قسمت سوم (و آخر) «ارباب حلقه ها» نيز اكران شده و فروش هنگفتي داشته و از شانس داران عمده فتح جوايز اسكار امسال به حساب مي آيد . برخي بر اين عقيده اند كه اين بخش از دو قسمت نخست (كه آنها هم در مجموع حدود يك ميليارد و ۸۰۰ ميليون دلار فروخته اند) بهتر و به عبارتي يك كار اپيك است.
با اين حال و به رغم توفيقي كه گفتيم، پيتر جكسون كارگردان نيوزيلندي اين تريلوژي پرحادثه كه بر اساس رمان هاي جي ار ار تولكين ساخته شده و درباره جنگ انسانها و موجوداتي با القاب عجيب الف ها، اركاها و هابيت ها بر سر تملك منطقه اي موسوم به مركز زمين است، طوري با مردم و روزگار برخورد مي كند كه انگار بار مسؤوليت هنوز از روي دوش اش برداشته نشده است.
با اين حال، جكسون كه ۷ سال از عمرش را صرف نگارش، ساخت و تدوين اين آثار سه گانه كرده و همه را در يك نشست و طي ۱۴ ماه در مناظر زيبا و سبز كشورش گرفته، به قولش به هواداران قصه مبني بر فراهم آوردن يك پايان پرشكوه بر ماجرا عمل كرده است. خود او در زمستان سرد امسال مي گويد: «و ما به پايان قصه رسيده ايم. در اين قسمت مي بينيد كه تمام كاراكترها مجبورند بخشي از وجود خود را قرباني كنند تا دوستان شان نجات يابند. اين همان چيزي است كه مردم از ما مي خواسته اند.»
از ورشكستگي تا...
جكسون جداً خسته است، اما مطلقاً شكست نخورده است. او حتي صحبت از ساخت يك فيلم ديگر كه مقدمه اي بر سه فيلم مذكور خواهد بود و شروع شكل گيري هابيتها را نشان مي دهد، به ميان آورده است. اين بار حتي تعدادي از منتقدان نيز بر فيلم او مهر تأييد زده اند، درحالي كه دو قسمت نخست تا اين حد تحسين كارشناسان را برنينگيخته بود. دنياي عجيبي است: وقتي ۳۲۰ ميليون دلار به طور يكجا صرف ساخت هر ۳ قسمت فيلم به طور توأمان شد، شركت «نيولاين سينما» كه توليد كننده آنها بوده است، خودش را با خطر ورشكستگي مواجه ديد، امروز همان فيلمها اين شركت را به اوج رسانده است.
اين نقطه كجاست؟
شايد ۳ ساعت و ۲۰ دقيقه كه طول مدت فيلم سوم است، از ديد بسياري از منتقدان زياد بيايد، اما مردم نظري خلاف اين را داده و استقبال پرشكوهي از پايان قصه داشته اند.
«ديلي واريه تي» نشريه بسيار پرنفوذ هاليوود نيز قسمت سوم «ارباب حلقه ها» را كه «بازگشت پادشاه» هم خوانده مي شود، بهترين قسمت تريلوژي خوانده و حتي از لفظ شاهكار براي توصيف آن سود جسته است. همچون دو قسمت اول، كاراكتر اول فيلم، فرودو (با بازي اليجا وود معروف) است كه به گروه هابيت ها تعلق دارد. جادوگر گاندالف (ايان مك كلن) به او مأموريت داده است كه انگشتر طلايي اي را كه مظهر قدرت است و صاحبش مي تواند بر مركز زمين (واقعاً اين نقطه كجاست؟!) حكومت كند، به دست بياورد و قبل از اين كه سارومن شيطاني (كريستوفر لي) صاحب آن شود، آن را از بين ببرد.
جنگي خونين
در قسمت اول ديده بوديم كه گروهي از مردان، الف ها و دوارف ها از فرودو و دوست او «سم» محافظت مي كردند. در قسمت دوم مشاهده كرديم كه حلقه دوستي قطع شده و نيروهاي نيكي به سركردگي گاندالف در حال انجام جنگي خونين با ارك هاي خونخوار به فرماندهي سارومن هستند. فرودو و سم كه از محافظان خود جدا افتاده بودند و يك موجود عجيب به نام گولوم آنها را هدايت مي كرد، ناچاراً به سمت كوهستان سرنوشت به راه افتادند.
در شروع قسمت سوم مي بينيم كه سارومن و ارك ها درصدد طراحي يك حمله نهايي به شهر موسوم به ميناس تريت هستند.
اين شهري است كه طبق داستان تولكين و فيلم جكسون، مركز قدرت در سرزمين انساني گندور به حساب مي آيد! اين سرزمين سالها است كه بدون يك حاكم بوده و درانتظار چنين فردي به سرمي برده است و بدون يك سلطان، گندور دائماً احساس ضعف مي كرده و رو به نزول و قهقرا مي رفته است.
عبور از جاده مردگان
تماشاگران به آرامي درمي يابند كه اراگورن (ويگو مورتنسن) يكي از اعضاي گروه مريدان حلقه، جانشين و كانديداي اصلي براي حكومت بر اين منطقه است.
اما او براي رسيدن به اين مهم بايد آزمون هاي شخصي دشواري را پشت سربگذارد كه يكي از آنها عبور از جاده مردگان است. او به علاوه بايد لژيوني از سربازانش را متقاعدبه مشاركت دراين جنگ و دفاع از گندور كند.
درهمين حال فرودو، سم و گولوم به كوه سرنوشت نزديك مي شوند. وقتي آنها مي رسند، نيروي انگشتري بيشترمي شود و توان اغواگر آن به وسيله اي براي تست كردن ميزان وفاداري فرودو و سم به يكديگر بدل مي شود.
جكسون مي گويد: كارش و ترسيم اين ماجراها به قدري دشوار و سنگين بوده كه تمام خلاقيت وي را مي طلبيده و انگار با محيط و شرايط به رقابت برخاسته بوده و هرروز خود را موظف مي كرده كه با يك ايده تازه به سركار و محل فيلمبرداري بيايد.
او مي گويد: از اين طريق توانستم قوه تصور و تجسم خود را حفظ كنم و استمرار بخشم.
مثل جنگ اول
و جكسون معتقداست اگر كتاب «ارباب حلقه ها» اين قدر پرماجرا و جذاب است، به اين سبب است كه تولكين تجربيات لازم را داشته و با شركت درجنگ جهاني اول حسي حقيقي از ا ين موضوع رابه دست آورده بود.
جكسون مي افزايد: حال و هواي پايان قصه چيزي شبيه به فضاي پس از اتمام جنگ اول است ولابد درآن زمان چنين شرايط و روزگاري حاكم بوده است. سربازان ازجنگ فراغت مي يافتند و به شهرها بازمي گشتند و زندگي به آرامي به مسير طبيعي اش رجعت مي كرد. اما هيچكس حس نمي كرد واقعاً بر آن سربازان چه گذشته است.
ولي «ارباب حلقه ها» از ديد جكسون هنوز تمام نشده است، زيرا نوارهاي ويديويي اين تريلوژي از نو عرضه خواهندشد و اضافات و تعديل هايي روي آنها صورت خواهدگرفت و حتي جشن ها و گردهمايي هاي مرتبط با فيلم نيز به اين زودي ها تمام نخواهدشد.
يادگاري از سال ۱۹۳۷
همانطور كه پيشتر نيز گفتيم يك رمان اوليه به نام «هابيت» نيز وجوددارد كه تولكين آن را در سال ۱۹۳۷ نوشته بود و وقايعش قبل از اتفاقات تريلوژي كنوني مي گذرد و البته وقايع آن نيز درهمان مركز زميني مي گذرد كه وصفش رفت. جكسون در اوج غوغاي توفيق و فروش ارباب حلقه ها۳ مي گويد: تا به حال هيچكس با من درخصوص ساخت فيلمي از روي هابيت حرف نزده است. نكند آن را مي خواهند به كس ديگري بدهند. برايم بسيارعجيب خواهدبود.
عجيب تر فضاي اپيك فيلم به رغم افراط درباره فانتزي موجود در فيلم است. اكثر كاراكترها و آدم ها غير حقيقي و غيرقابل لمس اند اما قصه آن قدر وسيع و پرسروصدا است كه تماشاگر به دنبال آن مي آيد.
نبايد لزوماً اين موجودات را پذيرفت وقطعي و حقيقي شمرد وقصه فقط تا همان حد جدي است كه مي بينيم.
اما هنرجكسون اين است كه با همين بار سبك، فيلمي ساخته است كه تمام ادوات و مشخصه هاي يك كار اپيك را دارد.
با اين كه قصه در اصل بچگانه و يك افسانه موهوم است و عمق و غنايي ندارد اما آنچه سينماي اپيك خوانده مي شود، دراين فيلم كاملاً رعايت شده است.
هاليوود، افسانه ها را دوست دارد و جكسون در عين حفظ فضا و كاراكترهاي موهوم تولكين كاري كرده است كه مردم به آن دل ببندند و اين خود به معنا و مفهوم سينما و به مثابه آن است.
و شايد بزرگترين كار و هنر جسكون، همين بوده باشد.