گروه اقتصادى: پس از جنجالهاى فراوانى كه در روز بهره بردارى از فرودگاه امام(ره) روى داد و ستاد كل نيروهاى مسلح پس از نشست اولين هواپيما در باند اين فرودگاه، فرودگاه امام (ره) را تعطيل كرد، ديروز سردار افشار معاون ستاد كل نيروهاى مسلح خبر از بازگشايى فرودگاه امام را داد.
روز شنبه نوزدهم ارديبهشت طبق اعلام قبلى وزارت راه و ترابرى فرودگاه امام (ره) پس از گذشت ۳۶سال از آغاز ساخت آن، رسماً مورد بهره بردارى قرارگرفت. رأس ساعت ۱۰/۱۵دقيقه اولين هواپيماى خارجى كه از دوبى عازم تهران بود، بر باند اين فرودگاه فرود آمد. ساعت ۱۵ همانروز كه قراربود دومين هواپيما برزمين نشيند، نيروهاى نظامى بنابر فرمان ستاد كل نيروهاى مسلح باند را مسدود و از فرود آن جلوگيرى كردند.
ستاد كل نيروهاى مسلح ساعاتى بعد طى بيانيه اى اعلام كرد «بنابر دلايل امنيتى از فرود هواپيما جلوگيرى كرده اند و تا اطلاع ثانوى اين فرودگاه تعطيل خواهدبود.»
هيأت دولت در موضع گيرى فرداى همان روز (يكشنبه) خواستار بازگشايى فرودگاه امام (ره) و مجازات عاملان تعطيلى آن شد.
در همين ارتباط سردار افشار در ارتباط با آخرين وضعيت امنيتى فرودگاه بين المللى امام خمينى(ره) گفت: باتوجه به ابلاغيه رياست محترم جمهورى و رئيس شوراى عالى امنيت ملى كه پس از تعطيلى فرودگاه صادرشد، ستادكل نيروهاى مسلح از حدود ساعت ۵بعدازظهر همان روز (۱۹ارديبهشت ماه) به سپاه و نيروى انتظامى ابلاغ كردكه همكارى لازم را جهت عملياتى شدن فرودگاه و نشست و برخاست هواپيما به عمل آورند.
معاون فرهنگى و تبليغات دفاعى ستادكل نيروهاى مسلح درگفت وگو با خبرنگار خبرگزارى دانشجويان ايران افزود: ازآنجا كه ديگر از شركت هاى خارجى براى اداره امور فرودگاه استفاده نمى شود، مشكلى براى انجام وظايف امنيتى وجود ندارد.
افشار در ادامه با اعلام آمادگى اين ستاد براى همكارى با مراجع قانونى يادآور شد: ستادكل نيروهاى مسلح با مراجع قانونى كه موضوع تعطيلى فرودگاه امام خمينى(ره) را مورد رسيدگى قرارمى دهند، همكارى خواهدكردو سوابق و اسناد مربوطه را به آنها ارائه مى كند.
< افتخار يا آبروريزى
براى مردم و رسانه ها (چه داخلى و چه خارجى) اصلاً مهم نيست كه در بسته شدن ناگهانى فرودگاه امام خمينى(ره) چه كسى يا چه كسانى مقصرند، نيروهاى مسلح، وزارت راه و ترابرى، سازمان هواپيمايى كشورى، شركتهاى هوايى؟ چه اهميتى دارد.
مهم، بويژه براى مردم ايران، اين است كه بزرگترين و مهمترين پروژه عمرانى كشور طى يكسال اخير به جاى آنكه سبب افتخار براى ايران و ايرانى شود، به گفته رئيس مجلس شوراى اسلامى «آبروى ايران را برد.»
مردم سؤال مى كنند كه چگونه ممكن است براى بهره بردارى از يك فرودگاه، هماهنگى بين مقامات ارشد اجرايى كشور وجودنداشته باشد؟ مگر ممكن است دركشورى كه خسته كننده ترين مراحل بوروكراتيك درمورد ساده ترين مسائل را دارد درراه اندازى و بهره بردارى از فرودگاه بين المللى امام خمينى(ره) هماهنگى انجام نشده باشد، به اندازه اى كه به جاى استفاده از «دستور و ابلاغ» خودروهاى نظامى برروى باند پرواز مستقر شوند آن هم درحالى كه ميليونها نفر از مردم ايران و جهان مى خواهند هنر ايران را در بهره بردارى از يك فرودگاه بين المللى ببينند!
اگر مشكلات بر سر راه فرودگاه امام خمينى(ره) برطرف شود ديگر نمى توان اعتبارى دوباره به اين فرودگاه داد.
ساخت پس از ۳ دهه تأخير، افتتاح پس از ۲ سال تأخير، بهره بردارى رسمى پس از ۳ بار تأخير و برخورد نظامى در روز حساس ۱۹ارديبهشت.
< از كنترولر خاورميانه تا طرح بزرگ كويرزدايى!
شوك نفتى سال ۱۳۵۳ سبب افزايش شديد قيمتهاى نفتى به ميزان۳تا۴ برابرشد و درنتيجه كشورهاى منطقه ناگهان ثروتمند شدند. بيابانهاى لم يزرع و غيرقابل سكونت جنوب خليج فارس ناگهان جاى خود را به محل تجمع صدها واحد توليدى و اكتشافى نفت و پتروشيمى داد.
شهركهاى جنوب و جنوب غرب خليج فارس ناگهان مبدل به شهرهاى بزرگ با مردم ثروتمند شدند.
ايران فقير دهه ۳۰ و ۴۰ ناگهان در دهه ۵۰ مبدل به مصرف كننده بزرگ محصولات غربى شد و هرساله صدها هزار ايرانى (يك ميليون نفر در سال۵۶) عازم خارج مى شدند.
درچنين شرايطى كه ناگهان ظرف ۳سال منطقه فقير خليج فارس مبدل به محل تجمع كشورهاى ثروتمند تازه استقلال يافته كوچك وايران متمول شده بود، فقدان هرگونه امكانات زيربنايى نظير بندر، فرودگاه و راه آهن سبب كندى كارهاى تجارى وعمرانى مى شد.
در كشورهاى امارات، كويت، عمان، قطر، بحرين و حتى عربستان از فرودگاه بزرگ خبرى نبود در ايران جز فرودگاه مهرآباد، فرودگاههاى شيراز، اهواز و آبادان ظرفيت محدودى داشتند كه آن هم بيشتر صرف سرويس دهى به داخل كشور مى شد كه در آن زمان ۳۰ ميليون نفر جمعيت داشت.
در چنين شرايطى ۲ راه حل اساسى كوتاه مدت و بلندمدت در دستور كار مسؤولان و مديران وجود داشت، اول توسعه ظرفيت فرودگاههاى موجود و دوم طرح احداث فرودگاههاى عظيم جديد.
در چنين زمانى بود كه درسال ۱۳۵۳ طرح احداث فرودگاه فعلى امام «ره» در دستور كار قرار گرفت و پيمانكاران آن مشخص شدند . چهار شركت آمريكايى و يك شركت ايرانى كار را آغاز كردند ودر سال ۱۳۵۷ عمليات خاكبردارى آغاز شد.
وقوع انقلاب اسلامى سبب لغو بسيارى از قراردادها شد و طرح فرودگاه بزرگ جنوب تهران ۱۷ سال (تا سال ۱۳۷۴) به حال بلاتكليف رها شد. در حاليكه طى اين سالها دنيا با تغييرات جدى در بحث حمل و نقل هوايى مواجه شده بود.
در سال ۱۳۷۴ دو شركت ايرانى و فرانسوى ادامه كار را برعهده گرفتند و تا سال ۱۳۸۱ طرح به پيشرفت ۹۸ درصد رسيد و اما پايان بردن ۲ درصد باقيمانده نيز به اين سادگى ها صورت نمى گيرد، تا آنكه اين طرح در ۱۲ بهمن توسط رئيس جمهورى افتتاح شد.
< آيا مقياس فرودگاه امام يك مقياس بزرگ است؟
درشرق آسيا ورود ۶ كشور پرجمعيت به جرگه كشورهاى صنعتى در دهه ۸۰ ميلادى سبب شد تا تعداد پروازهاى عبورى از فضاى خاورميانه به سرعت افزايش يابد. درخليج فارس اكنون بنادر محلى و بلا استفاده تبديل به بنادر بزرگ تجارى شده اند. فرودگاه دبى به عنوان فرودگاه منطقه اكنون ميزبان ۱۲ ميليون مسافر در سال است وتا ۶ سال ديگر اين ميزان به ۳۰ ميليون نفر مى رسد . دهها فرودگاه متوسط و بزرگ در امارات عربى، قطر، عربستان، پاكستان، آسياى ميانه (كه زمانى به دليل تحت اختيار نبودن سياستها كاملاً توسط اتحاديه شوروى محصور بودند) به وجود آمده اند كه مى توانند خدمات دهنده به پروازهاى شرق به غرب و بالعكس باشند.
زمانى جابه جايى ۶/۵ ميليون مسافر (كه هدف اوليه فرودگاه امام خمينى تعيين شده بود) يك ركورد دست نيافتنى براى كليه فرودگاههاى منطقه بود اما اكنون مهر آباد به تنهايى قادر به جابه جايى ۹ ميليون مسافر است. دوبى برابر اين ميزان قدرت دارد و فرودگاههاى استانبول، جده و… قادر به ايفاى چنين نقشهايى هستند.
در اين ۳۰ سال مسافران هوايى داخل كشور از ۳ ميليون نفر به ۱۲ ميليون نفر رسيده و مى توان گفت كه ديگر فرودگاه امام خمينى (ره) با توجه به فرودگاه دوبى طرح عظيم وخارق العاده اى به حساب نمى آيد. به ويژه آنكه آمريكاييها از هم اكنون به دنبال توسعه فرودگاههاى كابل و بغداد براى از اهميت انداختن موقعيت ترانزيتى ايران هستند و با راه اندازى اين فرودگاهها در دهه آينده نقش ترانزيتى ايران كم رنگ خواهد شد.
اما با اين وصف…اين فرودگاه هنوز مى تواند ايفاى نقش كند. بخشى از سرويسهاى پروازهاى عبورى بين المللى را پوشش دهد، كمك براى مهرآباد درحال انفجار و از همه مهمترنشانه اى از توان شركتهاى پيمانكارى ايران در ساخت فرودگاه بين المللى باشد.
< مراسم دلپذير روز افتتاح
آنچه كه بعدها مورد انتقاد رسانه هاى محافظه كار قرارگرفت صرف هزينه هاى سنگين در روز افتتاح همين ۱۲ بهمن سال ۱۳۸۲ بود. هزاران مدعو داخلى و خارجى شاهد برگزارى مراسم باشكوه بودند و رئيس جمهورى نيز بطور مستقيم دراين مراسم به هواپيماى مسافرى در حال پرواز به فراز فرودگاه اجازه نشستن داد.
اينكه چرا چنين هزينه سنگينى به بودجه دولت تحميل شد تنها يك توجيه داشت: «مى خواستيم شكوه اين واقعه را نشان دهيم.»
اما باشكوه تر از اين افتتاح مراسم روز ۱۹ ارديبهشت بود يعنى ۲ ماه و ۷ روز بعد. اقدام ستاد كل نيروهاى مسلح براى توقف پرواز مسافرى.
از نظر سازمان هواپيمايى كشورى فرودگاه امام (ره) فرودگاهى افتتاح شده و عملياتى است اما از نظر مردم ايران و جهان فرودگاه امام (ره) بايد روزانه دهها پرواز را پشتيبانى كند. حال آنكه اين فرودگاه از همين ماه كه افتتاح شده تا امروز پس از گذشت ۲ ماه و ۱۰ روز تنها يك پرواز را سرويس داده است.
فرودگاه بايد در سال ۲۰ تا ۶۵ هزار پرواز را پوشش دهد كه اين ميزان يعنى روزى ۱۵۰ تا ۱۸۰ پرواز. بنابراين تا زمانى كه به اين هدف دست نيابيم بايد بگوييم فرودگاه نيم ميليارددلارى امام غيراقتصادى است و فعلاً تنها سبب آبادشدن بخشى از كوير جنوب تهران شده است.
از ۱۵ ارديبهشت وقايع به سرعت رخ مى دهد. مديران عامل شركتهاى هوايى آسمان و كاسپين رسماً با پرواز از فرودگاه امام خمينى (ره) مخالفت مى كنند. دولت موفق شده در داخل خود مشكل و نا هماهنگى بين وزارت نفت و وزارت راه و ترابرى را حل كند اما مصاحبه عابدزاده مدير عامل شركت آسمان در روز ۱۵ ارديبهشت نيز بسيار سؤال برانگيز بود. وى با صراحت اعلام كرد كه فرودگاه آماده بهره بردارى نيست و امكانات لازم را ندارد. اما وى در پاسخ به اين سؤال كه چگونه سازمان بين المللى ايكائو اين فرودگاه را استاندارد اعلام كرده ناتوان است.
وزير راه ، رئيس سازمان هواپيمايى كشورى و خبرنگاران از روز ۱۹ ارديبهشت ساعت ۱۰/۱۵ دقيقه شاهد بر زمين نشستن هواپيماى الامارات در فرودگاه امام هستند. پورصادقيان مدير روابط عمومى سازمان هواپيمايى كشورى به خبرنگار «ايران» اطمينان مى دهد: تا شب ۳ پرواز ديگر در اين فرودگاه مى نشيند.
اما از ساعت ۱۵به بعد ورق برمى گردد. خودروهاى نظامى باند را مسدود مى كنند و هواپيماى هما نمى تواند به روى باند بنشيند در نتيجه لندينگ (نشست) دوم هرگز انجام نمى شود.
ساعت ۱۶ نيروهاى مسلح با ارسال اطلاعيه اى رسماً فرودگاه را فاقد شرايط امنيتى اعلام كردند.
ماجراى فرودگاه امام (ره) از يك جهت شبيه ماجراى ميدان گازى پارس جنوبى است. در زمانى كه قطر براى مدت ۱۰ سال بود از ذخاير اين گاز استفاده مى كرد، تا ايران ناگهان جرأت به خرج داد كه بهره بردارى از اين ميدان را آغاز كند، ناگهان حملاتى عليه دولت آغاز شد كه بهره بردارى از اين ميدان را چند سال ديگر به عقب انداخت.
در اين ميان فقط قطر بود كه سود برد. در فرودگاه امام (ره) هم فقط دوبى است كه سود تأخير را مى برد!
< رئيس مجلس شوراى اسلامى: حادثه فرودگاه امام(ره) آبروى كشور را برد
رئيس مجلس شوراى اسلامى روزگذشته در بازديد از بورس تهران گفت: حادثه فرودگاه امام خمينى(ره) بسيار بد وفاجعه آميز بود و آبروى كشور رفت.
مهدى كروبى رئيس مجلس شوراى اسلامى با اعلام اين مطلب افزود: اين مسأله عدم انسجام مسؤولين كشور را نشان مى دهد.
وى با اشاره به اينكه مجلس دو نماينده را براى پيگيرى و بررسى هاى همه جانبه مسأله فرودگاه امام(ره) انتخاب كرده، افزود: اين نمايندگان گزارش خود را به مجلس تقديم خواهندكرد.
علاءالدين بروجردى و محسن نريمان از دو كميسيون امنيت ملى و سياست خارجى و عمران مجلس براى بررسى حادثه فرودگاه امام(ره) انتخاب شدند.
به گزارش خبرنگار پارلمانى خبرگزارى دانشجويان ايران (ايسنا)، محسن نريمان نماينده مردم بابل درخانه ملت با بيان اين مطلب درجمع خبرنگاران اعلام كرد: آقايى رئيس كميته راه و ترابرى مجلس كه روز حادثه در فرودگاه امام(ره) حضور داشت نيز درجلسه غيررسمى صبح ديروز مجلس درمورد حادثه فرودگاه امام(ره) نظرات خود را اعلام كرده است.
< در نمابر شركت «تاوپارس» تركيه به ايسنا تأكيد شد شركت طرف قرارداد فرودگاه امام با محافل صهيونيستى ارتباط ندارد. مسؤولان اين شركت در اين نمابر نوشتند:
اخبارى كه اخيراً در خصوص ارتباط شركت تا و پارس با محافل صهيونيستى در برخى مطبوعات منتشر شده ، به طور كل از واقعيت به دور است.
به گزارش ايسنا، شركت «تاوپارس» تركيه ضمن اعلام اين مطلب افزود: شركتهاى تپه و آكفن به عنوان سرمايه گذاران شركت تاوپارس از شركتهاى تركيه اى در جمهورى تركيه (با دين رسمى اسلام) به ثبت رسيده اند، است. معرفى نامه هاى شركتهاى تپه و آكفن از سوى دولت جمهورى تركيه صادر و واسناد شركت پس از تأييد از سوى سفارت جمهورى اسلامى ايران در آنكارا و انجام تحقيقات، از سوى مقامات رسمى ايرانى موردقبول واقع شده وبه عنوان شركتى ايرانى با سرمايه اى صددرصد خارجى به طور رسمى تأسيس شده است.
اين شركت اعلام داشت: به لحاظ تأييد و اعتبارى كه اين شركت درعرصه بين المللى كسب كرده است، بانك «اچ اس بى سى» براى يك پروژه ملى در ايران به عنوان يك دولت اسلامى، اقدام به تأمين مالى ازمنابع اسلامى كرده است. در نمابر اين شركت به خبرگزارى ايسنا آمده است: شركت تاوپارس با انتقال ۱۰۰ درصد سرمايه خارجى در چارچوب قرارداد «بى اوتى» (ساخت ، بهره بردارى، واگذارى) تعهد كرده است در مدت ۲۴ ماه ساختمان ترمينال ۲ به مساحت ۷۸ هزار متر مربع، هتل با ۱۸۲ اتاق، ترمينال كارگو و ترمينال كيترينگ پرواز را به اتمام برساند. در قبال اين سرمايه گذارى، در مذاكرات اوليه با وزارت راه و ترابرى ايران در زمينه بهره بردارى به مدت ۱۱ سال و سه ماه تفاهم حاصل شده است.
مجموع مبلغ سرمايه گذارى ۱۹۳ ميليون دلار خواهد بود كه از سوى بانك «اچ اس بى سى» و از طريق فاينانس اسلامى تأمين مى شود.
< مذاكره خرازى در تركيه درباره توقف فعاليت فرودگاه امام
«كمال خرازى» وزير امور خارجه كشورمان، در مسير سفر به كشور مغرب يكشنبه شب در توقف كوتاهى در آنكارا با قائم مقام وزير امورخارجه تركيه ديدار كرد. شبكه خبرى «ان. تى. وى» تركيه به نقل از منابع ترك اعلام كرد: دراين ديدار «اوغور زيال» قائم مقام وزارت امور خارجه تركيه با دكتر خرازى در مورد مسائل مربوط به تحولات در قبرس و نيز مسائل مرتبط با توقف فعاليت يك شركت تركيه اى كه مسؤوليت اداره فرودگاه امام را عهده دار شده بود، گفت وگو كرد.
گزارش خبرنگار ايرنا حاكيست، هواپيماى حامل وزير امورخارجه كشورمان در پى توقف كوتاه نيم ساعته در فرودگاه آنكارا نيمه شب گذشته به مسير خود ادامه داد.
