\دكتر فرجاد:
اگر انسان در زندگي دچار شكست هايي شود، زمينه هاي خشونت در او تقويت مي شود و زمينه مناسبي براي حمله به اطرافيان پيدا مي كند
\دكتر ابراهيم مقدم: نقش شناخت، تفكر و باور خيلي مهم است. انسان ها پردازشگر اطلاعات هستند اگر باورها را كنار بگذاريم و ماشيني بگوييم، به بيراهه رفته ايم
\زينب رنجبر:
وقتي تربيت ناقصي بر انسان صورت
مي گيرد و انسان به آن ظرفيت
تربيت پذير نمي رسد خشونت را
بروز مي دهد
\دكتر نجفي توانا: خشونت ابتدايي ترين اظهار نظر
شخصي است. پرخاشگري فرآيند خشونت است كه به صورت عملي يا قولي انجام مي شود
\ دكتر عبداللهي:
در پخش فيلم ها به نظر من براي صدا و سيما
به علت نقش مذهب محدوديت وجود دارد.
ما ناچاريم فيلم هايي را كه جنبه ضد اخلاقي دارند حذف كنيم
\ دكتر فدايي:
در فيلم و كارتون پرخاشگري سبب افزايش رفتار پرخاشگرانه
در كودك طبيعي با خانواده سالم
نمي شود

جلوه هايي از خشونت هر روز در اطراف همه ما مشاهده مي شود. مردي كه بر سر همسرش، همكارانش و يا فرزندانش فرياد مي زند، زني كه بعد از انجام كارهاي روزانه خسته با خانواده اش درگير مي شود، جواني كه اقدام به نزاع يا قتل در خيابان
مي كند، نوجواني كه در مدرسه با همكلاسي هايش درگير مي شود و... همه و همه نمونه هايي از خشونت هستند. دومين بخش ميزگرد خشونت را كه باحضور دكتر فدايي ـ روانپزشك ـ ، دكتر فرجاد ـ آسيب شناس، دكتر نجفي توانا ـ جرم شناس ـ ، زينب رنجبر ـ معاون قضايي مجتمع خانواده ـ و دكتر عبداللهي ـ
جامعه شناس ـ و دكتر ابراهيم مقدم ـ روانشناس ـ برگزار گرديد، مي خوانيد:
مريم ساماني
\ هدف پرخاشگر چيست و اصلاً چرا پرخاشگري روي مي دهد؟
دكتر فرجاد: پرخاشگر و خشونت يك حالت عاطفي خشم آلود است و اثرش
آسيب رساني به يك شخص و يا رسيدن به هدفي است. يك بمب گذار هدف دارد و 
كتك زننده و قاتل هم به يك شخص آسيب مي رسانند. در خشونت تعمد در پرخاشگري است. شخصي كه اقدام به خشونت رفتاري
مي كند، مي داند كه دارد حمله مي كند ولي به اثرات بعدي آن فكر نمي كند حتي در قتل ها ۱۱ درصد قاتلان به دليل عصبانيت مرتكب قتل شده اند در حالي كه قبل از آن
نمي خواسته اند قتل كنند.
هر انساني ذاتاً خشونت دارد وظيفه مربيان و والدين است كه كنترل و تغيير عاطفي داشته باشند. هر پرخاشگري مي تواند به ناكامي منجر شود و قطعاً يك رفتار غير قابل پيش بيني و با ور اتفاق مي افتد و برعهده مربيان است كه محبت را جايگزين خشونت كنند. در ادبيات هم داريم: از محبت خارها گل مي شود. ما ايراني ها تشنه محبت هستيم.
يك نكته كه بايد به آن اشاره كنم اين است كه اگر انسان در زندگي دچار شكست شود زمينه هاي خشونت در او تقويت
مي شود و زمينه مناسبي را براي حمله به اطرافيان پيدا مي كند. در اين موارد والدين، مدرسه و اطرافيان بايد اين زمينه ها
را تشخيص داده و حل كنند. زيرا ناكامي احساس ناخوشايند ايجاد مي كند. محرك ناخوشايند خشونت را تقويت مي كند. برخي از محركها از طريق اجبار احساسي به وجود مي آيد مثلاً در دوران كودكي به خصوص ۵ تا ۷ سالگي كه زمينه تدوين شخصيت است بچه بايد از محبت برخوردار شود. جلوي بچه ۷ تا ۱۱ ساله والدين نبايد ستيزه كنند.
از عوامل شخصيت پرخاشگر و اختلال شخصيت و دوگانگي شخصيت ستيزه جوي اين گونه بچه ها است.
بايد توجه داشت كه برخي از محرك ها اثر بيشتري در بروز خشونت دارند. برخي از مردم به علت خاطرات تلخ گذشته گاهي رفتار پرخاشگرانه مي كنند.
دكتر ابراهيم مقدم: به زعم ماروانشناسان بين خشم و پرخاشگري تفاوت است، ما نبايد اين دو را يكي در نظر بگيريم.
پرخاشگري زماني است كه فردبه چيزي يا كسي كه جلوي او است تعمداً آسيب برساند. احتمال دارد فردي كه داخل اتوبوس است صندلي اتوبوس را پاره كند در اينجا پرخاشگري مي كند ولي لزوماً عصبي نيست.
دكتر فدايي: چرا آقاي دكتر.
دكتر ابراهيم مقدم: فردمي تواند چندسال براي انتقام گرفتن برنامه ريزي كند ولي دراين سالها هميشه فوران نكرده است.
دكتر فرجاد : اين دو با هم هستند، جدا نكنيد.
دكتر ابراهيم مقدم: دريك نفر حالت خشم شايد باشد ولي يكباره آسيب برساند ولي پرخاشگر نيت به آسيب رساندن دارد.
دكتر فدايي: عوامل ناخودآگاه كه جابه جا شده است.
دكترنجفي توانا: اميال سركوفته، شكست درعشق، مافياگرايي و... ازخشونت است.
خشونت ابتدايي ترين اظهارنظر شخصي است. پرخاشگري فرآيند خشونت است كه به صورت عملي يا قولي انجام مي شود.
دكتر عبداللهي: درروانشناسي اجتماعي تفاوت زيادي ميان پرخاشگري و خشونت نيست. پرخاشگري هر رفتاري است كه هدفش آسيب رساندن است.
زينب رنجبر : پرخاشگري حالتي پيشرفته است يا خشونت؟
دكتر ابراهيم مقدم: اين دو خواستگاه متفاوت است.
دكتر نجفي توانا: خشونت حالتي رفتاري است.
دكتر ابراهيم مقدم: خشم، غضب، كينه و... مترادف هستند. دربحث هاي علمي به صورت قصد و نيت است و شايد شخص موفق نشود.
طبق نظر دانشمندان پرخاشگري ناكامي به وجود مي آورد.
مسأله بعدي اين است كه نقش شناخت، تفكر و باور خيلي مهم است. درمورد فيلمها بايد بحث يادگيري اجتماعي را گوشزدكنيم. براي شما به عنوان استاد اين فيلم همانقدر پرخاشگري را آموزش مي دهد يا يك كودك؟ پس بحث آگاهي است ما معتقديم كه انسانها پردازشگر اطلاعات هستند. اگر باورها را كنار بگذاريم و ماشيني بگوييم بيراهه رفته ايم.
پس بحث فرد، مسائل شناختي، باورها، نظام فكري و فرهنگي مهم است.
دكتر نجفي توانا: خشونت يك فرايند است. بين خشونت و خشم و پرخاشگري و خشم بايد تفاوت قائل شويم.
زينب رنجبر :وقتي تربيت ناقصي بر انسان صورت مي گيرد و انسان به آن ظرفيت تربيت پذير نمي رسد، خشونت را بروز مي دهد. به نظرمن خشونت نتيجه عدم طي فرايند رشد است. چون انسان در دوره هاي خاص زندگي بايد نيازهايش موردتوجه قرارگيرد و در درازمدت با مهيابودن ابزارخشونت بروزمي كند.
دكتر ابراهيم مقدم: دربحث ديگر در روانشناسي ما اعتقادداريم كه فرد به تفكرعالي نرسيده است.
كساني كه مشكلات و ناكامي داشته اند، دست به خشونت مي زنند. همه ما در طول زندگي ناكامي و عقده داشته ايم ولي استفاده مناسب از اين عقده ها اهميت دارد.
درخشونت هم همين طور است. فرد مجرم آنقدر واقعگرا نيست كه قبول كند خودش مرتكب جرم شده است و او بيشتر عوامل خارجي را مقصرمي داند. بنابراين بهترين كار اين است كه ما قوه تفكر را افزايش دهيم و فرد بايد از نظر اخلاقي رشدكند.
دكتر نجفي توانا: تفكر يعني چه؟
دكتر ابراهيم مقدم :تفكر يك فرآيند است. كودكي را درنظر بگيريد كه دوچرخه اش را دزديده اند او مي گويد مهم نيست ولي فردي كه خودرواش دزديده شده است آيا همين را مي گويد؟ درحالي كه دوچرخه براي آن بچه در آن رشد و شناخت همان حكم خودرو را دارد پس اين تفكر است كه اينجا وجوددارد.
ما چند مرحله براي رشد تفكر داريم. مرحله اول تفكر اوليه كه مي گويد: همه چيز شدني است و دراين مرحله تصميم صورت مي گيرد. بعضي از بزرگسالان تفكرشان رشديافته نيست.
اگر فرد تفكر رشديافته داشته باشد، مسائل را حل مي كند. چون تفكر از مسأله به حل مسأله حركت مي كند و اگر اينطور حركت كند، خشونت نمي كند. افرادي كه خشونت مي كنند آموزش نديده اند ولي كساني كه در نوع دوم و سوم تفكر پيش مي روند به سوي تفكر انتزاعي مي روند. كسي كه عمل خشونت بار مي كند به آن تفكرنمي رسد.
زينب رنجبر: اقتصاد مي تواند هم مهار كننده و هم افزايش دهنده خشونت باشد، يعني ترويج خشونت خيلي ميان خانواده مرفه و فقير با هم تفاوت ندارد.
دكتر نجفي توانا: بيشترين علت بزهكاري در آمريكا به علت حس محروميت و تبعيض است.
دكتر عبداللهي: بله! دليلش اين است كه ميزان محروميت بالا است. محروميت به صورت نسبي در سياه آمريكايي چون مجاور سفيد آمريكا است و شرايط او را از نزديك مي بيند، بالا است، چون او اين تبعيض را مي بيند و لمس مي كند. در نتيجه واكنش نشان مي دهد كه چرا اين شرايط براي من نيست.
در عوض اگر وضعيت سياه آمريكا را با سياه آفريقا مقايسه كنيد، سياه آمريكا شرايط بهتري دارد، ولي ناكامي اش بيشتر است.
\ آيا وضعيت اقتصادي مي تواند موجب شود تا فرد، پرخاشگري را تحمل كند؟ و اصلاً بين رفاه و خشونت چه رابطه اي است؟
زينب رنجبر: اينجا يك بحث است و آن بحث تحمل زنان در مراجعه به دادگاه براي طلاق است. زناني كه شوهرانشان وضع مالي خوبي دارند، با وجود تحكم بيشتر كمتر مراجعه مي كنند. اينجا آن فشار و خشونت هست، ولي مسائل رفاهي جايگزين آن مي شود. بنابراين در جوامع مرفه، خشونت هست، ولي مسائل رفاهي جايگزين شده است.
دكتر عبداللهي: در جوامع مرفه نوع خشونت بيشتر و شديدتر است. يك نموداري را داريم كه نشان مي دهد ميزان قتل در هر صد هزار نفر چقدر است. اين نمودار در كمترين مورد مربوط به كشور نروژ است كه يك نفر در صد هزار نفر است، ولي بالاترين موارد مربوط به انگليس، كانادا، ايرلند شمالي و تايلند است و ۱۴ نفر از صد هزار نفر در سال كشته مي شوند.
دكتر نجفي توانا: ايران بالاترين آمار زنداني را در جهان دارد. در ايران از هر ۱۰۰ هزار نفر بالاي ۲۵۰ نفر زنداني داريم.
دكتر ابراهيم مقدم: يك سري آمار واقعي داريم كه در آمار اعلام شده نمي آيند. كساني كه مرفه هستند، نتايج را مخفي مي كنند. در مورد خشونت هم همين طور است. خانواده هاي مرفه آمار را در خشونت مخفي مي كنند.
دكتر عبداللهي: آدمي كه از هوش و تحصيلات بالايي برخوردار است، ميزان خشونت اش با آدم كم سواد تفاوت ندارد، ولي به دليل هوش بالا و دانش كمتر، دستگير و شناخته مي شود.
دكتر فدايي: عنوان شد كه پرخاشگري در سياه آمريكا بيشتر از سياه آفريقا است و عوامل آن، فقر و تبعيض و... عنوان شد.
اين پرخاشگري سياه آمريكا در فصول گرم سال است، چون گرماي زياد عامل و محرك پرخاشگري است و فكر مي كنم صرفاً عوامل اقتصادي در اين مورد نقش ندارد، چون سفيد فقير آمريكا بيشتر از سياه آمريكا است. ۱۰ درصد جمعيت مربوط به سياه آمريكا است، ولي ۵۰ درصد از جرايم مربوط به اينها است.
به طور كلي بعضي از نژادها تمايل بيشتري به پرخاشگري دارند.
دكتر نجفي توانا: مخالفم آقاي دكتر!
دكتر عبداللهي: من هم مخالفم!
دكتر فدايي: من هم موافق نيستم، ولي تحقيقات اين را نشان مي دهد.
زينب رنجبر: در بعضي از استانها اين مسائل را داريم و فجايعي را در اين موارد متأسفانه شاهد هستيم. اين افراد باورشان اين است. همين كه سوء ظن پيدا كردند، باور مي كنند و بايد مجازات كنند. اين يك فرهنگ در ميان اين افراد است.
دكتر فدايي: اين تفاوتها هست. در كشورهايي كه ذرت بيشتر مي خورند، پرخاشگري بيشتر ديده مي شود. دانشمندان در رژيم غذايي اين افراد بررسي كرده اند و متوجه شدند كه تريپتونان ماده سازنده سروتونين در ذرت كم است.
\ براي رفع مشكل پرخاشگري در جامعه چه بايد كرد؟
دكتر فدايي: هر چيزي كه پيوند عاطفي را افزايش دهد، موجب كاهش پرخاشگري است.
اين پاسخ فرويد به انيشتين بود. انيشتين در سال ۳۲ ميلادي در نامه اي به فرويد نوشت كه خوب است ما اتحاديه اي عليه جنگ تشكيل بدهيم. فرويد در جواب گفت: اين امكانپذير نيست، چون در ذات ما پرخاشگري و جنگ وجود دارد، ولي اميدوار باشيم كه همدلي انسانها زياد شود تا سمت و سوي خوبي پيدا كند و تمايل پرخاشگرانه به سوي مجاري قابل پذيرش اجتماعي سوق پيدا كند، مثل ورزش و هنر.
هر اندازه اطلاعات انسانها و نحوه پردازش آن اطلاعات و ديدگاه خودمحورانه تعديل شود، پرخاشگري ها كمتر مي شود. گفت و گوي تمدنها يك سابقه تاريخي بين انديشمندان دارد كه نامه فرويد و انيشتين هم يكي از اين موارد است.
زينب رنجبر: در تعريف خشونت خانگي همين داشتن روابط صميمي بيش از حد است كه باعث مي شود انسانها به هم پرخاش كنند.
دكتر فدايي: چون يكديگر را دوست دارند، به هم آزار مي دهند. نزديكي فيزيكي بين دو فرد مسأله است.
زينب رنجبر: من فرزندم را دوست دارم. پس چرا خشونت مي كنم؟
دكتر فدايي: اگر او را دوست داريد، نبايد نسبت به او خشونت كنيد.
دكتر نجفي توانا: در راستاي احساس والدين و فرزند نسبت به هم در علاقه داشتن و خشونت كردن دليل اين است كه روش گفتمان را نمي شناسند و به همين دليل خشونت مي كنند.
\ خشونت در ايران را با كشورهاي ديگر چگونه مي توان مقايسه كرد؟
دكتر فرجاد: من در تحقيقاتم روي ايران متمركز شده ام. قتل و پرونده سازي در سياهپوستان بيشتر است. من در آمريكا سال ها زندگي كرده ام. سمبل رفتار انساني را در هم اتاقي سياهپوست ام ديدم ولي باور كنيد شب اول در خوابگاه از ترس نخوابيدم. روز بعد وقتي چشم باز كردم ديدم او نشسته است تا من بيدار شوم. او مرا برد و كارهايي را براي من كرد كه هيچ سفيدپوستي نكرد. بنابراين موافق نيستم كه رنگ پوست و نژاد
و ... را در اين مسائل انساني وارد كنيم.
به نظر من بايد به تفاوت هاي فردي توجه كرد زيرا رنگ خون در همه ما يكي است.
بايد بررسي كرد كه خشونت متأثر از چه عواملي است. خشونت وجود دارد و كسي منكر آن نيست ولي در جوامع مختلف با توجه به تحصيل و ثروت و طرز تلقي متفاوت در يك خانواده متفاوت است. معتقدم خانواده و مدرسه نقش مهمي در تقويت خشونت و پيشگيري از آن دارد.
\ نقش خانواده در ايجاد يا پيشگيري خشونت چه اندازه است؟
دكتر فرجاد: در خانواده ايراني چهار روش وجود دارد يا افراد صميمي و مهربان هستند و خشونتي با هم ندارند يا متعادل و عادي هستند و خشونت ندارند. دسته سوم خشن و خشك هستند و دسته چهارم سرد و بيروح هستند خشونت در گفتار و رفتارشان هست.
الآن اولياي مدرسه شاگرد را عضو مدرسه نمي دانند. زماني معلم سمبل اخلاق و انسانيت بود و تصور كودكانه اين بود كه اينها مثل ما نيستند كه با نان و غذا زنده باشند، ولي الآن اين نگرش وجود ندارد زيرا آسيب هاي اجتماعي بيش از حد تصور زياد شده است. بنابراين بايد روي اين عامل بايستيم كه پدران و مادران بچه ها را دريابند. بايد والدين به بچه ها محبت كنند. محبت در تمام اديان پسنديده است. نياز اساسي بچه اول احساس امنيت است نه اين كه خوشحال شود.
تنبيه و مجازات در سيستم قضايي و تربيت زياد كارساز نيست. تربيت از خانه شروع مي شود و بعد در مدرسه و جامعه ادامه پيدا مي كند. زندانياني كه براي بار اول به زندان رفته اند ۴ ماه در زندان بوده اند ولي بار دوم و سوم زندان چند سال و حبس ابد و اعدام شده است. پس زندان جاي اصلاح و تربيت نيست بلكه دانشگاه انحرافات اجتماعي است. بايد در مدرسه زمينه محبت را بكاريم و بچه را با محبت پرورش دهيم مثل باغباني كه عاشق گل است و با باغباني كه براي گرفتن دستمزد كار مي كند تفاوت دارد.
دكتر فدايي: اين نظر درست است ولي براي اين كه خانواده متوجه باشد ضمن محبت بايد به بچه نظم و انضباط آموخت. قبول كنيم كه زندان لازم است زيرا عده اي را كه وجودشان متضمن خطر است از جامعه دور مي كند.
زينب رنجبر: در زندان كسي كه يك جرم كوچك كرده است در كنار يك تجربه دار قرار مي گيرد يكبار يك زنداني به علت ارتكاب يك جرم به ۱۰ سال زندان محكوم شد و وقتي براي بار دوم دستگير شد احضارش كردم و علت را پرسيدم. او كه انساني با معلومات و شخصيت بود گفت: بار نخست كه زنداني شدم تجربه هايي كسب كردم و چيزهايي را فراگرفتم حيفم آمد از آن استفاده نكنم. يك زمان ما شعار داديم كه زندان را دانشگاه كنيم.
دكتر نجفي توانا: من معقتدم كه متأسفانه بحث اصلاح و تربيت را در جامعه ايران و جهان مجرد و انتزاعي مي بينيم و فكر مي كنيم كه بايد با خشونت مجازات كنيم و اينگونه حالت پرخاشگرانه را از بين ببريم. درحالي كه هنر يك روانشناس باليني اين است كه ضمن درمان، انگيزه حالت خطرناك را درمان كند بالفعل را محاسبه كند و بالقوه را از بين ببرد ولي در كشور ما ۷۰ درصد از زندانيان مجرمان اتفاقي به مجرمان حرفه اي و به عادت تبديل مي شوند. سيستم قضايي ما مبتني بر ارعاب است. مجازات محور است و اصلاحگر نيست.
درخصوص خشونت از پرخاشگري و تهديد عادي تا قتل تنوع مجازات داريم ولي چون بدون مطالعه و تشكيل پرونده شخصيت و احوال مجرمين مثل يك برچسب زني روي افراد زده مي شود اكثراً در زندان به جاي اصلاح مرتكب تكرار مي شوند.
نكته اين است كه بين سياست كيفري و اصلاح زندان ها تعارض آشكاري است. زندان محلي است براي تربيت و اصلاح و نگهداري و كيفر مرتكبين جرم ولي در قانون مجازات اسلامي بحث اصلاح و معالجه نيست.
بزهكاري يك بيماري رفتاري است بنابراين ضمن آموزش و فراهم كردن زمينه اقتصادي و فرهنگي امنيت را بايد نهادينه و هدفمند كنيم. پرخاشگري يك طريق اعتراض و نمايش انحرافات رواني است. جرم هميشه نشانه يك شخصيت منحرف نيست بلكه گاهي نشانه اعتراض به وضع موجود است. روش برخورد با خشونت به تنهايي از طريق كيفر كافي نيست و مسكن است و اثرش ديرپا نيست.
براي مثال مقررات مربوط به تشديد مجازات راهنمايي و رانندگي پاسخگو نيست و از مقررات جرم زا است.
\ رسانه هاي جمعي چه تأثيري در ميزان افزايش خشونت دارند؟
دكتر فرجاد: متأسفانه رسانه هاي جمعي بخصوص فيلم هاي تلويزيوني كه توأم با پرخاشگري است از عوامل تقويت خشونت است. بد نيست صدا و سيما روي اين فيلمها زيرنظر متخصصان بررسي كند و اين فيلمها قبل از پخش تحليل شوند.
در آمريكا سناريوي فيلم توسط روانشناس، جرم شناس، آسيب شناس، روانپزشك،
جامعه شناس و… به صورت يك ميزگرد تحت بررسي قرارمي گيرد و روي اثر آن فيلم روي گروههاي مختلف جامعه مطالعه مي شود.
دكتر فدايي: بهتر است اين كارشناسان، حقوق بگير صدا و سيما نباشند زيرا چون كارمند هستند جز تأييد حرف ديگري نمي زنند و نتيجه اش هم اين است كه
مي بينيم.
دكتر ابراهيمي مقدم: من در اين شورا هستم ولي في الواقع ما در مورد متن صحبت ها
خط نمي گيريم. موضوع ها مشخص مي شود ولي در مورد جملات و مطالب لزوماً اينگونه نيست ما حقوق بگير نيستيم.
دكتر عبداللهي: من فكر مي كنم محدوديت براي جامعه و صدا و سيما وجود دارد و اين به علت نقش مذهب است. ما بايد بخاطر مسائل مذهبي يكسري از فيلم ها را كه جنبه هاي ضداخلاقي دارند حذف كنيم. باقيمانده فيلم ها، فيلمهاي خشن و پر از خشونت هستند كه از بين اين فيلم ها بايد فيلم با خشونت كمتر و تأثير منفي كمتر را انتخاب كنند. ميزان خشونت و مسائل كجروي و بزهكاري در جامعه افزايش يافته و يك دليل آن همين است.
دكتر فرجاد: فكر مي كنم بحثي را كه دكتر فدايي مطرح كردند خوب دريافت نشد. آقاي دكتر مقدم شما كه از جاي ديگري مي روي بايد خودسانسوري نداشته باشي و نظرت را بگويي ببينيد سالهاست من بحران بلوغ را در دانشگاه درس مي دهم ولي فيلم شورش
بي دليل بهتر از من اين بحران را آموزش و نشان مي دهد. يا در فيلم جاني بستوني كه مربوط به يك آدم دوشخصيتي است. هنرپيشه اين فيلم شش ماه در بيمارستاني بستري مي شود تا شخصيت فيلم را پيدا كند. اين فيلم اثر آموزشي دارد. در تلويزيون خودمان آن سال من سريال پاييز صحرا را آنالايز كردم. همان سال من در مورد طلاق هم تحقيق داشتم. در آن جلسه در مورد سريال پاييز صحرا گفتم كه اين فيلم به لحاظ احساسي زيباست ولي اين ازدواج درست مثل فيلم فردين است. صدا و سيما به تحليل ما ايراد گرفت. نظر دكتر فدايي اين است كه آدمها بايد با استقلال بروند و نظر بدهند.
مطمئناً انديشه هاي آدمهاي آن گروهي كه براي نظردادن دعوت شده اند، يكي نيست. از برخورد انديشه ها ما به انديشه جديد مي رسيم بايد به عنوان يك تكليف صدا و سيما را وادار كنيم از خزانه دولت اين فيلمها ساخته مي شود البته آنها بايد كارخوب ارائه بدهند و مسؤولان صدا و سيما بايد بدانند اگر فيلمها بدون نظر كارشناس باشد اثر مثبت ندارد. رفتارهاي پرخاشگرانه در يك بچه ۹ ساله اثر فيلم هاي تلويزيوني است.
دكتر نجفي توانا: باتوجه به گستردگي وسايل ارتباط جمعي نقش صدا و سيما خيلي پررنگ تر از بقيه رسانه ها نيست. ارتباط با اينترنت و ماهواره به دليل تعارض فرهنگي قابل اهميت است من اعتقاد دارم كه معمولاً براي ارزيابي سياست كيفري و قضايي بايد متخصصاني نظر بدهند كه آزاد باشند و ارتباط سازماني نداشته باشند. نكته ديگر در مورد زلزله بم است چقدر صحنه هايي از بم را نشان دادند كه باعث ايجاد خشونت بخصوص روي اطفال
مي شد. خشونت بصري هم داريم. ديدن درد وخون براي طفل كه تحمل اش كم است، درست نيست.
بحث حاكميت اراده و جبر و اختيار به قدمت طول تاريخ است و تاكنون پاسخ درستي هم نگرفته ايم. بعضي از دريچه روانشناختي انسان را مجبور مي دانند. اما بايد فراموش نكنيم انسان رفتارش نتيجه محيط و فرآيند جسمي و رواني است
تخم حنظل كاشتي، شيريني خرمامجوي گندم از گندم برويد، جوز جو
زينب رنجبر: در تأييد اين مسأله درآموزه هاي ديني هم داريم انساني كه به تكامل مي رسد حلم دارد و برحالات و رفتارهاي ناهنجارش غلبه مي كند. چون انسان، انسان است بايد شرايط رشد برايش فراهم شود.
دكتر نجفي توانا: كادالفقران يكود الكفر. ما وقتي مي خواهيم حد را به سارق اعمال كنيم ۱۵تا ۳۶ شرط داريم.
بحث محيط و رسانه ها در خشونت را بايد توسط دو نظريه توجيه كنيم يكي عوامل ارتباط جمعي با ارائه صحنه هاي خشن اثر
خنثي كننده داشته باشد. پيروان مكتب كاتارينك به اين مسأله اعتقاد دارند. گروه ديگر مي گويند اينگونه نيست به علت تقليدپذيري.
اعتقاد براين است كه سياهان خشن هستند اما جالب است كه سياه آمريكا
خشن تر از سياه آفريقا است.
عده اي خشونت را در آمريكا به علت وجود اسلحه مي دانند. بيش از ۵۰درصد از دانش آموزان آمريكا و آلمان احساس عدم امنيت
مي كنند و خشونت زده اند در حالي كه در سوئيس كمتر افراد به پرخاشگري دست مي زنند.
مطالعات نشان مي دهد كه ما بايد بستر اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي را آمادگي كنيم و احساس امنيت را ارتقا ببخشيم، خشونت كم مي شود چون خشونت ابراز وجود و اعتراض است.
دكتر فدايي: در سال ۶۹ تا۷۱ پژوهشي را در ارتباط با رفتارهاي پرخاشگرانه با مدت ديدن و تماشاي تلويزيون در ۳۵كودك ۳تا۶ساله در يك مهد كودك دولتي انجام داديم و مربي، مادر و بچه مورد پرسش قرارگرفتند.
اين تحقيق نشان مي دهد در فيلم و كارتون پرخاشگري سبب افزايش رفتار پرخاشگرانه در كودك طبيعي با خانواده سالم نمي شود و تنها در صورت عوامل خانوادگي، جامعه شناختي، اختلال رواني خانواده، طرد كودك، پرخاشگري اعضاي خانواده و محروميت اجتماعي است كه كودك از سرمشق پرخاشگري تلويزيوني استفاده مي كند.