• او در فيلم «رستگارى ۸/۳۰ » به سراغ موضوع تازه اى رفته كه در آثار او ديده نشده است اين بار يك جوان مذهبى و بسيجى را محور قرار داده است
سه شنبه شب هفته گذشته درست در آخرين ساعاتى كه صفحه سينمايى ايران جمعه آماده چاپ مى شد، سينما آفريقا شاهد فضاى متفاوتى بود.
سه شنبه شب در آخرين سانس سينما آفريقا به جاى فيلم «باج خور»، مراسم بزرگداشت سيروس الوند، كارگردان با سابقه سينماى ايران برگزار شد. اين مراسم تحت عنوان «سى سال سينما»، از سوى دفتر سينمايى ميلاد فيلم و با ابتكار رسول صدرعاملى، كارگردان و تهيه كننده سينما بر پا شد كه اتفاقاً آخرين فيلم آماده نمايش الوند «برگ برنده» را تهيه كرده است.
در اين مراسم كه براى اولين بار از سوى يك مؤسسه سينمايى متعلق به بخش خصوصى براى يك هنرمند برگزار شد تعداد زيادى از هنرمندان سينما، تلويزيون و تئاتر، روزنامه نگاران وعلاقه مندان حضور داشتند و امكان تازه اى براى يك گردهمايى صميمى به دست آمده بود.
درست يك هفته پيش از برگزارى مراسم وقتى در دفتر سينمايى رسول صدرعاملى بوديم، او از اين برنامه برايمان سخن گفت و تأكيد كرد: به طور كاملاً تصادفى از ۳۰ سالگى ورود الوند به سينما با خبر شده و اين جرقه تبديل به يك حركت شده است. او اميدوار بود اين برنامه تبديل به يك رسم شده و هنرمندان از هنرمندان قدردانى كنند.
|يك مراسم ساده و صميمى
مراسم بزرگداشت سيروس الوند باعنوان «سى سال سينما» گرچه قرار بود ساعت ۲۰ آغاز شود اما همچون همه مراسم ديگرى كه در اين جا با آن مواجه هستيم با تأخير آغاز شد.
بهروز رضوى، بازيگر و گوينده كه مجرى مراسم بود با صداى گرمش اعلام كرد تأخير در مراسم به علت حضور مردم در سالن نمايش براى ديدن فيلم «باج خور» بوده و همه امكانات طى يك ساعت آماده اجراى مراسم شده است. او در طول برنامه از سيروس الوند، سينماى او، رفتار و خصوصياتش گفت و چند كليپ تصويرى كه بخشهايى از آثار و پشت صحنه فيلم هايش را نشان مى داد، براى حاضران پخش شد و صداى الوند گاه به صورت نريشن روى تصاوير مى آمد كه البته چندان واضح نبود.
گرچه بسيارى از هنرمندان و سينماگران همچون سعيد راد، بهمن مفيد، پوران درخشنده، عليرضا شجاع نورى، دكتر محمدهادى كريمى، سعيد پيردوست، ابوالفضل پورعرب، باران كوثرى و... در سالن سينما حضور داشتند، اما به دليل نبود زمان كافى تنها تعدادى از حاضران به روى صحنه فراخوانده شدند تا از سيروس الوند حرف بزنند.
مسعود كيميايى، كارگردان سينما در باره سيروس الوند گفت: در سالهاى ۳۳ و ۱۳۳۲ سيروس در فيلم «داش اكل» با ماهمراه بود، همانجا بهروز وثوقى گفت: «او يك چيزى مى شود و من به بهروز گفتم او بيش از يك چيز مى شود.»
او تأكيد كرد: «ديپلم من و سعيد پيردوست، فرامرز قريبيان و سيروس الوند را پدر سيروس كه مدير مدرسه ما بود امضا كرده است.»
عليرضا داوودى رئيس هيأت مديره خانه سينما و همچنين كارگردان سينما گفت: «از صدرعاملى به خاطر شأنى كه خودمان براى خودمان گذاشتيم تشكر مى كنم» و سپس اضافه كرد: «الوند با سينما زندگى كرده و اقتصاد سينما را جلو برده است. اميدوارم سالهاى سال فيلم بسازد»
رخشان بنى اعتماد فيلمساز صاحبنام سينما نيز روى صحنه گفت: احترام به الوند نه فقط به خاطر ويژگى هاى فيلم هاى او بلكه به خاطر ۳۰سال بقاى سينماى ايران است. او از تبار فيلمسازانى است كه در دهه ۵۰ تلاش كردند پلى بين سينماى فرهنگى و تجارى بزنند و در سالهاى بعد از انقلاب نيز كه بحث بود و نبود سينما مطرح بود، همين نسل چراغ سينما را روشن نگاه داشتند.
جواد طوسى، منتقد سينما گفت: وضعيت خاص سينماى آن دوران، مسأله رفاقت در فيلمهاى اول و حتى اخير او ديده مى شود. همچنين مسأله عدالت اجتماعى مسأله اى است كه در اغلب فيلمهاى او مطرح است.
فرهاد توحيدى، فيلمنامه نويس؛ مرتضى شايسته، تهيه كننده، عليرضا رئيسيان، كارگردان و رئيس كانون كارگردانان و فاطمه معتمدآريا، بازيگر سينما از جمله هنرمندانى بودند كه در خصوص سيروس الوند سخن گفتند و در خاتمه نيز سيروس الوند در ميان تعداد زيادى از دسته گل ها و تاج گل هايى كه از سوى هنرمندان و مسؤولان سينمايى ارسال شده بود، قرار گرفت و از همه به خاطر اين همه لطف تشكر كرد. او تأكيد كرد به خاطر حرف هايى كه گفته شده و فيلم هاى قبلى اش به گريه افتاده و لحظاتى به ياد ماندنى را گذرانده است و سپس گفت اين تعريف ها را به خود نمى گيرم!
در خاتمه هم هدايايى از طرف اداره نظارت و ارزشيابى معاونت سينمايى، بنياد سينمايى فارابى، شركت تفال و JVC، خانه سينما و... به سيروس الوند اهدا شد و حاضران چند دقيقه بعد به تماشاى «برگ برنده» آخرين فيلم آماده نمايش او نشستند.
| الوند و تجربه سى سال سينما
سيروس الوند، كارگردانى است كه در سينما به عنوان يك فيلمساز ميانه به شمار مى آيد، او سينماگرى است كه ابزار سينما را مى شناسد، به تعلقات تماشاگر عام بها مى دهد و هرگز انرژى خود را در جهت ساختن فيلمى باب سليقه و نظر روشنفكران، منتقدان و احتمالاً جشنواره ها صرف نكرده است.
نگاهى به كارنامه سيروس الوند و ۱۵ فيلمى كه از او به نمايش درآمده اند، نشان مى دهد همواره عموم تماشاگران را مد نظر قرار داده و از سوى ديگر تلاش كرده است در اين چارچوب فيلمى حرفه اى و در حد امكان كيفى ارائه دهد. الوند در عمده آثار خود به مسائلى همچون رفاقت، عشق، اختلاف طبقاتى، عدالت اجتماعى و مهاجرت پرداخته و كوشيده است اينگونه مسائل را در بستر روابط آدم ها به نمايش درآورد، از سوى ديگر در بسيارى از آثار او حادثه، قتل، قاچاق، سرقت و حتى سياست دستمايه اى بوده اند تا او روايت خود را از آدم هاى تنها و فرودست اجتماع بازگو كند.به هر حال آنچه بيش از همه سينماى سيروس الوند را به رخ مى كشد، بيان مسائل روزمره اقشار مختلفى از جامعه است كه در سيطره سينماى گيشه و تجارت عمق خود را از دست داده و به طور گذرا و سطحى بررسى مى شوند.
الوند اگر چه صاحب فيلم هايى است كه در شمار آثار متوسط سينماى ايران جاى مى گيرند اما فيلمى همچون «يك بار براى هميشه» را نيز در كارنامه خود دارد، فيلمى كه به واسطه حضور عوامل حرفه اى سينما تبديل به اثرى ماندگار شد. «يكبار براى هميشه» داستان يك كارگر نقاش ساختمانى را روايت مى كرد كه در سوداى مهاجرت به ژاپن تلاش مى كرد از شر همسر و فرزند ناخواسته اش رهايى يابد و در همين شرايط با مسائلى روبرو مى شد كه نگاه او را به زندگى، همسر و فرزند آينده اش دگرگون مى كرد. اين فيلم به خاطر نمايش دقيق، عميق و همذات پندارانه شرايط آدم هاى درجه دوم اجتماع به اثرى ماندگار تبديل شد كه همواره با گذشت ۱۲ سال هنوز از آن سخن به ميان مى آيد.
|
|
|
«برگ برنده» آخرين فيلم الوند كه در جشنواره سال پيش به نمايش درآمد، گرچه با فضا و ساختارى مشابه با اكثر آثار الوند همراه بود، اما به جهاتى از آثار متأخر او همچون دست هاى آلوده، مزاحم و هتل كارتن فراتر حركت مى كند و مى تواند بار ديگر توانايى هاى الوند را معرفى كند. او در فيلم «رستگارى در ۸/۲۰» به سراغ موضوع تازه اى رفته كه در آثار او ديده نشده است. او اين بار يك جوان مذهبى و بسيجى را محور فيلم خود قرار داده است كه البته در خصوص اين فيلم بايد پس از نمايش و در فرصتى مناسب سخن گفت.
| فيلم شناسى سيروس الوند
سيروس الوند، متولد: ۱۳۲۹ تهران، تحصيلات: ديپلم رشته رياضى، منتقد سينمايى از سال ،۱۳۴۷ فعاليت در سينما از ۱۳۵۰ با ميعادگاه خشم به عنوان نويسنده فيلمنامه (با همكارى بهزاد فراهانى، سعيد مطلبى و روبيك زادوريان)
فيلم ها به عنوان نويسنده: حيدر، ساعت فاجعه، مرد، بندرى، سالومه، مكافات، سلام بر عشق، هر جايى، تعصب، همخون، تنها حامى، جاى امن، تكيه بر باد، مرز، تفنگدار، فرار، پادزهر و فاتح (با مشاركت بهرام رى پور).
فيلمها به عنوان كارگردان: شب آفتابى (سال ۱۳۵۴)، فرياد زير آب (۱۳۵۶)، نفس بريده (۱۳۵۷)، ريشه در خون (۱۳۶۳)، آوار (۱۳۶۴)، محموله (۱۳۶۶)، شب حادثه (۱۳۶۷)، برخورد (۱۳۷۰)، يك بار براى هميشه (۱۳۷۱)، چهره (۱۳۷۴)، هتل كارتن (۱۳۷۵)، ساغر (۱۳۷۶)، دست هاى آلوده (۱۳۸۰)، مزاحم (۱۳۸۱)، برگ برنده (۱۳۸۲) و رستگارى در ۸/۲۰ (۱۳۸۳ـ در حال توليد).
جوايز: جايزه بهترين كارگردانى براى فيلم «يكبار براى هميشه» در يازدهمين جشنواره فيلم فجر.