پرسش: آيا نمك براي كودكان بد است؟ آيا بايد مصرف آن را در غذاي كودكم كم كنم يا كلاً در پخت غذاهايش از نمك استفاده نكنم؟
پاسخ: سديم زيادي در رژيم غذايي نمكدار، در بعضي كودكان و بزرگسالان به افزايش فشار خون منجر مي شود كه بعدها عامل خطرناكي در ايجاد بيماريهاي قلبي و سكته قلبي محسوب مي شود. همچنين سديم، باعث دفع كلسيم از طريق ادرار مي شود كه در بيماري پوكي استخوان نقش مهمي راايفا مي كند در حالي كه پيش بيني اين موضوع كه كدام كودك در آينده در معرض چنين بيماريهايي قرارمي گيرند مشكل است. بهترين راه اين است كه كودك را به يك نوع رژيم غذايي عادت دهيد كه بتواند تا آخر عمر آن را دنبال كند.سديم مصرفي روزانه براي بچه هاي سن ابتدايي، حدود ۲۰۰۰ ميليگرم معادل كمتر از يك قاشق چايخوري نمك است. اگر كودك به غذاهاي شور عادت كرده باشد ممكن است غذاهاي بي نمك در نظرش بي مزه باشند. علاوه بر اين، بسياري از غذاهاي كنسرو شده مثل سوپ ها، سس هاي گوجه فرنگي حاوي مقدار زيادي نمك مخفي هستند.
بهترين روش اين است كه به تدريج نمك را كم كنيم. از گذاشتن نمكدان روي ميز غذا خودداري كنيد. غذاهاي شور مثل چپيس و سيب زميني سرخ كرده (كه چربي زيادي هم دارند) ميل نكنيد. قبل از خريد غذاهاي كنسرو شده، منجمد يا غذاهاي پخته، به برچسب هاي آن دقت كنيد و در صورت امكان، انواع كم سديم آن را انتخاب كنيد. همچنين به كودكتان مقدار زيادي ميوه تازه بدهيد و براي طعم و مزه غذا به جاي نمك از ادويه هاي مختلف استفاده كنيد.
مترجم: لادن شريعت زاده
منبع:Parrnts / May.2003

سيمين مجلسي
چرا مي توان با غذاهاي گياهي زندگي سالم تري داشت. دلايلي را كه كارشناسان تعذيه عموماً براي اثبات اين موضوع مطرح مي كنند به اين شرح است:
۱ـ مواد غذايي گياهي حاوي همه پروتئين ها، هيدراتهاي كربن، چربيها، ويتامينها و مواد معدني مختلف است. بنابراين با مصرف مواد گياهي، نيازي به مواد حيواني نداريم.
۲ـ ويتامينها و مواد معدني در گياهان بيشتر است. به علاوه، مواد گياهي براي پخت به زمان كمتري نياز دارند، ويتامينها و املاح آن نيز بيشتر حفظ مي شود. در صورتي كه مواد غذايي حيواني به علت نياز به پخت طولاني تر، ويتامينهاي آن تا حدود زيادي از بين مي رود.
۳ـ مواد غذايي حيواني داراي مولكولهاي درشت تري هستند و براي تجزيه آنها به مولكولهاي كوچكتر (براي قابل جذب شدن)، نياز به تلاش بيشتر ارگانيسم بدن براي استفاده از آنها است. يعني واكنشهاي بيشتر بايد انجام گيرد و به همين ترتيب آنزيمهاي بيشتري به كار گرفته شود تا آنها به طور كامل تجزيه شده بتوانند وارد خون شوند.
۴ـ آنزيمها از جنس پروتئين هستند. بنابراين بخشي از پروتئين بايد به مصرف ساخت آنزيمهايي برسد كه براي هضم مواد غذايي حيواني لازم است. مواد غذايي گياهي به علت كوچك بودن مولكول شان با واكنشهاي كمتري تجزيه مي شوند و در مصرف آنزيم صرفه جويي مي شود. البته آنزيمها معمولاً با يك واكنش از بين نمي روند، ولي به تدريج طي چند واكنش، كارآيي خود را از دست مي دهند.
۵ـ واكنشها فقط به آنزيم نياز ندارند. كوانزيمها (معمولاً از گروه ويتامينها هستند) و كوفاكتورها (مواد معدني) نيز بايد مورد استفاده قرار بگيرند. بنابراين واكنشهاي بيشتر مواد حيواني مستلزم مصرف بيشتر آنزيم، كوانزيم و كوفاكتور است. در صورتي كه بدن به همه اين مواد براي انجام واكنشهاي بسيار مهم حياتي مثل ساخت هورمون، عمل انعقاد خون و يا استخوان سازي و... نياز دارد.
۶ـ معمولاً براي هر واكنش بايد ماده اي كه واكنش نشان مي دهد، به جايگاه خاصي از سلول انتقال يابد و براي اين انتقال خود يك واكنش موقتي لازم است. با اين وجود مي توان تصور كرد كه با مصرف غذاي حيواني چقدر كار اضافي به بدن تحميل مي شود و به ضعف و فرسودگي بدن مي انجامد.
۷ـ گروهي از متخصصين تغذيه غذاي گياهي را به تنهايي كافي نمي دانند. دلايل آنها اين است:
الف ـ تنوع آمينو اسيدها در گياهان كمتر است.
ب ـ ويتامين B12 در غذاي گياهي يافت نمي شود و منحصراً در گوشت وجود دارد.
براي پاسخ به اين دو مورد بايد نخست مختصري درباره ساخت آمينو اسيدها و ويتامين B12 توضيح داده شود. آمينو اسيدها مولكولهاي كوچك شده پروتئين ها هستند. هر پروتئين كه ما مصرف مي كنيم، بايد در دستگاه گوارش ما به آمينو اسيد يعني كوچكترين واحد پروتئيني تبديل شود تا قابل جذب شده، از راه خون به سلولهاي بدن برسد. اين آمينو اسيدها در مجموع ۲۰ نوع هستند كه ۱۰ نوع آن را بدن خود مي تواند از مولكول هاي ساده تر بسازد، ولي ۱۰ نوع ديگر بايد از طريق غذا به بدن برسد. گياهان حاوي اين ۱۰ نوع آمينو اسيد ضروري هستند، ولي هيچگاه از هر ۱۰ نوع در يك گياه ديده نمي شود. گياهان به صورت تركيبي مي توانند همه انواع آمينو اسيدهاي ضروري بدن را تأمين كنند. غذاهاي ما هم معمولاً تركيبي است. مثلاً نان را با سبزي (خوراك بادمجان و يا...) و يا برنج را با خورشت و يا به صورت انواع پلوها مثلاً باقلاپلو و... مصرف مي كنيم. غذاي حيواني مثل تخم مرغ هر ۱۰ نوع آمينه اسيد را دارد، ولي اين مزيتي نيست، زيرا ما هيچگاه نمي توانيم فقط تخم مرغ بخوريم. چون اين غذا فقط نياز پروتئيني ما را تأمين مي كند، ولي نياز به ويتامينها، املاح و موارد ديگر مورد نياز چگونه برطرف مي شود؟
و اما در مورد دوم يعني كمبود ويتامين B12 در دستگاه گوارش ما باكتريهايي زيست مي كنند كه از جهاتي برايمان مفيد هستند و يك كارشان ساخت ويتامين B12 است. ويتامين ساخته شده بايد دست نخورده وارد روده شده و جذب خون بشود، يعني نبايد تحت تأثير آنزيم هاي گوارشي و يا اسيد معده قرار بگيرد و گرنه خاصيت خود را از دست مي دهد. به همين علت سلولهاي ديواره معده انسان مواد شيمايي ويژه اي ترشح مي كنند كه اين ويتامين را پوشش مي دهد و از اثر آنزيم و اسيد معده به آن جلوگيري مي كند ولي هرگاه غذاي حيواني مصرف كنيم به علت پروتئين هاي بالاي آنها، اسيد بيشتري در معده ساخته مي شود. اين اسيد اضافي مي تواند پوشش ويتامين B12 را از بين ببرد و نتيجه آنكه اين ويتامين تجزيه شده و قابل استفاده بدن نخواهدبود. با مصرف غذاهاي گياهي اسيد معده به مقدار كم ترشح مي شود و آسيبي به اين ويتامين نمي رساند و باتوجه به آنكه نياز روزانه بدن به اين ويتامين فقط ۱۰ميكروگرم است از طريق باكتريهاي مهم دستگاه گوارشي تأمين مي شود.
۸ ـ تغذيه از طريق موادگياهي امكان ابتلا به بسياري از بيماريها را كاهش مي دهد:
الف : به علت اسيدكمتري كه در معده ترشح مي شود مشكلات گوارشي كمتري، به وجود مي آيد.
ب : چون ويتامين ها و املاح معدني موجب تعادل شيميايي بدن مي شوند، اجازه بروز ضعف به بدن را نمي دهند و آمادگي براي بسياري از بيماريها مانند سرطان كاهش مي يابد.
ج: بيماريهاي چون پاركينسون و آلزايمر به علت عدم تعادل موادشيميايي ايجاد شده در مغز و دستگاه عصبي است. باوجود ويتامين ها و املاح معدني كه در گياه وجود دارد واكنش هاي دستگاه عصبي با دقت بيشتري صورت گرفته و امكان اين عدم تعادل بسيار كاهش مي يابد.
د: كلسترول بالا روي عمل انسولين نيز اثر مي گذارد. كلسترول فقط در غذاي حيواني وجود دارد. البته بخشي از روغن هاي گياهي كه مصرف مي كنيم در بدنمان به كلسترول تبديل مي شود كه اين مقدار براي بدنمان لازم است. زيرا كلسترول در ساختار غشاي سلولي وجودداشته و براي ساختن سلول جديد به آن نياز داريم.
هـ : بيماريهايي مانند بالا بودن اوره و اسيد اوريك به علت مصرف زياد پروتئين است كه موجب درد مفاصل مي شود. غذاهاي گياهي حاوي مقدار زيادي فيبر(الياف) هستند و پروتئين آنها خيلي بالا نيست و از اين نظر هيچ مشكلي ايجاد نمي كنند.
۹ ـ گروهي از مردم تصور مي كنند كه گوشت، مرغ و ماهي براي بدن انرژي توليد مي كنند و بدون اين غذاها دچار فقر انرژي مي شويم. بايد توجه داشت كه بدن در حالت سلامت و بطور طبيعي هيچگاه از پروتئين براي سوخت استفاده نمي كند. زيرا پروتئين، حالت قليايي خون را از بين مي برد و اين مي تواند خطرناك باشد. حالت قليايي خون هميشه بايد حفظ شود و در حدود ۷‎/۴باشد. البته حدحالت قليايي خون مي تواند از ۷ تا ۷‎/۸نوسان داشته باشد ولي بيش از اين جايز نيست و امكان انجام واكنش هاي حياتي را كاهش مي دهد.پروتئين ها همانطور كه گفته شد بايد براي ماده سازي مصرف شوند. مثلاً براي ساخت آنزيم ها، يا براي ساخت هموگلوبين خون و… كه اين مقدار پروتئين باموادگياهي تأمين مي شود.
۱۰ـ اگر حذف پروتئين حيواني از برنامه غذايي تان به هر دليل مشكل است، ضمن صرفه جويي در مصرف آن توصيه مي كنيم حداقل هفته اي ۳روز رژيم گياهي را در برنامه غذايي خود منظور كنيد. همه صاحبنظران تغذيه براين امر تأكيد دارند و آن را موجب سلامتي بيشتر و طول عمر مي دانند.

دانشمندان نوعي موش پرورش داده اند كه بدن آنها كاملاً فاقد كلسترول است.به گزارش سايت آنانوا، برخلاف اين تصور كه كلسترول براي ادامه حيات ضروري است، اين موش در وضعيت نسبتاً سالمي به سر مي برد.
كلسترول كه انجام وظايف بسياري را در سلول ها به عهده دارد به تشكيل ساختار سلول ها و پيام رساني آنها كمك مي كند و با انسداد سرخرگ ها و بروز بيماري قلبي در ارتباط است. محققان در اين موش ها يك جهش ژنتيكي ايجاد كردند كه باعث مي شود ماده ديگري به نام «دسموسترول» جايگزين كلسترول شود.دكتر النا فينستين در اين زمينه گفت: امكان بقاي يك موش فاقد كلسترول و رسيدن حيوان به سن بلوغ با تأثيرپذيري اندك، حيرت انگيز است. كلسترول در دوران بلوغ حدود ۹۹ درصد تمام استروئيدها را در پستانداران تشكيل مي دهد.محققان براين باورند كه اين موش مي تواند به عنوان ابزار بسيار مفيدي براي بررسي نقش كلسترول در اندام هاي مختلف مورد استفاده قرار گيرد.
مشروح اين تحقيق در شماره اخير مجله «ساينس» منتشر شده است.

رئيس مركز ملي تحقيقات فرآوري ماهي گفت: به دليل ضعف فرهنگ مصرف آبزيان در كشور، سرانه مصرف ماهي در ايران از متوسط جهاني پايين تر است.به گزارش ايرنا، سيد رسول ارشد افزود: متوسط سرانه مصرف ماهي در جهان، ۱۵كيلوگرم است. در حالي كه در ايران، اين ميزان بين ۵ تا ۵‎/۵ كيلوگرم برآورد شده است.وي خاطرنشان كرد: مصرف ماهي در كشورهاي پيشرفته مانند ژاپن در حد بالايي است ولي در ايران به دلايل مختلف مصرف سرانه بسيار پايين است.وي بالا بودن قيمت ماهي، نامناسب بودن عرضه آن، نبود كارخانه هاي فرآوري بسته بندي جهت توليد و تنوع آبزيان، دسترسي نداشتن مصرف كنندگان به فرآورده هاي آماده طبخ و در دسترس نبودن ماهي را در تمام فصول سال از جمله دلايل عمده پايين بودن مصرف ماهي را در ايران ذكر كرد.رئيس مركز ملي تحقيقات فرآوري ماهي با اشاره به اين نكته كه ارزش غذايي ماهي بسيار بالاست گفت: امروزه ثابت شده مصرف ماهي در كاهش خطر مرگ ناگهاني، افزايش طول عمر، كاهش كلسترول خون، جلوگيري از سكته قلبي و فشارخون، ذات الريه و رماتيسم مؤثر است.
وي ماهي را حاوي پروتئين، ويتامين و املاح دانست وافزود: گوشت ماهي در رشد جسماني مطلوب، افزايش ضريب هوش كودكان، كاهش بيماري هاي رواني و رفع افسردگي نيز تأثير قابل توجهي دارد.