گروه اجتماعي ـ در پي انتشار خبر بررسي طرح انتقال پايتخت از تهران، مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، از آمادگي مجلس براي ارائه طرح ۳فوريتي انتقال پايتخت به مناطق كم خطر در برابر زلزله، خبر داد.
بر اساس آئين نامه داخلي مجلس در موضوعات بسيار مهم و حساس مجلس مي تواند با قيد ۳ فوريت و خارج از نوبت موضوعي را در صحن مجلس مطرح و در همان جلسه اعلام نظر كنند. حضور اعضاي شوراي نگهبان به هنگام بررسي طرح ۳ فوريتي در صحن مجلس الزامي است.
حسن روحاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي، روز يكشنبه گذشته گفته بود: «اين شورا در جلسه شنبه آينده، درباره طرحهاي ميان مدت و بلندمدت انتقال پايتخت به نقطه ديگر با جديت گفت وگو خواهد كرد.»
به گفته او از نظر شوراي عالي امنيت ملي، تهران، به دليل قرار گرفتن روي خط زلزله، براي پايتخت بودن مناسب نيست و پايتخت بايد به نقطه ديگري منتقل شود.
به گزارش خبرنگار «ايران»دكتر رمضانزاده سخنگوي دولت نيز در اين خصوص ديروز در جمع خبرنگاران گفت: متخصصين مطالعه انتقال پايتخت از تهران را از سال ۶۸ شروع كرده اند ولي هنوز به نتيجه كامل نرسيده اند.
وي افزود: در حال حاضر خبر جديدي در اين مورد وجود ندارد ولي آنچه مهم است اينكه تهران روي گسل زلزله قراردارد و ما بايد آمادگي لازم را كسب كنيم. رمضانزاده همچنين اعلام كرد: سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و وزارت مسكن و شهرسازي ۲ماه فرصت دارند تا گزارش خود را در مورد بافت فرسوده شهر تهران ارائه كنند.
در همين رابطه مهندس سهراب مشهودي، رئيس كميسيون ارتباطات و مجامع انجمن مديران فني اجرايي كشور نيز، در گفت وگو با خبرنگار «ايران» گفت: «طرح مربوط به انتقال پايتخت كه در سال۷۰ مطرح شده بود، در سال۷۵ لغو شد. در آن سال شهرداري تهران اعلام كرد كه قادر است تهران را به يك شهر سالم و مقاوم تبديل كند.
وي خاطرنشان كرد: «در حال حاضر با توجه به مسائلي كه در بم اتفاق افتاده است و اين موضوع كه با وقوع زلزله در تهران ممكن است امنيت ملي به خطر بيفتد و يك فاجعه انساني به وجود آيد، فرصت مناسبي فراهم شده است تا اين طرح، مجدداً مورد بررسي قرار گيرد.»
مهندس مشهودي گفت: «به علت وجود خطرات عمده از جمله زلزله بايد جلوي رشد تهران گرفته شود تا اين شهر فرصت بازسازي خود را پيدا كند و براي مقابله با اين خطرات به آمادگي لازم برسد.» وي با اشاره به نقشهاي متعدد پايتخت، انتقال پايتخت سياسي به شهري ديگر را مفيد ارزيابي كرد و افزود: «تهران نقشهاي متعددي دارد. از جمله نقش سياسي، صنعتي، اداري، تجاري و... دارد بخشي از اين نقشها بايد از اين شهر گرفته شود. به نظر مي رسد نقش سياسي و آموزشي بهترين گزينه براي انتقال است چون با صرف هزينه كمتري امكانپذير است. وي خاطرنشان كرد: در ابتداي مطرح شدن بحث انتقال پايتخت، يكي از اولويت ها شهر سمنان بود، چون موقعيت جغرافيايي مناسبي دارد و در فاصله مناسبي نيز از شهر تهران قرارگرفته است.
در همين زمينه جعفر گلباز، مخبر كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي، در گفت وگو با ايرنا طرح انتقال پايتخت از تهران را يك مسأله ضروري و حياتي دانست و گفت: با توجه به مشكلات فراواني كه در كلان شهر تهران وجود دارد، اين طرح مي تواند راه مناسبي براي حل اين مشكلات باشد.
وي افزود: امروزه دركشورهاي در حال توسعه، انتقال پايتخت يك امر متداول است و براي جلوگيري از بروز مشكلات فراوان اقتصادي، اجتماعي و سياسي در پايتخت، موضوع انتقال پايتخت و يا تفكيك مركزيت سياسي از مركزيت اقتصادي كشور مطرح مي شود.
نماينده ساوجبلاغ در مجلس شوراي اسلامي، مسأله آلودگي هوا و وجود گره كور ترافيك در شهر تهران را ناشي از وجود مراكز مهم اقتصادي، سياسي، علمي وفرهنگي در اين شهر دانست و تأكيد كرد: انتقال پايتخت از تهران به يك شهر ديگر، تمام اين مشكلات را حل خواهد كرد.
يك عضو شوراي اسلامي شهر تهران نيز تأكيد كرد: «با انتقال پايتخت، نيمي از ترافيك معابر شهر تسهيل خواهد شد.» «نسرين سلطان خواه» گفت: هم اكنون بيش از ۵۰ درصد از ۱۱ميليون سفر روزانه شهروندان به دليل كارهاي اداري انجام مي شود كه انتقال پايتخت اين سفرها را به حداقل مي رساند. سلطان خواه تأكيد كرد: شهرداري و شورا با انتقال پايتخت موافق هستند اما نه تمام آن، بلكه برخي از نهادهاي دولتي كه ارباب رجوع بسيار دارند خارج شوند. وي با اشاره به مشكلات خروج پايتخت از تهران گفت: اگر صرفاً براي فرار از بحران زلزله انتقال پايتخت صورت گيرد، مشكلات تهران دو چندان خواهد شد.
* ۵۷ شهر ايران روي گسل زلزله
در همين راستا مركز تحقيقات ساختمان ومسكن اسامي ۵۷ شهرايران كه احتمال بروز زلزله درآنها «خيلي زياد » است را اعلام كرد. مركز تحقيقات ساختمان ومسكن زيرنظر وزارت مسكن وشهرسازي فعاليت مي كند.
«بازتاب » اسامي ۵۷شهر مذكور را به اين شرح اعلام كرده است:
۱ ـ آبيك (استان قزوين ) ۲ـ اشتهارد (استان تهران ) ۳ ـ اليگودرز (استان لرستان) ۴ ـ بروجرد (استان لرستان) ۵ ـ بستان آباد (استان آذربايجان شرقي ) ۶ ـ بوئين زهرا (استان قزوين) ۷ ـ پلور ( استان مازندران ) ۸ ـ تاكستان (استان قزوين ) ۹ـ تبريز (استان آذربايجان شرقي ) ۱۰ ـ تهران (استان تهران ) ۱۱ ـ جيرنده (استان گيلان ) ۱۲ ـ خلخال (استان اردبيل ) ۱۳ ـ خوي (استان آذربايجان غربي) ۱۴ ـ دورود (استان لرستان ) ۱۵ ـ دشت بياض (استان خراسان ) ۱۶ ـ دماوند (استان تهران ) ۱۷ ـ ديهوك (استان خراسان ) ۱۸ ـ رباط (استان خراسان ) ۱۹ ـ رودبار (استان گيلان ) ۲۰ ـ رودهن (استان تهران ) ۲۱ ـ ري (استان تهران) ۲۲ ـ سرايان (استان خراسان ) ۲۳ ـ سلماس (استان آذربايجان غربي ) ۲۴ ـ سيرچ (استان كرمان ) ۲۵ ـ شهداد (استان كرمان ) ۲۶ ـ شهميرزاد (استان سمنان ) ۲۷ ـ شيروان (استان خراسان ) ۲۸ ـ طبس (استان خراسان) ۲۹ ـ فارسان (استان چهار محال وبختياري ) ۳۰ ـ فاروج (استان خراسان ) ۳۱ ـ فردوس (استان خراسان) ۳۲ ـ فريدونشهر (استان اصفهان ) ۳۳ ـ فشم (استان تهران) ۳۴ ـ فيروزكوه (استان تهران) ۳۵ ـ قائن (استان خراسان ) ۳۶ ـ قزوين (استان قزوين ) ۳۷ ـ قوچان (استان خراسان ) ۳۸ ـ كاخك (استان خراسان ) ۳۹ـ كامياران (استان كردستان ) ۴۰ ـ كرج (استان تهران) ۴۱ ـ كنگاور (استان كرمانشاه ) ۴۲ ـ كوشك نصرت (استان قم ) ۴۳ ـ كوهرنگ (استان چهارمحال وبختياري ) ۴۴ ـ گلباف (استان كرمان) ۴۵ ـ گناباد (استان خراسان ) ۴۶ ـ گيفان (استان خراسان) ۴۷ ـ مردآباد (استان تهران ) ۴۸ ـ مرند (استان آذربايجان شرقي) ۴۹ ـ مريوان (استان كردستان ) ۵۰ـ منجيل (استان گيلان ) ۵۱ ـ مهدي شهر (استان سمنان ) ۵۲ ـ ميانه (استان آذربايجان شرقي ) ۵۳ ـ نايبند (استان خراسان) ۵۴ ـ نوسود (استان كرمانشاه) ۵۵ ـ نهاوند (استان همدان) ۵۶ ـ ورامين (استان تهران ) ۵۷ ـ هشتگرد (استان تهران )
گفته مي شود مركز تحقيقات ساختمان ومسكن شهرهاي كشور را از نظر احتمال بروز زلزله به ۴ دسته با احتمال خيلي زياد ، زياد ، متوسط و كم تقسيم بندي كرده است.
از سوي ديگر كارشناسان مي گويند ايران يكي از مستعدترين كشورهاي روي خط زلزله دنيا است. بطوري كه تنها ۳درصد از مناطق كشور در طبقه بندي مناطق كم خطر از نظر زلزله قرار مي گيرند. برهمين اساس كارشناسان ومحققان «جايكا» (آژانس همكاريهاي بين المللي ژاپن) باتحقيقي كه روي ساختمانهايي كه عمر آنها بيش از ۳۷ سال است انجام داده اند وبا مقايسه بلوك بندي كه دراين تحقيق مدنظر آنان بوده است به نتايجي دست پيدا كرده اند كه نشان مي دهد ساختمانهاي شهرتهران از نظر ميزان مقاومت وپايداري در برابر زلزله وضعيت مطلوبي ندارند.
طبق تحقيقات انجام شده توسط اين كارشناسان درصورت وقوع زلزله با قدرت ۷درجه درمقياس ريشتر درتهران باتوجه به عمر بالاي ۳۷ سال ساختمانها بيشترين آسيب متوجه ساختمانهايي خواهد بود كه به ترتيب در مناطق ۱۰ ، ۷ و ۱۱ تهران واقع شده اند. اين محققان طي بررسي هاي خود دريافته اند براي وقوع چنين حادثه اي مي توان تخريب ۵۰۰هزار ساختمان را در شهر تهران پيش بيني كرد در چنين شرايطي حدود ۵۵درصد از ساختمانهاي شهر آسيب خواهند ديد كه باتوجه به اين ميزان حدود ۲۲ درصد درآمدملي ايران خسارت مي بيند و ۳۸۳هزار نفر كشته مي شوند.
* سوابق بحث انتقال پايتخت از تهران
انتقال پايتخت از تهران از ابتداي دهه ۶۰ مطرح بود ولي اين بحث از اوايل دهه۷۰ جدي شد.
آلودگي هوا، تراكم جمعيت، ترافيك سنگين شهري و افزايش نابه هنجاريهاي اجتماعي و... عواملي بود كه مسؤولان نظام را به فكر انتقال پايتخت از تهران انداخت.
درسال ۱۳۷۵ حجت الاسلام اكرمي عضو هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در سخناني درهمين ارتباط خواستار انتقال مراكز نظامي، پادگانها و دستگاههاي دولتي و غيرضروري به استانهاي همجوار ازجمله سمنان، زنجان، قم و مركزي شد. اما موضوع انتقال پايتخت تا آن روز برسر انتقال رسمي پايتخت يا انتقال برخي دستگاهها باقي ماند و هيچ خبري دال بر تصويب قانون يا توافقنامه اي دراين خصوص منتشرنشد تا اينكه غلامحسين كرباسچي شهردار وقت تهران اعلام كرد: شهرداري قادر است با اجراي طرح هايي ساختار تهران را به عنوان يك پايتخت مناسب بسازد.
آن زمان كرباسچي با استناد به نتيجه بخش بودن ساخت و ساز بزرگراهها در تسهيل ترافيك شهر، مابقي مشكلات را نيز قابل حل مي دانست و به شدت با اين انتقال مخالفت كرد. كرباسچي خرداد۷۷ درهنگام دفاع از اتهامات وارده در دادگاه كه بطورعلني پخش شد نيز مباحث مطرح شده و تصميمات اتخاذشده درخصوص انتقال پايتخت را علني ساخت و اظهارداشت: تهران با برآورد وزارت مسكن و مسؤولان رده بالا غيرقابل سكونت اعلام شده بود. وي افزود: براي انتقال پايتخت، حداقل دوهزارميلياردتومان هزينه نيازبود. صورتجلسه مذاكرات دولت درسال ۶۸ و ۶۹ را بياوريد و مطالعه كنيد. ما با همت برخي مديران از انتقال پايتخت جلوگيري كرديم. يك ماه پس از اين تاريخ، متن كامل دفاعيه كرباسچي و حرفهاي وزيركشور وقت منتشرشد. دراين متن به صحبتهاي وزيركشور هم اشاره شده است:«...درصورتجلسه سال ۶۸ و ۶۹ هست كه آقاي كازروني طرحي آورده كه پايتخت را عوض كند. شاهرود، خدابنده، سيوندفارس، دورود و ازنا انتخاب شده بود. در دو جلسه در دولت بحث شد و درسه جلسه دركميسيون اقتصادي دولت. دليل هم اين بود كه مشكلات تهران قابل حل نيست. هزينه هاي انتقال به قيمت آن زمان چيزي حدود دو هزارميلياردتومان برآورد شده بود. به گفته وزير وقت كشور كرباسچي تنها مخالف اين مسأله بوده است. كرباسچي گفت: با يك بيستم پولي كه مي خواهيد خرج تهران كنيد پايتختي به شما مي دهم كه دلتان مي خواهد و اگر دلتان مي خواهد هيچ چيز هم از دولت نمي گيرم. دولت، آن روز به اتفاق، موافق مسأله انتقال بود.»
