حزب اعتدال و توسعه نخستين كنگره سراسري خود را با حضور جمعي از شخصيتهاي سياسي و فرهنگي، نمايندگان احزاب و روزنامه نگاران در تالار حركت تهران برگزار كرد. اعتدال و توسعه در چهارمين سال حيات حزبي خود در حالي با تشكيل كنگره به استقبال انتخابات مجلس هفتم رفت كه پيش از اين، احزاب مؤتلفه و مشاركت و تشكلهايي چون مجمع روحانيون و جمعيت ايثارگران مبادرت به برگزاري كنگره انتخاباتي كرده بودند. مسؤولان اعتدال و توسعه در كنگره دهم بهمن سخنان خود را بر محورهايي چون رقابتهاي انتخاباتي، تعامل با احزاب و جذب نيروهاي توانمند متمركز كردند. علي جنتي دست اندركار كنگره اعتدال و توسعه، با تشريح اهداف اين همايش گفت: ارزيابي عملكرد چهار ساله حزب انتخاب اعضاي شوراي مركزي، تدوين استراتژي حزب براي انتخابات و پس از آن و نحوه تعامل با احزاب و شخصيتها نخبگان، دستور كارهاي اولين كنگره حزب است. وي تصريح كرد: مؤسسين حزب در طول چهار سال فعاليت آن، به تدوين چارچوبهاي سازماني، ساختار تشكيلات و جذب نخبگان پرداختند و امروز هسته هاي حزب در ۱۲ استان كشور شكل گرفته است.
* هنر تعامل با نخبگان و جذب منابع داخل و خارج
«محمدباقر نوبخت» دبيركل حزب اعتدال و توسعه در اين همايش گفت: اين حزب تلاش كرده است بدون ورود به عرصه هاي اختلاف انگيز، افكار خود را تئوريزه كرده و با شايستگان عرصه هاي مختلف، شروع به كار كند. وي ادامه داد: ايران امروز نيازمند توسعه و سازندگي در تمامي عرصه هاست و همه آحاد ملت در انتظار جبران عقب ماندگيها و روان شدن گردش چرخهاي اقتصادي و شتاب روزافزون رفاه اجتماعي هستند. وي ادامه داد: اين مهم با تندرويهاي سياسي، درگيريهاي حزب و حركتهاي افراطي رايج تأمين نخواهد شد و برقراري روابطي پايدار و مشاركتي نهادينه از سوي مردم، با تقويت همدلي و نشاط عمومي و با تأكيد بر دين باوري و دوري از خودباختگي مقدور خواهد بود. محمدباقر نوبخت همچنين درحاشيه كنگره با اشاره به مواضع حزب متبوعش درموردردصلاحيت گسترده كانديداها اظهارناخرسندي كرد . وي بااشاره به صحبت هاي دبير شوراي نگهبان مبني بر اينكه ردصلاحيت شدگان عضو گروههاي غيرقانوني هستند، با اعتقاد بر اينكه در ميان ردصلاحيت شدگان فرزندان انقلاب حضوردارند، افزود: اكثر كساني كه صلاحيتشان ازسوي شوراي نگهبان تأييدنشده عضو گروهها و احزاب قانوني كشور هستند. لذا نمي دانم منظور ايشان از گروههاي غيرقانوني چه گروههايي مي باشد. وي افزود: ما انتظارداريم شوراي نگهبان نهايت دقت را در تعيين صلاحيت كانديداها داشته باشند تا انتخابات با سلامت و دقت به گونه اي برگزارشود كه حق هيچ كانديدايي و بويژه حق ملت ضايع نشود.
* وظايف خطير احزاب در برهه سياسي امروز
در اين كنگره دبير شوراي عالي امنيت ملي گفت: احزاب مي توانند بهترين و اصلي ترين فيلترها براي انتخابات باشندو در صورت فعال بودن احزاب ديگر نيازي به فيلترهاي ديگر نبود. وي با اشاره به نام حزب اعتدال و توسعه اظهار داشت: اگر اين حزب به اين دو كلمه متعهد باشد، خيلي از مردم خوشحال خواهند شد، چون آنها از برخوردهاي سياسي خشن خسته شده اند، از شعارهاي بي ثمر و كشمكش هاي بي نتيجه كه حاصلي جز انزواي سياسي ندارد، خسته شده اند. روحاني، ايجاد ارتباط ميان دولت و ملت را يكي از كاركردهاي احزاب برشمرد و اظهار داشت: احزاب بايد پيكارهاي خشن سياسي را به سمت چارچوبهاي عقلاني هدايت كنند و نظام بايد اين فرصت را به احزاب بدهد كه خوشبختانه نظام ما اين زمينه را فراهم كرده است.
* انتخاب اعضاي شوراي مركزي
در اولين كنگره سراسري حزب اعتدال و توسعه اعضاي شوراي مركزي اين حزب ازسوي اعضاي شركت كننده انتخاب شدند. به گفته غلامعلي دهقان سخنگوي حزب اعتدال و توسعه افراد ذيل براي شوراي مركزي انتخاب شدند: محمدباقرنوبخت، اكبرتركان، محمودواعظي، محمدجوادايرواني، فاطمه هاشمي، مجيد قاسمي، عليرضا شيخ عطار، زهرا پيشگاهي فر، مرتضي محمدخان، علي جنتي، سيدمجيد حسيني، محمدرضا نعمت زاده، كاظم جلالي، علي دانشمندي، سيداحمدزرهاني، علي مبيني، علي اكبر آقايي، تولايي، حميدرضا حاج بابايي، سيدزاده، محمدعلي نجفي، صمدمؤمن و بالله، خدادادي، غلامعلي دهقان، حسن خسته بند، حسين ملائك، ابوالفضل اجاره دار، آخوندزاده، صباح زنگنه، حميدرضايي قلعه و محلوجي.

گروه سياسي ـ

• عواقب هراتفاقي پس از ردصلاحيت ها به عهده شوراي نگهبان است
• با صحه گذاشتن شوراي نگهبان بر ردصلاحيت ها، ما ازسمت نمايندگي استعفا مي دهيم
• اگر متحصنين و خواص تأييدصلاحيت شوند و عموم ردصلاحيت شدگان غيرقانوني ردشوند، ما اين صدقه را پس مي فرستيم

بهزاد نبوي گفت: با صحه گذاشتن شوراي نگهبان بر رد صلاحيتها، ما از سمت نمايندگي استعفا مي دهيم.
به گزارش خبرنگار پارلماني «ايران»، نايب رئيس مجلس شوراي اسلامي روز پنجشنبه در نشست نوزدهمين روز تحصن در شرايطي كه يك روز تا پايان مهلت قانوني شوراي نگهبان براي اعلام نظر در مورد صلاحيت داوطلبان نمايندگي مجلس باقي مانده بود، ابراز اميدواري كرد كه اين شورا در فرصت باقي مانده، در رأي هيأتهاي نظارت تجديدنظر كند، اما هشدار داد در صورت صحه گذاشتن اين شورا بر رد صلاحيتهاي غير قانوني، متحصنين به مفاد بيانيه شماره ۱۳ خود عمل مي كنند و در انتخابات شركت نخواهند كرد.
نماينده مردم تهران تصريح كرد: برخلاف باور شما كه ما در حرفهايمان صداقت نداريم، اين بار آنچه را كه گفتيم، عملي خواهيم كرد.
نبوي افزود: مسؤوليت عواقب ناشي از شركت نكردن ما در انتخابات و وقايعي كه پس از آن اتفاق مي افتد، بر عهده شوراي نگهبان است. وي افزود: از اعضاي شوراي نگهبان انتظار داريم تحت تأثير عناصري كه دورترين نقطه اي كه مي بينند، نوك دماغشان است، قرار نگيرند، چرا كه آنها پيش خودشان، فضايي را ترسيم مي كنند كه تحقق نيافتني است.
نبوي گفت: خدايا تو شاهد باش كه ما اين مسائل را گفتيم. عضو سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ادامه داد: در ميان نمايندگاني كه در جمع متحصنين هستند، كساني به چشم مي خورند كه وقتي بني صدر مي خواست در مقابل امام بايستد، بيشترين مقاومت را از خودشان نشان دادند، به گونه اي كه امروز آنهايي كه بحث عبور از حاكميت را مطرح مي كنند، بابت اين اقدامات اعتراض دارند.
نايب رئيس مجلس تأكيد كرد: ما تا آخرين قطره خونمان مي ايستيم و اجازه نمي دهيم نتيجه و ثمره انقلاب از دست برود.
نبوي گفت: «نظام»، ما هستيم و شمايي كه در جهت نابودي نظام تلاش كرديد، بايد برويد نه ما. نظامي كه امام معرفي كرد، اين نظامي نيست كه شما براي نسل امروز ترسيم كرده ايد و اگر مردم مي دانستند كه شما مظاهر اين نظام خواهيد بود، هرگز انقلاب نمي كردند.
نماينده مردم تهران با تأكيد بر اينكه در مسير دفاع از نظام، عقب نشيني نخواهيم كرد، افزود: اگر ببينيم در اين جهت هيچ كاري از دستمان بر نمي آيد، حداقل كاري كه مي كنيم، اين است كه زير بار ننگ مشاركت در تصميم گيريهاي شما نمي رويم.
نبوي از اصلاح طلبان خواست در صورت عدم تجديدنظر شوراي نگهبان در رد صلاحيتها، به عهدي كه در بيانيه ها و اظهاراتشان بسته اند، وفا كنند.
او گفت كه «مردم، ما را زير ذره بين قرار داده اند و عملكرد ما را تحت نظر دارند.»
نبوي اضافه كرد: در گفت و گوهايي كه با متحصنين داشتم، تأكيد مي كردند كه اگر در تمام رد صلاحيتهاي غير قانوني، تجديدنظر شود، ولو آنكه صلاحيت متحصنين هم تأييد نشود، ما اين را قبول داريم و اين را نيز درك مي كنيم كه شوراي نگهبان در تأييد نكردن صلاحيت ما عذرش موجه است! وي با اشاره به تهديدي كه اساس نظام را هدف گرفته، گفت: اگر با حضور «دولت و مجلس اصلاحات» مجلس فرمايشي شكل بگيرد، اين تبديل به رويه اي ثابت براي آينده خواهد شد.
وي تأكيد كرد: اين اقدام، جمهوريت نظام را تعطيل مي كند و از مردم سالاري، چيزي باقي نمي گذارد. نبوي، دفاع از آزاديهاي مصرح در قانون اساسي و دفاع از حقوق مردم را هويت مجلس و دولت اصلاحات دانست و گفت: حرف من اين است، چرا دولت اصلاحات، بايد اولين دولتي باشد كه پس از انقلاب، انتخابات فرمايشي برگزار مي كند؟ وي تأكيد كرد: دوستان، نبايد به دنبال تجديدنظر در صلاحيت خواص باشند، چرا كه اگر صرفاً به دنبال رقابتي كردن انتخابات باشيد، ولو آنكه موفق شويد در ۱۸۰ حوزه انتخابي كه مورد بحث است، قوي ترين نامزدهاي دوم خردادي را نيز به صحنه بياوريد، مردم خواهند گفت كه اينها فقط به دنبال رفع مشكل خودشان بودند.
نبوي گفت: اگر متحصنين و خواص تأييد شوند و عموم رد صلاحيت شدگان غير قانوني رد شوند، ما اين صدقه را پس مي فرستيم. وي گفت كه متحصنين ظرف امروز و فردا (شنبه و يكشنبه) تصميم خود را خواهند گرفت.
نبوي در پاسخ به كساني كه متحصنين را در ارتباط با بيگانگان دانسته اند، گفت: ما با بيگانگان ارتباطي نداريم، شايد شما مرتبطيد كه دلتان اينقدر قرص است كه در مقابل ملتتان ايستاده ايد. نماينده مردم تهران ادامه داد: ما در اين كشور به دنيا آمده ايم، زندگي كرده ايم و خواهيم مرد و حرفهايي نظير ارتباط ما با بيگانگان نظير سخنان آن خطيبي است كه اظهاراتش موجب انبساط خاطر مي شود.
وي رقباي سياسي خود را به تأمل در مناسبات آمريكا با حاكم سابق بغداد فراخواند و گفت: صدام سال ۹۰ سفير آمريكا را خواست و گفت كه مي خواهيم به كويت حمله كنيم، سفير آمريكا نيز پاسخ داد كه به ما مربوط نمي شود تصميم با خود شماست. اما همين كه صدام حمله را شروع كرد، ديديم كه چه بلايي به سرش آوردند، ۱۴ سال زجركشش كردند.
نبوي افزود: امروز هم ممكن است عده اي بروند به غربيها بگويند اجازه بدهيد ما روي كار بياييم، هم رابطه با شما را درست مي كنيم، هم مشكلات مردم را حل مي كنيم، آنها نيز مي گويند OK و دست دوستي هم مي دهند، اما بدانيد كه صدام هم با همين كلك فريب آنها را خورد.
وي گفت: قبل از دوم خرداد سال ،۷۶ چهل فروند موشك كروز به سمت ايران نشانه رفته بود و تنها چيزي كه عامل بازدارنده شد، رأي ۳۰ ميليون ايراني بود. آنها وقتي ديدند كه اين نظام متكي به مردم است، جرأت نكردند با آن در بيفتند.
نبوي گفت: وقتي كه با بيگانه پيوند خورديد، ولو آنكه آدمهاي خبره را براي اين كار مأمور كنيد كه تجربياتي مثل نيك براون را نيز دارند، باز هم به جايي نمي رسيد.
نبوي تصريح كرد: از ميان حالتهاي قابل پيش بيني، بدترين حالت ممكن، يعني رد صلاحيتهاي گسترده و عدم مشاركت مردم محقق شده است و همانطور كه آقاي خاتمي و كروبي نيز گفتند، آنها از مدتها قبل، مجلسي را طراحي كرده بودند و اين دفاتر نظارت كه تشكيل شده بود، كارشان شناسايي آدمهاي باصلاحيت و بي صلاحيت بوده است.
نايب رئيس مجلس با اشاره به اينكه طراحان اين مسأله به خوبي مي دانستند پيامدهاي اقدامشان چيست، گفت: امروز بر همه روشن است كه اقدام آقايان، كشور را با چه بحراني روبرو كرده است. وي اين سؤال را مطرح كرد كه در جايي كه رئيس جمهور و رئيس مجلس نامه مي نويسند و مي گويند انتخابات فرمايشي نبايد برگزار شود، آيا اين به معناي بحران نيست؟

رئيس مجلس شوراي اسلامي گفت: هيچ كس راضي نيست كساني كه بر اساس قانون نبايد تأييد مي شدند، تأييد شوند.
«مهدي كروبي» كه روز پنجشنبه در «همايش چكاد آزادانديشان» سخن مي گفت، يادآور شد: حذفي كه بخواهد رقابت را كم كند، نتيجه مفيدي نخواهد داشت.
كروبي با بيان اينكه برخي به دليل علاقه مندي به انقلاب اسلامي و برخي نيز به دليل منافع خود در انتخابات شركت مي كنند، اظهار داشت: برخي عملكردها و رفتارهاي سياسي باعث تضعيف حضور مردم در انتخابات خواهد شد. كروبي خطاب به مسؤولان دستگاههاي مختلف، افزود: بايد مردم احساس كنند كه اين انقلاب متعلق به آنها است و بايد اعتماد گروهها، احزاب مختلف و ساير اقشار جامعه را براي مشاركت در انتخابات جلب كرد تا بتوانند در كنار يكديگر قرار گيرند.
وي به انتخاباتي كه پس از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران برگزار شده است، اشاره كرد و گفت: حكومت ايران، حكومتي است كه بر اساس انتخابات شكل گرفته است و براي ادامه حيات اين چنين حكومتي به احزاب، تشكيلات سياسي منسجم و قوي نياز است.
وي با بيان اينكه مسؤولان نظام بايد متوجه باشند كه رفتار آنها به باورهاي ديني مردم ضربه نزند، افزود: حكومتي كه دايه دين دارد و مسؤولان آن به عنوان روحاني قبول مسؤوليت كرده اند، بايد توجه داشته باشند كه عملكرد نامناسب آنها آثار سوء و جبران ناپذيري به دنبال خواهد داشت.
در اين همايش، دكتر «علي اكبر ولايتي» مشاور مقام معظم رهبري و دكتر «عبدالله جاسبي» عضو شوراي انقلاب فرهنگي در خصوص انتخابات آينده مجلس شوراي اسلامي، ايجاد زمينه هاي مناسب براي حضور گسترده مردم در انتخابات و تاريخ انتخابات كشور سخنراني كردند.
همچنين علي اكبر ولايتي مشاور مقام معظم رهبري در اين همايش گفت: مردم سالاري ديني پايه مشروعيت نظام ما و انتخابات است و از جمله موضوعات اساسي مي باشد كه آن طور كه بايد به آن پرداخته نشده است.
مشاور رهبر معظم انقلاب ابراز داشت: اگر مسأله ايمان، صلاحيت و كارآيي حل شود، بقيه هم به تبع حل خواهد شد. علي رغم همه كارشكني ها، انتخابات انجام مي شود و اميدوارم اشخاص صالح به مجلس راه يابند.

صبح زود بود. زود زود. صبح جمعه. همه خواب بودند. خواب خواب. سگ ها، كوچه را روي سرشان گذاشته بودند. واق واق سگ ها جورديگري بود، با هميشه فرق مي كرد. بعد قار قار كلاغ ها شروع شد. اما مردم خواب خواب بودند. اين همه سروصدا، اتفاقي را خبر مي داد. زمين لرزيد. لرزيد و لرزيد. قاب عكسي خانوادگي كه بر ديوار بود افتاد و شكست. كمد چپه شد. قفسه ها سرپا نماند. ديوارها فرونشست و سقف... سقفي كه سرپناه بود. سنگ قبرشان شد. مادر تا آمد بفهمد چه خبر شده است، تا آمد به خودش بجنبد، چيزي توي سرش خورد، كودك شش ماهه اش را بيشتر به خود فشرد. روي كودك خم شد و تا بي هوش نشده بود، خروارها آوار را روي پشت مجروح خودش تحمل كرد تا كودكش زنده بماند. اما چه كسي به نجاتش مي آمد؟ و چگونه؟ شهر بم. آن صبح جمعه از خواب برنخاست. خانه ها گور خانواده ها شد و بم گور دستجمعي زنده به گوران.
فرداي آن روز نيروهايي در شهر به تقلا افتادند. كساني با دست خود، كساني با بيل و كلنگ و عده اي با ماشين هاي بزرگ خاكبرداري. در آمريكا از بچه ها نظرسنجي كرده بودند و پرسيده بودند كه ترسناك ترين فيلم يا برنامه تلويزيوني چيست؟
بچه اي گفته بود برنامه اخبار ترسناك ترين برنامه تلويزيون است. پدر و مادرم كه اخبار تلويزيون را نگاه مي كنند، من به اتاق خودم پناه مي برم و خود را با بازي هاي كامپيوتري سرگرم مي كنم. واقعاً اخبار تلويزيون ترسناك است. از هر ده تا خبر، هشت تا، نه تا از خبرها، خبر مرگ، كشت و كشتار، جنگ و خون و خون ريزي است.اما اخبار زلزله بم از ترسناك گذشته است. هراسناك است. نمي دانم «هراس» ترسناك تر از «ترسناك» است يا نه؟ ولي... خيلي ترسناك است. فقط ترسناك و هراسناك نيست. غم انگيز هم هست. با اين حال من هم مثل پدر و مادرم نمي توانم از جلوي تلويزيون برخيزم. چشم هايم به صفحه تلويزيون است و دلم و فكرم در بم است...
حالا ديگر نيروهاي زيادي در بم هستند باز هم صبح زود است. بيست و چهار ساعت بعد از زلزله يكي از سگ هاي زنده ياب بوي موجودي زنده را احساس مي كند. نيروها دست به كار مي شوند. مادر را پيدا مي كنند. جسمش سرد است. مرده است. آيا سگ اشتباه كرده است؟ نه، جسد زن را كه از زير آوار بيرون مي آورند، كودك شش ماهه ديده مي شود. او زنده است. به بچه شير مي دهند طفل جان مي گيرد، گريه مي كند، باز هم به او شير مي دهند. سير مي شود، باز هم گريه مي كند. لباسش را كه خيس و خاكي است عوض مي كنند. حالا طفل مي خندد. طفل مي خندد و من گريه مي كنم.طفل شش ماه پيش كه مي خواست به دنيا بيايد با خودش فكر كرد كه مي ترسد به دنيا بيايد. او از تنهايي مي ترسيد. «شل سيلور استاين» كه صداي ما بچه ها را خوب مي شنيد و خيلي خوب به زبان مي آورد، فكر طفل را خواند و به او دلداري داد. گفت وقتي به دنيا بيايي خداوند فرشته اي را با تو همراه مي كند و تو تنها نمي ماني. اين فرشته مادر است. همان كسي كه تو حالا توي شكمش هستي.
و حالا طفل شش ماهه نمي داند خداوند فرشته اش را از او پس گرفته است. نمي داند از همان چيزي كه مي ترسيد سرش آمده است. نمي دانست تنها شده است. تنهاي تنها و بايد به پرورشگاه برود. طفل هنوز مي خندد كه آفتاب طلوع مي كند. آفتاب در همه جا طلوع مي كند. هم بر ويرانه ها و گورهاي دسته جمعي هم بر حياط سرسبز پرورشگاه ها.
* دوم راهنمايي

شهريار مزيدآبادي
وقتي در ۲۹ درجه شمالي و ۵۸ درجه شرقي صبح ۵ دي ماه ۱۳۸۲ زمين لرزيد كسي به درستي نمي دانست كه در يكي از قديمي ترين شهرهاي ايران چه اتفاقي افتاده است. باوركردني نبود هزاران نفر در خواب، به يك باره دفن شدند.هيچ يك از مديران انتظار پاسخگويي اين همه ويراني را نداشتند. در زمان ورود به بم صحنه هاي فيلم هاي جنگي تداعي مي شد، شهري كه توسط بمباران خوشه اي، مورد هدف قرار گرفته بود، همه جا ويراني بود، بوي مرگ به مشام مي رسيد.
شمار زيادي جنازه روي آوارها قرار داشت كه با پتو يا پارچه اي پوشانيده شده بود و صداي گريه و شيون مردان و زناني كه از زنده ماندن خود بيزار بودند و مويه كنان مرگ را آرزو مي كردند، به گوش مي رسيد. در ميان كشتگان بچه، بزرگ، مرد و زن ديده مي شد. زلزله جدا نكرده بود و به قصد قدرت نمايي فقط خراب كرده بود، تلي از خشت و قطعات آجر و الوار، تيرهاي آهن خم شده و هزاران قطعه شيشه خرد شده به همه طرف پخش شده بود. بيشتر بازديدكنندگان با لباس هاي تميز و مرتب بيش از اينكه كاري صورت دهند نگاه مي كردند. بهت زدگي و عدم انطباق شرايط پيش آمده با وضعيت روحي اين تماشاچيان فقط راه بندان به وجود آورده بود. اين همان شرايطي بود كه مشخص شد در ساعات اوليه به مديران صحنه آسيب نيز سرايت كرده بود. صدها نفر از اهالي شهر به اين رهگذران و افراد سرگردان التماس مي كردند و از آنان براي بيرون آوردن اجساد بستگانشان كمك مي خواستند ولي برخي از اينان به جز تكه پارچه اي به نام كاور با آرمي منقش به آرامش بخش ترين عنوان سازمان كمك رساني در ايران و جهان وسيله ديگري همراه نداشتند. آنها اكثراً داوطلباني بودند كه نه به اجبار، بلكه از روي علاقه و احساس وظيفه به اين وادي پاي گذارده بودند ولي حضور آنها به اندازه لزوم وجود وسائل ابتدايي چون اكسيژن، بيل، سطل، كلاه ايمني، ماسك تنفسي و دستكش نبود كه كمتر يافت مي شد.
براي تعداد زيادي از آنها اين اولين سانحه اي بود كه از نزديك مي ديدند و باور اين همه قرباني در تصورشان جاي نمي گرفت.
در اين ميان چشمهاي شيشه اي زيادي ناظر بر اعمال و رفتار امدادگران و حادثه ديدگان بودند ولي هر چه بر تعداد آنها كه به جز استفاده از سوژه هاي خبري كاري ديگر نداشتند اضافه مي شد، بازار داغ شايعات گسترش پيدا مي كرد. همه چيز شنيديم از حفاري هاي عميق درجيرفت در شب قبل از حادثه تا عدم كارآيي دستگاههاي شتاب نگار اندازه گيري لرزه زمين در فرمانداري بم! از كشته شدن همه مسؤولان اداري شهر تا دزديده شدن بعضي از مردم!
اگر ديار كهن بم را كوير مي نامند اين را با همه وجود تجربه كردم. شهري كه در آن آب و برق پيدا نمي شد، كوچه ها پر از قطعات خشت و آوار شده، خيابانها ترك خورده اند و از زندگي خبري نيست. ولي در عوض در عرض ۲ روز آنقدر آب معدني به آنجا سرازير شد كه مي توان با آن حمام كرد و يا حتي دهها استخر را پر كرد. البته مقصر آناني هستند كه با بمباران عواطف و احساسات مردم مغازه هاي كشور را خالي و بم را باراندازي بزرگ تصور كردند. در روزهاي بعد آنقدر مواد ضدعفوني زخم و سرم ارسال كرده بودند كه مي توان همه بم را با آن شست وشو كرد.شهر بم، هم اكنون بزرگترين و مجهزترين سوپرماركت ايران است. همه كالاهايي كه در اقصي نقاط جهان پيدا مي شود در آن جمع شده است. از ژاپن تا اروپا و حتي تا آفريقاي جنوبي. در هيچ جاي كشورمان اين همه خوردني و پوشيدني و وسايل زيستي در يك جا جمع نشده است. ولي چرا هنوز هم از توزيع كمكها اخبار نامساعد مي رسد؟ احتمالاً به علت گستردگي پهنه شهر يا شرايط آب و هوايي منطقه است نه به علت عدم توجه يا ناهماهنگي !
متأسفانه هنوز هم آمارهاي مختلفي از قربانيان و بازماندگان اعلام مي شود ولي به هرحال آنهايي كه زنده مانده اند به دفعات متضرر شده اند، خانه و كاشانه خود را از دست داده اند. اموال و اثاثيه اي كه شايد پس از سالها رنج و محنت گردآورده اند، بهترين عزيزان و فرزندان خود را دفن كرده اند كه به هيچ وجه جايگزيني ندارد، مورد ترحم مردم قرار گرفته اند علي رغم اعتبار و تعريف مالي از وضعيت مردم اين سرزمين، قدرت اقتصادي آنها براي بازتواني و بازسازي اجتماعي به حداقل رسيده است و در آخر براي گرفتن غذاي روزانه كه سالها در مطبخ خود آن را مهيا مي كردند بايد درصف بايستند و يا منتظر باشند.
اگر نوبت غذا به آنها نرسد. احتمالاً كنسروهاي اهدايي پاسخگوي نياز آنها خواهدبود.چه شد كه زمان به اين سرعت گذشت و آن هياهوي جست وجو و نجات، رسيدگي به افراد زنده در زيرآوار فراموش شد.بحران درمديريتهاي موردهدف رسانه ها، اينقدر شديد جلوه نمود كه تقريباً ۵روز را زيربار فشاراخبار و اطلاعات ريز و درشت درسخت ترين مكانها از نظر زيستي، با حداقل امكانات ماندند و بايد براي هزار نيروي سرگردان درمحيط، فكرچاره و غذامي كردند و نجات افراد را نيز مورد نظرمي داشتند و به سؤالات مختلف رسانه ها پاسخ مي دادند كه با گذشت سريع زمان تحقق همه آنها دست نيافتني به نظرمي رسيد. بعد هم به يكباره اين ضرب آهنگ اطلاع رساني جاي خود را به تعريف و تمجيد از اقدامات به عمل آمده و ارائه طريق درمورد ايجاد يك سازمان جديد براي پشتيباني سوانح با نامهاي مختلفي چون دفاع غيرنظامي، امداد و نجات مقاوم سازي ساختمانها و ديگر عنوانهاي مطروحه داد و درهفته سوم پس ازاين فاجعه صحبت از چادرنشيني، كانكسهاي مسكوني و بازسازي بناها درمحل خرابه ها و برروي همان گسل جواني كه به تازگي دهان بازكرده است، به ميان مي آيد!
با فرستادن مجروحان اين واقعه به اكثر شهرهاي بزرگ و نبود سازماني خاص براي حمايت و رسيدگي به وضعيت آنها، سرنوشت مبهم آنان از قربانيان نامشخص تر است.
طول درمان و تأمين داروهاي موردنياز و مراقبت بعد ازاعمال جراحي و رسيدگي هاي خاص پزشكي، تهيه وسيله نقليه براي بازگشت به شهري ازبين رفته، مصيبتي است بعد از فاجعه كه تا آن را آزمون نكنيد، درك درستي از آن پيدانمي شود.آيا درزنجيره بحران از مرحله اعلام خطر و آگاه سازي مسؤولان و مردم تا مرحله بازسازي براي هربخش سازمان يا افرادي مشخص نشده اند؟ اگر اين چنين است، پس چرا از ابتدا در زلزله بم تقريباً همه مسؤولان درگيرشدند و هنوز هم اين روند ادامه دارد و اگر چنين نيست بهتر است خيلي زود چاره اي اساسي انديشيد، رسيدگي هاي فوري به وضعيت مجروحين، جست وجو و نجات افراد باقيمانده در زير آوار رسيدگي به وضعيت بازماندگان بي كاشانه، حمايت هاي امنيتي و سرپناه اضطراري، توجه به وضعيت رواني حاكم بر صحنه آسيب، بازسازي فوري شريانهاي حياتي، مديريت انتقال نيروهاي امدادي به محل سانحه، اعزام مجروحين ازمنطقه حادثه ديده به نقاط ديگر كشور و همچنين بازگشت آنان پس از طي دوران نقاهت، جلوگيري ازشيوع بيماريهاي واگيردار و دفع زباله و بهداشت محيط و هماهنگي در دريافت ـ انبار و توزيع كمكهاي اهدايي داخلي و خارجي و صدها اقدام مهم ديگر كه مي تواند اوضاع نابسامان پس از يك واقعه با ابعاد گسترده را سازماندهي كند، برلزوم تشكيل مديريت بحران تأكيد مي كند. آموزش و تمرينهاي متوالي و آشنايي با استعداد و توانايي هر بخش از اين چرخه و توجه به نقاط ضعف احتمالي در زمان لازم و آشنايي همه مسؤولان دست اندركار با يكديگر سرعت پاسخگويي به حل مسائل را افزايش مي دهد.
آيا مديريت بحران كه با مانورهايي فقط يكبار در سال و همزمان با هفته كاهش اثرات بلاياي طبيعي كه در آن همه برنامه هاي پاسخگويي درسروقت و بطور منظم انجام مي شود آيا به نحو مناسبي توانست وضعيت يك شهر كوچك به اندازه يك صدم تهران را مورد رسيدگي قراردهد؟
هنوز آماده نيستيم و برنامه هاي مشخصي را در دستور كار نداريم. مطابق آمارهاي ارائه شده ۸۰% از ساختمانهاي كشور در صورت بروز زلزله اي بيش از ۷ ريشتر تحمل ايستادگي ندارند. بيش از ۴ميليون مسكن روستايي، با زلزله اي كمتر از اين هم تاب مقاومت ندارند زمان تخمين زده شده براي بازسازي ساختمانهاي فرسوده نيز سالها به طول خواهدانجاميد پس در آينده چه خواهيم كرد؟
بم به عنوان پايتخت بحران زده ايران كه كانون توجهات همه رسانه هاي جهاني بود و در آن جلسه هيأت دولت و نشست استانداران برگزارمي گردد، فرودگاه آن در هفته اول بيش از فرودگاه مهرآباد فعاليت داشت، تقريباً ترافيك خطوط مخابراتي آن با كلان شهرها برابري مي كرد، آخرين وضعيت آن مرتباً توسط مسؤولان بخشهاي مختلف كشور كنترل مي شد و مورد بازديد همه رؤساي مهم كشور قرارگرفت هم اكنون مي رود كه به آرامش نسبي برسد. بعد از ۴هفته از اين رويداد ورود غيرقابل تصور كمكهاي خارجي به شكلهاي گوناگون و حمايتهاي مردم به صورتي قابل توجه در كوتاهترين زمان ممكن از ديگر موارد استثناي اين واقعه بود.
با برپايي هزاران چادر امدادي و اقدام براي ورود شبه مسكن ها در آينده، با وجود سرمايي طاقت فرسا و آغاز بادهاي شديد موسمي معروف به بادهاي ۱۲۰ روزه در منطقه، فرصت بسيار كم است و شناسايي افراد واقعي مقيم در اين شهر براي دستيابي هرچه بهتر امكانات و بازگشايي نهادهاي اداري احياي شهر را سريع تر مي كند.
تا فرصت از دست نرفته بايد براي آينده برنامه ريزي كرد، نبايد اين توانايي را دست كم گرفت و مي بايست بازوهاي تواناي امدادگران لشكرهاي داوطلب امدادي نيز به مثابه بقيه تلاشگران عرصه ايثار مورد توجه قرارگيرد.
البته اين خاصيت همه مصائب جمعي است ناگهاني اتفاق مي افتد، همه شتاب مي گيرند، موج كمكها و نيروهاي انساني از همه جا سرازير مي شود، جلسات و نشست هاي كارشناسي منعقد مي شود. انتقادها و مشكلات رنگ و بوي ديگري مي گيرد. مردم اهدا كننده پرسشگر مي شوند و سؤالات متفاوتي را اظهار مي دارند، براي ايجاد سازمانهاي موازي دلايلي طرح مي گردد و پس از چند روز به يكباره همه چيز به حافظه تاريخ سپرده مي شود و با كمترين آمادگي منتظر مصيبت بعدي خواهيم بود. اما زندگي در كشوري كه همواره در معرض سوانح است اصول و قواعد خود را دارد. از مردم انتظار مي رود كه با دريافت آگاهي هاي بيشتر، شركت در كلاسهاي آموزشي و مطالعه همه ملزومات مقابله با اثرات بلايا، خود را بيش از پيش آماده كنند تا وقتي خانه همسايه خراب مي شود به غير از آه و افسوس بتوانيم به كمك او بشتابيم. بايد بدانيم كه خانه ما فقط يكي از ۱۲ميليون بناي اين كشور است ولي براي ما مهمترين ساختمان همان يكي است.
امروز فرداي همان روزي است كه تصميم گرفتيم خانه مان را مقاوم كنيم و به بحث هاي هيجاني در دوران بحران توجهي نكنيم.
آمادگي اولين گام و آگاهي كليدي ماجراست. سوانح طبيعي فرآيند هايي مستند كه بشر توانسته است در خيلي از كشورها آن را كم خطر نمايد.
يقين دارم خداوند با مردم بيش از تصور، مهربان است.
* مدرس امداد نجات