گروه اجتماعي ـ استادان شركت كننده «در ميزگردهزاره جامعه اطلاعاتي» روزنامه ايران، برگزاري اجلاس جامعه اطلاعاتي را مهمترين رويداد در آغاز هزاره سوم عنوان و انتقاد كردند ، «آنگونه كه شايسته بود، در رسانه ها به اين موضوع توجه نشده است».
به گزارش خبرنگارما، دكتر كاظم معتمدنژاد استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي، دكتر هادي خانيكي استاد ارتباطات و مشاور رئيس جمهوري ، حسن نمكدوست و يونس شكرخواه مدرسان ارتباطات و روزنامه نگاري كه پس از شركت در اجلاس جامعه اطلاعاتي «ژنو» به تازگي به ايران بازگشته اند، همگي بر اين نكته تأكيد داشتند كه با توجه به اهميت موضوع، رسانه هاي ايران چندان به اجلاس جامعه اطلاعاتي نپرداخته اند. دكتر هادي خانيكي با اشاره به اينكه در رسانه ها به موضوع اجلاس جامعه اطلاعاتي پرداخته شد، گفت: «با وجود تحولات واتفاقات روي داده، به نظر مي آيد، به زندگي در تعطيلات تاريخي تمايل بيشتري داريم».
|
|
|
يونس شكرخواه نيز از دو «شوك» و ضربه ناگهاني كه هنگام ورود به اجلاس به او وارد شده، سخن گفت كه يكي ناشي از وسعت اجلاس بيشتر از تصور قبلي و ديگري به دليل همين «حضور در تعطيلات» و غفلت از موضوع بوده است. در اجلاس جامعه اطلاعاتي ۵۰ مقام بلندمرتبه از ۱۷۶ كشور جهان حضور داشته اند كه به گفته حاضران در ميزگرد روزنامه ايران، حضور بخش خصوصي ونهادهاي مدني در اين اجلاس و نقش كشورهاي در حال توسعه بسيار پررنگ تر بوده است. يونس شكرخواه،متن سخنراني محمدخاتمي رئيس جمهوري ايران را در آغاز اجلاس بسيار كارشناسانه ودقيق ودر ميان شركت كنندگان تأثيرگذار عنوان و تأكيد كرد، برخي نكته هاي مطرح شده در اين متن مي تواند زمينه انجام يك پژوهش باشد.
* نيمه دوم سيب در «تونس»
شكرخواه با اشاره به اتفاقات روي داده و كاستي ها گفت، اجلاس ژنو و بيانيه آن نيمه اول سيبي بود كه دو سال آينده در تونس تكميل خواهد شد. دكتر معتمدنژاد نيز بيان كرد: «بايد براي اجلاس تونس آمادگي بيشتري پيداكنيم.» به گفته معتمدنژاد دراين اجلاس نقش كشورهاي درحال توسعه بسيار پررنگ تر بود. هرچند اجلاس تونس ممكن است به اجلاس هردوطيف كشورهاي درحال توسعه و توسعه يافته تبديل شود. بنابراين لازم است نتايج اين اجلاس و نقش ايران موردبررسي قرارگيرد. استاد دانشگاه علامه طباطبايي، تهيه زيرساختهاي اطلاعات، نرم افزارهاي منبع باز، دسترسي همگاني به تلفن، مديريت جهاني اينترنت، نقش رسانه ها درجامعه اطلاعاتي و ابعاد اخلاقي اين پديده را از محورهاي اعلاميه صادرشده در ژنو اعلام كرد.
* اطلاعات، ملك خصوصي نيست
دكتر حسن نمكدوست، مدرس ارتباطات دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي نيز در توصيف جامعه اطلاعاتي گفت: جامعه اطلاعاتي فرداي همه ماست نه چيزي جدا از جامعه ما. حتي بسياري اعتقاددارند ازهمين امروز جامعه اطلاعاتي آغازشده است و بايد به اين نكته توجه كنيم كه مي خواهيم دراين جامعه حضور داشته باشيم يا نه.
به اعتقاد نمكدوست رويكرد جديد آن است كه اطلاعات به شخص يا نهادخاصي تعلق ندارد و دولت بايد به بهترين وجه اطلاعات را دراختيارمردم كه متقاضي هستند، قراردهد. اين حق شهروندان است. به طوري كه در برخي كشورها، دانش آموزان اين حق را درمدارس فرامي گيرند. وي توضيح داد: ضريب نفوذ رايانه درميان مردم ۵ و ضريب نفوذ تلفن در ايران ۲۵ است. اما دستاوردهاي كمي تنها موردتوجه نيست. يعني حتي اگر اين ضريب به ۱۰۰هم برسد و از لحاظ تجهيزات بسيار پيشرفته شويم، تازماني كه برجنبه سوم جامعه اطلاعاتي توجه نكنيم، فايده اي ندارد. نمكدوست، جنبه سوم را فراهم كردن شرايط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي براي ايجاد جامعه اطلاعاتي عنوان كرد.
شكرخواه نيز تأكيدكرد كه «مطمئن باشيد اجلاس ژنو، تولد يك نوع بستر رفتاري تازه در نظام بين الملل از لحاظ ارتباطات و فن آوري است چرا كه اجلاس ژنو از نوعي بي طرفي خارج شد. برگزاري بخش دوم اجلاس در تونس نيز بارديگر مفهوم شمال و جنوب را تداعي مي كند.»
خانيكي نيز توجه به اخلاق را از مباحث مهم اجلاس ژنو دانست و تصريح كرد: جامعه اطلاعاتي به عنوان محور حركت اطلاعاتي در هزاره سوم بايد بكوشد تأثيرسازنده اي براخلاق، آزادي، حقوق بشر و حاكميت كشورها داشته باشد و اين مباني را رشد دهد. وي افزود: تهديدهايي كه در پس اين جامعه اطلاعاتي به وجودمي آيد از جنس فرهنگي است بطوري كه تا بستر و زمينه مساعد و مناسبي از اين فن آوري نباشد مثل و تكنولوژي ديگر آسيب رسان خواهدبود.
خانيكي تصريح كرد: براي ارتباط گرفتن حتماً حرف زدن لازم نيست بلكه ما به شنيدن و گوش شنوا پيداكردن نيازمنديم. اجلاس ژنو فرصت خوبي بود براي اينكه به جوامع شوكي واردكند كه تحولي عظيم در راه است. وي سخنان خود را با اين جمله تمام كرد كه همه بايد بپذيريم كه فن آوري جامعه اطلاعاتي در تمام عرصه ها آثارش را بر زندگيمان واردكرده است. هرچند ما درفهم و نحوه استفاده از آن هنوز دچار مشكل باشيم.
* جامعه اطلاعاتي براي همه
دكتر شكرخواه نيز در بخش پاياني سخنان خود به جمع بندي اجلاس ژنو پرداخت و اظهارداشت: اعلاميه اجلاس ژنو سه فصل مهم داشت كه به نظر مشترك ما درباره جامعه اطلاعاتي، «جامعه اطلاعاتي براي همه» و «به سوي جامعه اطلاعاتي براي همه براساس اشتراك گذاري دانش» تقسيم مي شود.
وي افزود: تا نخواهيم به سمت فن آوري ارتباطي دوسويه روآوريم نمي توانيم به نتايج مثبت اين تكنولوژي دست يابيم.
شكرخواه ريشه كن كردن فقر، آموزش براي همه و صلح جهاني را اهداف جامعه اطلاعاتي دانست و اظهارداشت: كنگره ژنو با تشكيل يك كميته كاري زيرنظر دبيركل سازمان ملل، مقدمات برگزاري اجلاس تونس كه دوسال ديگر تشكيل مي شود را مهيا مي كند. وي تصويب اينكه آزادي مطبوعات نبايد در تعارض با اعلاميه جهاني حقوق بشر باشد را نقطه منفي اعلاميه كنگره ژنودانست و تصريح كرد: اگر به سمت جامعه اطلاعاتي حركت كنيم آزادي مطبوعات تضمين مي شود.
شكرخواه اضافه كرد: آنچه واضح است اينكه سرعت تحولات آنقدر بالاست كه بايد بگوييم دراين فضا دولتي موفق است كه چندبرنامه براي يك نسل داشته باشد نه يك برنامه براي چندنسل. وي گفت: كنگره ژنو ثابت كرد كه ديگر هويت ملت ها و فرهنگ ملل مختلف در ICT يا فن آوري اطلاعات نوين مي شود و بدون استفاده از اين تكنولوژي حرفي براي گفتن نداريم.
شكرخواه در خاتمه تصريح كرد: اگر مي خواهيم بيش از اين از دنيا عقب نمانيم بايد خيلي سريع «نهادهاي آموزشي»، «رسانه ها» و «نهادهاي مدني و پژوهشي» را نسبت به اهميت فن آوري جامعه اطلاعاتي حساس كنيم. «محمدتقي روغني ها» استاد ارتباطات و معاون فرهنگي و آموزش مؤسسه فرهنگي مطبوعاتي «ايران» كه اداره اين نشست را برعهده داشت، با توضيح اينكه درعصرجديد چاره اي جز همگامي با تكنولوژي اطلاعاتي جديد نداريم، تصريح كرد: رسانه ها بايد بيش از پيش به بررسي جامعه اطلاعاتي بپردازند و آگاهي لازم را به جامعه ارائه كنند. وي خاطرنشان كرد: نقش رسانه ها در حركت به سوي جامعه اطلاعاتي محوري است و اميدوارم رسانه ها اين موضوع را محورفعاليت خود قراردهند.
گزارش كامل اين ميزگرد و اظهارات كارشناسان حوزه ارتباطات هفته آينده در صفحات مياني روزنامه ايران منتشرخواهدشد.