بم ـ مجيد نعمت اللهي
زمان به سرعت مي گذرد تا زمين همچنان شرمسار كودكاني كه در چشم به هم زدني پدر، مادر و تمام زندگيشان را از آنها گرفته است بماند. ۲ هفته از وقوع حادثه اي كه دنيا را تكان داد مي گذرد. گفته بودند كار آواربرداري و كشف اجساد به پايان رسيده است اما درست در اولين لحظات ورود مان به بم خبر كشف نزديك به ۲۰ جنازه در تنها ۲ نقطه شهر را مي شنويم.
خودمان را به خيابانهاي بوعلي، تختي و كوچه روبروي ارگ قديم مي رسانيم جايي كه جنازه ها كشف شده تنها از ۲ خانه همجوار حدود ۱۵ جنازه بيرون آورده اند و خانه هاي ديگري هستند كه روي زمين خوابيده اند. اماهمچنان آواربرداري نشده اندو ساكنانشان در زير آوارها باقي مانده اند. يكي از مسؤولين مي گويد:« ما براساس اطلاعات مردمي آواربرداري و كشف جسد را انجام داده ايم و در مابقي نقاط به دليل مسائل حقوقي آواربرداري انجام نشده است».
در كوچه روبروي ارگ قديم، جسد دختري ۱۴ ـ ۱۳ ساله از زيرآوار بيرون آورده شده است. يكي از اهالي اين محله مي گويد: به دليل اعلام مسؤولين مبني بر پايان كشف اجساد بيشتر گروههاي جست و جو به شهرهاي خود برگشته اند و تنها چند گروه باقي مانده اند و انبوهي از جنازه ها كه به خاطر وضعيت ناهنجاري كه پس از گذشت ۲ هفته پيدا كرده اند نزديك شدن به آنها واقعا غيرممكن است. بالاخره بعد از ۲ هفته و با واقع بيني بيشتر مسؤولين استان كرمان كه بر ۲۵ هزار نفر در آمار تلفات تأكيد داشتند در محاسبات جديد خود اين آمار را بيش از ۴۰ هزار نفر اعلام مي كنند.
كه در بي نظمي، وقتهايي كه تلف شد و فرصتهايي كه از دست رفت با شرايط اضطراري روزهاي اول پس از وقوع زلزله توجيه شد اما پس از گذشت ۱۴ روز بسياري از مشكلات همچنان ادامه دارد. اين راگلايه جمع زيادي از مردم در مناطق مختلف شهر از نحوه توزيع كمكهاي مردمي و وجود نواقص بي شمار در اسكان اضطراري مردم مي گويند.
\ ثانيه اي ۴۲هزار كشته
با بررسي آمار متوفيات زلزله بم كه در شهرهاي زاهدان، بم، جيرفت، كرمان و ساير شهرها به خاك سپرده شده اند آمار تلفات زلزله به حدود ۴۲هزار نفر رسيده است و آمار نهايي تلفات در روزهاي آينده به وسيله فرماندار شهرستان بم اعلام خواهد شد. علي باقري زاده شهردار بم با بيان اين مطلب گفت: به دليل اعلام پايان آواربرداري و كشف اجساد از طرف مسؤولين، بيشتر گروههاي تفحص به شهر خود بازگشتند ولي كشف روزانه اجساد و كشف بيش از ۱۵جسد در خيابان تختي و كوچه ارگ قديم در چهاردهمين روز پس از وقوع زلزله نشانه آواربرداري نامنظم و به جاي ماندن اجساد در زير آوار است.
شهردار بم گفت: پس ازگذشت ۲هفته از وقوع زلزله مسؤوليت متوفيات به شهرداري بم واگذار شده است در حالي كه قبل از اين هيچ متولي نداشته است. وي افزود: بيشتر ستادهاي معين كه مسؤوليت ۱۲منطقه شهر را به عهده دارند نيروي خدماتي و واحد شهرداري مستقر در بم ندارند و به همين دليل در اكثر نقاط شهر مجدداً زباله ها انباشته شده و موجب اعتراض مردم به شهرداري شده است كه در صورت تأمين ماشين آلات موردنياز شهرداري مي تواند با كمك نيروهاي بومي اقدام به جمع آوري زباله از سطح شهر و جلوگيري از گسترش آلودگي شود. باقري زاده گفت: با توجه به كاهش روزانه نيروها و ماشين آلات ستادهاي معين شهرداري بم بايد تقويت گردد تا بتواندخدمات شهري را ارائه دهد.
وي گفت: با توجه به تخريب كامل تأسيسات شهري و امكانات شهرداري راه اندازي غسالخانه سيار ضروري است و راه اندازي آتش نشاني نيز به دليل وزش بادهاي فصلي در اين منطقه و وجود كمپهاي نيروهاي خارجي اهميت زيادي دارد.
وي در پاسخ به اين سؤال كه چرانظارت صحيح بر ساخت و سازهاي شهري از طرف متوليان اين امر صورت نگرفته است تا تلفات اين حادثه از ميزان فعلي كمتر شود گفت: مجموعه اي از عوامل همچون كوتاهي شهرداري و سازمان نظام مهندسي در نظارت، فرهنگ نادرست مردم در زمينه ساخت و ساز مسكن، بنيه مالي ضعيف مردم و وضعيت اقتصادي كشور دست به دست هم داد تا شهري كه حدود ۱۰۰هزار نفر جمعيت را در خود جاي داده بود به ويرانه تبديل شود.
شهردار بم گفت: از زمان پذيرش مسؤوليت در شهرداري شناژ عمودي و افقي ساختمانهاي باسازه باربر و مواردي ديگر در ساخت مسكن را اجباري كردم، اما همواره با مقاومتهايي روبرو بودم و در موارد متعدد مردم به دليل برخي سختگيريها با ما درگير نيز مي شدند چرا كه بنيه مالي مردم براي آنها محدوديتهايي ايجادمي كرد.
وي گفت: علاوه بر شهرداري اگر ناظران و بازرسين سازمان نظام مهندسي به صورت جدي تر اقدام مي كردند با مشكل كمتري روبرو مي شديم. در نهايت ترحم نابجا در مورد افرادي كه به دليل مشكلات اقتصادي اقدام به ساخت و سازهاي غيراصولي مي كنندنقش مهمي در افزايش تبعات وتلفات اين حادثه داشت كه بايد حداقل در اين مورد به خاطر مردم قاطعانه برخورد كرد و ترحم را فراموش كرد. باقري زاده گفت: با وجود راه اندازي چندين اردوگاه، بيشتر مردم كه به سكونت در باغ شهر بم عادت دارند همچنان در مقابل خرابه هاي خود در چادرها اسكان دارند.
خبر ديگري حاكي است از ۸۴ آزاده شهرستان بم ۱۲نفر در جريان زلزله بم جان خود را از دست دادند كه از اين تعداد ۸نفر با تمام افراد خانواده جان سپرده اند. ۶۲نفر از كودكان آزادگان شهر بم نيز درشمار قربانيان زلزله بوده اند و ۱۰۰نفر ازخانواده آزادگان نيز كه مصدوم شده اند به مراكز درماني منتقل شدند.
\ آمريكاييها تا ۱/۵ ماه در بم مي مانند
از روزهاي اوليه پس از زلزله بم بيمارستان صحرايي آمريكا با ۷۰ نفر نيروي متخصص و خدماتي و ۳۰ پزشك فعاليت خود را در بم آغاز كرد و پس از يك هفته به كار خود پايان داد. اين بيمارستان در مدت فعاليت خود قريب ۱۰۰۰ نفر بيمار پذيرش داشته و ۶ كودك نيز در اين بيمارستان صحرايي متولد شدند. درحال حاضر نيز يك درمانگاه وابسته به كليساي پريس پيترين از جنوب آمريكا در بم فعال مي باشد. سعيد عليزاده راهنماي اين گروه مي گويد: اين گروه در هنگام بروز چنين حوادثي آماده اعزام به تمام نقاط دنيا مي باشد كه با همكاري خوب هلال احمر، وزارت كشور و وزارت بهداشت توانستند به ايران بيايند. آنها در اولين روز كاري حدود ۲۵۰ نفر بيمار پذيرش داشتند. در حال حاضر نيز حدود ۱۵ نفر تيم ثابت پزشكي دارند و پنج گروه پنج نفره نيز در هفته هاي آينده به ايران مي آيند، برنامه ريزي براي ۱/۵ ماه فعاليت در بم قطعي شده است.
تام فلملي (Tom Felmly) مدير درمانگاه آمريكا در بم مي گويد: دو سه روز قبل از سال نو ميلادي خبر فاجعه بم را شنيديم و با پيگيري اخبار متوجه شديم عمق فاجعه بيشتر از آنچه كه شنيده ايم هست.
با همكاري مسؤولين ايران عازم بم شديم. كساني كه در گروه ما عضويت دارند همه داوطلب هستند و خوشحاليم كه توانستيم بدون محدوديت وارد ايران شويم. گروه، مراقبت از بيماران در مورد ناراحتي هاي عمومي و مسائل رواني را پيگيري مي كند و از شيوع بيماريهاي عفوني و فراگير نيز پيشگيري مي كنيم.
در بازديد از شهر بم آنچه ديديم با وجود اينكه بسياري از اجساد جمع آوري شده بود خيلي وحشتناك بود، قلب همه ما را اين صحنه ها به درد آورد، وقتي ديديم با اين اتفاق خانواده ها و بچه هاي كوچك مجبورند در چادرها زندگي كنند خيلي ناراحت شديم.
وي افزود: برخورد همه مردم با ما واقعاً خوب بود. به ما خيلي كمك كردند. با اينكه همه آنها داغدار بودند؛ همه مردم و مسؤولين در اين مدت با آنها درارتباط بودند، واقعاً به ما كمك كردند، از هلال احمر و وزارت بهداشت به خاطر حمايتهايشان تشكر مي كنم.
وي اظهار داشت: بم به عنوان شهري زيبا و تاريخي در مسير جاده ابريشم با تصاويري كه قبلاً از آن ديده ام بايد دوباره بازسازي شود.طبيعي است كساني كه شهر بم و ارگ قديم را ديده اند مي دانند تكنيك هاي رايج خانه سازي در كوير براي مقاومت در مقابل حوادث طراحي نشده اند خيلي جاي تأسف است كه اين واقعه فاجعه اي با اين ابعاد پديد آورده است تكنيك هاي معماري زيادي وجود دارد نظير آنچه در ارگ جديد به كار گرفته شده كه با به كارگيري آنها خسارات اين حوادث كمتر خواهد شد. كشورهاي زيادي تمايل دارند درباره خسارات شهر تاريخي بم براساس معيارهاي صحيح معماري مشاركت كنند.
\ مجهز ترين تعميرگاه ايران خودرو در جنوب شرق كشور در بم احداث مي شود
مجهز ترين تعميرگاه ايران خودرو در جنوب شرق كشور در بم احداث مي شود. احمد خادم المله مشاور مطبوعاتي مدير عامل ايران خودرو كه به بم سفر كرده بود، افزود: اين شركت نهايت تلاش خود را براي كمك به مردم بم انجام داده و اين سياست را ادامه خواهد داد. وي افزود: در حال حاضر اكيپ سيار ايران خودرو (امداد خودرو) در شهرستان بم مستقر شده و به خدمات رساني مشغولند. با شهرداري بم نيز مذكراتي صورت گرفت تا پس از مشخص شدن زمين مورد نظر، احداث مجهز ترين تعميرگاه ايران خودرو در جنوب شرق كشور آغاز شود.خادم المله افزود: در ۲ هفته گذشته دو محموله قطعات ماشين به بم ارسال شد كه در اختيار مردم قرار گيرد. رئيس ستاد امداد رساني گروه صنعتي ايران خودرو در ادامه گفت: ايران خودرو در صدد است با تخصيص تاكسي و ميني بوس هاي جديد، ناوگان حمل ونقل شهر بم را احداث كند.
\ دستگيري ۹۰ سارق در بم
سردار دارايي فرمانده نيروي انتظامي استان كرمان گفت: فعاليت نيروي انتظامي تنها در شهر بم متمركز نيست و قرارگاه مقدم مرصاد تمامي تحركات اشرار را در شهرستان بم در كنترل دارد. نيروي انتظامي در روزهاي گذشته ۹۰ سارق را در شهر بم دستگير نموده است. در حال حاضر نيز ۷۰ پاسگاه چادري، ۶ گشت آگاهي، ۷ گشت خودرويي، ۱۱ ايستگاه بازرسي در وروديها و خروجيهاي شهر بم راه اندازي شده است وي تعرض به نيروهاي خارجي را شايعه خواندو گفت: نيروي انتظامي امنيت بيش از ۱۷۵۰ نيروي خارجي حاضر در منطقه را به عهده داشت كه به خوبي در اين زمينه فعاليت كرده و بااستقرار پاسگاه در ستادهاي معين و كمپ نيروهاي خارجي نسبت به تأمين امنيت اقدام كرد. وي افزود: وجود برخي نابسامانيهاي اجتماعي در روزهال اول حادثه به دليل روش نادرستي بود كه در توزيع كمكهاي مردمي در پيش گرفته شده بود. وي با انتقاد از نحوه امدادرساني گفت: با فرض وجود ۲۰ هزار نفر در بم چرا بايد دهها هزار چادر بدون برنامه ريزي وارد شهر بم شود در حاليكه توزيع درست يا نادرست اين امكانات به نيروهاي امنيتي مربوط نمي شود.