علي اصغر رمضانپور
ظهر روز يكشنبه هفتم ديماه، ۳روز پس از نخستين لرزش شهر بم در شامگاه پنجشنبه چهارم دي ماه ۱۳۸۲ و دو روز پس از لرزش صبحگاهي پنجم ديماه، آخرين بخش از باروي ارگ كهن بم پس از دو هزار سال پيش چشم ما ـ جمعي از عكاسان روزهاي تلخ و يك گروه امدادرسان ژاپني ـ بر اثر يك پس لرزه خفيف فروريخت.
يكي آنجا به شوخي گفت مثل اينكه ارگ بم نمي تواند دوري اهل بم راتحمل كند ولي كسي به آن شوخي نخنديد، همه آن را جدي گرفتند. چون به چشم خودديده بودند كه چگونه شهري در آرامش آرميده بود. مردم و بازماندگان خانواده ها وقتي تن كبودو آماس كرده خويشان خود را از زير آوار خارج مي كردند آنها را همانطور در پتوهاي رنگ وارنگ در كنار هم مي چيدند كه انگار در سحرگاه روز جمعه پنجم دي ماه در كنار يكديگر آرميده بودند. ما در آغوش فرزندان و برادران و خواهران در كنار يكديگر. وانتهايي كه اگر وانت بچه هاي بسيج، سپاه و ارتش پيدا نمي شد به سختي عاريه گرفته مي شد، آنها را در كنار يكديگر روانه بهشت زهراي بم يا راهي دورتر از آن، بروات، كرمان يا جايي ديگر مي كرد. بازماندگان «تنها» بي اشكي مانده براي گريستن و زنان بي نايي براي مويه كردن در پي زمين خراشي كه بيلهاي مكانيكي براي پي افكندن مقبره هاي خانوادگي به جا گذاشته بودند خاطرات خود از «بم» را براي هميشه در آن بيابان به امانت مي سپردند و چرخش بي امان بالگردهاي ارتش و سپاه و غم غرش لودرها و بيل مكانيكيها زماني براي شنيدن ناله ها به جا نمي نهاد.
***
خانه ها كه بر زمين خوابيده بودند، نخلستانها و باغهاي سرشار پرتقال تنها مانده بودند. شهر بي ديوارها، عريان مي نمود و بكر. گويي تازه «بم » خود را بر چشمهايي كه براي نخستين بار به بم گشوده مي شدند آشكار مي ساخت. اين همه آدم از همه ايران و همه جاي زمين بايد مي بودند تا در غباري از اندوه، پيرايه هاي شرم و حياي باغهاي دل بسته به كوير بم را در سايه سار شاخسارها باور مي كردند.آنها به همان پايداري ارگ بم بودند شايد هم ديرپاتر. رگ بم هنوز مي زد و زمين بم هنوز نفس مي كشيد . مردم بم براي هميشه گوش به نفس زمين سپرده بودند. در كنار يكديگر. در صبحگاه روز جمعه پنجم دي ماه .۱۳۸۲
***
روزي يك نفر در دانشگاه شيكاگو گفته بود «شهر چيزي نيست جز تعريف قانوني رابطه ها». از ديد شهرشناسان «مكتب شيكاگو» شهر يك تجلي خاص از حيات فرهنگي آدمي بود. در بم شايد مي شد پرسيد: شهر خفته چه؟ همه در شهر غريبه بودند. نمي توانستي نشاني بگيري ، بيشتر از كرمان وزاهدان وكمتر از جاهاي ديگر براي جست وجوي نشاني از پاره هاي تن خويش سنگيني آوارها را مي كاويدند. اسم ميدانها وخيابانها براي كسي معنا نداشت ، هيچ جا با جاي ديگر فرقي نداشت. همه جا گذرگاهي بود در ميانه راه آوار تا گورستان واگر مقدر بود كه دوباره بم را ببيني، گذرگاهي درميانه آوار تا التيام يك امدادگر.
بيش از ۴۸ساعت از پايان دوره اي ديگر از تاريخ بم مي گذشت و امدادگران در شهر وباقي ماندگان براي دوره اي تازه از تاريخ بم در جست وجوي نشانه هايي از شهر بودند: آمد ورفت و داد وستد. حمل ونقل وارتباطات مشكل همگاني بود. گويي هيچ كس تدبيري براي سازمان دادن حمل ونقل وارتباطات در شهري كه هم چنان مي خواست نفس بكشد نينديشيده بود. بم همه تدبيرگران را غافلگير كرده بود وبه دوش كشيدن بار زندگي را كمي سخت تر از روزهاي ديگر.
***
عصر روز يكشنبه هفتم دي ماه بود : بازگشت به شهر آغاز شده بود ، زندگي درنگ نمي كرد. دختراني بودند و پسراني و پيران پرخاطره اي كه تازه تن را از گرد آوار بهت وحيرت مي تكاندند. اكنون دوباره «فردا» معني پيدا كرده بود . در خانه دل و در شيارهاي ذهن آنها كه مانده اند.

گروه سياسي: محمد محسن سازگارا به دادسراي ناحيه ۹ تهران احضار شد. به گزارش ايسنا، طبق احضاريه مذكور، سازگارا بايد در تاريخ پانزدهم ماه جاري (۸۲‎/۱۰‎/۱۵) در دادسرا حاضر شود. شيرزاد حيدري شهباز، وكيل مدافع وي نيز در اين زمينه اظهار داشت كه عنوان اتهامي موكلش در اين احضاريه قيد نشده است.

* روحانيت براي تهران ليست مي دهد
عضو جامعه روحانيت مبارز تهران گفت: اين جامعه در انتخابات مجلس شوراي اسلامي فقط براي تهران نامزد معرفي خواهد كرد. حجت الاسلام «سيدرضا اكرمي» در گفت وگو با ايرنا در سمنان با بيان اينكه سخنگوي جامعه روحانيت مبارز تهران نيست و به عنوان يك عضو سخن مي گويد، تصريح كرد: به عنوان يك عضو از همه افراد وگروهها دعوت مي كنيم هرچه مي توانند در انتخابات مجلس با يكديگر ائتلاف كنند. اين در حالي است كه مصباحي سخنگوي جامعه روحانيت پيش از آن گفته بود كه اين تشكل در انتخابات ليست نمي دهد و فقط از كانديداهاي خاص حمايت مي كند.
* روند ائتلاف در صف اصلاح طلبان
علي محمد حاضري، رئيس دوره اي شوراي هماهنگي جبهه دوم خرداد از تشكيل جلسه شوراي هماهنگي اين جبهه خبر داد. وي به خبرنگار ايسنا گفت: در اين جلسه كه با حضور اكثريت نمايندگان گروههاي عضو اين شورا تشكيل شد، نماينده مجمع روحانيون مبارز نيز شركت داشت و روند ائتلاف اين گروهها در انتخابات دوره هفتم مجلس شوراي اسلامي، چشم انداز كاملاً اميدوارانه تري يافت، همچنين نوعي عزم جمعي در تحقق اين امر مشهود بود.
قائم مقام دبير كل انجمن اسلامي مدرسين دانشگاهها ابراز اميدواري كرد علي رغم پاره اي از مسائل، روند استقبال از انتخابات مجلس هفتم سير صعودي خود را طي كند و كيفيت عملكرد هيأت هاي نظارت و بررسي صلاحيت ها، به گونه اي نباشد كه اين روند را مختل سازد.

گروه سياسي: آيت الله «علي حسيني سيستاني» از مراجع تقليد مقيم در نجف اشرف با صدور بيانيه اي فاجعه زلزله شهرستان بم را به مردم ايران و مصيبت ديدگان، تسليت گفت و اعطاي نيمي از سهم امام (عج) به حادثه ديدگان اين واقعه را جايز دانست. متن بيانيه آيت الله سيستاني بدين شرح است:
«قالوا انالله و انا اليه راجعون»
«حادثه مؤلمه و دلخراش زلزله بم كه در طي آن جمع زيادي از مؤمنين عزيز كشته و زخمي شدند، موجب تألم و تأثر شديد گرديد.
اين مصيبت بزرگ را به حضرت ولي الله اعظم ارواحنا فداه و به ملت نجيب ايران و به كليه مصيبت ديدگان تسليت عرض مي نمايم و از برادران و خواهران ايماني مي خواهم، مانند هميشه به ياري هموطنان آسيب ديده خود شتافته و در برطرف كردن نيازهاي آنان به وظيفه انساني و اسلامي خود عمل نمايند و در ضمن مجازند، نيمي از سهم مبارك امام(عج) را در امداد به فاجعه ديدگان مصرف نمايند. علو درجات درگذشتگان اين حادثه و شفاي عاجل مجروحين و تسلاي خاطر بازماندگان را در جوار مرقد مقدس علوي از خداوند متعال خواستارم».

گروه سياسي : رهبر معظم انقلاب اسلامي صبح ديروز با سفر به شهر زلزله زده بم، از اين شهر ويران شده بازديد كردند و در جمع شماري از مردم داغدار بم خاطرنشان كردند: داغ جوانان و همه عزيزاني كه در اين مصيبت بسيار سنگين جان باختند، قلب من و همه ملت و مسؤولان را بسيار متأثر ساخته است و ياد اين قربانيان از خاطر هيچكس نخواهد رفت.
حضرت آيت الله خامنه اي در ابتداي ورود به بم حدود دو ساعت از مناطق مختلف اين شهر بازديد كردند.
رهبر معظم انقلاب اسلامي سپس در جمع شماري از مردم مصيبت زده بم كه بسيار متأثر بودند، با عرض تسليت عميق به مردم صبور اين شهر و مناطق اطراف و همه ملت ايران تأكيد كردند: قلبهاي ما مالامال اندوه است اما به ياري پروردگار و همت و عزم و اراده مسؤولان و مردم از دل ويرانه هاي بم شهري آباد، بسيار مستحكم و بسيار بهتر خواهيم ساخت.
ايشان زلزله بم را مصيبتي بسيار سنگين و بزرگ خواندند و افزودند: همه عزيزاني كه در اين حادثه جانكاه قرباني شدند، داغ سنگيني بر دل من، مردم ايران و همه مسؤولان گذاشتند و در روزهاي اخير قلب من دائم زيربار فشار اين مصيبت بوده است.
حضرت آيت الله خامنه اي زلزله بم را از جمله ابتلائات و امتحانهاي الهي برشمردند و افزودند: هر كاري بشود، داغ سنگين عزيزاني كه در اين حادثه جان باخته اند همچنان بر قلب همه ما سنگيني خواهد كرد اما مي توان با عزم و اراده و كار به موقع، خسارتهاي اين حادثه را جبران كرد و همچون ملتهايي كه روند عظمت و بالندگي را از دل ويرانه ها و از درون مصيبتها آغاز كرده اند حادثه جان خراش زلزله بم را به آغازي براي بناي دوباره اما مستحكم اين شهر تبديل كرد.
ايشان با تشكر از مسؤولاني كه از اولين روز حادثه خود را به منطقه زلزله زده رسانده اند، افزودند: سپاه، ارتش، بسيج، نيروي انتظامي، هلال احمر همراه بخشهاي گوناگون دولت در نجات زلزله زدگان و امداد آنان تلاش كرده اند و با توجه به خسارات بسيار سنگين اين حادثه همه مسؤولان كشور و همه دستگاهها موظفند كليه امكانات خود را با سازماندهي مرتب و منظم به ميدان كمك به آسيب ديدگان بياورند و طبق مديريت متمركزي كه تشكيل شده و بايد تقويت شود همچنان به رفع نيازهاي مردم مظلوم بم و مناطق اطراف همت گمارند تا شايد اندكي از رنج و آلام اين مردم التيام يابد.
رهبر معظم انقلاب اسلامي با اشاره به افزايش كميت و كيفيت روند امداد آسيب ديدگان زلزله بم افزودند: همانگونه كه تصاوير تلويزيون نشان مي دهد همه ملت ايران در اين حادثه جانكاه با چشماني گريان و قلبهايي پراندوه به ياري آسيب ديدگان بم شتافتند و با مردم مظلوم بم همدردي كردند كه اين كمكها ادامه پيدا خواهد كرد.
ايشان همچنين براي مردم اندوه زده بم صبر و قدرت تحمل و اجر الهي مسألت كردند.
* حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب همچنين در جلسه اي با حضور جمعي از مسؤولان كشوري و محلي در منطقه زلزله زده بم با تأكيد بر ادامه تلاش سريع و بي وقفه براي تأمين نيازهاي فوري آسيب ديدگان خاطرنشان كردند: در روند تداوم امداد آسيب ديدگان بلاياي طبيعي معمولاً مشكلات فراواني بروز مي كندكه بايد ضمن حل مسائل موجود به فكر آن مشكلات نيز بود.
ايشان با اشاره به حضور سريع و مؤثر برخي دستگاهها و مسؤولان در منطقه براي ياري آسيب ديدگان افزودند: لازم است با ارزيابي روند امداد به فكر آينده نيز بود چرا كه نظير اين حادثه هر لحظه و در هرجا ممكن است روي دهد.
رهبر معظم انقلاب ايجاد مركزيتي بسيار قوي وآگاه به همه جوانب امر را در منطقه ضروري خواندند و افزودند: همه دستگاهها بايد تحت سازماندهي متمركز و با هماهنگي و همكاري كامل كليه امكاناتشان را براي امداد آسيب ديدگان زلزله اخير بسيج كنند.
* رهبر معظم انقلاب اسلامي همچنين در پايان سفر به شهر زلزله زده بم، با قدرداني از عملكرد دستگاهها در ياري رساندن به آسيب ديدگان اعلام كردند: باوجود اين تلاشها، همه نيازهاي مردم بم تأمين نشده است، بنابراين بايد كمك به مردم آسيب ديده اين شهر را استمرار بخشيد و تقويت كرد. ايشان با اشاره به تلفات زياد و تخريب گسترده مناطق مختلف شهر بم افزودند: لازم است مردم شهرهاي مختلف كشور كه تاكنون كمك هاي خوبي به آسيب ديدگان كرده اند، همچنان به ياري آسيب ديدگان ادامه دهند.

گروه سياسي: پاپ ژان پل دوم از مؤمنين جهان درخواست كرد براي قربانيان زلزله بم در ايران نماز بخوانند.
به گزارش ايسنا به نقل از روزنامه الشرق الاوسط ـ چاپ لندن ـ پاپ همچنين از تمام سازمانهاي بين المللي خواست كه كمكهاي خود را به ايران ارائه دهند. پاپ اظهار داشت: بياييد براي تمام ساكنان بم در ايران كه قرباني اين زلزله بزرگ شده اند ، نماز بخوانيم. وي گفت: خداوند هزاران تن را كه در اين زلزله كشته شده اند، بيامرزد و به تمام زخميان و كساني كه از اين زلزله جان سالم به در برده اند، كمك كند.
همچنين پاپ «ژان پل دوم» رهبر مذهبي كاتوليكها، يك كمك نقدي براي امدادرساني به شهرزلزله زده بم، در اختيار كليساي ايران قرار داد. در اطلاعيه روز گذشته واتيكان كه در اختيار ايرنا قرار گرفت آمده است: مطابق سنت هميشگي، ميزان كمك اختصاص يافته از سوي پاپ به زلزله زدگان بم، اعلام نمي شود. روز گذشته نيز كليساي كاتوليك ايتاليا، با ابراز تأسف و تأثر عميق از وقوع زلزله در شهر بم، دوميليون يورو براي كمك به آسيب ديدگان اين واقعه اختصاص داد.