سلامت از ديدگاه روانشناسي در كلي ترين مفهوم آن، حالتي است كه فرد از نظر جسمي و رواني در حد تعادل قراردارد. بنابراين تعادل، كليد حفظ سلامت است.
سازمان جهاني بهداشت نيز سلامت را حالت «سلامتي كامل، جسمي، رواني و اجتماعي» مي داند كه با مفهوم نبود بيماري يا ناتواني متفاوت است.
مفهوم سلامت اجتماعي به عنوان بعد مهم ديگر سلامت در سالهاي اخير توسط سازمان جهاني بهداشت مطرح شد و به اين معناست كه براي دسترسي به سلامت كامل، تنها سلامت جسمي و رواني كافي نيست بلكه از آنجا كه انسان در محيط جمعي زندگي مي كند، سلامت اجتماعي نيز ضروري است. منظور از سلامت اجتماعي مشاركت فعال مردم در زندگي اجتماعي است. اين مشاركت از طريق شركت در سازمان هاي غيردولتي و فعاليتهاي داوطلبانه، انجام فعاليت هاي شغلي، تحصيلي، انجام وظايف شهروندي مانند شركت در انتخابات، پذيرش قوانين و مقررات، شركت در اجتماعات و … صورت مي پذيرد. انساني از نظر اجتماعي سالم است كه مشاركت فعالتري در جامعه از طريق فعاليت هاي ذكرشده داشته باشد. تأمين سلامت به مفهوم كلي آن براي همه افراد، بويژه براي نوجوانان به دلايل گوناگون از اهميت فراواني برخوردار است.
نوجواني، سالهاي تغيير و تحول در همه جنبه هاي رشد جسمي، ذهني، عاطفي، رواني و اجتماعي است و آشنايي نوجوانان و كساني كه با آنها در ارتباط هستند، با معيارهاي رشد و سلامت، به ايجاد زندگي سالم و پرنشاط براي آنان كمك فراواني خواهدكرد. نوجوانان سرمايه هاي آينده، هر جامعه هستند و هر اندازه كه از سلامت كافي برخوردار باشند، رشد و پيشرفت جامعه را تضمين خواهندكرد. اولين گام در راه حفظ سلامت نوجوانان، شناخت عوامل مؤثر در خشونت به صورت مثبت يا منفي و يا تقويت كننده و بازدارنده، در اين زمينه است. يكي از عوامل مهمي كه به عنوان عامل بازدارنده در ارتباط با سلامت نوجوانان نقش مؤثر دارد، خشونت است. خشونت همه ابعاد رشد و سلامت نوجوانان را تحت تأثير قرارمي دهد. رشد جسمي آنان را به علت ايجاد استرس و تنش فراوان مختل مي سازد. در رشد ذهني يا شناختي آنها تأثيرات كاهش دهنده برجاي مي گذارد و يادگيري و پيشرفت تحصيلي آنان را كاهش مي دهد. رشد عاطفي ـ رواني آنان را با مشكلات متعددي روبرو مي سازد و سازگاري اجتماعي و ارتباط مناسب آنان را با ديگران ـ همسالان و بزرگسالان ـ دچار اختلال مي سازد. از اين رو، پرهيز از خشونت نقش مؤثري در حفظ و تأمين سلامت جسمي، رواني و اجتماعي نوجوانان برعهده دارد و به عنوان راهكار چه در سطح پيشگيري و چه از نظر درمان مطرح مي شود. خشونت از ديدگاه روان شناسي يعني ناتواني در كنترل خشم. بنابراين برخلاف آن كه برخي خشونت را نشانه قدرت مي دانند، نمايانگر ضعف و درماندگي فرد در مقابله با مشكلات و كنترل خود است و بديهي است كسي كه از كنترل حالات خود ناتوان است، فرد قدرتمند و موفقي در زندگي نخواهدبود.
زندگي در حوزه فردي، خانوادگي و اجتماعي هميشه با مشكلات گوناگوني همراه است و خشونت نه تنها روش سنجيده اي براي كاهش آنها نيست بلكه دشواري هاي ديگري را نيز ايجاد خواهدكرد و اين را تجربه افراد بيشماري در طول زمان هاي زيادي و در مكان هاي مختلف، نشان داده است.
خشم ازجمله هيجان هايي است كه بطور طبيعي و ذاتي در همه افراد با تفاوتهايي وجود دارد و انسان در طول زندگي خود مي آموزد و يا بايد بياموزد كه هيجان هايش را تحت كنترل خود درآورد و در سطح متعادل نگاه دارد.
از جمله عواملي كه سبب افزايش خشونت در همه افراد بويژه در نوجوانان مي شود، باورهاي نادرستي است كه در مورد علت و چگونگي خشم وجود دارد وبرخي آن را پديده اي ذاتي و طبيعي بخصوص براي مردان مي دانند . در حالي كه خشونت نه طبيعي است و نه غيرقابل كنترل. خشونت با خشم متفاوت است. خشونت شيوه بروز خشم است و آموختني است. اگر از دوران كودكي راههاي درست بيان و ابراز هيجانات را بياموزيم كه بيشتر از راه الگوپذيري و همانندسازي انجام مي گيرد، مطمئناً از بروز خشونت پيشگيري كرده ايم. تفاوت هاي جنسيتي در خشونت نقشي ندارند. اگر مردان خشونت بيشتري از خود نشان مي دهند، ياد گرفته اند كه چنين باشند نه اين كه ذاتاًخشونت بيشتري دارند. باور نادرست ديگري كه در مورد خشونت وجود دارد اين است كه گروهي فكر مي كنند نوجواني بطور طبيعي، دوران خشم و پرخاشگري است. درست است كه تغييرات جسمي، عاطفي و رواني در دوران نوجواني سطح هيجانات را افزايش مي دهد و نوجوانان بيشتر احساسي عمل مي كنند ، اما به معناي آن نيست كه نوجواني با خشونت پيوند ناگسستني دارد.