سؤال اين هفته احتمالاً پرسش بسياري از كساني است كه مي خواهند كامپيوتر بخرند و يا كامپيو تر موجود خود را ارتقا دهند.
مي خواهم كامپيوتر بخرم، براي CPU Pentium IV (پردازشگر اصلي كامپيوتر) دو پيشنهاد به من شده است، Fullcache و celeron كه اولي خيلي گرانتر از دومي است. فرق اين دو در چيست و كدام براي من مناسب تر است؟
براي جواب اين سؤال ابتدا بايد مفهوم Cache را توضيح داد. معني لغوي Cache، ذخيره گاه است. براي توضيح مفهوم اين عبارت به اين مثال دقت كنيد:
كتابخانه اي را درنظر بگيريد كه مراجعه كنندگان به مخزن آن دسترسي ندارند و بايد كتابها را از كتابدار درخواست كنند. نفر اول مراجعه مي كند و كتاب الف را مي خواهد. كتابدار بايد به مخزن مراجعه كرده و كتاب را براي وي بياورد. مراجعه كننده دقايقي بعد پس از استفاده از كتاب آن را برمي گرداند. كتابدار چاره اي ندارد جز آن كه كتاب را به محل اصلي آن در مخزن برگرداند، چراكه جايي براي نگهداري آن ندارد. نفر بعدي را در نظر بگيريد كه مراجعه مي كند و همان كتاب را مي خواهد، كتابدار بايد به مخزن مراجعه كند و كتاب را بياورد. اين كار ممكن است به كرات و بويژه براي كتابهايي كه درخواست زيادي دارند، تكرار شود. حال در نظر بگيريد براي اين كتابدار يك كوله پشتي با ظرفيت ده كتاب درنظر مي گيريم. نفر اول مراجعه مي كند و كتاب الف را مي خواهد. در اين مرحله تفاوتي با سيستم گذشته نمي كند، كتابدار بايد به مخزن مراجعه كرده و آن را بردارد. ولي هنگامي كه مراجعه كننده آن را برمي گرداند، كتابدار آن را در كوله پشتي خود قرار مي دهد و منتظر نفر بعدي مي شود. نفر بعدي مراجعه مي كند و يك كتاب مي خواهد كتابدار ابتدا بايد كوله پشتي خود را بگردد. اگر كتاب درخواستي آنجا باشد همان موقع تحويل مي دهد و اگر نباشد بايد به مخزن مراجعه كند. نكته اي كه در سيستم هاي Caching وجود دارد و در همين مثال ساده نيز خود را نشان مي دهد، آن است كه زماني براي جست وجو در Cacheاضافه مي شود، ولي هميشه اين زمان اضافه در مقايسه با زمان اصلي بسيار ناچيز است. حتي در مثال ساده ما. از همين مثال ساده نيز اصول اوليه مربوط به Cache را مي توان استخراج كرد:
ـ فن آوري Cache استفاده سريع تر ولي كوچكتر از حافظه است براي شتاب بخشيدن به يك حافظه بزرگتر ولي كندتر
.ـ در هنگام استفاده ازCache بايد آن را چك كرد و ديد مورد جست وجو در آن هست يا خير. اگر در Cache نبود، كامپيوتر مي بايد منتظر يك جست وجوي كامل در حافظه بزرگتر و كوچكتر باشد.
ـ يك Cache، حداكثر حافظه اي بسيار كوچكتر از حافظه اصلي دارد.
ـ مي توان لايه هاي مختلفي از Cache داشت. در مثال كتابدار، حافظه كوچك و سريع كوله پشتي است و مخزن حافظه بزرگ و كند را نمايش مي دهد. اين مثالي از يك Cache يك مرحله اي است (one level- L1) . مي توان لايه اي ديگري از Cache را بين اين دو فرض كرد كه يك تاقچه با ظرفيت صدكتاب در نزديكي كتابدار باشد. وي هنگام مراجعه افراد، ابتدا كوله پشتي اش و سپس تاقچه و در نهايت خود مخزن را چك مي كند. اين نوع Cache، يك Cache دو مرحله اي (Two level -L2) خواهد بود.
در اينجا مناسب است Cache واستفاده آن در مرورگرها و ISP و اتصال به اينترنت را مروري هرچند كوچك كنيم. وقتي شما به اينترنت متصل مي شويد، آدرس سايتي را وارد مرورگر خود مي كنيد كه اين سايت را از طريق ISP در اينترنت پيدا كرده و به شما نمايش مي دهد. بسيار پيش آمده كه شما سايت بخصوصي را به دفعات و طي مدت زماني محدودي درخواست كرده ايد. در سيستم بدون Cache، اين اطلاعات هربار بايد از طريق اينترنت آورده شود.
اگر يك Cache را براي مرورگر شما درنظر بگيريم، ديگر لازم نيست هربار براي يك سايت ثابت اطلاعات از اينترنت آورده شود. بلكه به جز دفعه اول، كه اطلاعات فراخواني شده در هارد كامپيوتر ذخيره مي شود، اطلاعات دفعات بعد از Cache بازخواني مي شود. اين يك Cache مرحله اول به حساب مي آيد. يك Cache مرحله دوم نيز مي توان در ISP محسوب كرد. كاربران متصل به ISP معمولاً رنج نسبتاً ثابتي از سايت ها را درخواست مي كنند. مي توان يك Cache server پيش بيني و اطلاعات مربوط به سايت ها را پس از فراخواني اول آنجا ذخيره كرد.
در حال حاضر تمام مرورگرها و اكثر ISP ها به Cache مجهز هستند. ولي بعضاً Cache هنگام استفاده از اينترنت آنطور كه بايد عمل نمي كند. Cache در مرورگرها به صورتي تنظيم شده است كه با مقايسه تاريخ موجود روي هارد كامپيوتر با تاريخ اطلاعات روي اينترنت تصميم مي گيرد كه آيا فايل روي Cache به روز است يا لازم است كه فايل را از روي اينترنت بياورد. اين عمل ممكن است بعضاً و بويژه در مورد ISP هايي كهCache دارند، درست عمل نكند. بنابراين باوجودي كه مي دانيد صفحه خاصي روي اينترنت به روز شده است، هرچه آدرس را مي زنيد، اطلاعات قبلي ظاهر مي شود.
براي به روز كرددن اطلاعات روي Cache كامپيوتر خود مي توانيد از دو راه استفاده كنيد: راحت ترين راه استفاده از دكمه F5 است كه همان Refresh است كه باعث تازه شدن همان صفحه اي مي شود كه در مرورگر باز شده است. روش ديگر پاك كردن كامل Cache با استفاده از قسمت زير است:
Tools-* Internet Options-* Temporary Internet Files-* Delete Files
ضمن آنكه در همين قسمت در Settings مي توان تنظيمات مربوط به Cache مرورگر خود را تغيير داد.
اگر بخواهيد از Cache مربوط به ISP خود استفاده نكنيد، راه حل آن است كه هنگام تايپ آدرس اينترنتي، در انتهاي آن به جاي از/ از // استفاده كنيد. يعني مثلاً آدرس ياهو را به اين شكل وارد كنيد:
http://www. yahoo.com//به جاي http:// www. yahoo.com/
خوب با اين مقدمه نسبتاً طولاني برگرديم به سؤال اصلي: پينتويم فور Full Cache يا Celeron . در زير خلاصه اي از تفاوت ها و شباهت هاي اين دو CPU عنوان مي شود:
ـ هسته اصلي Celeron برپايه هسته اصلي پنتيوم فورFull Cache است.
ـ پنتيوم فور Celeron حافظه Cache كمتري نسبت به پنتيوم فور Full Cache دارد. اين نسبت را براي Cache L2 مي توان چيزي در حدود يك به چهار درنظر گرفت. اين تفاوت مي تواند در عملكرد سيستم تأثير معني داري داشته باشد.
ـ سرعت كلاك (clock speed) براي پنتيوم فور Full Cache چيزي در حدود ۶۰درصد سريعتر از پنتيوم فور Celeron است.
ـ سرعت باس (Bus speed) براي پنتيوم فور Full Cache چيزي در حدود ۳۰درصد سريعتر از پنتيوم فور Celeron است.
با درنظرگرفتن اين اطلاعات مي توان به اين نتيجه رسيد كه اگرچه ممكن است سرعت هردو CPU مثلاً ۲GHz باشد ولي اين دو باهم بسيار تفاوت دارند. كه در مورد Cache اين مورد به تفصيل توضيح داده شده است.
با اين حساب اگر كامپيوتر را براي كارهاي معمولي اداري و دفتري لازم داريد، مثل چك كردن email و تايپ، Celeron كافي است، بويژه كه مي توانيد با پولي كه صرفه جويي مي كنيد وسايل جانبي بهتري براي كامپيوترتان تهيه كنيد. ولي اگر كامپيوتر را براي كارهايي مثل نقشه كشي، گرافيك و ... لازم داريد قطعاً سراغ Full Cache برويد.
خوانندگام محترم مي توانند سؤالات خود را در زمينه هاي مختلف كامپيوتري و اينترنتي به آدرس iran friday @ iraninstitute. org ارسال كرده و جواب خود را در همين ستون روزهاي يكشنبه و يا جمعه دنبال كنند.