روزنامه جوانان چين (چاپ پكن) به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي گفت وگويي را با «فريدون وردي نژاد» سفير ايران درآن كشور انجام داده است. توجه خوانندگان گرامي را به مطالعه بخش هاي مهم اين گفت وگو جلب مي كنيم.
|ايران به عنوان يك كشور مهم خاورميانه و منطقه، چه سياستي را در برقراري روابط با كشورهاي اطراف خود اتخاذ كرده است؟
* ما يك كشور بزرگ و با تمدن هستيم كه در منطقه داراي نقش اصلي و محوري هستيم. ما فكر مي كنيم كه ايران به عنوان يك كشور با دموكراسي گسترده در رابطه با كشورهاي همسايه بي تأثير نيست. سياست اصولي ما درمنطقه و جهان عبارت است از «تقويت صلح و دوستي ، تنش زدايي و توسعه همكاريها در قالب همكاريهاي دوجانبه، منطقه اي» و كار و تلاش براي همكاري با سازمان ملل متحد. براي تحقق صلح و ثبات جهاني بايد يك ائتلاف جهاني براي حمايت از صلح برپايه عدالت شكل گيرد و اين شعار رئيس جمهور ما آقاي محمدخاتمي است. در خصوص عراق وافغانستان ، معتقديم در آنجا بايد مردم سالاري و انتخابات با نظر اكثريت آراي مردم مورد توجه قرار بگيرد. ما در افغانستان از دولت موقت و آقاي كرزاي براي توسعه امنيت و سازندگي افغانستان و از تصميمات لويه جرگه، قانون اساسي و وحدت اين كشور حمايت مي كنيم. در عراق از تقويت نقش سازمان ملل متحد و سپردن امور به دست مردم حمايت مي كنيم و معتقديم كه در عراق بايد تماميت ارضي محترم شمرده شود و مردم سالاري برقرار و انتخابات عمومي براساس هر فرد يك رأي ، برگزار شود. همچنين نظر رهبران شورا نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. ايران وكشورهاي همسايه بر تماميت ارضي عراق و دوري از مناقشات فرقه اي هم عقيده هستند. شعار ما، همكاري با سازمان ملل متحد و عراقيها براي تشكيل يك حكومت مردمي است.
| قبلاً بوش، ايران را به عنوان يك كشور محور شرارت ناميده است. موضع شما در اين باره چيست؟
* من معتقدم كه در حال حاضر، آقاي بوش و همكاران وي ديگر نه به اين سياست اعتقاد دارند و نه آن حرفها را مي زنند. در آن مرحله ، ايشان از روي عصبانيت حرفي زد و بعد متوجه شد كه حرف درستي نيست. الآن آمريكا علاقمند به همكاري با ايران در مسائل منطقه اي و از جمله مسائل عراق وافغانستان است و ما هم در صورت رفع اشغال از اين دو كشور و سپردن امور به مردم، علاقمند به اين همكاري و كمك به مردم منطقه هستيم و شما اخيراً شاهد بوده ايد كه نماينده ايران در سازمان ملل متحد گفت وگوهايي را با نمايندگان كنگره آمريكا بطور علني داشتند. رفت وآمدهاي ورزشي بين دو كشور وجود دارد و ما فكر مي كنيم اگر آمريكاييها در سياستهاي خود در قبال ايران و منطقه تجديدنظر كنند، راه همكاري ميان دو كشور براي ابد بسته نيست.
| آيا احتمال رفت وآمدبين رهبران دوكشور وجوددارد؟
* هنوز زوداست كه دراين خصوص صحبت شود و بايد نخست مسائل ديگري حل شود. فعلاً گفت وگوهاي مشخصي در عرصه هاي معيني بين دوطرف شروع شده است.
| يعني مي شود گفت كه روابط سياسي ايران وآمريكا به مرحله شروع خود واردشده است؟
* موضوع روابط دوكشور، مسأله پيچيده اي است. فاصله ديوار بي اعتمادي ميان دو كشور به طول ۲۵سال است و به زمان بيشتري نيازدارد تا برداشته شود. اما گفت وگوهايي ميان دوكشور درجريان است و روند مثبتي را طي مي كند. ما به هرحال، شاهد رگه هاي كمتر نگران كننده و شايد اميدواركننده اي از سياست آمريكا در منطقه هستيم.
| در زلزله بم با كمك هايي كه آمريكا كرد و مسؤولين دوكشور اظهارات مثبتي داشتند، به نظرمي رسد كه دوطرف علاقه مند به رابطه با يكديگر هستند!
* كمكهاي انساندوستانه مي تواند به بهبود روابط كمك كند، اما لزوماً نمي تواند به معناي رفع كننده مشكلات و عامل برقراري رابطه ميان دو كشور باشد.
| چندي پيش، همكاريهاي شما با آژانس بين المللي انرژي هسته اي واردمرحله جديدي شد. دليل اين تغيير سياستها چيست؟
* ما از گذشته عضو كنوانسيون منع سلاحهاي هسته اي بوديم و تمامي اقداماتي كه در عرصه هسته اي انجام داده ايم، به عمل آورديم، مغاير تعهدات ما درآن كنوانسيون نبوده است و اگر اقداماتي درايران انجام شده و به سازمان انرژي اتمي اعلام نشده، به اين جهت بود كه كشورهاي غربي ما را تحريم كرده بودند و ما نمي خواستيم اين تحريمها با اينگونه بهانه ها تشديد شود. اما خلافي ازسوي دولت ايران صورت نگرفته است. بعد از درخواست شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي، ايران به صورت داوطلبانه همكاريهاي خود را با آنها تقويت كرد و حتي قبل از امضاي پروتكل الحاقي، همكاريهايمان با آژانس بيشتر از تعهداتي بود كه داده بوديم. ما استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي را حق خود و ديگر كشورها مي دانيم، درحالي كه آمريكا به دنبال سياسي كردن اين مسأله بود. اما ما به كمك برخي كشورهاي اتحاديه اروپا (فرانسه، آلمان و انگليس)، چين و روسيه، راه حلي براي آن پيداكرديم و اين راه حل همان بيانيه تهران بود. ما بيانيه تهران را اصل قرارمي دهيم و به آن وفاداريم و انتظار داريم كه طرفهاي مقابل نيز به آن وفادار باشند. ايران خواستار خاورميانه اي عاري از سلاحهاي هسته اي است. اما استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي را حق خود مي دانيم و فرمول فعلي يعني بيانيه تهران موردحمايت ما است.
| آيا سفر مقامات اروپايي به تهران باعث امضاي پروتكل الحاقي شد؟
* ما مخالف امضاي پروتكل نبوديم، بلكه خواهان دادن تعهداتي به جمهوري اسلامي بوديم تا بتوانيم از حق استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي برخوردار باشيم. آنها هم آمدند و چنين تعهدي به ما دادند، لذا ما پروتكل را امضا كرديم و از بازرسيهاي سازمان استقبال مي كنيم. ما داوطلبانه غني سازي را موقتاً به حال تعويق درآورديم، چرا كه سلاح اتمي در دكترين دفاعي ما جايگاهي ندارد و بنابراين نگران بازرسيها نيستيم. البته ما معتقديم كه بايد تكليف سلاحهاي هسته اي اسرائيل هم مشخص شود؛ چرا كه سلاحهاي هسته اي اسرائيل تهديدي عليه كشورهاي مسلمان، عربي و كشورهاي منطقه خاورميانه است.
| آيا سياست آمريكا در قبال ايران واسرائيل متفاوت است؟
*آمريكا در سياستهاي خود استانداردهاي دوگانه داشته و متناقض عمل مي كند.
| مردم چين مايلند كه در خصوص انتخابات مجلس ايران و دعواهايي كه در اين باره مطرح است، بيشتر بدانند.
* ما در ايران بعد از انقلاب، تجربه نويني را آغاز كرديم و در خصوص جمهوري و دموكراسي تجربيات نويني داشتيم. كشور ما چندين دهه تحت حكومت استبدادي و تحت نفود آمريكا بود. اينك كشور من در مرحله تمرين و بسط مردم سالاري با خصوصيات ايراني است. همانطور كه سوسياليسم چيني با سوسياليسم در ديگر جاها متفاوت است، دموكراسي در ايران با دموكراسي درجاهاي ديگر متفاوت است. دموكراسي يك نسخه واحد نيست كه همه جا يكسان باشد. معيارهاي فرهنگي، قومي و ديني بر دموكراسي تأثيرگذار هستند. در ايران، ما معتقد به دموكراسي يا مردم سالاري ديني هستيم، و اين به معني نظام پارلماني شامل انتخاب توسط مردم بر بستر ارزشهاي ديني و قومي ايراني است. بنابراين دموكراسي براي نهادينه شدن نياز به زمان داردو آنچه كه در ايران در حال رخ دادن است، طبيعت تمرين يك دموكراسي همه جانبه است. طبيعت يك جامعه مردم سالار، اختلاف آرا، تفاوت نظر و رقابت است. هدف ما در ايران، برگزاري انتخابات آزاد و رقابتي است و براي انجام اين كار، اين اختلافاتي كه شما مي بينيد بسيار طبيعي است. ما معتقديم كه اينها سرانجام به يك نقطه تعادلي مي رسند . در هر دو طرف، چه محافظه كاران و چه اصلاح طلبان، يك سري تندرويهايي وجود دارد، اما اين يك نقطه تعادل دارد. ما ۲۵ سال پيش انقلاب كرديم وتاكنون ۲۰ انتخابات برگزار كرده ايم و اين تجربه اول ما نيست. بنابراين با توجه به تجربه اي كه داريم و مسؤوليتي كه در مردم و مسؤولان است، اين تجربه را نيز به خوبي پشت سر خواهيم گذارد. البته اين رقابت جدي است و به نظر مي رسد كه انتخابات در زمان مقرر انجام خواهد شد.
| آيا دولت مسائل اخير را در كنترل خود دارد؟
* من فكر مي كنم كه چيزي از كنترل خارج نشده است.