|
۱۲ هدف اصلى جوخه هاى ترور اسرائيل
• ويژه نامه «ايران ديپلماتيك» را در صفحات ويژه بخوانيد.
|
|
|
«غزه پايتخت حماس است و ما روزى، حماس را درغزه ريشه كن خواهيم كرد». اين عبارت هميشگى «آريل شارون» نخست وزير اسرائيل است كه ترور ۱۲ رهبر ارشد حماس، را مهمترين بخش طرح خود براى عقب نشينى از غزه مى داند.
به اعتقاد اسرائيلى ها، غزه بيش از آنكه دركنترل «ياسر عرفات» باشد، در اختيار رهبران تندرو حماس است واين حماس است كه ستون فقرات رهبرى انتفاضه را تشكيل مى دهد. پس اگر اسرائيل ناچار است از غزه برود تا بيت المقدس و كرانه باخترى را حفظ كند، پيش از هر كارى، بايدحماس را در غزه ريشه كن كرد. ساده ترين راه براى رسيدن به اين هدف، تكميل عمليات ترور فهرست ۱۵ نفره رهبران حماس است كه اكنون شيخ «احمد ياسين» ، «عبدالعزيز رنتيسى» و «اسماعيل ابوشنب» ظرف يك سال از آن خارج شده اند و بر نام آنها قلم قرمز كشيده شده است و اكنون اين ۱۲ رهبر باقى مانده هستند كه تا اواخر سال ۲۰۰۵ ، يعنى هنگام خروج اسرائيل از غزه بايدترور و كشته شوند.
۱۲ چريك دردسرساز
تصميم براى ترور ۱۲ عضو اصلى و شاخص كادر رهبرى حماس، يك روز پس از ترور رنتيسى و در جلسه تيم امنيتى دولت شارون و با حضور نخست وزير، رئيس موساد، وزير امنيت و رؤساى شين بت و آمان (اطلاعات نظامى ارتش اسرائيل) گرفته شد. هنگامى كه در اين مدت جلسه، سه نام شيخ ياسين، رنتيسى و ابوشنب كنار گذاشته شدند، ۱۲ هدف آتى جوخه هاى ترور تعريف شدند:
۷ نفر از رهبران حماس در داخل و ۵ نفر از رهبران حماس در خارج : ۱ـ «خالد مشعل» رئيس دفتر سياسى حماس ۲ ـ «محمدالضيف» رئيس سرويس نظامى نوار غزه ۳ ـ «ابراهيم حامد» رئيس سرويس نظامى كرانه باخترى ۴ ـ دكتر «موسى ابومرزوق» معاون مشعل در دفتر سياسى ۵ ـ «عماد العلمى» عضو دفتر سياسى ۶ـ «محمد نزال» عضو دفتر سياسى ۷ـ «اسامه حمدان» نماينده جنبش حماس در لبنان ۸ ـ «محمود الزهار» عضو رهبرى حماس در نوار غزه ۹ ـ «اسماعيل هنيه» عضو رهبرى شاخه غزه ۱۰ ـ «سعيد صيام» عضو رهبرى سياسى در نوار غزه ۱۱ ـ دكتر «محمد غزال» از رهبران حماس در كرانه باخترى ۱۲ ـ دكتر «نزار ريان» مسؤول حماس در «جباليا».
اين ۱۲ نفركه عمدتاً اهل غزه هستند، همانند ساير رهبران حماس، در گذشته منتقد فتح و عرفات و از سوى ديگر متأثر از عقايد اخوان المسلمين مصر بوده اند، اگر چه محورى ترين ديدگاه آنها ضرورت مبارزه مسلحانه با اسرائيل در درون اراضى اشغالى ۱۹۶۷ است.
آنان تلاش كرده اند و مى كنند تا دامنه مبارزات را به ميان توده هاى مردمى فلسطين بكشانند و تمامى امكانات خود را در راه بسيج آنان به كار گيرند. به اعتقاد سران حماس و از جمله اين ۱۲ نفر، مبارزات مسلحانه تنها راه مقابل با طرح هاى مسالمت آميزى است كه بايد تا نابودى كامل اسرائيل و آزادى خاك فلسطين ادامه يابد. بازگشت بى قيد و شرط آوارگان به خانه و كاشانه خود، برخوردارى از حق تعيين سرنوشت وتشكيل حكومتى اسلامى از مهمترين اهداف حماس و رهبران آن به شمار مى رود. سران حماس با تمامى طرح هايى كه اسرائل به رسميت مى شناسند يا حقوق قانونى فلسطينيان راناديده مى انگارند همچون قطعنامه ۲۴۲ و ۳۳۸ ، كنفرانس صلح مادريد وموافقت نامه اسلو مخالف هستند. تداوم روند انتفاضه، مقابله با يهودى سازى بيت المقدس، تحقق وحدت جهان عرب و اسلام، توقف روند مهاجرت واسكان يهوديان، پايان دادن به احداث شهرك هاى يهودى نشين، آزادى زندانيان، توقف حملات سركوب گرانه اسرائيل عليه ساكنان مناطق اشغالى و وحدت تمامى سازمان هاى مقاومت از ديگر اهداف رهبران حماس و از جمله اين ۱۲ نفر است.
هر يك از اين ۱۲ نفردر ساختارهاى اصلى حزب يعنى شوراى عمومى، كميته مركزى، دفتر سياسى و هسته هاى نظامى مسؤوليت هايى دارند.
كميته امنيتى موسوم به «مجد»، كميته هاى تبليغاتى، سياسى، بررسى روند انتفاضه و بسيج ملى و نيز جناح نظامى و دفتر رسيدگى به امور سرزمين هاى اشغالى از ديگر نهادهايى هستند كه زير نظر اين ۱۲ نفر اداره مى شوند.
۱۲ رهبر مذكور علاوه بر قرار گرفتن در فهرست ترور اسرائيل، با فشارهاى ديگرى از جانب آمريكا، اتحاديه اروپا وحتى بسيارى از كشورهاى عربى روبرو هستند آنها كه به دليل قرار گرفتن نام حماس در فهرست گروه هاى تروريستى از سوى آمريكا واتحاديه اروپا، با محدوديت هاى مسافرتى و حتى تجارى و بانكى روبرو شده اند، اكنون بيشتر بين دمشق و بيروت درحال آمد و شد هستند.
تابستان گذشته، بانك مركزى اردن به بانك هاى اين كشور دستور داد معاملات مالى خود را با ۵ نفر از اين ۱۲ نفر و نيز ۵ تشكيلات كمك كننده مرتبط با حماس و آنها را متوقف كنند.
انجمن بانك هاى اردن نيز از تمام اعضاى خود خواست اين تصميم را كه از سوى بانك مركزى اتخاذ شده است، مراعات كنند. براساس اين تصميم، بانك مركزى اردن از تمام بانك ها خواست هرگونه معامله فعلى يا آتى را با رهبران حماس متوقف كنند.
اين پنج نفرعبارت بودند از «عماد خليل العلامى» ، «خالد مشعل» و «موسى ابومرزوق» كه دردمشق مستقر هستند، «اسامه حمدان» نماينده حماس در بيروت و نيز «عبدالعزيز الرنتيسى » مقام بلندپايه گروه حماس كه ماه گذشته ترور شد.
آمريكا نيز به طور مشابهى اموال و دارايى هاى اين افراد را مسدود كرده است. تابستان گذشته ، «جورج بوش» دستور داد تا حساب هاى بانكى واموال و دارايى هاى آنها مسدود و بلوكه شود.
«كالين پاول» وزير امور خارجه آمريكا نيز در سفر ارديبهشت ماه ۱۳۸۲ خود به دمشق از سورى ها خواست برخى از رهبران گروههاى فلسطينى از جمله «خالد مشعل» رئيس دفتر سياسى جنبش حماس، «رمضان عبدالله» دبيركل جهاد اسلامى و «احمد جبريل» رااز اين كشور بيرون كنند.
اما «فاروق الشرع» وزير امور خارجه سوريه در پاسخ به تقاضاى پاول براى تعطيل كردن دفاتر جنبش هاى فلسطينى مقيم سوريه از جمله حماس گفت: تا زمانى كه سياست هاى خصمانه، فزون طلبى واشغالگرى اسرائيلى ادامه داشته باشد، فعاليت جنبش هاى مقاومت فلسطين نيز ادامه خواهد يافت.
خالدمشعل ؛ هدف اول
خالد مشعل كه يكى از افراد برجسته جنبش حماس واز بنيانگذاران اين جنبش است، از سال ۱۹۹۶ ميلادى رئيس دفتر سياسى جنبش حماس بوده است و اكنون نفر اول در سلسله مراتب رهبرى حماس به شمار مى رود.
مشعل ۴۸ساله سال ۱۹۵۶ ميلادى در شهر «رام الله» در كرانه باخترى رود اردن متولد شده و از دانشگاه كويت ليسانس فيزيك گرفته است. وى از مسؤولان جنبش دانشجويان فلسطينى در كويت بود كه در سال ۱۹۶۷ ميلادى از رام الله به كويت رفت وپس از فارغ التحصيلى استاد فيزيك دانشگاه بوده و تا زمان بحران خليج فارس در سال ۱۹۹۰ ميلادى دراين كشور اقامت داشته است.
مشعل در سال ۱۹۹۰ ميلادى براى ادامه مبارزه در دفتر سياسى حماس به اردن بازگشت تا رجعت به اقدام نظامى را پرنگ تر كند، زيرا به اعتقاد وى، گزينه نظامى پس از توافقنامه اسلو در حال فراموشى بود.
مشعل كه يكى از افراد اصلى تحت تعقيب اسرائيل است، در ۲۵ سپتامبر سال ۱۹۹۷ در اردن و در يك هدف حمله شيميايى افراد سازمان اطلاعات اسرائيل موساد قرار گرفت با هوشيارى محافظانش وى كه بيهوش شده بود، به بيمارستان منتقل شد. ملك حسين پادشاه سابق اردن در آن هنگام مداخله كرد و موافقت كرد در مقابل تحويل پادزهر گلوله سمى شليك شده به مشعل و درمان وى، عاملان حمله به وى كه از افسران موساد بوده و دستگير شده بودند آزاد شوند.
دراين مبادله، شيخ احمدياسين رهبر سابق جنبش حماس نيز آزادشد اما بعدها دراثر فشار آمريكا، مشعل وساير رهبران حماس از اردن خارج شدند وبه قطر رفتند.
رهبرى مشعل برحماس را رنتيسى پس از ترور شيخ احمدياسين اعلام كرد. درحاليكه اسرائيلى ها نوعى جنگ روانى را عليه حماس به راه انداخته و مدعى جنگ قدرت بين رنتيسى ومشعل بودند، رنتيسى خود به تمامى شايعات پاسخ داد وگفت: خالدمشعل رئيس دفتر سياسى جنبش مقاومت اسلامى فلسطين. به عنوان رهبر اين جنبش در داخل وخارج فلسطين معرفى شده است . الرنتيسى كه خود به عنوان مسؤول جنبش حماس در نوار غزه انتخاب شده بود، تأكيد كرد خالد مشعل مسؤول اول جنبش حماس در داخل وخارج فلسطين است ومن به عنوان مسؤول جنبش حماس در نوار غزه انتخاب شده ام واز مشعل پيروى مى كنم و بحثى هم دراين باره وجود ندارد.
خالد مشعل پس از ترور شيخ ياسين و رنتيسى تهديد كرد كه آريل شارون نخست وزير رژيم صهيونيستى بايد هدف قرار گيرد. درمقابل، اسرائيلى ها وشارون نيز هدف اصلى و اول راترور مشعل قرار داده اند. آخرين تلاش براى ترور مشعل كه بيشترين انرژى وتوان تيم هاى ترور اسرائيل را به خود متوجه كرده است ، چندروز قبل و در اردوگاه «يرموك» سوريه يعنى محل اصلى استقرار وفعاليت رهبران حماس وساير گروههاى فلسطينى موردحمايت دمشق رخ داد.
سورى ها هفته گذشته اعلام كردند كه توطئه مأموران اطلاعاتى اسرائيل را كه مى خواستند خالدمشعل را در يرموك ترور كنند، خنثى كرده اند.
طبق ادعاى دمشق، نيروهاى امنيتى سوريه هسته اى از مأموران اطلاعاتى موساد اسرائيل را كه از گذرنامه هاى جعلى براى ورود به سوريه استفاده كرده بودند، بازداشت كردند واجازه ندادند مأموريت خود يعنى ترور مشعل را انجام دهند. روزنامه «الشرق الاوسط » نيز اعلام كرد: اعضاى اين هسته كه مسلمان هستند ، از يمن به سوريه آمده بودند.
«بشار اسد» رئيس جمهورى سوريه نيز در اردوگاه يرموك ودر حضور مشعل به اسرائيل هشدار داد كه دمشق هرگونه تلاش براى ترور رهبران گروههاى مبارز فلسطينى مقيم اين كشور از جمله مشعل را تجاوز به خود قلمداد خواهد كرد.
ژنرال«اوراهام روتيم» از اساتيددانشگاه «بارايلان» در «تل آويو» نيز معتقد است كه پس از اقدام شش سال پيش براى ترور خالد مشعل در اردن، اسرائيل اكنون پيش از حمله به افراد در خارج، مسائل را بيشتر موردتوجه قرار مى دهد.
مشعل از مخالفان سرسخت نقشه راه است واعتقاد دارد طرح نقشه راه تلاش براى در دام انداختن ملت فلسطين است.
به اعتقاد مشعل، شارون فقط مرحله اول اين طرح را كه تعهدات طرف فلسطينى براى حفظ امنيت اسرائيل است، اجرا خواهد كرد و سپس براى اجراى مراحل دوم و سوم، يعنى تعهدات اسرائيل در قبال فلسطينى ها با مبهم گويى به مذاكره خواهد پرداخت تا ملت فلسطين را مانند اسلو در دام تاريكى بيندازند.
الزهار؛ جانشين ۵۳ساله رنتيسى
محمود زهار پزشك ۵۳ساله، همزمان با رنتيسى يكى از اهداف اصلى تيم هاى ترور اسرائيل بوده است.
پس از ترور رنتيسى ، در حالى كه فلسطينى ها به توصيه خالد مشعل قرار شد كه نام رهبر اين جنبش در غزه را اعلام نكنند، اما سرويس هاى اطلاعات اسرائيل اعلام كردند كه رهبر جديد «محمودالزهار» است. آمان (سرويس اطلاعات نظامى اسرائيل) نيز الزهار را رهبر جديد حماس در غزه مى داند.
در حالى كه پس از ترور شيخ احمد ياسين، گزارش هاى خبرى حكايت از مخفى شدن رهبران حماس بود وگفته شد كه رهبران جنبش حماس از بيم ترور به مكان هاى مخفى پناه برده اند و سطح دسترسى به عبدالعزيز رنتيسى، اسماعيل هنيه و محمودالزهار كمتر شده است، از بين اين سه نفر رنتيسى ترور شده و به شهادت رسيد و اكنون هنيه و الزهار مسؤولان ارشد حماس در غزه به شمار مى روند.
البته حدس و گمان محافل خبرى چندان بى ربط نبوده است، زيرا پس از رنتيسى، شناخته شده ترين رهبران حماس در غزه، الزهار وهنيه هستند و اكنون اين دو زندگى مخفيانه اى را در پيش گرفته اند.
محمود زهار كه پزشك است، بسيارى از سران زخمى حماس را مداوا كرده است. وى سخنگوى حماس در غزه و يكى از مسؤولان اصلى گفت وگو با تشيكلات خودگردان عرفات و ساير گروههاى فلسطينى به شمار مى رود. اسرائيل نام محمد زهار را در فهرست افراد تحت تعقيب خود قرار داده و حتى اگر وى جانشين عبدالعزيز رنتيسى نشده باشد، اسرائيل اقدام مشعل براى ترور وى را مورد توجه قرار داده است.
«تساهى هانگبى» وزير امنيت داخلى اسرائيل اوايل آوريل (فروردين) درباره زهار گفت: «هر كسى كه در نوار غزه يا كرانه غربى رود اردن يا هر جاى ديگرى يك گروه تروريستى را رهبرى مى كند، فهميده است كه امنيت ندارد و فهرست رهبران مبارزان فلسطينى كه بايد كشته شوند، شامل كسانى است كه درتلويزيون نيز ظاهر مى شوند و اين اشاره اى تلويحى به مقامات ارشد حماس مانند عبدالعزيز الرنتيسى و محمود الزهار بود.
زهار كه همانند رنتيسى به انگليسى نيز تسلط دارد، به طور مرتب در شبكه هاى تلويزيونى خارجى و عربى مصاحبه مى كند.
زهار فردى است كه بعد ازترور شيخ احمد ياسين بلافاصله مسأله رهبرى جديد حماس را مطرح كرد و گفت: «حماس پس از پايان يافتن ۳روز عزاى شيخ احمد ياسين، جانشين شيخ را انتخاب مى كند، اگرچه ممكن است نام جانشين شيخ به خاطر مسائل امنيتى اعلام نشود.»
به اعتقاد الزهار، رهبرى حماس كار گروهى است و اين جنبش مؤسسه اى است كه تصميم گيرى در آن شخصى نيست بنابراين نمى توان گفت اين جنبش بعد ازترور رنتيسى تندرو يا ميانه رو مى شود.
به اعتقاد الزهار، كسانى كه اين جنبش را مى شناسند، مى دانند كه تندرو بودن يا ميانه رو بودن فردى در اين جنبش معنا ندارد. الزهار با رد موضع انفعالى حماس پس از ترور شيخ احمد ياسين و رنتيسى معتقد است: در برنامه هاى حماس هيچ تغييرى به وجود نخواهد آمد و روابط اين جنبش با تشكيلات خودگردان و كشورهاى عربى و يا برنامه هاى اجتماعى و مقاومت آن به مانند گذشته ادامه خواهد يافت و با مسائل جديد نيز برخورد فراگيرترى خواهد شد.
موسى ابومرزوق؛ مغز متفكر شاخه سياسى
موسى ابومرزوق ۵۳ساله كه تحصيلكرده آمريكا است و سالها در آمريكا اقامت داشته، بيش از هر كس ديگرى در حلقه رهبرى حماس، بر روى تفكرات آمريكايى ها و نوع رابطه آنها با اسرائيل احاطه دارد و بر آن مسلط است، او مردى است كه در پشت پرده بسيارى از تصميم گيريهاى راهبردى و استراتژيك حماس، ايفاى نقش جدى دارد.
موسى محمد ابومرزوق در ۱۹۵۱ در «رفح» به دنيا آمده و دوره متوسطه را در نوار غزه به پايان برده است. وى تا ۱۹۷۷ در دانشگاه «عين شمس»، قاهره به تحصيل پرداخته و سپس در امارات متحده عربى، مديريت كارخانه اى را بر عهده داشته است. ابومرزوق در ۱۹۸۰ براى تكميل تحصيلات عالى به آمريكا سفر كرد و سرانجام در ۱۹۹۱ به دريافت دكتراى مهندسى صنعتى نائل آمد. او پس از تحصيل در اردن مستقر شد. ابومرزوق كه از آغازجوانى به وادى سياست و مبارزه گام نهاد در همين سال به رياست دفتر سياسى حماس برگزيده شد و به سبب فعاليتهاى مستمر سياسى در ژوئن۱۹۹۵ از اردن اخراج شد. وى سپس به آمريكا رفت، اما در فرودگاه نيويورك بازداشت شد. دادگاه فدرال آمريكا به جرم رهبرى و تجهيز شاخه نظامى حماس، حكم تسليم وى به مقامات اسرائيلى را صادر كرد، اما در نهايت، صهيونيست ها از ترس حملات انتقام جويانه حماس از تحويل گرفتن ابومرزوق خوددارى كردند. در نتيجه او ۲۸ماه بازداشت شد و پس از آزادى در مه۱۹۹۷ به اردن بازگشت و در آنجا مبارزه ملى و سياسى خود را تداوم بخشيد و بعدها به دوحه و دمشق عزيمت كرد.
اسماعيل هنيه؛ دست راست شيخ احمد ياسين
اسماعيل هنيه كه به دست راست شيخ احمد ياسين رهبر فقيد و پيشين حماس مشهور است، سال گذشته هنگامى كه در منزل شيخ ياسين در جلسه اى شركت كرده بود، از سوى هلى كوپترهاى اسرائيلى مورد هدف قرار گرفت، اما از اين ترور جان سالم به در برد. از اسماعيل هنيه به عنوان جانشين رنتيسى در غزه نام برده مى شود، اگرچه ترديدى نيست كه او و زهار دوعنصر كليدى حماس در غزه هستند كه برترى ويژه اى بر يكديگر ندارند و برخلاف رنتيسى كه از آن دوقدرتمندتر و با نفوذتر بود، هر دو تقريباً در يك رده جاى مى گيرند. لذا پيش بينى مى شود كه رهبرى اصلى هسته هاى عملياتى حماس در غزه را الزهار وهنيه به طور مشترك بر عهده داشته باشند.
شاخه نظامى يا گردانهاى عزالدين قسام بيشتر تحت نفوذ رهبران داخل غزه نظير هنيه و الزهار اداره مى شود، اگرچه همه كادرها خود را به هماهنگى با مشعل و دفتر سياسى متعهد مى دانند. نيروهاى شبه نظامى حماس كه بيشتر اعضاى آن را ساكنان اردوگاهها و فلسطينيان مقيم اراضى اشغالى تشكيل مى دهند، از كارايى و توان رزمى بالايى برخوردارند. بازوى نظامى حماس، نخست با نام «مجاهدان فلسطين» به يكسرى عمليات متهورانه و موفقيت آميز بر ضد منافع اسرائيل دست زد.
آنگاه در ۱۹۹۱ با تشكيل گردانهاى «عزالدين قسام» دامنه عمليات نظامى آن توسعه يافت كه طى آن ضربه هاى فراوانى به نيروهاى اسرائيلى وارد شد. هدايت و فرماندهى شاخه نظامى حماس را در آغاز يحيى عياش عهده دار بود و بعدها رهبرى كل شاخه سياسى ونظامى در غزه به رنتيسى واگذار شد.
شاخه نظامى حماس محور عملياتى خود را تنها درداخل سرزمين هاى اشغالى متمركز ساخته و با عمليات برون مرزى عليه اهداف اسرائيل مخالف بوده اگرچه بعد از ترور شيخ ياسين، رنتيسى خواستار گسترش محدوده جغرافيايى عمليات بود.
***
ساير رهبرانى كه درفهرست ۱۲نفره ترور قرار دارند، كمتردر افكار عمومى ظاهر شده اند و به همين دليل اطلاعات كمترى از آنها در دست است. اكثر آنها رهبران شاخه هاى عملياتى در نوار غزه و كرانه باخترى هستند و اكنون كه حماس به دستور خالد مشعل، به سمت احتياط بيشتر در حفاظت از كادرهاى اصلى خود روى آورده است، حتى در تظاهرات عمومى، راهپيمايى ها و يا تشييع جنازه ها در درون اراضى اشغالى شركت نمى كنند. اين در حالى است كه پيش از اين، هر خبرنگارى به راحتى مى توانست سراغ هنيه، رنتيسى، الزهار و ساير رهبران ارشد را بگيرد و يا آنها را در صف اول تظاهرات ببيند.
در خارج از كشور نيز كه تيم سه نفره مشعل، مرزوق و محمد فضال امور سياسى و رهبرى را هدايت مى كنند، تلاش مى شود تا سطح تماس و مراودات با جهاد اسلامى به رهبرى «رمضان شلح عبدالله» و حزب الله به رهبرى «سيدحسن نصرالله»، در كنار سطوح راهبردى تر، جنبه عملياتى تر و كاربردى تر به خود گيرد. دو رهبرى كه در كنار مشعل، سه هدف اصلى شاخه هاى متعدد ترور اسرائيل در لبنان، سوريه و تمامى فرودگاهها، بزرگراهها و خيابانهاى عربى به شمار مى روند.
|
