بيست ونهمين «نامه» منتشرشد
ماهنامه سياسي ـ اجتماعي «نامه» شماره بهمن و اسفند خود را به موضوع «انقلاب، اصلاح» اختصاص داده است. اين نشريه كه به مديريت و مسؤوليت كيوان صميمي و سردبيري مجيد تولايي منتشرمي شود در شماره ۲۹ خود به موضوعاتي چندنظركرده است:
ـ فرجام دولت خاتمي/ مرتضي كاظميان
ـ انقلاب ۵۷ درگفت وگو با آيت الله منتظري
ـ انقلاب، اصلاحات، انتخابات/ ميزگردي با حضور پيمان، باوند، رئيس دانا
ـ انقلاب و بحران دستاورد/ حميدرضا جلايي پور
ـ انقلاب اسلامي، فقه، روشنفكري ديني/ گفت وگو با عبدالكريم سروش
ـ پارلمان درجمهوري اسلامي/ بهروز طيراني
ـ زنان نگاهي به درون/ فاطمه گوارايي
ـ خشونت مالي عليه زنان/ آيدا سعادت، مريم موسوي
ـ چشم انداز ۲۰ساله/ حسين رفيعي
ـ فقر جهاني، فقرزدايي و انباشت سرمايه/ سمير امين، ترجمه: فهيمه ملتي
ـ تولد انديشه آزادي، عرفان و عدالت/ احسان شريعتي
ـ حذف متن/ امين بزرگيان
ـ مصدق، نفت و كودتا/ محمودنكوروح
ـ قرن جديد آمريكايي/ آرونداتي روي
ـ...
سردبير «نامه» در «سرآغاز» مطلبي تحت عنوان «ايران كانون زمين لرزه» به تحولات سياسي ايران و ريشه هاي آن نظركرده است.

فرهنگستان هنر
چهاردهمين شماره فرهنگستان هنر به مدير مسؤولي محمدرضا كشاورز منتشر شد. در اين شماره مي خوانيد: آثار و علايم كشف شده در سن شينگ دوي، استاد هوشنگ جزي زاده: نگارگري نقاشي ايده آل من است، نگاهي به آثار نقاشان نوگراي تبريز در مركز فرهنگي هنري صبا، بهزاد نادره دوران، بررسي نگاره «بناي كاخ خورنق» اثر كمال الدين بهزاد، مصاحبه با دكتر يعقوب آژند، مصاحبه با دكتر بهمن نامور مطلق معاون پژوهشي فرهنگستان هنر، معرفي فرهنگستان هنرهاي زيباي واركلاو در لهستان و...

فرهنگ اصفهان

شماره هاي بيست و پنجم و بيست و ششم فصلنامه پژوهشي، فرهنگي و هنري فرهنگ اصفهان به مديرمسؤولي دكتر خسرونشان منتشر شد. در اين شماره مي خوانيد: پژوهش و لزوم بسترسازي فرهنگي آن (احسان كاظمي)، آئين شهرياري از ديدگاه سعدي (مجيد زهتاب)، عاشقانه هاي خانگي حافظ (خسرو احتشامي)، اصفهان شهر ديرسال (مينا رهبريان)، نقش آئين مهر بر يك بناي تاريخي (طاهر فتاحي)، بن بست توسعه (ثريا معمار)، گفت وگوي تمدن ها ضرورت ناگزير (شهريار دبيرزاده) و موسيقي و شور جواني (وحيد قاسمي).

پوشش خبري
امروزه، تعدد و تكثر رسانه ها باعث شده آموزش مستقيم، ديگر تنها وظيفه آموزشي آنها نباشد و آموزش هاي غيرمستقيم، نحوه تفكر، نقد و پي بردن به پشت پرده ها بر آموزش غيرمستقيم اولويت پيدا كرده است. كتاب حاضر كه تأليف دكتر محمد سلطاني فر و دكتر شهناز هاشمي است، با تكيه بر همين بخش از كار رسانه ها منتشر شده است. در اين كتاب مباحث زير مطرح شده اند: افكار عمومي، پوشش خبري، ژورناليسم تلويزيوني، دفاع در برابر تهاجم رسانه ها، نظريه هاي هنجاري رسانه ها، ارتباطات اقناعي، ارتباطات سياسي، جنگ رواني و شايعه.
كتاب «پوشش خبري» از سوي انتشارات سيماي شرق با بهاي ۱۵۰۰ تومان روانه كتابفروشي ها شده است.
مقدمه اي بر روابط عمومي الكترونيك
مؤلفان اين كتاب دكتر محمد سلطاني فر و مهندس مهدي مؤمني نورآبادي در اثر خود به بررسي روابط عمومي الكترونيك در بستر انقلاب ارتباطات و اطلاعات پرداخته و در حاشيه نگارش به اين امر توجه داشته اند كه روابط عمومي الكترونيك سرآغازي بر شروع دوراني جديد و كاملاً متمايز در عرصه تاريخ روابط عمومي است. از مباحث مطرح شده در كتاب مي توان به مباحث زير اشاره كرد: كليات و مفاهيم روابط عمومي، تكنولوژي هاي نوين ارتباطي و تكنولوژي اطلاعات، تعاريف و كليات روابط عمومي الكترونيك، تعامل رايانه و انسان و جايگاه آن در روابط عمومي، تاريخچه اينترنت و ...
اين كتاب در انتشارات سيماي شرق با بهاي ۱۷۰۰ تومان منتشر شده است.
چگونه مي نويسم
كتاب هاي فراواني در جهان در مورد نوشتن وجود دارد اما نويسندگان اين فنون را چگونه به كار مي گيرند و شيوه كار هر يك از آنها در مورد ساختار، طراحي، عناصر و زمانبندي نوشتن چگونه است؟ گردآورنده و مترجم اين كتاب، كاظم رهبر براي يافتن پاسخ اين پرسش، سراغ يكصد نويسنده موفق رفته است. اين افراد كه هر يك به نوعي مطرح هستند، از «چگونه نوشتن» خود گفته اند. در ميان اين افراد حتي دو تن وجود ندارند كه شيوه كارشان مشابه باشد. هر كدام از آنها به مرور روش كار خود را پيدا كرده و در آن نيز موفق بوده اند. نكته مورد توجه آن است كه همگي آنان در مورد نوشتن، طراحي داستان و آغاز و پايان كار و ... نقطه نظر تجربي متفاوتي دارند اما هيچ يك از آنها نمي گويند چه بايد كرد و فقط شرح مي دهند كه چه كرده اند.
كاظم رهبر كتاب خود را در انتشارات رادان با بهاي ۱۶۵۰ تومان راهي بازار نشر كرده است.
فرهنگ افسانه هاي مردم ايران
انتشارات كتاب و فرهنگ ايران در راستاي به ثمر رسيدن اهداف ملي و فرهنگي ايران، براي نخستين بار مجموعه «فرهنگ افسانه هاي مردم ايران» را به صورت الفبايي و دايرةالمعارفي از افسانه هاي سرتاسر ايران، منتشر كرده است. اهميت اين مجموعه به ويژه در جايي آشكار مي شود كه بدانيم ايران به عنوان ششمين كشور دنيا اقدام به چاپ چنين مجموعه اي كرده است.
جلد چهاردهم اين كتاب كه به تازگي منتشر شده به مردم بم و زنده ياد ايرج بسطامي تقديم شده است. علي اشرف درويشيان و رضا خندان كتاب را تدوين كرده اند كه با بهاي ۵۸۰۰ تومان در ويترين كتابفروشي ها جاي گرفته است.

نوشته ميچيكو كاكوتاني
ترجمه فرشيد عطايي
در رمان پرطنين «ناداني » (آخرين اثر ميلان كوندرا) لحظه مهمي هست كه طي آن قهرمان زن داستان (يك مهاجر چك به نام «ايرنا» كه بيست سال اخير زندگي خود را در پاريس گذرانده) به پراگ باز مي گردد ودر آنجا درمي يابد كه براي هواي گرم پراگ لباسهاي مناسبي با خود نياورده وازهمين رو در پراگ براي خود لباس تابستاني مي خرد، از همان مدلي كه «در زمان كمونيستها مي ديد».
اودر آينه فروشگاه بزرگي كه لباس را در آن خريده نگاهي به خود مي اندازد وبا ديدن خود در لباس جديد، ناگهان درمي يابد كه «دارد زندگي متفاوتي را تجربه مي كند واينكه اگر در پراگ مانده بود همين زندگي را از سرمي گذراند». اين لحظه كه بسيار يادآور روايت مشهور «هنري جيمز» از «تبعيد» و «فرصت هاي ازدست رفته» در داستان The jolly Corner است تمام مضامين مربوط به تبعيد وبازگشت ونوستالژي وندامت را كه آقاي كوندرا دراين رمان موردكندوكاو قرار مي دهد، در خود جمع دارد.
آقاي كوندرا، مانند كتابهاي قبلي خود، در اطراف اين مضامين تنوع موسيقايي را به كار مي گيرد، واز داستانهاي درهم تنيده شخصيت هاي داستاني به عنوان اهرمي استفاده مي كندوتك مضراب هاي فلسفي را از آن مي آويزد: تقارن هاي رياضي در تاريخ، محدوديتها و ذهني بودن حافظه و دشواري بازگشت به خانه (وطن)، آنگونه كه در نخستين اسطوره نوستالژي، يعني «اوديسه»، روايت شده است. ولي به رغم تمام اين مشخصات روايتي ، رمان «ناداني » نسبت به ساير رمان هاي آقاي كوندرا ساده تر و سرراست تر است: به اندازه شاهكار سال ۱۹۸۰اش، يعني «كتاب خنده وفراموشي »، خيره كننده نيست ولي نسبت به رمان هاي سردي چون «كندي» (۱۹۹۶) و «هويت» (۱۹۹۸) تأثيرگذارتر است.
خط اصلي داستان «ناداني » در مورد دومهاجر تبعيدي است كه در پي فروريختن بلوك شوروي، براي ديداري مختصر با خانواده ودوستان به وطن باز مي گردند.
«ايرنا» دو دهه قبل جلاي وطن كرده بود چون پليس مخفي، شوهرش «مارتين» را با ايذا واذيت خود به ستوه آورده بود، بنابراين او به همراه شوهر خود به فرانسه رفت.
ايرنا به هنگام پرواز به سوي پراگ در فرودگاه با دامپزشكي به نام «جوزف» آشنا مي شود. ايرنا يادش مي آيد كه در گذشته اي خيلي دور با جوزف ديداري مختصر وبي حاصل داشته . او وقتي جوزف را ديد «اين حس را پيدا كرد كه داستان عاشقانه آن دو، كه آغازش به ۲۰سال پيش باز مي گشت، صرفاً دچار تعويق شده بود تا اينكه دو تايشان از تبعيد آزاد شوند». اما دراين بين جوزف نمي تواند ايرنا را به ياد بياورد ولي مؤدبانه مي پذيرد كه او را در پراگ، دريك ضيافت ناهار ملاقات كند.
جوزف دوست دارد فكر كند به اين دليل چكسلواكي را ترك كرده كه نمي توانسته تحقيرشدن كشور محبوب اش توسط روسها را تحمل كند، ولي از طرفي هم وقتي تصميم مي گيرد با آن سرعت پا از مرز كشور خود بيرون بگذارد به شدت از خودش متنفر مي شود و احساس شرم مي كند. او در دانمارك عاشق زني مي شود و براي خود زندگي تازه اي بنا مي كند: وقتي همسرش مي ميرد او سعي مي كند به تمام علاقه ها و كارهاي روزمره او احترام بگذارد.
«او هميشه دقت مي كند كه آيا صندلي ها و گلدان ها در محل مورد علاقه همسرش قرار دارند يا نه، » و از جاهايي كه موردعلاقه او و همسرش بود دوباره ديدن مي كند: به رستوران كنار دريا مي رود جايي كه صاحب اش هميشه خوراك ماهي مورد علاقه همسرش را به او يادآوري مي كرد؛ و يا به اسكله كپنهاگ مي رود جايي كه «هر روز غروب ساعت ۶ يك كشتي بخار سفيد رنگ بزرگ راهي دريا مي شد».
آقاي كوندرا با تجربه دست اولي كه از زندگي در تبعيد دارد (او در سال ۱۹۷۵ چكسلواكي را ترك كرد و اكنون بيش از ۲۰ سال است كه در فرانسه زندگي مي كند) رمان خود را مي نويسد؛ او با ظرافت حيرت انگيزي در مورد احساسات عجيب و غيرمعمول ايرنا و جوزف كه پس از گذشت ساليان بسيار به وطن خود بازگشته اند، مي نويسد. هر دو آنها متوجه مي شوند مسائلي كه در آن زمان ها به زندگي روزانه شان شور و حال مي بخشيد به كلي تغيير كرده. مردم ديگر از مردن در راه وطن حرف نمي زنند يا در مورد معناي استقلال بحثي نمي كنند، و انگليسي زبان ميانجي است نه روسي.
يكي از دوستان ايرنا به او مي گويد: «حتي تا همين اواخر همه در اين مورد بحث مي كردند كه چه كسي در رژيم سابق بدترين سختي ها را تحمل كرده. همه مي خواستند قرباني رژيم سابق به حساب بيايند. ولي حالا ديگر از رقابت بر سر اينكه چه كسي بيشترين رنج و عذاب ها را تحمل كرده خبري نيست.اين روزها مردم درباره موفقيت لاف مي زنند، ديگر كسي درباره رنج و عذاب لاف نمي زند».
ايرنا وقتي به وطن باز مي گردد درمي يابد كه چقدر عاشق پراگ است، در حالي كه جوزف وقتي به وطن باز مي گردد بي تفاوتي عجيبي را تجربه مي كند، چيزي كه آقاي كوندرا آن را «نارسايي نوستالژيك» مي خواند. ولي هر دو به طور مشترك در مي يابند كه دوستان و اعضاي خانواده هاي شان علاقه چنداني به اينكه بدانند زندگي آن دو درخارج چگونه بوده، ندارند. براي مثال خانواده جوزف يك زماني از ترس انتقام مقامات مسؤول، «مجبور» بودند جوياي احوال او نشوند ولي حالا «خودشان» علاقه اي به زندگي او ندارند: «آنها هيچ چيز درباره همسر جوزف نمي دانستند، درباره سن اش يا اسم اش يا شغل اش، و حالا سكوت كرده بودند به اين اميد كه به اين طريق بتوانند ناداني خود را پنهان كنند».
ايرنا هم در پاريس و هم در پراگ احساس گمگشتگي و بي ريشگي و غريبگي مي كند. دوستان فرانسوي اش (كه يك زماني از او به عنوان نماد رنج مهاجر استقبال مي كردند و او را «مدرك زنده اي مي دانستند براي آنچه آنها آن را مفاسد استالينيسم مي پنداشتند» ) اكنون معتقد بودند كه او «با بازگشت شادمانه اش به وطن» بايد «وجود آن رنج و عذاب را ثابت كند». از طرفي دوستان اش در چكسلواكي علاقه چنداني به موفقيت ها وسختي هاي ۲۰ سال اخير زندگي او ندارند.او با خود مي گويد براي اينكه در اينجا، يعني پراگ، پذيرفته شود بايد زندگي خود در فرانسه را بر روي قربانگاه وطن قرار دهد و آن را به آتش بكشد.
هر چند در رمان «ناداني» فقط يك بخش نا مربوط هست (صحنه كاملاً نا پذيرفتي مربوط به مادر سمج ايرنا و دوست اش گوستاف) ، آقاي كوندرا حوادثي را كه به ديدار ايرنا وجوزف در پراگ مي انجامد با ظرافت و تسلط كنار هم مي چيند.
پيامد ديدار ايرنا و جوزف و تأثيرات آن بر زندگي اين دو موجب حيرت خواهد شد، ولي در بازنگري نيز چنين چيزي ناگزير به نظر خواهد رسيد: ثمره عواطف مشترك انسان درباره بازگشت به وطن و احساسات بسيار متفاوت شان درباره تأثيري كه زمان گذشته بر زمان حال اعمال مي كند.