمريكايي كه پيش نويس بازجويي اوليه با صدام را خوانده، گفت: پيش نويس حاوي حرفهاي جالبي بود. در آن پيش نويس مي خوانيم، موقعي كه از او پرسيدند: حالت چطور است؟ صدام پاسخ داد: «من از اينكه ملتم استعمار شده، غمگين هستم.»
بعد از ظهر روز يكشنبه چهار تن از اعضاي شوراي موقت حكومتي عراق با صدام ديدار كردند كه عبارتند از: موفق الربيعي و عدنان الباجه جي و احمد الچلبي و عادل عبدالمهدي. ديدار در يك پايگاه نظامي كه نام آن فاش نشده، صورت گرفت. صدام روي يك صندلي آهني سربازي نشسته بود. به تازگي از خواب قيلوله بيدار شده بود و جوراب و دمپايي مشكي به پا داشت.
اعضاي شوراي حكومتي گفتند صدام خيلي وقيحانه صحبت مي كرد و پشيمان هم نبود، ولي به ميزان زيادي شكست خورده به نظر مي رسيد.
موفق الربيعي گفت صدام در گفت و گو با آنها كلمات بي ادبانه اي به كار مي برد. دو مسؤول آمريكايي همراه چهار نفر مسؤول عراقي بودند كه عبارتند از پل برمر حاكم آمريكايي عراق و ژنرال ريكاردو سانچز فرمانده عالي نظامي در عراق كه البته در گفت و گوها شركت نجستند. يكي از كساني كه در گفت و گوها شركت داشت، گفت صدام تازه از خواب بيدار شده بود، هيچ يك از حضار را نشناخت، ولي نفر ديگر مي گويد وي احمد الچلبي را شناخت و از او خواست ديگران را معرفي كند.
صدام به طرف باجه جي برگشت و گفت: «تو كه وزير خارجه عراق بودي، با اين افراد چه مي كني؟!»
وقتي درباره گورستانهاي دسته جمعي از او پرسيده شد، پاسخ داد: «از فاميلهاي آنان بپرسيد. آنها دزد بودند كه از جنگهاي با ايران و كويت فرار كردند.»
درباره حمله به كويت گفت: «كويت بخشي از عراق است.»
باجه جي مي گويد صدام سعي مي كند كارهاي خود را به اين منطق توجيه كند كه عراقيان نياز به يك حاكم مستبد دارند.
يك مسؤول امنيتي آمريكايي گفت سربازان آمريكايي همراه صدام كيفي يافتند كه در آن صورتجلسه اي از جلسه عده اي از رهبران مقاومت در بغداد به چشم مي خورد.
تني چند از مسؤولان آمريكايي مي گويند حفره اي كه صدام حسين در آن پيدا شد، شباهت زيادي به حفره هايي دارد كه سربازان ژاپني در جنگ جهاني دوم در آن پنهان مي شدند تا براي نيروهاي آمريكايي كمين بگذارند. به همين دليل آخرين پناهگاهي را كه صدام در آن پنهان شده بود، «حفره عنكبوت» ناميدند.
اين حفره بسيار كثيف و آلوده بود و اطراف آن عكسهايي كه سمبل دين مسيح است، به چشم مي خورد. روي يكي از عكسهاي آويخته شده بر ديوار باغچه خارج از مخفيگاه، نوشته شده بود «خدا به خانه ما بركت دهد.» كما اينكه روي ديوارهاي خارجي آن تابلوهاي (شام آخر) و «حضرت مريم» آويخته شده بود.
در داخل آلونك كه در انتهاي آن اتاق خواب كوچكي در پشت آشپزخانه ديده مي شد، تقويم سال ۲۰۰۳ آويخته شده بود كه عكس كشتي نوح هم روي آن به چشم مي خورد.
در داخل يخچال هم چند قطعه شكلات با مارك «مارس» و جعبه اي از نوشابه ليمو وجود داشت.
موفق الربيعي يكي از اعضاي شوراي موقت حكومتي درباره آن ملاقات گفته است درآن روز صدام حسين پيراهن بلندسفيد و ژاكت آبي رنگ و يك جفت دمپايي به پاداشت.
صورت خود را تراشيده بود، يا براي او تراشيده بودند، درحالي كه سر خود را پايين انداخته و كمرش خم شده بود و يك پاي خود را روي پاي ديگر انداخته و گوشه تختخواب نشسته بود.
ربيعي مي گويد: در پايان ملاقات به او گفتم: صدام حسين، لعنت خدا در دنيا و آخرت بر تو باد... چگونه با اين پرونده سياه و مملو از جنايت با خداي خود روبرو خواهي شد و صدام در پاسخ من فحش هاي ركيكي داد.
ربيعي افزود كه درآن ملاقات صدام يك نظر به بريمر و سانچز مي انداخت و نظري به ما مي دوخت.
مثل اين بود كه از آمريكاييان استمداد مي جست كه او را ازدست ما نجات دهند.
وقتي ملاقات به پايان رسيد، پرسيد: تمام شد...
اينطور به نظرمي رسيد كه او وحشت داشت همانگونه كه براي عبدالكريم قاسم رخ داد، ملاقات مزبور هم به قتل وي منتهي شود.
ازچندماه قبل
دستگيري صدام حسين ازچندهفته قبل طراحي شده بود. زماني كه تحليلگران اطلاعاتي آمريكا يادآور شدند كه نياز به برنامه تازه اي وجوددارد. سازمان سيا تصميم گرفتند ليست افراد خطرناك تحت تعقيب را كناربگذارند و درباره افراد معمولي هوادار صدام دقت كنند.
آنها درباره روابط خانوادگي و عشايري صدام و همچنين ليست مالكان خانه ها درتكريت و مناطق اطراف آن دقت كردند.
براساس اين بررسي ها ليست هاي ديگري آماده شد كه هنوز هم ناشناخته است و ليست افرادي كه احتمال داده مي شد امكان و علاقه دارند صدام را پنهان كنند.
ارتش آمريكا براساس آن ليست ها، افراد را بازداشت مي كرد.
صدام حسين را بلافاصله پس از دستگيري با هليكوپتر به بغداد بردند تا از هويت او ازطريق آزمايش پزشكي و روبروكردن او با چندتن از مسؤولان سابق عراق ازقبيل طارق عزيز اطمينان حاصل كنند.
ضمناً نيروهاي آمريكايي، چندين قايق را در نزديكي مزرعه اي دركنار رودخانه دجله يافتند. آمريكاييان معتقدند اين قايق ها توسط مهمانان صدام استفاده مي شد يا براي رساندن غذا و درصورت لزوم براي فرار سريع به كارمي رفت.
دستگيري صدام برعكس دو فرزندش عدي و قصي بود كه در ۲۲ژوئيه گذشته كشته شدند. درمورد دوپسرصدام، بايدگفت كه ناراحتي و نگراني، مهماندار آنها را وادارساخت به فرماندهي لشكر۱۰۱ درموصل برود، و بگويد ازوجود عدي و قصي درمنزل خود خسته شده است و باعث شد نيروهاي آمريكايي آن منزل را محاصره كنند كه دراثر آن عدي وقصي در يك رويارويي مسلحانه به قتل رسيدند.
صدام بي حس بود
رغد دختر بزرگ صدام حسين كه در امان (اردن) به سرمي برد، گفته است صدام حسين را هنگام دستگيري در شامگاه شنبه گذشته بي حس كرده بودند. زيرا وي مطمئن است كه اگر بي حس نشده بود، آمريكاييان هيچگاه نمي توانستند او را دستگيركنند.
وي افزود: كساني كه صدام را مي شناسند يا او را در دوران طولاني مبارزه شناخته اند مي دانند او بسيار قوي و با صلابت بود و كسي كه برصفحه تلويزيون ظاهرشد، صدام حسين بي حس شده بود. اين كارهدف خاصي دارد كه ما مي دانيم هدف از نشان دادن او به اين شكل و شمايل چيست؟
آنگاه اين پرسش را مطرح كرد كه دموكراسي و مصونيتي كه هر رئيس دولتي بايد از آن برخوردار باشد، كجا است؟!
البته من به داشتن چنين پدري افتخارمي كنم!
وي يادآور شد ما سه دختر صدام يعني من و رنا و صلا خواهان يك محاكمه بين المللي عادلانه و مشروع هستيم، نه اينكه محكوميت او ازطرف شوراي حكومت موقت، گمارده شده ازطرف اشغالگران، صادرشود.
محاكمه قرن
كارهاي مقدماتي براي محاكمه صدام حسين رئيس جمهوري مخلوع عراق و برپايي محاكمه اي كه «محاكمه قرن» است ازطرف آمريكاييان و عراقيان فراهم شده است. آنها دراين باره همه معيارهاي موردنياز را براي مشخص كردن وضعيت قانوني صدام كه در اسارت است بررسي كردند.
قرار است محاكمه صدام حسين به صورت علني و با معيارهاي بين المللي برگزارشود. با اين احتمال كه صدور حكم اعدام عليه صدام بعيد به نظر نمي رسد.
آخرين اطلاعات به دست آمده نشان مي دهد صدام در بازجويي ها همكاري زيادي كرده و اطلاعاتي دراختيار آمريكاييان گذاشته است كه منجر به دستگيري عده اي از رهبران مقاومت شد.
درحالي كه عده اي مي گويند صدام در بازجويي ها خيلي زرنگي به خرج مي داد، كما اينكه داشتن سلاحهاي كشتارجمعي را تكذيب كرد و آمريكا را متهم كرد كه اين مسأله را بهانه اي براي توجيه جنگ قرار داده بود.
حكم اعدام
موفق الربيعي عضو شوراي موقت حكومتي عراق مي گويد: پس از اينكه قدرت و حاكميت به عراقيان سپرده شود، امكان اعدام صدام حسين وجودخواهدداشت. زيرا قضات عراقي در پايان كار حكم اعدام صدام را صادرخواهندكرد.
البته يك اشكال قانوني درباره سناريويي كه ربيعي ارائه داد وجوددارد، اين كه دستگاه حاكمه آمريكايي در عراق، حكم اعدام را دراين كشور بطورموقت تازمان برپايي نظام حكومتي عراق به حالت تعليق درآورده است.
ربيعي تأكيدكرد: حاكميت ما روز سي ام ژوئن به ما واگذارمي شود و مي توانم ازهمين حالا تعهد بدهم كه صدام حسين روز اول ژوئيه اعدام خواهدشد.
با اين وصف اعضاي ديگري از شوراي موقت حكومتي عراق گفتند اقدامات و تشريفات معرفي صدام حسين براي محاكمه مدتي طولاني به طول خواهدانجاميد. «دره نورالدين» يكي ديگر از اعضاي شورا گفت كه محاكمه صدام حسين چهار تا شش ماه ديگر انجام خواهدگرفت.
ناظران معتقدند آمريكاييان تصميم دارند صدام را قبل از محاكمه براي مدتي طولاني تر در بازداشت داشته باشند.
وكالت صدام
يك وكيل دادگستري فرانسوي كه سابقه دفاع از شخصيت هاي بدنام را در دادگاهها دارد اعلام كرد حاضر است از صدام حسين هنگام محاكمه او دفاع كند و افزود بايد براين باور باشيم كه رئيس جمهوري مخلوع عراق بيگناه است، تا اينكه محكوميت او در دادگاه به اثبات برسد. همچنين اعلام كرد حاضر است از طارق عزيز كه خانواده اش از وجود او اظهار بي اطلاعي مي كنند دفاع كند.
ژاك فورژه كه قبلاً از جنايتكار جنگ نازي «كلاوس باربي» و تروريست بين الملل كارلوس دفاع كرده است گفت نگهداري صدام در مكاني ناشناخته مغاير منشورهاي بين المللي است.
وي يادآور شد كه اگر محاكمه صدام فردا آغاز شود، اين عقيده قوت مي گيرد كه وي واقعاً بيگانه است و اگر او را به عنوان اسيرجنگي به بند كشيده اند بايد به او اجازه دهند از مهمانان و ديداركنندگان خويش پذيرايي كند.
اتهام هايي كه ممكن است صدام حسين با آن مواجه شود، عبارت است از حمله و تهاجم وسيع او در دهه هشتاد عليه اكراد عراقي و استفاده از سلاحهاي شيميايي عليه نيروهاي ايران و غيرنظاميان كرد و فرونشاندن قيام هاي اكراد و شيعيان در سال ۱۹۹۱ و تبعيد اجباري اقليت هاي عراقي.
ايستاده نمي ميرد
سميرعطاالله از تحليل گران عرب طي مقاله اي در روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن مي نويسد:
منظره تسليم شدن صدام در برابر پزشك آمريكايي كه لابلاي موهاي ژوليده او را جست وجو و دندانهايش را معاينه مي كرد، منظره اي دهشتناك و اسف انگيز بود. با ديدن اين منظره نمي توانستم غضبناك شوم يا غمگين. بخوبي ديدم كه دنياي استبداد در برابر دنياي اشغال به خود مي پيچد.
هيچوقت تصور نمي كردم صدام حسين دهان خود را باز كند و فك خويش را به پزشكي نشان دهد.
به ياد عكسي از صدام افتادم كه با اندامي فراخ و كشيده ايستاده و پارابلوم خود را به كمر بسته و زير آن نوشته شده بود: «پارابلومي كه هيچگاه از پرزيدنت جدا نمي شود» در سالهاي اخير، صدام پارابلوم را با تفنگ عوض كرد و با تفنگ آمريكايي و كلاه آمريكايي در تراس منزل خويش در برابر مردم ظاهر مي شد و تيراندازي هوايي مي كرد.
چندروز بعد صدام، همراه دوپسرش عدي و قصي كه هريك تفنگي در دست داشتند با لبخند در تراس ظاهرشدند و پس از تيراندازي هوايي پشت به مردمي كه براي آنها هورا مي كشيدند و كف مي زدند كردند و بيرون رفتند.
همه اين منظره ها از جلوي چشمم رژه رفتند تا اينكه تلويزيونها دهها هزار بار عكس صدام را به صورت شكست خورده و افسرده در ميان دستان پزشك آمريكايي نمايش دادند.
همچنين عكس هاي دهها هزار عراقي در مخيله ام خطور كرد كه روزي همين سرنوشت را داشتند. البته نه در دستان يك پزشك آمريكايي، بلكه در زيرچكمه هاي حكومت ملي! كه تصميم گرفتن در آن به دست حسين كامل يا كامل المجيد يا مجيد كامل بود… افرادي از خانواده صدام كه به كشور بازگشتند و با گلوله عدي به قتل رسيدند، عدي كه آشپزپدرش را هم به قتل رسانيد. عدي نمي دانست پدرش روزي در سوراخي دستگير خواهدشد كه هيچ چيز در اختيار ندارد. نه آشپز و نه مستخدم و نه محافظاني كه هنگام سفر براي شركت در كنفرانس هاي سران سه هواپيماي جمبوجت را پرمي كردند. او هنگام سفر دو آشپز و غذاهاي خود و مستخدمين و حتي ناني را كه در كاخهاي بغداد پخته شده بود همراه مي برد. او به هيچكس حتي دو برادرش سبعاوي و برزان اعتماد نمي كرد. هيچ مشاوري نداشت، زيرا هيچكس جرأت نمي كرد به او نصيحتي بدهد. زيرا قبل از پايان نصيحت، جانش گرفته مي شد.
صدام هم رئيس جمهوري بود و هم نخست وزير و هم دبيركل حزب و هم فرمانده عالي نيروهاي مسلح و هم رئيس شوراي فرماندهي انقلاب. وقتي كه وارد جلسه شوراي انقلاب مي شد. همگي به احترام او به پا مي خاستند. با گذشت سالها ۱۲كرسي از كرسي هاي شورا خالي شد ولي هيچگاه به اين موضوع اهميت داده نشد.
۹ ماه مذاكره محرمانه با آمريكا و انگليس
ليبي: خواستيم سرمشق ديگران باشيم
148506.jpg
گروه بين الملل ـ مقامات آمريكايي اعلام كردند كه سرهنگ «معمر قذافي» در تاريكي شب با افسران اطلاعاتي آمريكا و انگليس ديدار كرد و گفت كه مشتاق است از برنامه تسليحاتي اش دست بكشد.
به گزارش آسوشيتد پرس، اين جلسات محرمانه طي ماه هاي اخير سبب شد تا ليبي روز جمعه گذشته اعلام كند از توليد جنگ افزارهاي هسته اي، شيميايي و ميكروبي از جمله تلاش براي غني سازي اورانيوم دست خواهد كشيد. آمريكا و انگليس اين خبر را موفقيتي قابل ملاحظه در راه مهار اين جنگ افزارها و جلوگيري از افتادن آنها به دست سازمان هاي تروريستي خواندند. پسر سرهنگ قذافي اعلام كرد كه پدرش پس از مطمئن شدن از اين كه آمريكا عليه وي توطئه اي نچيده، اين تصميم را اتخاذ كرد. ليبي همچنين گفت: اين اقدام را داوطلبانه انجام داده تا سر مشق ديگر كشورهاي دنيا قرار گيرد.
تيمهاي سازمان جاسوسي سيا كه بامقامات ليبي مذاكره كرده بودند، متوجه شدند ليبي براي غني سازي اورانيوم يك دستگاه سانترفيوژ ساخته است.
مقامات اطلاعاتي نگفتند كه ليبي چگونه فن آوري سانترفيوژ را به دست آورده است.
در همين ارتباط مسؤولان سازمان اطلاعات آمريكا (سيا) فاش كردند، هيأتي متشكل از سرويس هاي اطلاعاتي آمريكا وانگليس در ماه هاي اكتبر و دسامبر سفر محرمانه اي به ليبي انجام داده اند.
به گزارش شبكه تلويزيوني «الجزيره» قطر، در اين سفر كه به مدت دو هفته به طول انجاميد هيأت مذكور ازده ها مركزمرتبط بافعاليت هاي هسته اي ، شيميايي و ميكروبي درمناطق مختلف ليبي بازديد كرد.
براساس گزارش اين شبكه خبري، اعضاي هيأت اطلاعاتي مذكور اجازه يافتندنمونه ها وعكس هايي تهيه ومصاحبه هايي با دانشمندان ليبي ترتيب دهند.
اين مقام ها اظهار مي دارند: زماني كه ليبي پي برد آمريكا از برنامه هاي تسليحاتي طرابلس مطلع است، قذافي مجبور به اعلام متوقف كردن برنامه هاي تسليحاتي خود شد.
در همين حال، «سيف الاسلام» پسر معمرقذافي گفت: تصميم اين كشور براي كنار گذاشتن برنامه هاي سلاحهاي كشتارجمعي، بهبود روابط اين كشورباايالات متحده و سايرقدرتهاي بزرگ جهان را در پي دارد.
وي افزود: مذاكرات سري درمورد برنامه هاي هسته اي ليبي، درطول ۹ ماه گذشته بين طرابلس، واشنگتن و لندن در جريان بود.
سيف الاسلام درمصاحبه باالجزيره درباره علت اين تصميم عنوان كرد: پس ازاينكه اعراب عليه ليبي توطئه كردند و همچنين كشورهاي عربي به پايگاهي براي حمله به عراق تبديل شدند، اين كشور از اعراب نااميد شد واقدام به اين كاركرده است. در اين ميان، در پي اعلام ليبي مبني بر اينكه تمامي برنامه هاي هسته اي خود را متوقف خواهد كرد، مصر نيز از برخي كشورهاي منطقه كه در زمينه تسليحات كشتار جمعي فعاليت مي كنند، خواست خود را خلع سلاح كنند.
به گزارش ايرنا، شبكه تلويزيوني «سي.ان.ان» ديروز با اعلام اين خبر افزود: اتحاديه اروپا ضمن ابراز خرسندي نسبت به توقف برنامه هاي هسته اي ليبي، از ديگر كشورها نيز خواست تا راه ليبي را پيش بگيرند و از طريق ديپلماسي هاي كارساز در اين زمينه، سعي در توقف روند توليد تسليحات كشتار جمعي داشته باشند.
همچنين «عمروموسي»، دبيركل اتحاديه عرب، پس از اعلام تصميم ليبي، مبني بر كنارگذاشتن سلاح هاي كشتار جمعي، از جهان خواست تا با اعمال فشار بر اسرائيل، اين رژيم را مجبور به امضاي پيمان منع تكثير سلاح هاي هسته اي (ان.پي.تي) كنند.
آمادگي بارزاني
براي قبول رياست جمهوري عراق
«مسعود بارزاني» رهبر حزب دموكرات كردستان عراق در گفت وگو با شبكه خبري «العربيه» به طور غيرمستقيم براي قبول سمت رياست جمهوري عراق اعلام آمادگي كرد.
به گزارش ايرنا، شبكه ماهواره اي «كردستان تي وي» ديروز گفت : بارزاني در اين گفت وگو در پاسخ به پرسشي در مورد اجماع شوراي حكومت انتقالي براي پذيرش رهبري عراق توسط او گفت كه براي هر نوع خدمت به مردم عراق آماده است.
اين شبكه ماهواره اي افزود: بارزاني در پاسخ به پرسش ديگري كه بودنش مانعي در مسير رياست جمهوري عراق است، افزود: عراق جديد بايد از عراق گذشته متمايز باشد و كرد ديگر نمي پذيرد كه شهروند درجه دو يا سه محسوب شود.
منبع يادشده به نقل از بارزاني در مورد توافق سال ۱۹۷۰ كردهاي عراق با رژيم بعثي براي حل اختلافات گفت: ۳۳ سال از عمر اين توافق كه اهميت زيادي براي كردها داشت، مي گذرد و دريايي از خون كردها توسط رژيم بعثي بوجود آمد.
اين منبع گفت: بارزاني تأكيد كرد كه پارلمان كردستان نظام فدرالي را تصويب كرده است و كردها به چيزي كمتر از آن رضايت نخواهند داد. رژيم سابق عراق در سال ۱۹۷۰ پس از مذاكره با كردهاي اين كشور به اعطاي خودمختاري به مناطق كردنشين موافقت كرد كه اين توافق با از سرگيري مجدد حملات نيروهاي دولتي عملاً به اجرا درنيامد.
تلاش تركيه براي تشكيل
اجلاس سران كشورهاي همسايه عراق
هفته نامه «المحرر العربي» مدعي شد كه «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه براي تشكيل اجلاس سران ۴ كشور همسايه عراق (ايران، تركيه، سوريه و عربستان سعودي ) به اضافه مصر تلاش مي كند. به گزارش ايرنا، المحررالعربي بدون اشاره به منبع خبر خود افزود: اردوغان اين مطلب را با برخي از سران كشورهاي ياد شده در ميان گذاشته، اما تاكنون پاسخي از آنان دريافت نكرده است.
اين هفته نامه با تأكيد به اينكه «نخست وزير تركيه تلاش مي كندتا تصميم گيري كشورهاي همسايه عراق بدون نفوذ آمريكا صورت بگيرد»، نوشت: به عقيده اردوغان، تحولات عراق در صورت برپايي نظام فدرالي در اين كشور، تجزيه آن و يا ايجاد نظام هاي راديكالي تندرو در برخي از مناطق عراق ، پيامدهاي خطرناكي بر اوضاع منطقه خواهد داشت. بر پايه گزارش المحرر العربي، نخست وزير تركيه درصدد بررسي امكان تشكيل يگان هاي مشترك نظامي از كشورهاي منطقه براي كنترل اوضاع عراق است، زيرا كه به اعتقاد وي، سناريوي آمريكا در اين كشور كاملاً شكست خورده است.
اين هفته نامه به جزييات بيشتري در اين باره اشاره نكرد.
اولين دبيركل شوراي همكاري خليج فارس:
زمان قطع وابستگي اعراب به آمريكا فرا رسيده است
148509.jpg
گروه بين الملل: تحليلگران مي گويند شوراي همكاري خليج فارس پس از خلاص شدن از شر صدام حسين و سياستهاي انعطاف پذير اخير ايران اكنون بايد به اصلاحات و قطع وابستگي به آمريكا بپردازد.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، شوراي مذكور كه در سال ۱۹۸۱ جهت محافظت از كشورهاي عضو در برابر خطرات احتمالي جنگ عراق عليه ايران و انقلاب اسلامي ايران تأسيس شد، ۱۳ سال گذشته را تحت سايه اين دو قدرت منطقه اي سپري كرده بود.
«عبدالله بشاره» اولين دبيركل شوراي همكاري خليج فارس در نطقي علني در پايتخت كويت گفت: براي اولين بار از زمان تأسيس شورا در سال ،۱۹۸۱ من احساس مي كنم كه ما داريم در اين منطقه به يك وضعيت عادي نزديك مي شويم. آن فصل از شوراي همكاري خليج فارس كه من در آن حضور داشتم، به سررسيده است و ما اكنون در آستانه عصرنويني هستيم، عصري بدون صدام حسين.
شوراي مذكور كه بشاره به مدت ۱۲ سال دبيركل آن بود، از بحرين، كويت، عمان، قطر، عربستان سعودي و امارات تشكيل شده و ديروز اجلاس دو روزه سران آن آغاز شد. رهبران اين شورا تاكنون ۲۳ جلسه ساليانه تشكيل داده اند كه هدف اساسي شان عمدتاً مسائل دفاعي و امنيت داخلي و نيز همگرايي اقتصادي بوده كه با ضرباهنگ كندي ادامه دارد.
بشاره اعلام كرد كه پس از سرنگوني صدام در ماه آوريل، شوراي همكاري خليج فارس هنوز زيرچتر آمريكا است كه از اين كشورها به خاطر نفت شان محافظت مي كند. وي افزود: اولين كاري كه بايد اجلاس شورا در كويت انجام دهد، ايجاد شبكه اي امنيتي در خليج فارس از طريق پي ريزي زيرساختهاي امنيتي قابل اعتماد است. ما نبايد ديگر به آمريكا وابسته بمانيم. به منظور كاهش وابستگي مان به آمريكا، بايد رويكرد منطقي ايران را بخصوص پس از امضاي پروتكل الحاقي و برقراري روابط عادي با عراق موردتوجه قراردهيم.
شوراي همكاري خليج فارس به رغم تأكيد مفرط بر مسائل امنيتي و رابطه با واشنگتن، از اصلاحات داخلي، برقراري مردم سالاري، توسعه اجتماعي و مسائل زنان غفلت ورزيده است. «احمدالربي» وزير و نماينده سابق پارلمان كويت به خبرگزاري فرانسه گفت: آنها در گذشته به خاطر بي ثباتي منطقه و هراس از ايران و سپس صدام، بهانه داشتند. اما اكنون تنش منطقه اي محو شده و وقت اصلاحات داخلي فرارسيده است. منصفانه نيست كه وضعيت به همين منوال بماند. ما بايد به مسائلي بپردازيم كه از ديرباز مورد تغافل قرارگرفته است. ما بايد توجه مان را حول اصلاحات سياسي و اقتصادي معطوف كنيم.
در اجلاس هاي پيشين، چند تصميم مهم اقتصادي اتخاذ شده بود، ولي آنها به كندي اجرا مي شوند و معمولاً با منافع داخلي هر كشور عضو تداخل دارند.
بشاره اعلام كرد كه شورا اكنون بايد به برخي از روندهايش شتاب بخشد و برخي تصميمات دشوار را اتخاذ كند. وي گفت: روند تصميم گيري ما خيلي كند است. ما به قدري شتاب نياز داشتيم. كشورهاي (عرب) خليج فارس به زندگي لاك پشتي و كندي در تصميم گيري عادت دارند. ما همواره از تصميمات دشوار اجتناب مي كنيم و از آينده هراس داريم.
درحقيقت، شوراي همكاري خليج فارس فاقد سازوكاري انعطاف پذير جهت به اجرا گذاشتن تصميمات است و دبيرخانه اش قدرت اندكي دارد. الربي گفت كه ترس از تروريسم نبايد اصلاحات سياسي را مختل كند. وي اظهار داشت: بايد با تأكيدي مضاعف بر توسعه، حل بيكاري و اعطاي آزادي بيشتر و برقراري مردم سالاري به مصاف تروريسم رفت.
بشاره همچنين افزود كه وضعيت كنوني فرصتي طلايي براي اين شورا است تا در راستاي هدف ايجاد كنفدراسيوني در خليج فارس گام بردارد كه به همه اعضا خدمت مي كند ولي آنها هويت فرديشان را حفظ مي كنند.
جهت برگزاري اجلاس اخير سران، تدابير امنيتي در پايتخت كويت تشديد شده بود و صدها تانك و نفربرزرهي و هزاران سرباز از محل اجلاس در كاخ بيان در جنوب كويت و مناطق پيرامونش محافظت مي كردند. انتظار مي رود سران شورا يك بيانيه مشترك را درباره مبارزه با تروريسم تصويب كنند. آنها همچنين درباره تحولات عراق، راههاي كمك به اين كشور جنگزده و مناسبات آينده بحث خواهندكرد. عراق براي پيوستن به اين شورا ابراز علاقه كرده، ولي دبيركل شورا «عبدالرحمان العطيه» هرگونه احتمال پذيرش عضو جديد را منتفي اعلام كرده است.
اين درحالي است كه فقط امير «حمد» پادشاه بحرين و شيخ «حمد بن خليفه آل ثاني» اميرقطر به همراه شيخ «جابرالاحمد الصباح» اميركويت در اين اجلاس حضور داشتند. امير «عبدالله» به نمايندگي از ملك «فهد» پادشاه عربستان سعودي در اين اجلاس شركت كرد و شيخ «زايد بن سلطان آل نهيان» رئيس امارات نيز به دليل بيماري غايب بود. سلطان «قابوس» پادشاه عمان نيز اعلام كرده بود كه به دلايل شخصي در اجلاس حاضر نمي شود.
تهديد تازه
رژيم صهيونيستي عليه ايران
گروه بين الملل ـ شائول موفاز وزير جنگ رژيم صهيونيستي اعلام كرد كه اسرائيل در فكر عملياتي براي انهدام توان اتمي ايران است. مقصود او تأسيسات اتمي ايران بود.
به گزارش خبرگزاري فرانسه، روزنامه هاآرتص به نقل از او ادعا كرد كه اگر چنين تصميمي اتخاذ شود، اقدامات ضروري اتخاذ خواهد شد تا ايرانيان صدمه نبينند! از زمان فروپاشي حكومت صدام حسين، رژيم صهيونيستي جمهوري اسلامي را دشمن شماره يك خود تلقي مي كند، هرچند ايران هفته گذشته پروتكل الحاقي را امضا كرد. اين تهديد در حالي ابراز مي شود كه توان اتمي ايران مقاصد صلح جويانه را تعقيب مي كند.
ديدگاه
استراتژي جديد در قبال عراق و ايران
ترجمه حسن هاشميان
قسمت اول
اجلاس سران شوراي همكاري كشورهاي خليج فارس ديروز دركويت برگزارشد.
اين اجلاس، نخستين نشستي بود كه بعد از اشغال عراق و دستگيري حاكم سابق آن، صدام حسين، برگزارشد. ازسوي ديگر، اعلام شده بود كه چهارنفر از رهبران شش كشور عضو شورا دراين اجلاس حضورنخواهندداشت. روزنامه «الشرق الاوسط» چاپ «لندن» با نخست وزير كشور ميزبان، يعني كويت، مصاحبه اي را يك روز قبل از برگزاري اين گردهمايي انجام داد، كه توجه خوانندگان گرامي به آن جلب مي شود، با اين توضيح كه شيخ «صباح» علاوه بر موضوع اجلاس به مسائل ديگر نيز اشاره داشته است.
\ آيا مي توانيم بگوييم سقوط صدام و رژيم او، آغاز دوره اي جديد در شوراي همكاري خليج فارس است، مخصوصاً كه اين شورا دوران طولاني را دراختلاف ميان اعضاي خود سپري كرده است؟
* اختلافات گذشته در داخل اين شورا ـ قبل از عراق و موضوع آزادي آن ـ وجودداشته است و اين اختلاف آراي ارتباطي با رژيم صدام ندارد. ولي درست اين است كه «شوراي همكاري» بعد از سقوط رژيم گذشته عراق و دستگيري رأس آن، بايد يك استراتژي جديدي براي خود درمنطقه و درقبال عراق و ايران درپيش بگيرد تا بتواند به منافع امنيتي خود خدمت كند.
\ چگونه روابط خود را با شوراي حكومت انتقالي درعراق تنظيم خواهيدكرد؟ زيرا برخي معتقدند كه اين شورا واقعيتي در سايه اشغالگران است و قبول آن به معناي پذيرش اشغالگري خواهدبود؟
* نبايد فراموش كنيد كه مفهوم «اشغالگر» به وسيله شوراي امنيت سازمان ملل متحد مطرح شد و نه ازطريق «شوراي همكاري» علاوه برآن، دراينجا هيچ نقطه متناقضي وجودندارد. بنابراين براي اينكه با عراق روابط بازرگاني و سياسي خود را توسعه دهيم، نيازمند يك استراتژي مشخص هستيم. اين مسأله (استراتژي) در ابتدا وجود يك قانون اساسي معين و يك حكومت مشخص در عراق را ضروري ساخته است. درثاني، بسياري از اعضاي شوراي حكومت انتقالي عراق سابقاً دركويت زندگي و فعاليت مي كردند و با علاقه ما براي توسعه همكاري با آن كشور كاملاً آشنا هستند.
اما آنچه اكنون بايد گفت، اين است كه خداوند آنها را ياري دهد تا بتوانند قانون اساسي خود را به وجود بياورند. ما بسيارخوب مي دانيم كه عراق با تواناييهاي ذاتي خود به كمك هيچكس نياز ندارد.
\ گفته شده است كه خبر دستگيري صدام قبل از اينكه در رسانه هاي جمعي اعلام شود، به شما رسيده بود، چه كسي اين خبر را به شما داد؟
* (درحال خنده) اگر فكرمي كنيد كه اين خبر ازسوي آمريكاييها به ما رسيد، خير. ازسوي آنها نبود. درحقيقت، ما اين خبر را ازطريق دوستان خود درعراق به دست آورديم، اما درآن لحظه آنها كاملاً مطمئن نبودند.
\ ديدگاه شما درباره دستگيري صدام را مطالعه كردم، دليل اتخاذ چنين ديدگاهي چيست؟
* خدا را سپاس مي گوييم كه ذلت و خواري او را به ما نشان داد. او در سابق، كويتيها را ذليل كرد و قبل از ما، ايرانيها را آزارداد و اكنون نوبت آن رسيد كه خود را بيش از همه ذليل كند. ما اين را به خاطر تحقير وي نمي گوييم، اما حكمت خداوند بود كه او را به دليل كارهاي ستمگرانه اين چنين گرفتار كرد.
| گفته شده است قصد داريد عليه وي اقامه دعوي كنيد. چگونه مي خواهيد اين كار را انجام دهيد و آيا وسايل لازم را براي چنين كاري در دست داريد؟
* اين موضوع در اختيار وزارت دادگستري ، خارجه و مركز اسناد حمله عراق به كويت قرار داده شده است. آنچه من دراينجا با تأكيد مي توانم اعلام كنم، اين است كه درخواست خواهيم كرد دادگاه وي با حضور ما صورت گيرد.
| درباره مجازات احتمالي وي چه چيزي موردنظر شما است ؟
* در حال حاضر، چيزي نمي گويم، زيرا قاضي نيستم.
| فرستاده آمريكا «جيمز بيكر» كه وظيفه دارد طلبكاران عراق را درباره كاهش يا بخشش ديون آن كشور متقاعد كند ، مأموريت خود را آغاز كرده است، موضعگيري شما نسبت به اين خواسته آمريكا درباره بخشش يا كاهش بدهي عراق به كويت چگونه است؟
* بيكر چيزي بر ديگران تحميل نخواهد كرد، بلكه آن كشورها را آزاد خواهدگذاشت كه خود به اين نتيجه برسند راههايي براي حل موضوع بدهي هاي عراق درپيش بگيرند.
| راه حل شما براي اين موضوع چيست؟
* اين مسأله اي است كه درميان اعضاي «شوراي همكاري» مورد بحث وبررسي قرار خواهد گرفت. زيرا هريك از ما به شكلي مايل است موضوع طلب خود از عراق را بررسي كند.
| اين موضوع در اجلاس سران فعلي مورد بررسي قرار مي گيرد؟
* موضوع بدهي ها را بررسي خواهيم كرد، اما نظر دولت كويت اين است كه نبايد همه ديون را بخشيد، زيرا عراق يك كشور توانمند است . اما آنچه در درجه اول براي ما حائز اهميت است ، استقرار ثبات و امنيت در آن كشور مي باشد. اگر مسأله بدهي ها مطرح شود، سياست كويت اين است كه در جهتي گام بردارد كه ديگر كشورها در «تيم پاريس» (مؤسسه اي كه مسؤول بررسي كاهش يا بخشش بدهي عراق شده است ) در آن سو حركت خواهند كرد. ما مطرح شدن موضوع در قالب اين مؤسسه را قبول داريم وبراي گردن نهي به تصميمات آن آماده هستيم.
| شما ديپلماسي واردكردن «آب شيرين» از ايران را آغاز كرده ايد . آيا اين در درجه اول يك طرح سياسي محسوب مي شود؟
* خير، اين مسأله درحقيقت از دستاوردهاي شركتهاي خصوصي ايران وكويت بوده است كه به درخواست كويت براي رساندن آب شيرين به اين كشور پاسخ داده اند. ما مطمئن هستيم كه اين طرح موجب خواهد شد ايرانيها به اين فكر بيفتند كه روابط دوجانبه را بيشتر توسعه دهند. تنها نقشي كه حكومت كويت دراين ميان ايفا كرد، آن است كه به شركتهاي خصوصي اجازه داد چنين كاري را اعمال كنند و تعهد كرد آب مازاد مصرف را خود خريداري كند. ما مي خواهيم كه كويت از آب شيرين بهره مند شود وشركتهاي (خصوصي) توانايي آن را دارند كه چنين آبي را به داخل كشور منتقل و يك درياچه گردشگري ايجاد كنند. اين حداقل خدمتي است كه مي توانيم به شهروندان خود ارائه كنيم.
| موافقتنامه انتقال آب شيرين از ايران به اين معني است كه پرونده طرح قديمي انتقال آب از عراق به كويت بطور كلي بسته مي شود؟
* تفاوت اين دو همان است كه طرح قديمي انتقال آب از عراق به كويت پروژه اي ميان دو دولت بود، درحالي كه طرح جديد انتقال آب از ايران ميان شركتهاي خصوصي دوكشور امضا شده است.
\ اكنون در كويت اصطلاح «سامان دادن به خاندان حاكم در كويت» رايج شده است. و معني آن اين است كه در ساختار حكومت كويت و موضوع وليعهد و امثال آن ترميمهايي صورت گيرد. آيا شكل جديدي از ساختار حكومت مورد نظر است؟
* در ابتدا مي خواهم به شما اطمينان دهم كه هيچگونه اختلافي در خانواده ما وجود ندارد. اميركشور، زنده است و وليعهد نيز سلامت است و از اين رو، خداوند را شاكر هستيم. با صداقت كامل مي گويم كه چنين شايعاتي مايه تأسف است.
\ اجازه تأسيس حزب در كويت هم جزو همين شايعات نادرست است! مخصوصاً كه موضوع تأسيس احزاب به ديدارهاي شما با مردم و گفت و گوي مستقيم آنها با شما مرتبط شده است؟
* از نظر قانون اساسي، احزاب در كويت وجود رسمي ندارند. اما ديدارهاي من با مردم، اين بخشي از وظيفه من است كه به سخنان آنان گوش فرا دهم. در حقيقت، اكنون در كويت، تشكلهاي سياسي وجود دارند، تشكل اسلامي، تشكل دموكراسي خواهان و نامهاي زيادي كه در اين ميان وجود دارند، اما قانون اساسي اجازه فعاليت حزبي نداده است.
\ چند روز پيش، تيراندازيهايي صورت گرفت كه به دنبال آن چند نفر دستگير شدند، علاوه بر آن، دادگاه هايي براي متهماني كه عليه امنيت ملي و نيروهاي آمريكايي اقدام كرده بوند، در حال انجام هستند. كشوري مانند كويت چگونه از تروريسمي كه در همسايگي آن شكل گرفته است، رنج مي برد؟
* خير، كويت امن و امان است. حوادث تيراندازي درمنطقه «فيلكا» و «عريجان» كه در ابتداي ورود نيروهاي خارجي اتفاق افتاد، اكنون پايان يافته است فقط يك حادثه طي روزهاي اخير اتفاق افتاد و در آن، تعدادي جوان به شكل كاملاً فردي اقدام به تيراندازي به سوي هنديها و مصريهاي مقيم كويت كردند كه دستيگر شدند. فرد اصلي كه دانشجوي پزشكي بوده ، در اين ارتباط بازداشت شده است، زماني كه از او پرسيده شد چرا دست به چنين كاري زده است، پاسخ داد: از فرط خستگي اقدام به اين كاركردم
سناريوي فاجعه درعراق
در روزهاي اخير بحث هايي توسط برخي مسؤولان و محافل عربي مطرح مي شود كه نسبت به عاقبت ناگوار خروج آمريكاييان ازعراق در شرايط فعلي هشدار مي دهند و مدعي شده اند اين عقب نشيني ممكن است آشوب و بلوا در كشور به وجودآورد و اوضاع چنان فاجعه آميزي بيافريند كه عاقبت غيرقابل پيش بيني داشته باشد.
سايه صدام حسين كه هنوز زنده است، بر عراق سنگيني مي كند و وانمود مي شود چنانچه عقب نشيني از عراق صورت گيرد، صدام حسين يكي از راه حل ها خواهد بود كه مجدداً بر مسند قدرت تكيه خواهد زد.
آيا آمريكاييها واقعاً مايلند صدام حسين زنده بماند تا اين تصور را زنده نگه دارند و زمينه رابراي ادامه «اشغالگري» استوار كنند.
بحث ديگر هم حاكي از احتمال شعله ور شدن جنگ داخلي در عراق براي كسب قدرت ميان شيعيان و سني ها و اعراب و اكراد از بين اكراد و تركمان ها مطرح است.
البته صرفنظر از احتمال بروز مناقشه ميان بعثي ها و ناسيوناليستها و كمونيستها و اسلامي ها با اينكه برخي كساني كه براي آن سناريوي فاجعه آفرين تبليغ مي كنند، ياران آمريكاييها هستند از وجود آنان استفاده مي كنند و مشروعيت خويش را فقط در زير سايه آنها به دست مي آورند، ولي باز هم اين سناريو چندان دور از واقعيت نيست. شعله ورشدن چنين جنگهاي نفرت انگيزي در صورت عقب نشيني آن هم در خلأ حاصل از آن، غيرممكن نيست. نبايد تصور كرد آمريكاييان از ترس وقوع فاجعه جنگ داخلي مايل به عقب نشيني نيستند. درحالي كه آنها بودند كه اجازه فجايعي از قبيل ويراني زيرساخت ها و تأسيسات و چپاول موزه ها را دادند. آمريكاييان آمده اند تا بمانند. آنها هدف هاي استراتژي و سياسي و اقتصادي خاصي دارند كه برهيچكس پوشيده نيست. بوش و ديگر بلندپايگان بارها اعلام كرده اند نيروهاي آمريكايي تا «تحقق هدفهاي خود» در عراق باقي مي مانند. البته ماهيت اين هدفها جزو اسرار برنامه ريزيهاي آمريكا است.
برخلاف گفته برمر حاكم غيرنظامي آمريكايي عراق و اعضاي شوراي حكومت اين كشور، عراق نخواهد توانست در سال آينده و حتي سال بعد از آن حاكميت خود را بازيابد. بلكه حداكثر تحولي كه رخ خواهد داد اين كه زمام امور به هيأتي كه براساس ضوابط و شرايط آمريكايي انتخاب مي شود سپرده شود. درحالي كه نيروهاي آمريكايي با شعار هاي ديگر و طبق پيمانهايي كه با هيأت حاكمه «مستقل» عراق منعقد مي شود، در پادگانها باقي مي مانند و آنگاه رئيس كشور در جلسه اي با مشاركت نمايندگان آمريكا مسؤولان عراقي «لوي جرگه» اي مانند آن كه درافغانستان به انتخاب حامد كرزاي منجر شد انتخاب مي شود.
در افغانستان هم طبق توافقي كه صورت گرفته قرار است انتخابات پس از تصويب قانون اساسي كشور كه آمريكاييها آن را با شرايط دموكراسي خود خواسته اند، در سال آينده صورت گيرد. به شرط اينكه حامد كرزاي در پست خود باقي بماند تا نقشي را كه به او واگذار شده ايفا كند.
در عراق نمونه هاي قابل استنادي وجود دارد. به دنبال قيام سال بيست قرن گذشته عليه استعمار انگليس كه در حدود ۲۵۰۰ نفر از سربازان انگليسي درآن كشته يا زخمي شدند، انقلابي وسيع روي داد كه در اثر آن انگلستان سعي كرد رضايت مردم ناراضي را از طريق برپايي يك نظام پارلماني دموكرات، جلب كند. لذا «سرپرسي كاكس» را به عنوان فرستاده عالي به بغداد اعزام داشت تا دولت موقتي تشكيل دهد. در همين اوان انگليسي ها، «اميرفيصل بن الحسين» را كه تاج و تخت خود را در سوريه از دست داده بود براي سلطنت عراق كانديد كردند.
يك رفراندوم «دموكراتيك» در عراق صورت گرفت، و نتيجه آن طبق دلخواه انگليسي ها شد وپادشاه جديد بر تخت نشست. وي نيز تأكيد كرد نظام بايد مشروطه پارلماني باشد. اين امر منجر به تشكيل دولت تازه و تأسيس تشكيلات «ملي» حكومتي شد كه مقدمه اي بود براي برپايي رژيمي با جنبه «دموكراتيك» كه پيمان تحت الحمايگي را در سال ۱۹۲۲ با انگلستان امضا كند، يعني دو سال پس از انقلاب.
به موجب اين پيمان، موجوديت انگلستان در عراق مشروعيت پيدا كرد و به دنبال آن ديگر نيروهاي انگليسي در عراق به صورت غاصب و اشغالگر نبودند بلكه عراق فقط به عنوان «تحت الحمايه» انگلستان شناخته شد.
بدين ترتيب سرنخ هاي كليه امور در دست نماينده ويژه انگلستان (در سايه) بود درحالي كه ملك فيصل و دولت ملي در قدرت بودند.
آمريكا به بهانه اينكه خروج آنها از عراق منجر به آشوب و بلوا و فاجعه در اين كشور مي شود و حضورشان لازم است پرسشي كه مطرح مي شود اين كه چرا بايد خود را در معادله «آمريكايي ها يا فاجعه» محدود كنيم. اگر قبول كنيم كه احتمال بروز آشوب و فاجعه وجود دارد. پس چرا بايد بقاي نيروهاي آمريكايي تنها راه حل مشكل باشد؟ و چرا درباره راه حل هاي ديگر براي پركردن خلأيي كه به وجود مي آيد نمي انديشيم. به طور مثال چرا به استفاده از نيروهاي مشترك عربي و يا نيروهاي مشترك بين المللي به منظور حفظ صلح و نظام در كشور فكر نمي كنيم.
نيروهاي سازمان ملل متحد در حال حاضر مأموريت حفظ صلح در تعدادي از كشورهاي آسيايي و آفريقايي و حتي اروپايي (مانند كوزوو) را به عهده دارند و اين نيروها مي توانند خلأ راپركنند و بهانه هاي فاجعه را خنثي سازند.
كما اينكه اعراب هنوز هم رخدادهاي كويت را درسال ۱۹۶۱ به خاطر دارند. زماني كه اين كشور در دوره بحرالكريم قاسم تهديدبه اشغال شد و حاكم وقت آن شيخ صباح السالم از نيروهاي انگليسي براي حمايت كشور دعوت كرد؛ اتحاديه جامعه عرب جلسه فوق العاده اي تشكيل داد و طي آن حمايت خود را از استقلال كويت در برابر تهديدهاي عراق اعلام و آمادگي خود را براي اعزام نيروهاي صلح عربي به كويت براي جلوگيري از احتمال هاي موجودبيان داشت. ولي در اين زمينه فقط يك شرط قائل شد و آن شرط اين بود: خروج نيروهاي انگليسي دعوت شده، قبل از رسيدن نيروهاي عربي.
درپرتو همبستگي و اعتماد موجود اعراب در آن زمان، كويت خواسته اتحاديه جامعه عرب را پذيرفت و نيروهاي انگليسي از كويت خارج شدند و نيروهاي عربي كه نقشي مهم در آرام كردن اوضاع داشتند قدم به خاك كويت گذاشتند در تابستان گذشته در مقاله اي نوشتم با اعزام نيروهاي عربي به عراق مخالفم. درحالي كه در آن ايام واشنگتن براي اعزام اين نيروها، فشار وارد مي ساخت تا عقبه نيروهاي آمريكايي را دربرابر حمله هاي مقاومت حمايت كنند. معتقد بودم ممكن نيست افسران و سربازان عرب از آمريكاييها در برابر ملت عراق حمايت كنند. ولي اينك دعوت مي كنيم نيروهاي عرب براي نجات عراقي ها از اشغالگري اعزام شوند. تنها شرطش اين است كه آمريكاييان علناً تاريخ معيني براي عقب نشيني را تعيين كنند. از سراسر عراق بيرون روند نه اينكه از شهرها بيرون روند و به پايگهاهايي كه اينجا و آنجا احداث مي كنند بروند.
در اين صورت براي دوري جستن از سناريوي فاجعه ، نيروهاي عربي هم نقشي براي پركردن خلأ و فراهم نمودن صلح دلخواه درسازندگي عراق نوين، به عهده مي گيرند.
روزنامه «الشرق الاوسط» لندن
يادداشت بين الملل
بقا، هدف اصلي قذافي
جلال خوش چهره
اقدام داوطلبانه «معمر قذافي» رهبر ليبي درباره دست كشيدن از تلاش براي توليد جنگ افزارهاي هسته اي اش، بيش از هر چيز اين ضرب المثل قديمي را در اذهان تداعي مي كند كه عاقبت چپ رويهاي افراطي، راست گرايي افراطي است.
مواضع «طرابلس» طي ماههاي اخير بويژه پس از جنگ دوم خليج فارس و سقوط رژيم بعثي عراق، روندي صعودي از انعطاف ها و عقب نشيني هاي بي بديل را در نگرشهاي سنتي اش طي كرده است. اين تغيير، بي گمان به درك واقع گرايانه رهبران ليبي از مشخصه هاي امروز جامعه بين الملل مربوط است، مشخصه هايي كه در وهله نخست، پايان دوران طلايي كساني چون قذافي را به عنوان مدعي رهبري مبارزات ضد امپرياليستي و استقرار نظام سياسي متمايز با همه هنجارهاي دولت مدرن اعلام مي كنند. در واقع، انعطاف ليبي در برابر همه خواستهايي كه آمريكا و اتحاديه اروپا به عنوان پيش شرط بازگشت اين كشور به جامعه بين المللي عنوان كرده اند، با اين باور از سوي طرابلس همراه است كه «بايد تسليم شد».
قذافي به خوبي درك كرده كه جهان امروز با فضاي دوقطبي دوران جنگ سرد به كلي متفاوت است. اگر فضاي گذشته حاشيه امنيت لازم را براي رژيمهاي اقتدارگرا در هر يك از دو بلوك غرب و شرق فراهم مي كرد، اكنون آهنگ جهاني جنبش مدني و الزام نظامهاي سياسي در هماوايي با اين ريتم، سبب شده كه مواضعي بي بديل و بيگانه با گذشته اتخاذ كرد. جالب اينجاست كه مواضع جديد نه تعديل نگرشهاي گذشته، بلكه تغيير ديدگاهها است. به اين دليل، حتي اعلام انصراف از تلاش براي توليد جنگ افزارهاي هسته اي توسط يك دولت، بيش از آنكه همراهي و همرأيي با جامعه بين الملل محسوب شود، تسليم در برابر مطالبه گران را معنا مي دهد.
نكته ديگر در رفتارشناسي نظامهاي سياسي مشابه ليبي است: اينگونه رفتارها عموماً اقدام اول و لازم براي نرم كردن مواضع مخالف خود را در جامعه بين الملل و استمرار مواضع گذشته در داخل مي سنجند، غافل از آنكه اتخاذ چنين مواضعي قبل از هر چيز به سست شدن پايه هاي نظام اقتدارگراي آنان نزد مردمشان مي انجامد.
نكته سوم در كاركرد انعطافي رژيمهاي اقتدارگرا، هزينه هايي است كه به مردم خود تحميل مي كنند، مردمي كه نه از پيش در اتخاذ سياستهاي افراطي دولتهايشان نقش داشته اند و نه در كيفيت تصميم جديد آنها شريكند. اما خسارت سرمايه گذاريهاي كلان گذشته بايد از جيب آنان پرداخت شود، بي آنكه نفعي ملموس از منافع حاصل از وضعيت جديد نصيبشان شود. در واقع، اقدام طرابلس براي نابود كردن داوطلبانه تكنولوژي مربوط به توليد جنگ افزارهاي هسته اي اش، هدفي جز كسب تضمين براي استمرار بقاي نظام سياسي اين كشور نيست. كما اينكه قبول پرداخت ميلياردها دلار غرامت به بازماندگان قربانيان حادثه لاكربي نيز از اين مقوله جدا نبود.
به اين ترتيب، چند مشخصه در رفتار دولت قذافي قابل بررسي است:
نخست؛ تلاش براي بقا در شرايط نوين بين المللي و منطقه اي.
دوم؛ آشتي با جامعه بين الملل پس از تحمل يك دوره طولاني انزواي تحميلي.
سوم؛ ارائه شخصيتي متفاوت از گذشته كه اين كشور را نه در چهره يك كشور عربي متعصب، بلكه در هيأت يك دولت آفريقايي غرب گرا بروز مي دهد.
چهارم؛ آمادگي عادي سازي روابط با دولتها و رژيمهايي كه پيش از اين، خط قرمز روابط بين الملل نظامهاي سياسي مثل ليبي بودند.
پنجم؛ تلاش براي دريافت نقش تازه در منطقه جهت استقرار نظم نويني كه هژموني ايالات متحده و انگليس در پي آن هستند.
ششم؛ تغيير در بافت ايدئولوژيك حاكم بر نظام سياسي اين كشور.
در اين حال، نبايد از خاطر برد كه رفتار جديد ليبي مثل گذشته دولتهاي عرب را نگران مي كند. دولتهاي عرب همانگونه كه در گذشته از مواضع افراطي و متمايز طرابلس رنجيده خاطر و دل نگران مي شدند، اينك نيز نگرانند كه اين كشور به موضعي جديد عليه آنان تبديل شود. اعلام خروج از اتحاديه عرب توسط قذ افي و اتخاذ مواضع مخالف عليه دولتهاي عرب با واكنش انتقادي اين دولتها روبرو شد. به عبارت ديگر، دولتهاي عرب در گذشته نگران مواضع افراطي و چپ گرايانه طرابلس بودند و حالا نگران پيامدهاي مواضع راست افراطي اين كشورند. ممكن است برخي دولتهاي عربي به ظاهر از تصميم طرابلس درباره نابودسازي توانايي توليد جنگ افزارهاي هسته اي اش استقبال كنند، اما در درون به راستي با اين سؤال روبرويند كه دولت قذافي چه هدفي جز تضمين بقاي نظام سياسي اش در نظر داشته است. به نظر مي رسد آينده، آبستن تحولات تازه تري است.

|   صفحه اول   |   سياسي   |   اخبار ايران   |   اجتماعي   |   گزارش روز   |   بين الملل   |   گفت و گو   | 
|   سلامتي   |   سرزمين مادري   |   فرهنگ و انديشه   |   فرهنگ و هنر   |   ويژه   |   ويژه ۲   |   ويژه ۳   | 
|   ويژه ۴   |   ويژه ۵   |   ويژه ۶   |   ويژه ۷   |   ويژه ۸   |   اقتصادي   |   قيمت سكه و طلا   | 
|   حوادث   |   ورزشي   |   صفحه آخر   |   افق   |   اوقات شرعي   | 

|   شناسنامه   |   آرشيو   |