مرد سال و سده و هزاره
كودتاى ۲۸ مرداد ،۱۳۳۲ در تاريخ ايران رويدادى فراموش نشدنى است و اكنون پنجاه سال از آن مى گذرد. آن روزگاران چند رويداد مهم با خود همراه داشته است كه نخستين آنها سرنگونى دولت مصدق بود. كتاب حاضر به ذكر تاريخ آن ايام و مصدق مى پردازد. اين كتاب را پروفسور ابوالمجد حجتى به رشته تحرير درآورده است. پيش از اين شاهد كتاب سه جلدى از «عبور از عهد پهلوى» بوده ايم. وى در جوانى جذب «حزب ايران» شده بود و به كار روزنامه نگارى در نشريه اين حزب مى پرداخت.
او پس از كودتاى ۲۸ مرداد از سياست كناره گيرى كرد و اكنون پس از گذشت چند دهه از آن روزها وقايع آن ايام را با زبانى روان و سرگذشت گونه به چاپ رسانده است.
كار نشر اين كتاب را انتشارات سيماى فرهنگ بر عهده داشته و با بهاى ۳۹۰۰ تومان در بازار نشر موجود است.

اسنادى از قيام سى تير ۱۳۳۱
قيام سى تير نقطه عطفى در تاريخ مبارزات نهضت ملى شدن صنعت نفت و يكى از جنبشهاى اصيل سياسى ـ اجتماعى تاريخ معاصر ايران محسوب مى شود. پس از برگزارى انتخابات دوره هفدهم و افتتاح مجلس و بازگشت دكتر مصدق از دادگاه لاهه و در بحبوحه مبارزات نهضت ملى شدن صنعت نفت، دكتر مصدق از سمت خود استعفا كرد. علت اين امر كارشكنى هاى اقليت مجلس و بى ميلى مجلس سنا به زمامدارى دكتر مصدق و مخالفت محمدرضا پهلوى با سپردن پست وزارت جنگ به نخست وزير بود. استعفاى دكتر مصدق موجى از اعتراضات و اعتصابات و درگيريهاى خيابانى مردم با پليس و قواى نظامى را در پى داشت كه روز سى ام تير به اوج خود رسيد. كتاب حاضر مجموعه اى است از اسناد اين قيام كه مركز اسناد رياست جمهورى كار تهيه و تنظيم آن را بر عهده داشته است. اين كتاب در سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى با بهاى ۳۰۰۰ تومان روانه بازار كتاب شده است.
آيا اينشتين درست مى گفت؟
نظريه نسبيت عام اينشتين بيش از هر نظريه اى به دشوارى و فهم ناپذير بودن مشهور است، اما آيا او راست مى گفت؟ كتاب حاضر درباره كوشش سخت و بيست ساله دانشمندان جهان براى اثبات و تأييد تجربى نظريه نسبيت عام است. كليفورد ويل نويسنده كتاب «آيا اينشتين درست مى گفت؟» در كتاب خود بى آن كه حتى يك فرمول به كار برده باشد، روايتى بسيار شيوا از آزمودن تجربى نسبيت عام در اختيار خواننده قرار داده است و بدين شكل سبكى كم و بيش رمان گونه و متنى لذت  بخش پديد آورده است. اين كتاب را احمد شريعتى ترجمه كرده و در سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى به دست چاپ سپرده است. «آيا اينشتين راست مى گفت؟» با بهاى ۱۸۰۰ تومان در ويترين كتابفروشى ها است.

بعد از حدود سه ماه گروههاى موسيقى از خواب برمى خيزند و دوباره به صحنه مى آيند. البته گروههايى هم هستند كه به خواب خود در طول سال ادامه مى دهند و با هيچ سر و صدا و داد و قالى بيدار نمى شوند. صندلى ها رديف به رديف چيده مى شود و صداى سازها به صدا در مى آيد، حتى اگر تمام صندليها پر نشود . اما جاى خالى آدم ها ممكن است سازها را از تب و تاب بيندازد و نواى لالايى را به صدا درآورد. جاى خالى آدم ها ممكن است به جاى خالى نوازندگان و خوانندگان ختم شود.
پيش بينى ميزان استقبال از اجراى گروههاى شناخته شده آسان است. اما براى گروههايى كه سبكى را غير از آنچه تا كنون در ايران اجرا شده، ارائه مى دهند، هيچ چيز را از قبل نمى توان مشخص كرد. مثلاً پارسال همين بلا سر گروه جاز لوسين دوبويى كه از سوئيس آمده بودند، نازل شد يك گروه خوب با نوازندگان مسلط كه در فضاى باز كاخ احمد شاهى موسيقى خود را براى جمعيتى كه لحظه به لحظه كمتر مى شد، به اجرا درآوردند. برنامه متعلق به پروژه بناها و آواها بود كه از سال ۸۱ فعاليت خود راشروع كرد و هدفش برنامه ريزى براى اجراى موسيقى در كنار بناهاى تاريخى ايران بود. پروژه بناها و آواها سال گذشته برنامه هاى خوبى ترتيب داد. دعوت از گروه يونيكورن كه موسيقى كليسا را اجرا مى كردند، اجراى گروه محلى شمشال. همين طور اجراى برنامه اى به مناسبت يك صد و يكمين سال تولد صبا از جمله آنها بود كه ضرر زيادى به مهدى قادرى، مدير پروژه واردكرد و باعث شد براى ادامه كار دست نگهدارد و اول به فكر پرداخت بدهى هاى خود باشد. فعاليت يك تشكل غير دولتى كه به هيچ پشتوانه اى متكى نيست، هميشه در ايران همين طور است. اگر پروژه بناها و آواهامى خواست استقبال از اجراها را پيش بينى كند هيچ وقت نمى توانست گروههاى خوب «يونيكورن» و «لوسين دوبويى» را به ايران بياورد. امسال هم در حالى كه انجمن ها ومراكز مختلف برنامه هاى خود را براى نيمه اول سال معرفى مى كنند، فعلاً از برنامه هاى پروژه بناها و آواها خبرى نيست.
انجمن موسيقيدانان نياوران
انجمن موسيقيدانان نياوران كه در چند روز گذشته فعاليتهاى سال ۸۳ را با اجراى كوارتت زهى اتريش شروع كرد، اگر پشتوانه اى همچون سازمان ميراث فرهنگى و كاخ نياوران نداشت به حال و روز پروژه بناها و آواها دچار مى شد. اگر چه خطر بزرگى همچون تغيير رئيس سازمان ميراث فرهنگى را از سر مى گذراند، به آينده خود بسيار اميدوار است.
انجمن موسيقيدانان نياوران بعد از اجراهايى مثل برنامه مشترك حسين عليزاده و ژيوان گاسپاريان نوازنده ارمنى دودوك، برنامه گروه سعيد شنبه زاده و گروه جاز فرانسوى، كنسرت كامكارها و موسيقى تانگوى آمريكاى لاتين در سال گذشته امسال دعوت از گروههاى مشهورى چون Axiom of choise، گروه «بازابلا» از سوئد و گروه راسل ديلى از ايرلند را در برنامه هاى خود دارد و اجراهاى مفصلى براى روز جشن موسيقى از (۲۹خرداد تا اول تيرماه) تدارك ديده است.
تالار فارابى دانشگاه هنر
تالار فارابى دانشگاه هنر هم كه سال گذشته برنامه اجراى گروههاى جوان ايرانى را در طول سال داشت، امسال اين برنامه ها را ادامه مى دهد.
افشين جعفرى خواه، مدير تالار مى گويد: «سعى مى كنيم از گروههاى جوانى كه كمترامكان ارائه موسيقى خود را داشته اند، حمايت كنيم. هدف ما در سال جديد ارائه موسيقى تلفيقى و دعوت از گروههايى كه نگاهى اينگونه دارند، است. امسال تالار فارابى مى خواهد بهترين گروههايى را كه در دوسال گذشته در اين تالار اجراى برنامه داشته اند، معرفى كند و كنسرتهايى را در نيمه اول سال براى آنها تدارك ببيند. ۱۶ و ۱۷ارديبهشت كنسرت آموزشى پژوهشى معرفى موسيقى بلوز و كانترى برگزار مى شود. در هفته پايانى ارديبهشت اركستر سمفونيك دانشگاه هنر در اين تالار برنامه خواهد داشت و پس از آن گروه راك ۱۲۷كه سال گذشته هم دانشجويان استقبال خوبى از آن كرده بودند، به اجراى موسيقى خواهد پرداخت.
جعفرى خواه درباره لغو برخى كنسرتها در اين تالارمى گويد: بجز همايش موسيقى راك تنها يك برنامه به دليل مشكل فنى لغو شد. براى اجراها كمتر مشكل مجوز داشته ايم، حتى ممكن است گروهى مجوز داشته باشد، اما در سطح تالار فارابى نباشد و ما به چنين گروههايى حتى اگر مجوز داشته باشند، اجازه اجرا نمى دهيم و خودمان گروهها را از نظر توانايى و تكنيك انتخاب مى كنيم.
مركز موسيقى بتهوون
يكى ديگر از مراكزى كه از سال گذشته پا به عرصه اجرايى موسيقى گذاشته، مركز موسيقى بتهوون است كه تا قبل از آن تنها فروشگاه محصولات موسيقى بود.
بابك چمن آرا مدير اين مركز مى گويد امسال نسبت به سال گذشته كنسرتهاى بيشترى در برنامه هاى خود داريم. اواخر خرداد گروه بابك رياحى پور با همراهى شهرام شعرباف در تالار فارابى كنسرت خواهند داشت. نمايشگاه جلد صفحه اى گرامافون متعلق به دهه هاى گذشته ۲۶ تا ۳۱ارديبهشت در نگارخانه دانشگاه هنر برگزار مى شود و اوايل تابستان آلبوم هرى پاتر با صداى رامبد جوان به بازار مى آيد.
علاوه بر اين فرهنگسراى نياوران هم اجراهايى را تدارك ديده است كه از مهمترين آنها برگزارى جشنواره «نى» در تابستان است.
در حالى كه انجمنهاى غيردولتى موسيقى سعى مى كنند با ارائه برنامه هاى مختلف صندلى خالى تالارها و محوطه هاى اجراى موسيقى را پر كنند، هنوز مركز موسيقى برنامه هاى سال جديد خود را معرفى نكرده است، هر چند با تغيير رئيس مركز انتظار ديگرى هم نمى توان داشت اما بايد اميدوار بود اين تغيير براى فعاليت ها و برنامه هاى انجمن هاى غيردولتى موسيقى تغييرات سوء به همراه نداشته باشد.

پژوهشى پيرامون وزن شعر عاميانه فارسى
مؤلف: ساسان فاطمى
دركشورى نظير ايران با سنت ديرپاى ادبى، انواع مختلف شعر، به بخشى از زندگى مردمان بدل شده است. از اين رو جاى تعجب ندارد اگرمردم سرزمين ما، هر موضوعى را با شعر و امثال و حكم تحليل كرده و پاسخ مى دهند. در اين ميان شعر عاميانه، اهميتى بسزا دارد. اگرچه شعر كلاسيك طى قرنهاى متمادى، شكل گرفته و تكامل يافته است و اين بخش از ادبيات، وجه رسمى شعر ايران را تشكيل مى دهد اما شعر عاميانه به دليل پيوند و ارتباط گسترده با زندگى، شناسنامه فرهنگ يك قوم، جمعيت يا گروه سنى است. اشعار عاميانه كودكان نيز براين بستر قابل بررسى است. موردى كه شايد براى نخستين بار ساسان فاطمى در كتابى تحت عنوان ريتم كودكانه درايران به بررسى آن پرداخته است. نخستين بار از آن رو كه در نوشته ها يا تحقيق هاى پيشين به جنبه هاى ادبى و اغلب در حد گردآورى به اين بخش توجه شده است اما در پژوهش اخير، براساس تئورى ها و فرضيه هاى مختلف، مبحث ريتم در شعر عاميانه كودكان، مورد بررسى قرارگرفته است.
كتاب پس از يك مقدمه، از چهار فصل شامل: عروض، اشعار با وزن غيركمى، فرضيه ها و ريتم كودكانه تشكيل شده است. مؤلف با تحقيق در مورد وزن شعر عاميانه فارسى و آثارى نظير فرضيه اديب طوسى و فرضيه وحيديان كاميار، راهى به سوى فرضيه هاى نوين تر و عالمانه تر مى گشايد. در فصل ريتم كودكانه، تجزيه و تحليل نظريات يك اتنوموزيكو لوگ برجسته ـ بريليو ـ كه مبدع نامگذارى ريتم كودكانه است، امكان شناخت عنصر مذكور و تطبيق شعر عاميانه كودكان ايران را با ريتم كودكانه در دنيا را فراهم مى آورد. مؤلف با تكيه بر دانش اتنوموزيكو لوژى و تئورى و فرضيه هاى آن از جمله نظريات بريليودر مورد پژوهش حاضر و همچنين نظريات پژوهشگران ايرانى، امكان تطابق وشناخت عميق تر اينگونه اشعار را دردسترس علاقه مندان قرار مى دهد. او با آوردن نمونه هاى مختلفى از شعر عاميانه و تجزيه و تحليل، و ريتم نگارى آنها، گونه هاى مختلف شعرى ونظريات گوناگون حتى متضاد در مورد اشعار عاميانه كودك را بررسى مى كند. موارد استفاده ريتم كودكانه وپيشنهاد و انتقادات مؤلف در مورد شعر وموسيقى اينگونه اشعار، قابل توجه و تعمق است.در واقع دراين اثر ضمن آشنايى با يك گونه مهم شعرى، امكانات آن براى بسترسازى در يك جريان مهم (شعر و موسيقى كودك) فراروى مخاطب قرار مى گيرد.در خاتمه خواندن بخشى از مقدمه كتاب خالى از لطف نخواهد بود:
«سواى شعر كلاسيك فارسى، نوع ديگرى از شعر يعنى شعر عاميانه در ايران روج داشته و دارد كه اساساً در حيطه سنت شفاهى مى گنجد و از اصول دقيق عروض تبعيت نمى كند.
اين نوع شعر را به دو گونه مى توان تقسيم كرد: ۱) آنكه سخت نزدكودكان شايع است و به شكل صرفاً ضربى و غيرآهنگين در موقعيت هاى مختلف از قبيل بازى، تمسخر و غيره اجرا و يا توسط بزرگسالان، هنگامى كه روى سخنشان با كودكان است باز به همان شكل ضربى محض خوانده مى شود.
... ۲ ) آن كه كلام آوازهاى محلى را تشكيل مى دهد وبخش مهمى از آنها، كه شامل اشعار سروده شده توسط شاعرـ موسيقيدانان مناطق غيرفارسى زبان است، از نظر وزنى به سختى با قوانين عروض قابل تطبيقند».
كتاب حاضر در ۸۶ صفحه توسط مؤسسه فرهنگى وهنرى ماهور در تيراژ ۲۲۰۰ نسخه منتشر شده است.