مرگ شايد نقطه پاياني باشد براي همه چيز و لي مي تواند آغاز دوباره اي باشد براي يافتن ستاره هاي گمشده اعمال وجودمان و دريافتن امواج ويرانگر درياي احساساتمان. احساسات جانكاهي چون ندامت، حسرت، پريشاني، دردمندي و آرزومندي، به خاك سرد گور كه مي نگري با خود مي انديشي: اين خاك سرد، گرمترين شعله زندگيت را، مادرت يا پدرت را در آغوش گرفته است… و مي انديشي: مادرم از سرما گريزان بود، از تاريكي تنهايي بيزار بود، از سكوت دلگير مي شد و اينك چگونه است كه قامت خميده از غم روزگارش اينگونه در اين جاي نمور آرام گرفته است؟ باز مي انديشي مادرم چقدر از تماشاي رقصيدن شادمانه ما لذت مي برد، چقدر از طعم پيازچه خوشش مي آمد، چقدر طبخ كردن كيك در خانه برايش لذتبخش بود. همه چيز كم كم به خاطرات مي آيد: نام عطري كه دوست داشت، كدام خواننده را مي ستود، كدام غذاي ايراني را به ساير ترجيح مي داد، گل مورد علاقه اش و … و تو بغض مي كني وقتي به هر يك از اينها در هر لحظه از زندگيت برمي خوري. تو مي شكني وقتي در چرخش رقصت سنگيني نگاه پر از شوق او را روي صورتت حس نمي كني. و تو… ديوانه مي شوي حتي با ديدن يك بوته پيازچه كه در حياط خانه ات سبز شده است. بازمي انديشي: كاش مي توانستي دستان مهربان مادرت را بگيري. كاش مي توانستي تكه كيك دستپخت او را از دستان خسته و رنجورش بگيري و ببوسي و روي چشمهايت بگذاري و هرگز به او نگويي بد نيست! تو را حسرت شنيدن صداي گرمش در خانه شيدا مي كند. تو را حسرت بوئيدن دامنش ويران مي كند. به خاك سرد گور كه مي نگري تمام آرزوهايت حسابي برآب مي شود و تنها يك آرزو، يك شوق سوزنده تمام ذرات وجودت را در خود مي سوزاند اينكه: كاش مشتي از خاك آن گور بودي ولي در مشت مادرت، كاش ذره اي غبار بودي روي سينه شكسته از سنگيني سنگ گور مادرت. كاش ذره اي خاك بودي و در كنار مادرت كاش… و امروز زندگي ـ قبل از فرداي مرگ ـ كاش مي شد دريابيم كه: مي شود تا زندگي در جان خسته اين دو موجود عزيز در جريان است آنها را دريافت، مي توان چشمها را شست و با نگاهي كه سزاوار آن همه عظمت و بزرگي و متانت آنهاست به ايشان نگريست. مي شود دستها را به سبدي از عشق و محبت تبديل كرد و تمام ايثاررا به دامنشان ريخت، مي توان همين امروز چون مشتي خاك زيرقدمهاي خسته از شيطنتهاي ما و زخمي از خارهاي زمان ايشان گسترده شد. مي شود اين فرشتگان زميني را قبل از پرواز به اوج آسمان نظاره كرد. مي شود در وجود نازنين تان فنا شد و لبريز از تواضع و خدمت ايشان، آنگونه لبريز كه ظرفيت جام وجودمان پذيرش حسرت و آهي را نداشته باشد. بميريم كه مادر نميره. بميريم كه پدر نميره. مي ميريم كه جاودانه هاي جاويد هرگز نمي ميرند.
آرين ـ ص

مينو ضابطيان
دوران دبيرستان به پايان رسيده بود، مهمترين دلبستگي اش را اشعار و نوشته هايش مي دانست و زندگي را از دريچه شعر و شاعري مي ديد. راهي دانشگاه شد. زبان فرانسه و آموزش و پرورش كودكان را انتخاب و شروع به تحصيل كرد، اما باز هم ادبيات و شعر بهترين موضوع زندگي اش بود. كاري كه از ۱۳ سالگي به شكل حرفه اي آغاز شده و جايي در روزنامه جايگاه بيان تخيلات كودكانه و شاعرانه اش بود تا آنجا كه در ۱۶ سالگي قلم او ستوني از يك روزنامه ادبي را پر مي كرد. از ۱۰ سالگي كم و بيش اشعاري را مي سرود. شايد از همان ايامي كه مادر را از دست داد و پدر در ازدواجي مجدد شرايط تازه اي برايش ترسيم كرد و اينگونه شد كه نخست به سرودن اشعار شاعرانه و وصف طبيعت دل بست. اشعار عاشقانه اي كه هنوز هم به عنوان ضرب المثل و آوازهاي محلي بين كساني كه اسپانيولي مي دانند، رد و بدل مي شود.
گرچه در دوران نوجواني، جوايزي را به خاطر سروده هايش به دست آورد، اما پدر هرگز مشوق خوبي برايش نبود تا جايي كه شاعر جوان در ۱۶ سالگي مطالب و نوشته هايش را با نام مستعار «Pablo Neruda» امضا مي كرد و به چاپ مي رساند تا از مخالفتهاي پدر در امان باشد. تا ۴۲ سالگي در دنياي تخيلات و نوشته هايش پابلو و در صحنه واقعي زندگي همچنان «نفتالي ريكاردو ريس باسوالتو» باقي ماند و در آن سال نام خود را رسماً به پابلو نرودا تغيير داد.
به ۲۰ سالگي نزديك مي شد؛ كم كم مشهور شده بود، اما همچنان فقير بود. او را از كلاه لبه دار پهن اش كه شمايل شاعرانه جالبي را تداعي مي كرد، مي شناختند.
در پايان ۲۰ سالگي با چاپ نخستين كتاب، كم كم شرايط مالي تغيير كرد، كتاب او به ۱۰ زبان مختلف دنيا ترجمه شد. ۲۳ ساله بود كه به كار دولتي رو آورد و راهي برمه (ميانمار فعلي) شد و ۸ سال از كار حرفه اي اش را در كشورهاي مختلف با عنوان كنسول گذراند، اما در اين ايام هم دست از ادبيات و شعر برنداشت. در همين دوران ۸ ساله با دختري هلندي كه نمي توانست اسپانيولي صحبت كند، ازدواج كرد و در همين ايام نيز از او جدا شد. در طي اين ۸ سال شرايط سياسي ـ جغرافيايي و اقتصادي دنيا تغيير كرد و كشور شيلي نيز از اين قاعده مستثني نبود.
«پابلو» كه اعتقاد داشت آنچه مي نويسد، قسمتي از وجود اوست كه به روي كاغذ مي آيد، (همانطور كه كشورش شيلي، مردمش و زبانش را بخشي از وجود خود مي دانست) در اين تغييرات تفاوتها كرد! و درست پيش از سي سالگي بر آن شد از مردم ستمديده و محروم بيشتر سخن گويد و آنچه بر كاغذ مي آورد را روي قلبها ثبت كند. شروع جنگهاي داخلي در اسپانيا و كشته شدن «گارسيا لوركا»؛ شاعر بزرگ اسپانيايي؛ كه نرودا او را به خوبي مي شناخت، آنقدر بر وي تأثير گذاشت كه به جريانات جمهوريخواهانه ملحق شد و نخست به اسپانيا و سپس به فرانسه رفت.
۳۳ سال داشت كه به كشورش بازگشت. اشعار آن روزهايش بيشتر سياسي و اجتماعي بود. در ۳۵ سالگي به سمت كنسول مهاجرين اسپانيولي مقيم پاريس منصوب شد و مدت كوتاهي بعد راهي مكزيك و كار در آنجا شد و حضور پررنگي در ميان مردم عادي و كارگران پيدا كرد. بعد از مدتي از طرف حزب كمونيست شيلي كانديد رياست جمهوري شد، اما به طرفداري از دوستش «سالوادور آلنده» از انتخابات كنار كشيد و پس از انتخاب آلنده، از طرف او سفير دولت شيلي در پاريس شد.
پابلو ۳۹ ساله با عقايد سياسي و نگرانيهاي اجتماعي اش با دختري نقاش آشنا مي شود و ازدواج دوم او شكل مي گيرد. تمايلات مردمي همسر جديد باعث مي شود كه او بيشتر از قبل به موضوعات اجتماعي ـ سياسي علاقه نشان دهد. ديدگاهها و اشتراكاتي كه ۱۲ سال بين آنها اتصال ايجاد مي كند، اما در نهايت اين رابطه هم به پايان مي رسد.
در سالهاي نخست دهه ۴۰ زندگي، پابلو نماينده سنا در شيلي مي شود و با رئيس جمهوري وقت به علت مخالفت او با معدنچيان اعتصابي در مي افتد و مجبور مي شود براي ۲ سال در مخفيگاههاي زيرزميني زندگي كند.
نكته جالب ديگر از زندگي اين شاعر واقعگرا، ازدواج سوم او با خواننده اي جوان است كه حضور او نيز بر شعرهاي نرودا رنگ و رويي جديد مي بخشد.
اما پايان تمام فرازها، فرودها، تغيير آهنگ و كلامها دريافت جايزه ادبي نوبل در سال ۱۹۷۱ به عنوان پاداش تمام افكار و اعمال دوران جواني اش است.