«زير» بود ـ مثل بانگ ني لبكي، زير
ناگاه دهل شد، شد بَم
ـ(بَم ... شد! ...)
*
روشن مكن ـ بر بام بم
راديوي هيمه اي قديميِ دود
ميزان مكن
بر ساعت متداول، واقعه را
عقربه افتخار
بر صفحه ساعت شني تمام كوير
خوابيد!
*
اخبار:
اين بار از بلندگوي بم
دود بر آمد ـ ميانِ شعله ورِ دود و خون ِ «روده روده!»
ـ شايد شنيده شود
مبهم
شايد شنيده نشود
و پاره نكند پرده گوش زمان
«اندوه مدار غريبه! زمان وزمين:
صمًُ بكمًُ عميًُ فهُم لا يُرجَعون!»
و موزه دگر ‎/ افزوده بر موزه ها يمون
هيچ راديويي را
روشن مكن
چرا كه جن مغناطيس
از شيشه زمين درآمد واز كار انداخت
الكترونيسم و سيم و ترانزيستور و...
وهرچه ايسم...
*
اما خبر نهفتني نيست (مثل طبل زير گليم)
اخبار اين بار
در ساعت شش و نيم ريشتر كيهاني
چنان بلند و غران برخاست
كه خشت و سنگ پريدند از جا
(در روزِ پنج ساعتِ پنج صبحِ فصل سفيد ۸۲)
بعد از سگان و اسبان
و چشم هاي بسته اما هميشه بازِ بازارِگان
و بانگ و بال خروسان رنگين و قد قد ماكيان
و گفت: بام بم فرود آمد!
باروها / وارونه
شدند چاه...
نزديك بهت كاروان هاي طلسم شده در نيمه راه
و زير گوش هاي دهان شده زير آوار
«هي هاي ، هوار!»
*
و گفت: هيچ اتفاق تازه نيفتاده
بم شد:
بي بمَ شد ايران و
ـ بي بام
تاريخ
نصف سرش را از دست داد
كيهان
ـ جايي كه زلزله هرگز نيامده بوده ـ
بر اشتباه تقويمش خط زد
( آن گونه كه زلزله خط زد بم را
ـ و هزاران آدم را)
*
و سنگ شد كوير و دود شد با خون مُدغم
و مطربان بخارا و سمرقند هم
آوازهايشان شد سنگ ـ غم
غم
غم
غم
(حافظ گريست)
و پشته هاي ماسه همه گريان شدند
و پشته ها كه ديروز
هم نام داشتند هم بم
و جن سرخ خون، زبان هزار شاخه اش را
ـ زبان كشيد سوي آسمان
و بادِ شن
اوراق كتابي دو هزار برگي را
كند و پراكندشان درشش سو
(كو كو؟ بم كو؟ كو بم: كوبم كو؟ كو؟)
ناگه كبوتران سفيدِ بي بام
پرپر زدند
ـ انگار كفتر چاهي شدند از دود و خاكستر
آنگاه
در چاههاي واژگونِ برجهاي بم
فرورفتند ـ فرو ... در عدم
*
اخبار ساعت شش و نيم ريشتر
از راديويي كيهاني مي گويد:
اينك! مغولِ يله
شد زلزله!
فرصت نداد به رؤياهاي سحرگاه ساعت پنجِ زمين
تا در بگشايند ـ درِ لبخند
بر كاروانهاي درازآهنگِ
شيهه و زنگوله
و بم
ـ همان بم كه :
مي خواست اولين رباط خشتي دنيا ثبت شود
شد اولين خرابه ماقبل تاريخ
ـ خرابه ؟ نه! كمتر
كمتر و... همچنان كم
كم
كم
ـ بَم
(مانند شهر سوخته ) تا فردا، پس فردا
غربيل شود خاكش
در جست وجوي سفالي فرسوده
و موزه اي تفاخر ِ پوسيده)
*
و گفت:
هشتاد درصد بم رفت
ـ انگار خواب خواجه قاجار
تعبير شد
وكارهاي نكرده او را ، تمام كرد اين ادبار
***
به «مجابي»
ـ اول ه سرودگرِ «بام بَم » گفتم:
« هيچ اتفاق تازه نيفتاده
فقط
ميليونها خشت از ميلياردها كم!
آيا دوباره خواهي سرود «بام بم» ديگر؟
بنويس!
: يك موزه بزرگ خواهيم داشت دست كم!
اشك از جگر به مژگانش
ـ وارونه غلت زد:
« موزه؟
موزه
ميعادگاه مردگان است
بم رفت بام هم
و از قصيده ايران يك واژه كم
بم
كم
بم
*
ناگاه
سيمين پريد ميان حرفم
و با دهان سپانلو گفت:
« نام تمام مردگان يحيي است »
و زندگان هستند
مي سازندش…
« دوباره مي سازمت ايران!»
و سينه اش را
بر شريانِ پاره نعشي نهادو
شيرش داد.
زنده شد
راه افتاد !
۸۲‎/۱۰‎/۶ تهران
يادآوري: اين چكامه بعداز خبر، يكباره نوشته شد. اما با همراهي ضرباهنگ قلب من موزيكال شد.
يك سمفوني اجرايي، نه خواندني .
* اين شعر به مجابي ، سپانلوو سيمين بهبهاني نيز به خاطر استفاده از بعضي عباراتشان تقديم شد.

«سيمين بهبهاني» شاعر و نويسنده معتقد است كه هر نوع جايزه اي كه توسط نهادهاي مردمي اعطا شود، مشوق اهل قلم است و جوايز ادبي اگر با وجدان و انصاف داوران توام باشد، تاثيرگذار است.
وي در گفت وگو با ايرنا گفت: داوري ادبي كاري بسيار ظريف است و داوران بايد با جدا شدن از تمايلات شخصي خود، نسبت به قضاوت تعصب داشته باشند.
بهبهاني تصريح كرد: آثار منتخب جوايز ادبي «يلدا» و «گلشيري» در زمينه داستان، درخشان بوده و آثار «كورش اسدي»، «اميرحسن چهلتن»، «شهرام رحيميان» از بهترين داستانهاي سالهاي اخير محسوب مي شود. وي، فضاي حاكم بر آثار برگزيده جوايز ادبي «يلدا»و «گلشيري» را محصول وضعيت جامعه امروز ايران دانست.
اين شاعر افزود: مسئله قابل توجه در جوايز اخير گرايش شاعران به داستان نويسي است كه به اعتقاد من، زماني كه قافيه از شعر جدا شده، داستان محدوديتهاي نبود قافيه را جبران مي كند. اين نويسنده، «جايزه ادبي گردون» در سال ۱۳۷۴ را در تاريخ جوايز ادبي قابل اهميت دانست و افزود: هيأت داوران، آثار برگزيده اين جايزه را منصفانه انتخاب كردند و به همين دليل صداي اعتراضي بلند نشد.

فريدون جيراني از توقف ساخت آخرين فيلم خود خبر داد. به گزارش خبرنگار «ايران» ، اين كارگردان سينما كه از چند ماه گذشته تدارك ساخت ششمين فيلم خود را بانامهاي نازلي و سالاد فصل را به تهيه كنندگي كمال طباطبايي آغاز كرده بود، ساخت اين پروژه را به سال آينده موكول كرد.
وي هم اكنون در حال نوشتن فيلمنامه اي جديد است تا در صورت امكان در بهمن ماه توليد آن را آغاز كند. جيراني با اشاره به اينكه فيلمنامه جديدش نام مشخصي ندارد گفت: اين فيلم در ادامه كارهاي قبلي ام با موضوع اجتماعي خواهد بود. وي همچنين در برنامه يك فيلم، يك فيلمنامه فرهنگسراي نياوران ۲۸دي ماه فيلم «سان ست بولوار » را نقد و بررسي خواهد كرد. اين فيلم كه محصول ۱۹۵۰ آمريكاست توسط بيلي وايدر ساخته شده است و در آن گلوريا سوانسون و ويليام هولدن بازي مي كنند. فيلم «سان ست بولوار » در سال۱۹۵۰ اسكار بهترين موسيقي را كسب كرده است. گفتني است، اين برنامه ساعت ۱۷ در فرهنگسراي نياوران همراه با نمايش فيلم برگزار خواهد شد.

| تب ( به كارگرداني رضا كريمي) در سينماهاي: عصر جديد،۱ فرهنگ،۱ سروش، گلريز،۱ بهمن،۲ حافظ، تهران،۲ شيرين، مركزي،۲ دهكده المپيك، شيدا، فردوسي و جي۳
| جنايت (محمدعلي سجادي): شهر قشنگ، آفريقا، بلوار، ايران،۱ شقايق، رودكي، ناهيد، شباهنگ، سارا، پيام انقلاب و مركزي۳
| دختر ايروني (محمدحسين لطيفي): بهمن،۱ استقلال، آستارا، صحرا، مركزي،۱ جمهوري، پيروزي، تهران،۱ فلسطين،۱ گلريز،۱ ملت، پيوند، اروپا، سپيده، كارون، پايتخت، جي،۱ توسكا، كانون و شاهد
| شبهاي روشن (فرزاد موتمن): شهر تماشا،۱ عصر جديد۲ و ايران۲
| رقص در غبار ( اصغر فرهادي): فرهنگ۲ و فلسطين۳
| خورشيد مصر (بهروز يغماييان و شهرام خوارزمي): فلسطين۲ و بهاران

تعدادي از سينماگران ايراني از زلزله بم فيلم مي سازند.به گزارش خبرنگار «ايران»، تعدادي از مستندسازان كه براي ثبت تصاوير اين فاجعه غم انگيز به شهر بم رفته اند، قصد ساخت فيلمهاي مستندي از اين حادثه دردناك دارند.
بر اساس همين خبر، عباس كيارستمي نيز كه پيشتر دو فيلم «زير درختان زيتون» و «زندگي و ديگر هيچ» را با موضوع زلزله رودبار و منجيل ساخته است، از امروز با حضور در منطقه زلزله زده بم مرحله تصويربرداري جديدترين اثر سينمايي خود را آغاز خواهد كرد.
بنا بر اين گزارش، سيف الله صمديان، مستندساز و عكاس نيز با حضور در شهر بم مجموعه عكسي از بقاياي شهر تهيه كرده است. وي قصد دارد در آينده از تصاويري كه گرفته است، فيلمي تهيه كند.
محمد جعفري كه مستند لاله و لادن و كريستين را در كارنامه مستندسازي خود دارد، هم اينك در مناطق زلزله زده در حال تصويربرداري مستندي درباره بازماندگان زلزله است.
گفتني است، عكاساني همچون محمد فرنود، سعيد جمشيدي، عباس كوثري و رضا معطريان نيز در حال تهيه مجموعه عكس از اين واقعه غم انگيز هستند.

سه روز از وقوع زلزله مرگبار در شهر خشت و كاهگل و خرما گذشت.
با مرور زمان اندازه هاي واقعي اين فاجعه ملي بيشتر آشكارمي شود و اين درحالي است كه جامعه هنري براي جمع آوري كمك و ياري به هموطنان آسيب ديده تلاش هاي ويژه اي را دردستور كارخود قرارداده است.
به گزارش خبرنگار «ايران»، سينماگران، اهالي تئاتر، موسيقيدانان و اهل ادب ازجمله گروههايي هستند كه برنامه هاي خاصي را درجهت جذب كمكهاي مردمي طراحي كرده اند.
بنابراين گزارش، دريك حركت نو سينما قدس از صبح فردا (سه شنبه) تا صبح چهارشنبه بطورشبانه روزي ۱۲فيلم منتخب را با حضور هنرمندان اكران مي كند.
اين برنامه با حمايت خانه سينما و اداره كل نظارت و ارزشيابي معاونت سينمايي برگزارمي شود و كليه عوايد حاصله از فروش بليت و ساير كمكها به نفع زلزله زدگان جمع آوري خواهدشد.
ازسوي ديگر اتحاديه توزيع و تهيه كنندگان سينماي ايران اعلام كرد: درجهت اداي وظيفه انساني نسبت به هموطنان مصيبت زده كليه عوايد فروش بليت سينماهاي سراسركشور در روز سه شنبه (۹دي) به نفع آسيب ديدگان هزينه مي شود.
درهمين باره اعلام شده است ۱۰سينماي تهران (شامل آفريقا، فلسطين، قدس، صحرا، فرهنگ، آستارا، مركزي، نور و پيروزي) ازساعت ۱۶ تا ۲۲ با حضور هنرمندان فيلمها را نمايش مي دهند.
همچنين خانه سينما شماره حساب ۴۱۱۰۰ بانك ملت شعبه بهارجنوبي كد۶۸۱۰ را براي كمك به زلزله زدگان اعلام كرده است.
روز شنبه كه اولين روز پس از زلزله بم بود تعدادي از هنرمندان همچون نيكي كريمي، پارسا پيروزفر، محمدرضا شريفي نيا، هديه تهراني، حبيب رضايي و... با حضور در بيمارستانهاي تهران از مجروحان حادثه زلزله عيادت كردند.
برپايه گزارشهاي رسيده، برنامه هفته موسيقي كه ازسوي مركز موسيقي اعلام شده بود، احتمالاً در بيش از يك هفته و با حضور گروههاي مختلف اركستر، موسيقي سنتي و پاپ در تالار وحدت و ميلاد برگزارمي شود.
درهفته نخست، پيشكسوتان به نفع زلزله زدگان برنامه اجرامي كنند.
همچنين عوايد حاصل از اجراي سه روز اول برنامه اركسترملي ايران به رهبري فرهادفخرالديني كه از ۱۱دي ماه در تالار وحدت برگزارمي شود به اين امر اختصاص پيداكرده است.
شرايط فروش بليت هاي هفته موسيقي هنوز اعلام نشده اما قطعاً به صورت همت عالي (خريد به صورت قيمت اختياري) خواهدبود.
خبر ديگري نيز حكايت از آن دارد كه ۵مؤسسه بزرگ موسيقي كشور براي اجرا دركاخ نياوران اعلام آمادگي كرده اند.
همچنين مركز هنرهاي نمايشي نيز كليه عوايد فروش روز دوشنبه تالارهاي سنگلج، تئاترشهر و هنر را به حمايت از زلزله زدگان اختصاص داده است.
طبق اعلام مركز هنرهاي نمايشي، مراسم تعزيه خواني شهادت حضرت ابوالفضل العباس (ع) به مدت دو روز در تاريخ ۷ و ۸ دي ماه، ساعت ۳بعدازظهر در فضاي باز تئاتر شهر برپامي شود كه نمايندگي ستاد جمع آوري كمك هاي مردمي ازسوي كميته امام خميني(ره) درمحل يادشده، مستقر خواهدبود.
همچنين گروه نمايشي «كوچ» نمايشي را به نفع آسيب ديدگان زلزله به مدت ۲روز در تالارنو تئاترشهر برروي صحنه خواهدبرد كه درآمد حاصل از فروش آن به حساب آسيب ديدگان زلزله واريزمي شود.
نمايش «آمين» نيز كه بارديگر در تالاروحدت به روي صحنه مي رود فروش امروز خود را به اين امر اختصاص داده است.
خانه تئاتر نيز به منظور كمك رساني به زلزله زدگان بم اقدام به تشكيل كميته اي از هنرمندان كرد، اين كميته روزهاي جمعه و شنبه ۱۲ و ۱۳ ساعت ۱۰صبح را به عنوان روزبزرگ خدمت رساني به مردم زلزله زده بم اعلام كرده است.
بنابرگزارش رسيده ازخانه هنرمندان ايران، همه انجمن ها و خانه هاي وابسته و پيوسته، در روز جمعه مورخ ۱۲دي ماه از ساعت ۱۰ الي ۱۴ طي مراسمي با حضور همه هنرمندان شاخص كشور و دوستدارانشان درمحل اين مؤسسه گردخواهندآمد تا با اهداي خون و كمك هاي نقدي و غيرنقدي خود به ياري مصيبت زدگان زلزله بم بشتابند.
بنا به گزارش ديگري، اهالي كتاب نيز فعاليت هايي را در رابطه با حمايت از زلزله زدگان آغازكرده اند.
دراين باره اتحاديه و شركت تعاوني ناشران و كتابفروشان تهران اعلام كرد: حساب شماره ۳۰۰۱ بانك صادرات پيچ شميران آماده جمع آوري كمك هاي نقدي همكاران ناشر، موزه و كتابفروشي است.
طي حركت ديگري اهالي قلم و انديشه از اهالي ادب، همچنين هنرمندان نقاش دعوت كردند با ارائه آثار خود در يك گردهمايي به نفع زلزله زدگان شركت كنند.
اين گردهمايي پنجشنبه صبح در ساعت ۵‎/۳۰ (همزمان با ساعات وقوع زلزله) درمقابل تئاتر شهر برگزارمي شود.

سرويس فرهنگي / ترجمه از شيلا ساساني نيا / گاردين:
سال ۲۰۰۳ براي نويسندگان نام آشنا و تيترساز در جرايد و نشريات ادبي چندان رضايت بخش نبود. اگرچه جي.ام.كوئتزي جايزه نوبل امسال را منصفانه و يا به هر دليل توجيه كننده ديگري، غيرمنصفانه ـ از آن خود كرد، تازه ترين اثر ادبي اش «اليزابت كاستيو» درباره رمان نويسي كه ايمان خود را به نويسندگي از دست مي دهد اين بار به دلايل فني از جمله عدم توافق داوران در طبقه بندي آن در ژانر رمان از قافله نامزدهاي بوكر عقب ماند. «سگ زرد» اولين رمان مارتين اميس طي شش سال گذشته با واكنش متفاوت منتقدان مواجه شد و از گوشه و كنار زمزمه هايي شنيده مي شد مبني بر اين كه پات باركر، گراهام سونيت، جي.جي بالارد و پيتركري ـ نويسندگاني كه بايد پاسخگوي نسل جديد خوانندگان ادبي باشند ـ چندان كه بايد و شايد توانايي خود را در نوشتن به كار نمي گيرند و به اصطلاح «كم كاري» مي كنند. در مقابل دو كتاب تازه از دو نويسنده مستعد بازار كتاب بريتانيا را در سال ۲۰۰۳ رونقي نسبي بخشيد. رمان "Bricklane" از مونيكا علي درباره يك زن جوان بنگلادشي است كه در يكي از محلات معروف لندن زندگي مي كند و ديگري "Vernon Good Littl" يك كمدي سياه عامه پسند درباره بلاهت آمريكايي ها كه براي دي.بي.سي پير جايزه بوكر را به ارمغان آورد و بهانه خوبي شد براي آن كه او بتواند گذشته تباه خود را جبران كند و با وجداني آسوده پا به دنياي نويسندگان بگذارد. در همين حال به گفته بسياري از كارشناسان ادبي سال ۲۰۰۴ چشم انداز روشن تري براي بسياري از نويسندگان تازه كار و كهنه كار خواهد داشت و ناشران، تولد مجموعه اي از كتاب هاي سودآور را جشن خواهند گرفت. «همنام» به قلم جومپالاهيري در صف مقدم كتاب هاي پراستقبال ۲۰۰۴ خواهد بود كه قرار است در ماه ژانويه از سوي انتشارات «فلامينگو» روانه بازار كتاب شود. لاهيري نويسنده نام آشنايي است كه پيش از اين براي مجموعه داستان هاي كوتاه "interpreter of Maladies" جايزه پوليتزر را دريافت كرده است. حال «همنام» اولين رمان بلند او خواهد بود.
تسا هادلي از ديگر نويسندگان خوش اقبال سال ۲۰۰۴ است. او پيش از اين با رمان «اتفاقاتي در خانه» نامزد جايزه كتاب اول گاردين شد و حال دومين اثرش تحت عنوان «همه چيز درست خواهد شد» در ماه ژانويه به چاپ خواهد رسيد. اين اثر با به تصوير كشيدن خانواده اي از زنان در ۵ نسل دغدغه هاي زندگي خانوادگي و گزينه هاي پيش روي زنان را دنبال مي كند. در همين حين نويسنده رمان «امپرسيونيسم» هاري كونزرو كه با متهم كردن يكي از نشريات معتبر تبعيض نژادي جنجال آفريني كرده بود دومين رمان خود را آماده چاپ دارد. رمان "Transmision" درباره مرد هندي تباري كه بمبئي را به قصد استخدام در يك شركت IT در واشنگتن ترك مي كند و بعدها در انتقام از اين شركت به خاطر اخراج كردنش يك ويروس خطرناك كامپيوتري را طراحي مي كند در ماه مه از سوي انتشارات هاميش هاميلتون به چاپ خواهد رسيد. «سارا هال» نويسنده نام آشناي ديگري است كه جايزه نويسندگان كشورهاي مشترك المنافع را با نخستين رمانش "Haweswater" دريافت كرده بود و حال با رمان جديد «ميكل آنژ برقي» كه در ماه مارس از سوي انتشارات «فيبر» وارد بازار خواهد شد چشم به جوايز ادبي سال ۲۰۰۴ دوخته است. «فيبر» همچنين قرار است در ماه ژوئن رمان پرسوز و گداز «نقشه هايي براي عاشقان گمشده» اثر «ناديم اسلام» را چاپ كند كه درباره يك جنايت رخ داده در ميان اقليت پاكستاني يك شهرك انگليسي است. از ديگر كتاب هاي سودآور سال آينده "Fieldstudy" به قلم راشل سيفرت خواهد بود كه در ماه مارس برروي پيشخوان كتاب فروش ها قرار خواهد گرفت. اين مجموعه داستانهاي كوتاه با موضوعاتي مشابه نخستين رمان نامزد بوكرش «اتاق تاريك» از سوي انتشارات هينه من به چاپ خواهد رسيد. كتاب هاي ديگري كه سال آينده بي شك در فهرست پرفروش ترين ها خواهند بود عبارتنداز: رمان «به يادم باش»» از نويسنده نامزد بوكر «ترزا آزوپاردي» درباره زندگي پرآشوب و تلاطم فكري يك زن كهنسال، «دهليز» رماني به قلم پانوس كارنزي كه در ماه فوريه به چاپ خواهد رسيد و با مهارتي خاص به رشته تحرير درآمده و درنهايت «ملاقات يك دختر غرق شده» نوشته استيون شريل كه دادستان مردي است كه ناظر يك قتل بوده. با همه آنچه گفته شد اقبال صنعت نشر در سال ۲۰۰۴ در گرو نويسندگان پرفروشي است كه حتي نام آنها براي بسياري از خوانندگان و حتي ناشران وسوسه انگيز است. در ميان اين نويسندگان انتشارات فيبر ناشر «پل آوستر» قول داده است كه از اين نويسنده چند كتاب خوب از جمله «شب اوراكل» را در سال آتي وارد بازار كند. «برف» به قلم اورهان پاموك نويسنده برنده جايزه ايمپك (گران ترين جايزه ادبي دنيا) در بهار ۲۰۰۴ به چاپ خواهد رسيد. اين رمان درباره يك مهاجر ترك است كه به مجموعه اي از خودكشي هاي ايمپك در ميان زنان چون دهكده اي در مرز ارمنستان پي مي برد. سال ۲۰۰۴ همچنين سال سرنوشت سازي براي ديويد پيس يكي از منتخبان فهرست سالانه گرانتا از بهترين رمان نويسان جوان بريتانيايي خواهد بود. از اين نويسنده در سال جديد رمان "GB84" وارد بازار كتاب خواهد شد و با نكته سنجي افزون تر منتقدان ادبي مواجه خواهد شد. در بخش داستان هاي كوتاه نيز در سال آينده شاهد چاپ دو مجموعه قوي از داستان هاي كوتاه يكي به قلم جان آپلايك از انتشارات هاميش هاميلتون و ديگري از مي وس گالانت زيرنظر انتشارات لومز بري خواهيم بود. مجموعه اول داستان هاي كوتاهي است كه آپدايك در خلال سال هاي ۷۵ـ۱۹۵۳ به رشته تحرير درآورده بود و كتاب دوم مجموعه منتخب داستان هاي كوتاه گالانت درباره موضوعاتي همچون عشق و غربت است كه اين نويسنده دهه ۹۰ـ۵۰ گردآوري كرده است.
در ماه مارس جوليان بارنز با مجموعه "the lemon Taable" تازه ترين مجموعه داستان هاي كوتاه خود را به خوانندگان عرضه خواهد كرد و به دنبال او در ماه آوريل گائوژينگ جيان، برنده چيني تبار نوبل شش داستان كوتاه خود را در قالب يك مجموعه داستاني به نام «خريدن يك قلاب ماهي گيري براي پدربزرگم» از سوي انتشارات فلامينگو به چاپ خواهد رساند. سال ۲۰۰۳ با همه فراز و نشيبش دربازار كتاب، طي چند روز آينده پرونده خود را خواهد بست اما آيا ۲۰۰۴ از جبران سودهاي ازدست رفته برخواهد آمد؟