شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸۲ - ۱۶ ذيحجه ۱۴۲۴
Sat, Feb 7, 2004
گزارش روز
شماره ۲۷۲۰
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسي
خوانندگان
اخبار ايران
اجتماعي
گزارش روز
موسيقي
بين الملل
گفت و گو
سلامتي
سرزمين مادري
فرهنگ و انديشه
فرهنگ و هنر
اقتصادي
قيمت سكه و طلا
حوادث
ورزشي
صفحه آخر
سينما تئاتر
اوقات شرعي
آرشيو
نگاهي به هزينه تزيين ماشين براي
مجالس عروسي و تدارك تاج گل در عزاداريها
گل هاي پژمرده اسكناسهاي شاداب
154014.jpg
آقاي داماد قبض سفارش خود را به مدير گلفروشي مي دهد و او هم آن را به نوجواني مي سپارد كه به عنوان كارگر در آنجا مشغول به كار است. جوانك همانطور كه به سمتي مي رود، شماره قبض را بي صدا مي خواند و از ميان پانزده دسته گلي كه تزيين شده اند و در انتظار قرار گرفتن در دست عروس خانمها هستند، يكي را برمي دارد، كاغذي را كه شماره قبض روي آن نوشته شده است، جدا مي كند ومي گويد: «ماشينتان را هم آورديم جلو در مغازه...» ۱۵۰برگ اسكناس سبزرنگ براي تزيين ماشين و ۵۰عدد براي يك دسته گل كه ملقب به دسته گل عروس است بالاخره اينجا يكي از معروفترين گلفروشيهاي تهران است و از همه مهمتر اين است كه حتي ميهماناني كه از بهره هوشي پاييني برخوردارند، وقتي گلهاي روي ماشين و دسته گل عروس را ببينند به دست و دلبازي داماد پي خواهند برد! شيريني شاگرد مغازه در ميان دغدغه هاي داماد براي پيوستن به همسر آينده خود در جلوي آرايشگاه زنانه و صداي شمردن اسكناسها توسط مدير گلفروشي، گم مي شود و يا شايد به اين دليل كه هيچ كدام از آشنايان عروس و داماد، انعام دادن او به شاگرد گلفروشي را نمي بيند، كمبود زمان را بهانه مي كند تا زودتر از گلفروشي خارج شود. ميانه هاي راه، كارگر گلفروشي جلو مي رود و يك شاخه رز كرم را در جيب كوچك روي سينه داماد، سر مي دهد و مي گويد: «ايشاءالله خوشبخت باشيد» تمام شد. ۲۰۰هزار توماني كه صاحب گلفروشي به دست آورد، هيچ ارتباطي به حقوق ثابت نوجوان كارگر ندارد و سرپا ايستادنهاي او و تزيين كردن ماشين به وظايفش مربوط مي شود. مدير گلفروشي رو به او مي كند و مي گويد: «از صبح تا حالا سه تا گل برداشتي و به قول خودت كادو دادي به دامادها، حواست به حسابت باشه سر ماه نگي چرا از ۶۰هزار تومن كمتره!!!» به دنبال داماد كه حالا حركاتش را به دستور فيلمبردار تنظيم مي كند، مي دوم و مي گويم: با اين دويست هزارتومان... سوار مي شود و از بين در نيمه باز مي گويد: «يك شبه، مي ارزه!» و در را مي بندد.
خودنمايي يا...؟
چشم و هم چشمي در همه زواياي زندگي امروزه ما ايرانيان ريشه دوانده است و انجام اعمال مشابه هرچند اشتباه ، رواج زيادي دارد و در بيشتر اوقات سعي بر اين است كه كارهايي كه پيشتر و توسط ديگر آشنايان انجام شده است، هر چندباشكوه تر صورت بگيرد و گاهي اين رفتارها تا مرحله اي ادامه پيدا مي كند كه خودنمايي و تظاهر از سرورويش مي بارد. رسم تزيين كردن ماشين براي مراسم عروسي با گلهاي گرانقيمت و يا اهداي تاج گلهاي آنچناني در مجالس ترحيم از جمله اين چشم بسته به دنبال يكديگر رفتن ها است و در بيشتر اوقات قصد نهايي اين است كه شركت كنندگان درمراسم شادي يا عزاداري متوجه اين موضوع باشند كه با انسان دست و دلبازي طرف هستند!!! اگر از هر كدام از آنها خواسته شود مبلغي را كه بابت خريداري تاج گل و يا تزيين ماشين مي پردازند، صرف امور خيريه نمايند چه پاسخي خواهند داشت؟
آبروي من به تاج گلي كه آورده ام دوخته شده است.
جلوي در مسجد نور، واقع در ميدان فاطمي، بزرگترين تاج گل از طرف اصغر.ك. به صاحبان مجلس تقديم شده است. اگرچه پيدا كردن او در ميان آن همه سياهپوش كار مشكلي است، ولي ديدن شخصي كه براي جابه جايي تاج گل اهدايي اش از نيسان وانت استفاده مي شد، به سختي آن مي ارزد. وقتي فهميد من هم متوجه شده ام بزرگترين تاج گل را او آورده است، در ميان آن همه غم، لبخندي محو روي لبان او نقش بست، هرچند كه خيلي سعي مي كرد به طريقي پنهانش كند. در مورد علت كار خودتوضيح مي دهد: «بالاخره از ما بيشتر از بقيه توقع دارند ما هم مجبوريم براي حفظ آبرو!!! مطابق آن چيزي كه درباره ما در ذهن دوستانمان هست، عمل كنيم» او در مورد اينكه با مبلغ پرداختي بابت تاج گل، مي توانست كار خداپسندانه انجام دهد كه اثراتي به مراتب ماندگارتر داشته باشد مي گويد: «هر چيزي به جاي خودش، ما هم به اندازه خودمان كمك مي كنيم.» بعضي عقيده دارند فرستادن گل براي مراسم ترحيم عمل پسنديده اي نيست. علي تاجيك كارمند، جزو آن دسته است كه مي گويد: «وقتي براي يادبود شخصي گل ارسال شود اين عمل باعث ايجاد حالت ناخوشايندي در اطرافيان وي خواهد شد و آنان به خاطر خواهند آورد كه اين گلها به منظور زنده كردن خاطره عزيز از دست رفته آنان، آورده شده است.»
آناناس هم خودش را گل فرض مي كند!
درمورد هزينه تزيين ماشين براي مجلس عروسي هم نظرات متفاوتي وجود دارد. معصومه شهامتي كارشناس حقوقي عقيده دارد: «ايرادي ندارد كه هزينه اي از اين بابت پرداخت شود به شرط اينكه با وجود توانايي مالي، از گلهاي گرانقيمت استفاده نشود و تعداد گلها به اندازه اي باشدكه فقط اتومبيل را از سادگي خارج كند تا بالاخره تفاوتي بين ماشين حامل عروس و داماد با بقيه اتومبيلهايي كه در حال تردد هستند، ديده شود.» محبوبه خ. مترجم زبان ايتاليايي، وجود گل و تزيين ماشين و تجملات را از ضروريات برگزاري مراسم عروسي ذكر مي كند و مي گويد: «من به قدري به گل علاقه مند هستم كه اگر بودجه ام اقتضا كند، تمام گلهاي گرانقيمت و زيبا را براي آن شب خاص، خواهم خريد.» و علت اصلي تحميل چنين هزينه اي را پس انداز كردن پول براي مواقع خاص مي داند و هيچ زماني را بهتر از شب عروسي براي خرج كردن پس اندازها نمي شناسد. چرا كه معتقداست: «حداقل با انجام اين كار خيالم راحت است كه زيبايي و شادابي را خريده ام و پولي كه داشتم هدر نرفته وخرج دوا ودكتر نشده است.» محبوبه سراجيان تهراني، دانشجوي حسابداري، نظري مخالف عقايد ابراز شده دارد. او ارسال تاج گل براي مجالس يادبود و تزيين ماشين باگلهاي گرانقيمت را مطرح كردن خود در جمع مي داند و مي گويد: «اشخاص با انجام اين قبيل كارها، سعي دارند به ديگران نشان بدهند از هيچ نظر، كمبودي ندارند و حاضرند براي يك شب آن همه پول را هدر بدهند تامثلاً تاج گلي بزرگتر از ديگران ببرند يا در مقايسه با آشنايان خود مبلغ بيشتري را براي تزيين ماشين بپردازند» و بعد مي گويد: «من با دختر يكي از معروف ترين جواهرفروشان تهران آشنا هستم و مي دانم در شب عروسي اش، ۳۰هزار تومان بيشتر پرداخت تا گل فروش علاوه بر تزييناتي كه مرسوم است چند آناناس را هم روي ماشين بچسباند!!!»
سقف هاي بدون ستون
مفهوم مباحث بالا وقتي روشن مي شود كه حجم معاوضه روزانه گل و پول را در نظر بياوريم. دو گلفروشي بسيار معروف تهران تزيين كردن روزانه، ۳ ويا ۴ ماشين را حتمي مي دانند، البته در تمام ايام سال فقط در روزهايي كه به روز شهادت موسوم اند و دو ماه محرم و صفر كه عروسي اي انجام نمي شود، هيچ ماشيني را تزيين نمي كنند و تنها به تدارك تاج گل براي مراسم عزاداري مشغول هستند. شهاب يعقوبي مدير و صاحب يكي از اين دو گلفروشي شروع قيمت براي تزيين ماشين و تهيه تاج گل را از ۸۰ هزارتومان اعلام مي كند ولي سقف معيني را براي آخرين قيمت در نظر نگرفته است و مي گويد: «حتي اگر كسي بخواهد تا مبلغ ۲ ميليون تومان گل براي تزيين ماشين يا تاج گلي كه سفارش مي دهد، به كاربرده شود، ما با مشكلي از جهت كمبود گل مواجه نخواهيم شد» اما بهمن جعفري مديرگلفروشي ديگر، كمترين قيمت را ۸۰ هزارتومان و سقف هزينه را ۲۰۰ هزارتومان عنوان مي كند. هر دو گلفروشي رقم ۳۵ هزارتومان براي دسته گل عروس را پايين ترين قيمت خود مي دانند. اگر رابطه مبادلات روزانه اين چنيني را با تعداد گلفروشي هايي كه در كشور وجود دارد، به دست آوريم، به رقم قابل توجهي برخورد خواهيم كرد. طبق گفته حقيقي كارمند اتحاديه صنف گلفروشان ۴۸۰ گلفروشي با جواز دائم ، ۵۰ گلفروشي باجواز موقت ۳ ساله (قابل تمديد) و حدود ۱۰۰ گلفروشي هم بدون اينكه پروانه كسب داشته باشند، در تهران مشغول به كار هستند و براساس پرس و جو از اتحاديه دكه داران، مشخص شد كه فقط در منطقه ۱ تهران، ۳۳ دكه جهت فروش وجود دارد و ۱۹ منطقه ديگر شهرداري تهران هم به نوبه خود داراي چنين مكانهايي هستند كه هر كدام از آنها مي توانند تاج گل تهيه و يا ماشين و دسته گل عروس را تزيين كنند. و اگر هر كدام از گلسراهاي موجود در كشور ما حتي فقط هفته اي يك بار، تزيين كردن ماشين يا تاج گل را تجربه كنند، باز هم بودجه اي كه جهت اين كار صرف مي شود، رقمي قابل توجه است. پولهايي كه فردا يا پس فرداي مجالس عروسي و نهايتاً روز هفتم مرگ عزيزان، پلاسيده مي شوند و برخلاف ميلمان مجبور به دورانداختن اسكناس هاي هزارتوماني مي شويم، هزارتوماني هايي كه مي توانند زندگي بسياري را زيرورو كنند و جلوي خيلي از جرم و جنايتها سد بسازند. البته هر كس اختيار جيب خودش را دارد اما من خانواده اي ۶ نفره را مي شناسم كه در تهران زندگي مي كنند و ماهانه ۳۰ هزارتومان درآمد دارند!!!
عبور از پل فيروزه
انتظارات از فرمانرواي كل
علي رغم همه ضعفها و نكبات اخلاقي كه [در طول تاريخ] بر جامعه گذشته و بر وجدان عمومي شديداً لطمه وارد نموده است، باز در ادب و فرهنگ ايراني مفاهيم صريحي از عدالت، انسان دوستي، احترام به مقدسات، دستگيري از درماندگان و حفظ حرمت و كرامت انساني وجود دارد كه، هر چند به صورت آرماني، انتظار مي رفته است كه حاكمان آنها را در نظر آورند و با رعايت آنها بر شأن خويش بيفزايند. به عبارت ديگر تلاشي كه خرد و بزرگ جامعه ايراني براي تعظيم به مقام فرمانرواي كل به عمل مي آورده اند و او را چونان ملكه كندوي زنبوران عسل، با گوشت و مال و جان و هستي خود تغذيه مي كردند، ماحصل بايد اين فايده را در بر مي داشت كه توان عظيم او در خدمت به انتظارات مردمي قرار گيرد و عزت و اعتبار او نيز شأني بر حيات و حيثيت ملي متصور شود. تنزل اين سطح و مبتذل كردن و برداشتها و توقعات ذهنيت يافته جوامع ايراني از كمال و فتوت و بزر گمردي و سالاري و دلاوري و شجاعت و مجموع صفات مستحسن امري است كه كراراً حادث مي شده و به طور طبيعي از فرمانروايان ملك چهره ناموفقي تصوير مي نموده است.
مرور حوادث لاتعد و لاتحصي و تجربه هاي كثير تاريخي، از ايرانيان مردمي صالح و صبور و كم توقع و باگذشت و فداكار ساخته و فرهنگ خاص ايراني را با مايه هاي عميق ايثار و جان نثاري و اخلاص و صميميت بي نظير عجين و ممزوج گردانيده است. با اين همه، در همين فرهنگ وسيع و غني مردمي تشخيص نيك از بد، بلندي از پستي، صداقت از نيرنگ، دادگري از بيداد، ملت دوستي از غيرخواهي و بسياري از امور ديگر همانند وجود روشني و تاريكي و روز و شب صراحت داشته است. آنها كه در هر مرتبه اي از بخشايش الهي برخوردار شده اند و نامي نيك زي خود دست و پا كرده اند، همانان اند كه اتكا به وجدانهاي صالح اين مردم نيك فطرت و شريف را ناچيز نينگاشته اند و در مقام قدرتي، دغل و فريب و شعوذه و نيرنگ را رنگي ثابت و پابرجاي نداده اند.
دكتر رضا شعباني
مورخ ـ ۱۳۶۹


|   شناسنامه   |   آرشيو   |