سه شنبه ۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۳ - ۱۴ ربيع الاول ۱۴۲۵
Tue, May 4, 2004
ضميمه ۶
سال دهم - شماره ۲۷۸۳
sLogo.gif

PDF Edition
صفحه اول
سياسى
داخلى
ديگه چه خبر؟
اجتماعى
بين الملل
گزارش
فرهنگ و انديشه
فرهنگ و هنر
گفت و گو
ويژه ۱
ويژه ۲
ايران زمين
قيمت سكه و طلا
اقتصادى
ورزشى
صفحه آخر
اوقات شرعى
فرهنگ و پايدارى
افق
ضميمه ۱
ضميمه ۲
ضميمه ۳
ضميمه ۴
ضميمه ۵
ضميمه ۶
ضميمه ۷
ضميمه ۸
آرشيو
كشورى وسيع با انتخاباتى دشوار
162285.jpg
پيرمحمد ملازهى

هندوستان، دومين كشور پرجمعيت جهان در حال تجربه يكى از دشوارترين مراحل انتخاباتى از زمان استقلال درسال۱۹۴۷ است. انتخابات جارى با محاسبات ويژه اى كه ائتلاف دموكراتيك حاكم به رهبرى حزب ملى گراى «بهاراتياجاناتا»  انجام داد، زودهنگام برگزار مى شود، رقابتها در اين انتخابات تا حدودى فشرده تر و در ابعادى متفاوت تر از انتخابات قبلى است. «لوك سابا»  مجلس ملى هند ۵۴۵ كرسى دارد و نمايندگانى كه به آن راه مى يابند، بامسؤوليت بسيار سنگينى روبرو خواهند بود. اين مسؤوليت تنها ناشى از نفس نمايندگى نيست، بلكه هندوستان در شرايط كنونى اش در يك مقطع بسيار سرنوشت ساز قرا گرفته است. جهت گيريهاى لوك سابا مى تواند روند توسعه ملى را تسهيل يا كندنمايد. از محورهاى تبليغاتى احزاب بزرگ سراسرى و رقيب و همچنين احزاب محلى مى توان اين طور استنباط كرد كه انتظارات متفاوتى وجود دارد. با اين حال، قبل از آنكه اين انتظارات را به درستى ارزيابى كرد، لازم مى شود شرايط كنونى و جايگاهى را كه هند در آن قرار دارد، بررسى كرد. بنابراين، انتخابات جارى لوك سابا بايد از چند زاويه نگريسته شود.
۱ موقعيت داخلى ـ منطقه اى وجهانى هند
۲ـ محور ايدئولوژيك رقابتهاى انتخاباتى
۳ـ موقعيت احزاب سراسرى و احزاب ناحيه اى هند
۴ـ گروههاى تعيين كننده وموقعيت اجتماعى رأى دهندگان
واقعيت اين است كه مى توان فهرست طولانى ترى به دست داد، ولى براى درك واقع بينانه انتخابات عمومى در هند به همين مقدار مى توان بسنده كرد. علت آن است كه هندكشورى بزرگ، دومين كشور پرجمعيت جهان بعد از چين و جمعيتى بالغ بر يك ميليارد نفر است. بنابراين باكشورى با اينگونه ويژگيها روبرو هستيم كه قضاوت را به غايت دشوار و آسيب پذير مى كند و هرگونه پيش بينى را دشوارتر مى نمايند. با اين حال، بدون شك، آنچه كه در انتخابات جارى تعيين كننده است، موقعيتى است كه هند در آن قرار دارد. بايدنگاهى هرچند گذرا، اما واقع بينانه به اين موقعيت انداخت.
الف: موقعيت داخلى ـ منطقه اى و جهانى هند
در قضاوتى كلى و مقدماتى مى توان گفت كه از نقطه نظر حزب «بى.جى.پى»، انتخابات به اين دليل، زودهنگام اعلام شد كه «آتل بيهارى واجپايى»  نخست وزير هند ارزيابى مثبتى از موقعيت داخلى ائتلاف حاكم داشت. بى.جى.پى در داخل، در سطح منطقه و در سطح بين المللى مى توانست مدعى باشد كه لااقل بخشهايى از آرزوهاى ملى گرايان هندو را برآورده كرده است. در داخل، به رغم ادامه تضادهاى قومى و مذهبى، در بعضى از ايالتها كه گاه به خشونت و كشتارهاى كور منتهى مى شده است، جامعه هند تا حدى بر مشكلات مهمى نظير بحران كشمير و تجزيه طلبى ناحيه اى در شمال شرق كشور فايق آمده است. اين كشور گرچه از عواقب شوم بحران مسجد «بابرى»  و برخورد مسلمانان و هندوها به طور كامل بيرون نيامده است، ولى در هر حال، مى تواند مدعى شود كه در جهت حل و فصل نهايى آنها گامهاى مثبتى برداشته است. اهميت اين موضوع تا بدان حد بود كه يكى از محورهاى تبليغاتى بى.جى.پى، وعده حل مسالمت آميز مسأله پيچيده مسجد بابرى بود. حزب حاكم همچنين وعده داد كه در نحوه آموزش مدارس مسلمانان تجديدنظر كند و امكانات آموزشى بيشترى را به آنها اختصاص دهد و شرايط ورود جوانان مسلمان و تحصيل كرده در ساختار ادارى راتسهيل كند.
البته خيلى از صاحبنظران اين انعطاف پذيرى حزب ملى گراى هندو را به منزله ضعف مواضع انتخاباتى و جلب آراى مسلمانان هند كه گفته مى شود حدود ۱۵۰ميليون رأى دارند، به حساب آورده اند، ولى در هر حال، نمى توان انكار كرد كه مواضع بى.جى.پى نسبت به دوره هاى قبل انتخاباتى از انعطاف بيشترى در قبال قوميتها و اقليتهاى قومى و مذهبى برخوردار شده است.
دلايل واقعى چنين انعطاف پذيرى، هرچه باشد، در سرنوشت بى جى پى و سرنوشت آينده هند در بعدى كلى تر بى تأثير نخواهد بود.
در سطح منطقه اى نيز هند در يكى از مساعدترين شرايط طى دهه هاى اخير قرار گرفته است. زمينه براى از سرگيرى مذاكرات هندو پاكستان مساعد شده است. محور مناقشه كشمير كه تاكنون اصلى ترين مانع از سرگيرى و بهبود مناسبات هندو پاكستان بوده، به دلايل متفاوتى هر دو كشور رقيب هسته اى را قانع كرده است كه درباره آن به طور جدى وارد مذاكره شوند به طورى كه بسيارى از كارشناسان مسائل جنوب آسيا براى اولين بار اميدوار شده اند كه هند و پاكستان دوران تضادها را پشت سر گذاشته و در شرايط نوينى به طرف همكاريهاى مؤثر گرايش بيابند، خواستى كه نه تنها در هند و پاكستان رو به افزايش است، بلكه با استقبال هفت كشور عضو مجمع اقتصادى «سارك» نيز روبرو شده و اين خود عامل تشويق كننده اى براى بهبود مناسبات هند و پاكستان است.
هندوستان علاوه بر پاكستان، رقيب ديرينه اش، با چين همسايه ديگرش وارد تعاملى جدى و سازنده شده است. در دوره حكومت ائتلاف دموكراتيك، چين و هند گامهاى مهمى در جهت حل مشكلات مرزى برداشته اند. چندين دور مذاكره ثمربخش انجام شده است و اكنون به نظر مى رسد هندوستان و چين مى توانند اختلافات بر سر بيش از ۹۰هزار كيلومترمربع از مناطق مرزى را كه درسال۱۹۶۲ دو كشور را به جنگ نافرجامى كشاند، از طريق مذاكره حل و فصل كنند. گمان مى رود كه اين دستاوردى بزرگ براى دو كشور پرجمعيت جهان كه در مسير توسعه پايدار ملى قرار گرفته اند، باشد. از اين رو، بى.جى.پى مى تواند مدعى باشد كه ثبات منطقه اى پايدارى را براى هند و كشورهاى همجوار به ارمغان آورده است. هند در همين حال در محاسبات پيچيده تر، مناسباتى استراتژيك با اسرائيل برقرار كرده و همكاريهاى نظامى گسترده اى را به منظور دستيابى به سلاحهاى مدرن از جمله سيستم رادارى «فالكون» پيگيرى كرده است. هرچند به ظاهر، اين طور به نظر مى رسد كه توسعه همكاريهاى هند و اسرائيل با واكنش منفى دنياى اسلام و عرب روبرو است و هند ريسك خطرناكى كرده، ولى ازنقطه نگاه هند، نوعى توازن در مناسبات خاورميانه اى ممكن خواهد بود.
به ويژه آنكه هند در محاسبات خاص خود در توسعه همكاريها بااسرائيل نگاهى به آمريكا و اروپا هم دارد.
در بعد جهانى بى. جى .پى در دوران قدرتش در هند توفيق نسبى يافته است. هند اكنون تنها يك قدرت منطقه اى نيست، بلكه قدرتى است كه حرفهايى براى گفتن در سطح بين المللى دارد.
آمريكا و اروپا نگاه متفاوت ترى از گذشته به هند يافته اند و گمان مى روددور نما براى هند اميدوار كننده تر از هر زمان ديگرى شده باشد. موقعيت جهانى هند تا آنجا ارتقا يافته است كه اگر قرار باشد اعضاى دائمى شوراى امنيت سازمان ملل متحد گسترش بيايند و كشورهاى جديدى وارد آن شوند. بدون شك، هند يكى از نامزدهاى مطرح خواهد بود.با اين حال، واقعيت آن است كه اين موفقيت هاى نسبى ائتلاف دموكراتيك حاكم هند، آن چيزى نيست كه بتواند رأى دهندگان هندى را پاى صندوق هاى رأى به سود بى .جى.پى بكشاند. مسائل داخلى در اين باره ، انگيزه هاى قوى ترى بدست مى دهند.
ب: محور ايدئولوژيك رقابت هاى انتخاباتى
هندبدون شك وارد يك بحث جدى داخلى شده است. البته اين بحث تازه نيست. از وقتى كه بى.جى.پى پا به عرصه سياست گذاشت و موفق شد حزب كنگره را از اريكه قدرت به زير بكشد، رقابت هاى ايدئولوژيك محور اصلى رقابت هاى حزبى در هند بوده اند. آن چه اكنون بر اهميت اين گونه رقابت ها افزوده، روشن تر شدن ابعاد آن واهداف احزاب رقيب است. از قضا هر دو حزب اصلى كنگره و بى .جى.پى ادعاهاى خود را با بهره گيرى از سنت هاى گذشته بانگاه به آينده هند مزين كرده اند. حزب كنگره وفادار نسبت به سكولار قدرت به عنوان ميراث استقلال و انديشه هاى رهبرانى نظير «مهاتما گاندى» و «جواهر لعل نهرو» است و بر اين باور است كه بقا و دوام هند به عنوان يك كشور بزرگ و قدرتمند در گرو قطعى وفادارى به نظامى سكولار است، در غير اين صورت تنوع قومى و مذهبى هند، وحدت ملى آنرا آسيب پذير مى كند. تقويت ناحيه گرايى هاى خودمختار طلبانه در دوره قدرت حزب ملى گرا بى.جى.پى بارها از طرف رهبران كنگره هند به عنوان شاهد مثال يادآورى شده است.
اين در حالى است كه بى.جى.پى با طرح ملى گرايى هند و اين كه در نظر دارد كشور خالص هندو براى هندو مذهب بسازد به پيوندى بين قدرت خود و آينده با ثبات و توسعه اقتصادى ـ اجتماعى و فرهنگى هند برخوردار كرده است. رهبران تندرو بى .جى .پى روى اين مطلب تأكيد دارند كه هند پيشرفته را تنها در شرايط ساماندهى يك قدرت ملى مى توان بوجود آورد. هر چند كه رهبران ميانه روتر به خطرات واگرايى ملى اين گونه برداشت ها توجه عميق ترى كرده اند، منتها واقعيت آن است كه در انتخابات جارى رقابت هاى ايدئولوژيك وجود دارد و در مبارزات انتخاباتى جايگاه مهمتر و در همان حال، روشن ترى از گذشته يافته اند. اهميت اين گونه رقابت هاى ايدئولوژيك در آن است كه جامعه هند را وارد مرحله جديدى از تفكر كرده است. اكنون به نظر مى رسد كه ترديدهاى جدى شكل گرفته باشند كه كدام مسير هند را به پيشرفت خواهند رساند و پاسخگوى نيازهاى روز افزون خواهد بود . كنگره و بى.جى.پى هر دو در تشديد اين ترديدها ايفاى نقش كرده اند، بى رونقى نسبى انتخابات لااقل در سه مرحله اى كه بر گزار شد، مى تواند مؤيد چنين برداشتى باشد.
در هر حال، واقعيت آن است كه دو حزب رقيب مى خواهند جامعه هند را از مسيرهاى متفاوتى به پيشرفت هدايت كنند. حزب كنگره در وفادارى به انديشه هاى گاندى و نهرو و بى.جى .پى با انديشه هندوئيزم و بازگشت به عمق تاريخ هند. اكنون به درستى معلوم نيست كه جامعه متنوع هند كدام مسير را ترجيح خواهد داد. نقش اكثريت هندو مذهب در اين انتخاب تعيين كننده است اما كافى نيست. اقليت هاى قدرتمندى نظير مسلمانان وجود دارند كه از توسعه هندوئيزم احساس نگرانى جدى دارند. اقليت هاى قومى و مذهبى ديگر مانند تاميل ها در «تاميل نادو»، بودايى ها در «آسام » و «ناگالند»، مسلمانان در جامو و كشمير دهها موقعيت وپيروان مذاهب و اقليت هاى زبانى، كه شمار آنها را بالغ بر ۲۰۰ زبان و فرهنگ بومى مختلف برآورد كرده اند، هر كدام به سهم خود مى توانند آينده هند را از طريق انتخابات دموكراتيك رقم بزنند. ويژگى مهم دموكراسى هند آن است كه چرخه آرام قدرت را از طريق انتخابات آزاد به صورت نهادينه شده اى و امكان پذير شده است و از همين زاويه است كه انتخابات پارلمانى هند از اهميت بسيار بالايى براى شكل حزبى قدرت برخوردار است.
ج: موقعيت احزاب سراسرى و احزاب ناحيه اى هند
در انتخابات جارى هند، يك واقعيت مهم ، موقعيت احزاب سراسرى و احزاب ناحيه اى است. برآوردهاى مقدماتى و نظر سنجى ها حكايت از آن دارد كه در كل جامعه هند احزاب سراسرى با موقعيت ضعيف ترى از گذشته روبرو شده اند. احزاب راست گرا، ملى گرا، سكولار و چپ گرا هر كدام به نوعى با اين مشكل روبرو شده اند و هر كدام تدابير خاص خود را براى عبور از اين مرحله اتخاذ كرده اند. حزب كنگره با وارد كردن خانم «پرى يانگا» دختر و «رائول » پسر راجيو گاندى در صدر برآمده است ذهنيت منفى تبليغ شده بوسيله حزب رقيب «بهاراتيا جاناتا» را كه خانم «سونيا گاندى» ايتاليايى الاصل و مسيحى مذهب است و نمى تواند نخست وزير هند شود بر طرف كند . به نظر مى رسد كه حزب كنگره در نظر دارد نسل چهارم از رهبران سياسى از خاندان «پانت لعل نهرو» وكيل مدافعه اى كه زندگى اش را وقف سياست، مبارزه با استعمار انگليس و آزادى هند كرده بود، وارد ميدان كند. خاندانى كه نخست وزيران قدرتمندى در سه نسل جواهر لعل نهرو ـ اينديرا گاندى، و راجيو گاندى را به هند تقديم كرد و اكنون اميدوار است نسل چهارم را نيز از همين خاندان به قدرت برساند. از نظر حزب كنگره، اين برگ برنده اى است كه تا آخرين لحظه پنهان نگاه داشته شده بود و شايد هم ترديد و سراسيمگى رهبران حزب بى.جى.پى كه تا قبل از آن ترديدى در پيروزى نداشتند ، ولى اكنون آشكارا ترديدهاى خود را بيان مى كنند، بى ارتباط با همين تاكتيك حزب كنگره نباشد.
در عين حال، انعطاف پذيرى حزب ملى گراى بى.جى.پى در مقابل مسلمانان و ساير اقليت هاى قومى و مذهبى و كاهش تبليغات حول محور هندوئيزم را بايد در همين رابطه ارزيابى كرد. به نظر مى رسد كه حزب كنگره در خفا توانسته است مشكل رهبرى ما را حل كرده باشد و از ميزان اختلاف نظرها در سطح رهبرى كاسته باشد. صاحب نظران زيادى وجود دارند، كه موقعيت ضعيف حزب كنگره هند در انتخابات گذشته را با مسأله رهبرى آن مرتبط مى دانستند، مسأله اى كه در هر حال حزب بهاراتياجاناتا به عنوان اصلى ترين رقيب از آن به نفع خود در حد نسبتا ً بالايى بهره بردارى كرده و از نردبان قدرت بالا رفته است.
در مقابل حزب بى جى.پى براى جلب اعتماد مردم هند از عظمت هندوئيزم كاسته است؛ موضوعى كه آشكارا دونسل رهبرى حزبى را به رويارويى كشانده است، بدين معنا كه رهبران كهن سال نظير «واجپايى» و «ادوانى» را كه مشكلات قدرت طى دو دوره قدرت حزبى را به درستى درك كرده اند، به واقع بينى كشانده و شعارهاى كند قبلى ملى گرايانه هند را كاهش يا حداقل انعطاف پذير كرده است، اما در نسل جوانتر، همچنان احساسات تند ملى و راهنماى عمل باقى مانده است. اين تجربه حزبى تقريباً مشابه  همان تجربه اى است كه حزب كنگره بعد از مرگ راجيوگاندى و بروز شكاف بين رهبران كهن سال و جوان حزب با آن روبرو و باعث شكست حزب كنگره شد. البته اين سخن بدين معنا نيست كه واقعاً حزب بى.جى.پى در چنان مرحله اى از اختلاف نظر در سطح رهبرى قرار گرفته باشد. منتها در يك نگاه عميق تر مى توان تصورى كه احزاب سراسرى و بزرگ هند همگى قطع نظر از ايدئولوژى شان وارد چنين چالش خطرناكى شده اند. حتى جبهه ملى هند نيز با اين چالش روبرو است. اهميت اين چالش در آن است كه موضوع حساس ترى را مطرح مى كند. موضوع رشد احزاب ناحيه اى وخودمختارگرا كه در ايالت هاى پر مسأله در حال افزايش است.
بنابراين رقابتهاى حزبى بر سر كسب قدرت در انتخابات جارى هند ابعاد پيچيده ترى يافته و از يك طرف بين احزاب سراسرى و از طرف ديگر ميان احزاب سراسرى و احزاب ناحيه اى است. درست در همين جا است كه سرنوشت قدرت و آينده هند رقم خواهد خورد. راه حلى كه احزاب سراسرى يافته اند، تلاش براى اتحاد و ائتلاف با احزاب ناحيه اى است. حزب كنگره وحزب بى.جى.پى به رغم شدت رقابتهايشان براى كسب قدرت حزبى در لوك سابا لااقل در اين باره كه از تشديد رقابت جانبى احزاب سراسرى و بزرگ با احزاب ناحيه اى خودمختار طلب جلوگيرى شود، وحدت نظر دارند. هر دوحزب اصلى اكنون پى برده اند كه نمى توانند احزاب محلى را ناديده بگيرند روى همين اصل نيز به فكر اتحاد و ائتلاف با آنها افتاده اند تا نوع جديدى از قدرت تركيبى حزبى درايالات و مركز را به تجربه بگذارند . گمان مى رود كه همين وضعيت در انتخابات جارى و احتمالاً با شدت بيشتر در انتخابات آتى تعيين كننده چهره سياسى و قدرت حزبى هند باشد. از اين نقطه نظر، حزب كنگره به دليل ماهيت سكولار ايدئولوژيكش در موقعيت مناسب ترى از حزب ملى گراى هندوى بى.جى.پى قرار دارد. اقليت هاى قومى و مذهبى، منافع قومى ـ مذهبى خود را در همكارى، ائتلاف و اتحاد با حزب كنگره خواهند يافت، نه در حزب بهار ايتاجاناتا كه بر فلسفه هندوئيزم تأكيد دارد، هر چند كه در ظاهر، برخورد تا حدى دوگانه اى دارد. به طورى كه مى توان گفت يك سياست استراتژيك، ولى پنهان براى توسعه فلسفه سياسى هندوئيزم و يك سياست علنى انعطاف پذير و تاكتيكى براى جلب اقليت ها دارد. واقعيت آن است كه حزب كنگره در اين بخش، به خصوص با مردم هند روراست تر است و همين موضوع نقطه قوت آن در انتخابات جارى به حساب مى آيد. هر چند كه درباره پيروزى آن جاى بحث زياد است، ولى بدون شك، هر كرسى را كه حزب بهار ايتاجاناتا از دست بدهد، بلافاصله به وسيله نامزدهاى محلى و با حزب كنگره جايگزين مى شود.
اما رشد احزاب محلى خودمختار طلب نه تنها موقعيت احزاب سراسرى را تضعيف مى كند، بلكه در يك ارزيابى واقع بينانه تر به زيان حفظ وحدت ملى و تماميت ارضى در بلندمدت خواهد بود واز همين زاويه است كه سياستمداران كهنسال واقع بين را به فكر چاره جويى انداخته است؛ خطرى كه شايد از طرف رهبران جوان تر و تندروتر حزب بى.جى.پى در اين حد مطرح نيست، ولى شك نبايد داشت كه اگر رهبران تندروتر بى.جى.پى در منازعه درونى حزبى بتوانند رهبران سنتى را كنار بگذارند، هند با مشكلات بيشتر فاجعه گرايانه روبرو خواهد شد. نگرانى اى كه گمان مى رود حزب كنگره با عمده كردن آن اميدوار به بازگشت به قدرت در دهلى نو باشد. هر چند كه ممكن است اين آرزو در اين مرحله از انتخابات محقق نشود، ولى شك نبايد داشت كه حزب كنگره نسبت به دور قبل لوك سابا از موقعيت بهتر و رقابت آميزترى برخوردار خواهد شد.
د: گروههاى تعيين كننده و موقعيت اجتماعى رأى دهندگان
بحث در اين باره كه كدام گروه اجتماعى در هند تعيين كننده تر در انتخابات لوك سابا است، زياد است و هر گروهى مى تواند روى جمعيت ـ جدى بودن در مشاركت سياسى، علايق رأى دهندگان و موقعيت هاى محلى حساب باز كند. از اين زاويه، به طور قطع، هندوها اكثريت جمعيت و انگيزه كافى براى شركت در فعاليتهاى سياسى دارند، تنها واقعيت آن است كه هندوها برخلاف تبليغات و انتظارات حزب ملى گراى هندو بهارايتا جاناتا يك جهت يكدست هوادار افراط گرى هندويى نيست. در طبقات سطوح پايين فرهنگى روستايى ممكن است شعارهاى ملى گرايانه كاربرد داشته باشد، ولى در طبقات متوسط ورود به رشد شهرى اينطور به نظر نمى رسد. تندروهاى ملى گرا مشكلات امنيى به وجود آورده و باعث كشتارها و خشونت هاى قومى و مذهبى شده اند. بنابراين هر چند كه جمعيت اكثريت هندو در انتخابات نقش اصلى را ايفا مى كند، اما رأى يكپارچه اى ندارد و اين رأى بين احزاب سراسرى و احزاب محلى تقسيم مى شود.
دومين گروه اجتماعى كه رأى آن در شكست و يا پيروزى يك حزب مى تواند ايفاى نقش كند مسلمانان هند هستند. در اين گروه اجتماعى نيز تشتت آرا قابل ملاحظه است، به طورى كه «سيداحمد بخارى» از حزب بى.جى.پى حمايت كرد، ولى كنگره مسلمانان اين رأى امام جمعه مسجد جامع دهلى نو را نپسنديد و در مقابل آن موضع گرفت. واقعيت آن است كه به رغم وعده هاى واجپايى به مسلمانان كه مشكلات آنها را درك مى كند و خواهان پيشرفت آنها هم چون هندوها است، مسلمانان هند ترديدهاى جدى درباره اهداف بى.جى.پى دارند. از نظر مسلمانان، در حادثه مسجد بابرى و كشتار سال گذشته در «گجرات»، بى.جى.پى مسؤول است، بنابراين مى توان احتمال داد كه از نظر رأى دهندگان مسلمان هند حزب كنگره سكولار، لااقل اين مزيت را دارد كه ضديتى با مذهب و دين ندارد ونمى خواهد كه هند يكدست هندو را بسازد. از طرف ديگر، واقعيت تلخ اين است كه مسلمانان هند تاكنون نتوانسته اندحزب قدرتمند خاص خود را به وجود بياورند و اين موضوع به طور طبيعى، آراى آنها را بين احزاب محلى و سراسرى تقسيم خواهد كرد و از قدرت نفوذ و چانه زنى سياسى آنها براى كسب امتياز خواهد كاست.
در اين ميان، آنچه كه واقعى تر است، گرايشهاى محلى است. جمعيت هاى قومى ـ مذهبى در ايالت هاى شمال شرق عمدتاً بودايى مذهب ـ كشميرى مسلمان در ايالت جامو كشمير و تاميلها در تاميل نادو در موقعيتى قرار گرفته اندكه احزاب محلى را بر احزاب سراسرى ترجيح مى دهند و اين موضوعى بسيار حساس است. حساس از اين نظر كه مطالبات قوميت ها را افزايش مى دهد و آنها خواهان سهم بيشترى از قدرت نه تنها در محلات كه در دهلى نو خواهند شد. دولت ائتلافى بى.جى. پى طى سالهاى اخير چند بار در آستانه شكست و بركنارى از قدرت قرار گرفت، زيرا احزاب محلى، مطالبات خود را از طريق تهديد به خروج از ائتلاف و ساقط كردن دولت پيگيرى مى كردند. تصوير بر اين است كه دولت آينده هند از اين نظر آسيب پذيرتر از دور قبلى شود.
در هر حال، براى ارزيابى نهايى وضعيت احزاب سراسرى و احزاب محلى و ميزان كرسى هايى كه هر يك از احزاب به دست خواهند آورد، بايد منتظر نتايج دومرحله پايانى انتخابات بود. ولى آنچه از هم اكنون قابل پيش بينى است، اين كه احزاب سراسرى با قدرت ضعيف ترى روبرو شده اند و لوك سابا در دور جديد باز هم تحت نفوذ بيشتر احزاب محلى قرار خواهد گرفت. دولت ائتلافى احتمالى، قطع نظر از اينكه كدام حزب آن را تشكيل دهد ـ دولتى شكننده و پرمسأله خواهد بود. در عين حال، دوران قدرت بلامنازع حزب ملى گراى بى.جى.پى در حال پايان يافتن است و ديگر اين شعار كه بى.جى.پى هند را تبديل به يك قدرت بزرگ با اقتصادى روبه رشد كرده است، كفايت نمى كند كه توجه رأى دهندگان هندى را جلب كند. جامعه هند دچار ترديد شده است و به درستى نمى داند كه نظام سكولار مورد نظر حزب كنگره يا نظام هندوئيزم مورد نظر بى.جى.پى مى تواند هند را در مسير توسعه ملى و اعتبار بين المللى و منطقه اى هدايت خواهد كرد. جريان جهانى شدن، هر چند كه در هند، زودتر از ساير كشورهاى در حال توسعه درك شده و حزب بهارايتا، جاناتا ناآگاهانه در مسير هماهنگى با آن قرار گرفته، ولى واقعيت آن است كه اين امتياز خوبى نيست و در بعد ملى براى همه هندى ها قابل درك شده است. هند به سرعت در حال صنعتى شدن است و نيروى انسانى متخصص را براى اعزام به بازارهاى جهانى در اختيار دارد، اما در اين راه بى.جى.پى به همان نسبت حزب كنگره مى تواند ادعاى سهم كند. هند قدرتمند مورد احترام جهانى، پيش از آنكه در دستور كار بى.جى.پى قرار گيرد، يك آرمان ملى بود كه حزب كنگره نيز خود را به آن وفادار مى دانسته است.
بنابراين با ضريب اطمينان بيشترى مى توان گفت كه مسير انتخاب شده در هند به سوى قدرت و هماهنگى با روند غالب جهانى شدن، مسيرى است كه در بعد ملى انتخاب شده و قطع نظر از اين كه چه حزبى قدرت را به دست گيرد، اين روند همچنان با جديت پيگيرى خواهد شد، هند كشورى بزرگ با مسائل بزرگ است، اما از اين توان ملى برخوردار است كه تهديدها را تبديل به فرصت كند و از ميان فرصتها، راه خود را به طرف پيشرفت و توسعه و كسب اقتدار جهانى باز كند.
انفجارهاى مادريد، نقطه پايانى بر حكومت محافظه كاران
• بقيه از صفحه ويژه ۵

\ در قانون اساسى ۱۹۷۸ اسپانيا، خودمختارى مناطق مختلف كشور تضمين شد و يكى از شعارهاى تبليغاتى زاپاترو، اعطاى خودمختارى بيشتر بود. آقاى دكتر خرم، چرا خودمختارى بيشتر؟
> مردم باسك معتقدند كه منافع منطقه باسك دراتحاد با اسپانيا تأمين نمى شود و به مبارزات سياسى و نظامى خود ادامه مى دهند.
اين مبارزات، بقيه مناطق اسپانيا را براى كسب خودمختارى بيشتر تشويق مى كند.
درطى ۴۰سال گذشته موضوع باسك، دردسر اصلى دولتمردان اسپانيا بوده است.
برخى راه همكارى و اعطاى آزادى هاى بيشتر و برخى راه ايجاد محدوديت براى باسك را انتخاب مى كنند.
آزنار با تكيه بر حمايت نظامى آمريكا و برخى موفقيتهاى داخلى، راه دوم را انتخاب كرد و ازجمله درصدد برآمد تا حزب ناسيوناليست باسك (P.N.V) را كه نمايندگانى درمجالس نمايندگان و سنا دارد، غيرقانونى اعلام كند. اما با واكنش تند مردم باسك روبرو شد.
درمقابل، زاپاترو يا به خاطر جلب آراى بيشتر و يا اينكه از طرفداران راه اول هست، قول اعطاى آزادى هاى بيشتر را به مناطق مختلف اسپانيا و ازجمله باسك داد.
مسأله باسك، مشكل اساسى اسپانياست. هرچند پارلمان منطقه اى باسك در سال ۱۹۸۰ تأسيس و زبان آن به رسميت شناخته شد، ولى هنوز اين مسأله پايان نيافته است.
بخشى ازمردم باسك نيز اتا را در سال ۱۹۶۸ تأسيس كردند كه تا به امروز عرصه را بر دولتهاى اسپانيا تنگ كرده و از آنجا كه اسپانيا، قيافه يك كشور دموكراتيك گرفته، خيلى نمى تواند برخوردهاى فيزيكى خشونت بار با باسكى ها داشته باشد.
\ در باسك، پارلمان منطقه اى وجوددارد و احزابى هم در سطح ملى براى كسب كرسى هاى پارلمانى ملى فعال هستند.آيا اين آزادى عمل براى مردم باسك قانع كننده نيست؟
> مردم باسك فكرمى كنند درقالب اسپانياى متحد، نمى توانند حقوق خود را كسب كنند.
درسال گذشته نيز به درخواست دولت آزنار، ديوان عالى (دادگسترى) اسپانيا يك حزب شناخته شده به نام باتاسونا (Batasunna) شاخه سياسى اتا كه نمايندگى مردم باسك را در سطح ملى يدك مى كشيد، منحل كرد.
به نظرمى رسد كه اسپانيا دوره آزنار نتوانسته است به خوبى مردم باسك را جذب كند.
\ ازنظر وضعيت داخلى، چه برآوردى از برنامه ها و چشم انداز آينده حزب سوسياليست اسپانيا داريد؟
> دركل، سياست سوسياليستها كمك به اقشار آسيب پذير، بالابردن تأمين اجتماعى و كم كردن مالياتها به نفع كم درآمدها است.
سوسياليستها تلاش خواهندكرد كه مشكلاتى كه در دوره آزنار كمتر به آنها توجه شده، برطرف شود.
در دوره آزنار، ميزان بيكارى بالارفت وجذب جوانان كمتر شد، ولى درزمينه جذب توريسم و سرمايه گذارى موفقيتهاى زيادى به دست آمد.
به نظرمن، زاپاترو تلاش خواهدكرد كه بيش از آزنار به مسائل داخلى توجه كند.
چون آزنار كليد رشد اسپانيا را درخارج و بيشتر درهمسويى با آمريكا جست وجو مى كرد.
اگر مردم اسپانيا ببينند كه دركنار مسائل سياست خارجى، زاپاترو درمسائل داخلى هم موفق خواهدبود، مطمئناً دردوره بعدى هم از او حمايت خواهندكرد، وگرنه حزب مردمى در دوره بعدى جايگزين حزب سوسياليست اسپانيا خواهدشد.


|   شناسنامه   |   آرشيو   |