|
اميركبير، دانشگاه
و شيرمحمد اسپندار!
|
|
|
از اواخر هفته گذشته و در هفته جارى، شاهد برگزارى هفته فرهنگى خوابگاهها و به عبارتى همايش فرهنگى ـ هنرى دانشجويان بوديم. حركتهايى اينچنين، بخصوص در دانشگاهها و مراكز آموزشى، بى ترديد، جايگاه و سهم والاى ارزشهاى فرهنگى جامعه را در ميان قشر تحصيلكرده نشان مى دهد. افزايش روزافزون جشنواره ها، همايش ها، نشست ها و جلسات متعدد با رويكرد فرهنگى ـ هنرى، در مراكز دانشگاهى، ميل و گرايش نسل حاضر، جامعه دانشگاهى را در معرض ديد و قضاوت مخاطب قرار مى دهد. نگاهى دقيق تر به دو نمونه از اينگونه برنامه ها، بازتاب تأثيرات آنها است.
|۱ـ هفته فرهنگى خوابگاهها (۶ـ۱۳ ارديبهشت، دانشگاه اميركبير)
دانشگاه فنى اميركبير، بى ترديد از معروفترين دانشگاههاى كشور است. شهرت اين نهاد نه تنها به واسطه سطح علمى و آكادميك آن، بلكه به واسطه جريانها و گرايش هاى دانشجويان آن است. وجه غالب اين جريانها، رويكرد سياسى دارد. در سه دهه اخير، بسيارى از مسائل سياسى، در اين دانشگاه بازتاب وسيعى داشته است.
شايد غلوآميز نباشد اگر اقرار كنيم دانشجويان اميركبير، بيش از دروس و مسائل علمى خود به مسائل سياسى توجه نشان مى دهند. اگر به عنوان نمونه و مثلاً در لواى نام مهمان، بخواهيد يك روز به صرف ناهار مهمان رستوران اين دانشگاه شويد، ديدار شما از اعلامها، بيانيه ها، شعارها، بولتن ها و بحث و جدلهاى صف غذا و حين غذاخوردن، قطعاً مقدارى از اشتهاى شما را كور خواهد كرد(!) بسيارى از روشنفكران و انديشمندان در اين دانشگاه سخنرانى كرده و گاه حتى سبب ايجاد يك جريان و يا مؤثر بر يك جريان بوده اند.
در زمينه هنر و در اين مورد بخصوص، موسيقى، اين دانشگاه نيز عملكرد قابل قبولى ارائه داده است. يكى از مراكز اصلى برگزارى جشنواره موسيقى دانشجويان كشور دانشگاه اميركبير بوده است دركلاسهاى فوق برنامه اين دانشگاه، هنرمندانى نظير على اكبر شكارچى، محمدعلى كيانى نژاد، محسن نفر، محمدرضا فياض… تدريس يا سخنرانى كرده و سال گذشته، كنسرتى متشكل از دانشجويان آن، به سرپرستى محسن نفر در آمفى تئاتر مركزى دانشگاه برگزار شد.
سخنرانى و جلسه پرسش و پاسخ هنرمندانى نظير محمدرضا شجريان، حسين عليزاده و... نيز با استقبال پرشور و بى نظيرى رو به رو بود.
با همه اين اوصاف هفته فرهنگى خوابگاههاى اين دانشگاه، نه نشانى از شور و شوق راستين داشت و نه نشانى از انديشه اى والا و تأثيرگذار. علاقه صرف اگرچه ارزشمنداست اما در امور هنرى، كافى به نظر نمى رسد. بى برنامگى و بى دقتى در اجراى موسيقى، تداخل انواع موسيقى با سطوح متفاوت، برخوردهاى سطحى و عاميانه برخى دانشجويان، ساده انگارى تعدادى از برگزار كنندگان، همه و همه سبب ايجاد جوى شد تا در مورد قضاوت خود مبنى بر انديشمندى و پيشرويى اين دانشگاه قدرى تأمل كنيم(!؟)
| ۲ ـ سومين جشنواره فرهنگى هنرى دانشجويان از هفته قبل آغاز و تا روز بيستم ارديبهشت ادامه داشت. اين جشنواره هرساله در كوى دانشگاه تهران واقع در اميرآباد برگزار مى شود. نگاه به ساختار اجرايى وعملكرد اين جشنواره را به ساحت بازديدكنندگان ارجاع مى دهيم و از منظرى ديگر به موضوع نگاه مى كنيم.
از زمانى كه بحث هويت و اعاده حيثيت در فرهنگ (و بالطبع آن موسيقى) مطرح شد، همزمان با گسترش شهرنشينى و رشد تكنولوژى نوعى نگاه توريستى به فرهنگ بومى نيز، به صورت پرقدرت سر برآورد. در اين نگاه، انسانهاى ساكن نواحى مختلف ايران، موجوداتى ناشناخته از سياره اى ديگر(!) فرض شده كه با لباسهاى عجيب و جذاب و موسيقى هايى به همان اندازه عجيب و جذاب (!) به پايتخت آمده تا لحظاتى دنياى سرگرمى و تفريح شهرى ها را فراهم كنند.
در سه دهه اخير، تلاشهاى پژوهشگرانى نظير خانم فوزيه مجد و محمدرضا درويشى و اجراى برنامه هاى اجرايى موسيقى نواحى، در معرفى وشناسايى اين موسيقى بسيار مؤثر بوده است. اما در كنار اين جريان، حركت ديگرى سر برآورد كه امروزه با به حاشيه رفتن موسيقيدانان جدى، حاشيه نشين هاى سابق، سربرآورده اند. در اين حركت شديداً قوى امروزى، دعوت از چند موسيقيدان شناخته شده نواحى، تعدادى گليم وگبه و جاجيم، مقدارى خوراكى و خيل بازديدكنندگان همراه با سخنان عجيب و كاملاً عامه پسند، فرهنگ نواحى ايران به نمايش گذاشته مى شود.
ديگر در اينگونه برنامه ها حضور و ديدن شيرمحمداسپندار، غلام على پورعطايى و شيخ نقطه چين ويرگول آبادى كاملاً طبيعى است!
گردنهاى افراشته چند شبه پژوهشگر موسيقى نيز زينت بخش غرفه ها است.
بيچاره شيرمحمداسپندار(!)
|
